Rời khỏi huyện Lệ, Giang Thiệu Hoa tiến về huyện Diệp.
Huyện Lệ vốn là một nơi nghèo khó, nhờ phát triển nhanh chóng mới vươn lên ngang tầm với các huyện trung bình khác.
Nhưng huyện Diệp lại khác hẳn.
Là một trong mười huyện giàu có nhất Đại Lương, huyện Diệp từ lâu đã là nơi trù phú nhất Nam Dương quận.
Nơi đây, nhà nào cũng có khung cửi, người người trồng dâu nuôi tằm.
Phụ nữ huyện Diệp có thể tự kiếm tiền nuôi gia đình, nên địa vị của họ đặc biệt cao.
Ba vụ án được công khai xét xử tại huyện nha ba năm trước đã ảnh hưởng sâu rộng đến nơi này.
Tóm lại, một câu thôi—nữ nhân ở huyện Diệp có địa vị cao.
Vừa bước vào huyện Diệp, trên đường lớn có thể thấy rất nhiều nữ nhân ra ngoài, ai nấy đều tràn đầy tinh thần, giọng nói lớn hơn hẳn so với những nơi khác.
Thang Hữu Ngân lần đầu đến huyện Diệp, cũng bị phong tục nơi đây làm cho kinh ngạc, không nhịn được thấp giọng nói với Mã Diệu Tông: “Không ngờ huyện Diệp lại thế này.”
Mã Diệu Tông liếc nhìn bóng lưng quận chúa phía trước, khẽ cười đáp: “Những điều đặc biệt ở huyện Diệp còn nhiều lắm, lát nữa ngươi sẽ mở mang tầm mắt.”
Thang Hữu Ngân động tâm, hạ giọng hỏi: “Ngươi nói đến thư viện huyện Diệp?”
Huyện lệnh huyện Diệp, Thôi huyện lệnh, cũng là một vị năng thần.
Hai năm trước, ông ta đã thành lập thư viện huyện Diệp, đặc biệt chia thành học xá cho nam đồng và học xá cho nữ đồng.
Điều này, những huyện khác thực sự không thể học theo được.
Dân chúng các nơi còn đang chật vật lo cơm áo, muốn khai sáng dân trí, mở lớp dạy học, ít nhất cũng phải chờ đến khi bá tánh đủ ăn đủ mặc đã.
Huyện Bác Vọng bận rộn đào mỏ, huyện Tỉ Dương phải nuôi ngựa, chỉ riêng huyện Diệp là dân chúng sung túc, trẻ nhỏ không cần làm việc.
Hơn nữa, nha môn huyện Diệp giàu có, thư viện mở ra không thu học phí, mọi chi phí đều do huyện nha lo liệu, thậm chí còn cung cấp một bữa cơm trưa mỗi ngày.
Sau hai năm, quy mô thư viện huyện Diệp đã mở rộng gấp mấy lần.
Trong mười gian học xá rộng rãi sáng sủa, tiếng đọc sách vang vọng không ngớt.
Cảnh tượng này thực sự quá mức chấn động!
Không chỉ Thang Hữu Ngân, mà ngay cả Trần Cẩm Ngọc và Mã Diệu Tông cũng sững sờ: “Không ngờ thư viện lại có nhiều học sinh như vậy!”
Giang Thiệu Hoa mỉm cười, quay đầu nhìn Thôi huyện lệnh: “Bây giờ trong thư viện có bao nhiêu học sinh?”
Thôi huyện lệnh hai năm nay đã để râu ngắn, trông trầm ổn hơn nhiều.
Nhưng vừa mở miệng, phong thái của một công tử thế gia lập tức lộ ra: “Hồi bẩm quận chúa, hiện tại có tổng cộng hai trăm sáu mươi tám học sinh.
Trong đó, nam đồng hai trăm hai mươi hai người, nữ đồng bốn mươi sáu người.”
Hai năm trước, nữ học sinh chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Khi ấy, chính phu nhân của huyện lệnh, Lý Dĩnh, phải đích thân đảm nhiệm chức phu tử mới giữ chân được mấy nữ sinh này.
Bây giờ, số lượng nam sinh đã tăng lên gấp nhiều lần, nữ sinh cũng ngày càng đông.
Trong mắt Giang Thiệu Hoa ánh lên nét vui vẻ, nàng tán dương: “Tất cả đều nhờ công lao của phu thê hai người.”
Thôi huyện lệnh đã học được cách khiêm tốn, liền đáp: “Thần không dám nhận lời khen của quận chúa.
Đây là bổn phận của thần.
Hiện thư viện đã có sáu tú tài đảm nhiệm chức phu tử, còn học xá nữ đồng, ngoài nội tử, đã mời thêm một nữ phu tử nữa.”
Ánh mắt Giang Thiệu Hoa lóe lên hứng thú: “Lại có thêm một nữ phu tử sao?
Ta muốn qua xem thử.”
Phải biết rằng, việc đọc sách học chữ ở Đại Lương không hề dễ dàng.
Trong trăm người dân bình thường, may ra mới có một hồi người biết chữ.
Nam nhân đọc sách còn khó, nữ nhân biết chữ lại càng hiếm hoi.
Vì vậy, năm xưa khi Thôi huyện lệnh mở lớp học cho nữ đồng, ông ta tìm mãi cũng không ra nữ phu tử phù hợp, cuối cùng đành để Lý Dĩnh đảm nhiệm.
Thôi huyện lệnh mỉm cười đáp: “Không giấu quận chúa, vị nữ phu tử này là đường muội xa của thần, họ Thôi, tên Văn Tú.
Nàng ấy xuất giá rồi nhưng chồng qua đời sớm, có hai đứa con nhỏ, vốn đang thủ tiết ở nhà.
Thư viện thiếu nữ phu tử, thần liền viết thư mời nàng ấy đến.”
Quả nhiên vẫn là tiểu thư thế gia.
Muốn phổ cập giáo dục, con đường phía trước vẫn còn dài lắm.
Giang Thiệu Hoa bước vào học xá nữ đồng.
So với học xá nam đồng, nơi này có ít học sinh hơn nhiều, được chia thành ba gian lớp học, mỗi lớp chỉ có hơn mười người.
Học sinh lớn tuổi nhất đã mười một, mười hai.
Nhỏ nhất chỉ mới sáu, bảy tuổi, năm nay vừa nhập học.
Các nữ đồng đồng loạt đứng lên, cúi người hành lễ: “Bái kiến quận chúa.”
Cảnh tượng này khiến lòng người vui vẻ như gió xuân tháng ba.
Giang Thiệu Hoa cười nói: “Các ngươi ngồi xuống đi.”
Sau đó, Lý Dĩnh dẫn theo một nữ tử trẻ tuổi bước lên hành lễ.
Giang Thiệu Hoa mỗi năm đều đến huyện Diệp tuần tra, cuối năm Lý Dĩnh còn cùng phu quân đến vương phủ dự tiệc, nên hai người đã vô cùng quen thuộc.
Ánh mắt Giang Thiệu Hoa liền rơi vào người Thôi Văn Tú.
Thôi Văn Tú và Thôi Huyện lệnh là đường huynh muội, dung mạo có ba phần tương tự, có thể xem là đoan trang tú lệ, mày mắt trầm tĩnh.
Khiến người đối diện vừa nhìn đã sinh hảo cảm.
“Thôi Huyện lệnh mời ngươi đến làm nữ phu tử, mỗi tháng được trả bao nhiêu tiền?” Giang Thiệu Hoa mỉm cười hỏi.
Thôi Văn Tú không ngờ câu hỏi đầu tiên của Quận chúa lại là chuyện này, hơi ngẩn ra, nhưng nhanh chóng phản ứng lại: “Hồi bẩm Quận chúa, Thôi Huyện lệnh mời ta làm phu tử, bổng lộc ngang với nam phu tử.
Mỗi tháng được ba lượng bạc, ngoài ra còn pháthi thăng lương thực, mỗi quý có hai bộ y phục mới.”
Chế độ đãi ngộ này có thể xem là hậu hĩnh, e rằng chỉ có nha môn huyện Diệp mới rộng rãi như vậy.
Giang Thiệu Hoa mỉm cười khẽ gật đầu, lại hỏi về tình hình giảng dạy thường ngày.
Thôi Văn Tú biết Quận chúa đang khảo sát mình, nhưng nàng không hề lộ vẻ hoảng loạn, ngược lại, ung dung đáp lời, rành rọt trình bày tình hình học tập của đám học trò, như kể chuyện quen thuộc.
Chỉ cần nghe những lời này, cũng có thể thấy được nàng luôn tận tâm tận lực với công việc.
Giang Thiệu Hoa âm thầm gật đầu trong lòng, dịu dàng mỉm cười nói: “Dạy dỗ trẻ nhỏ đọc sách viết chữ, cần kiên nhẫn và nghị lực vô tận.
Một khi đã nhận trách nhiệm này, ngươi cứ chuyên tâm làm việc.
Sau này nếu gặp chuyện khó khăn gì, Thôi Huyện lệnh sẽ làm chủ cho ngươi.”
“Nếu Thôi Huyện lệnh không làm chủ được, bản Quận chúa sẽ làm chủ cho ngươi!”
Thôi Văn Tú thân mình hơi run lên, giọng nói cũng có chút run rẩy: “Đa tạ Quận chúa.”
Bên cạnh, Lý Dĩnh cũng hơi kinh ngạc, lập tức liếc nhìn phu quân nhà mình.
Chàng đã nói gì với Quận chúa sao?
Thôi Huyện lệnh vẻ mặt vô tội, lén nháy mắt ra hiệu: Ta là loại người lắm miệng vậy sao?
Sao có thể đem chuyện nhà đường muội nói ra khắp nơi?
Thôi Huyện lệnh quả thật chưa từng hé môi nửa lời.
Nhưng Giang Thiệu Hoa là ai chứ?
Chỉ cần nghe một chút cũng đã hiểu trong đó có duyên cớ.
Nếu không, một quả phụ lại sao có thể bỏ lại con cái mà đến huyện Diệp làm nữ phu tử?
Tối hôm đó, Giang Thiệu Hoa an ổn nghỉ ngơi trong hậu viện nha môn huyện Diệp.
Tin tức linh thông nhất trong nha môn, Xá nhân Trần, tìm đến, tiếc nuối kể lại chuyện của Thôi Văn Tú: “… Thôi Văn Tú gả vào nhà họ Mạnh, cũng là danh gia vọng tộc.
Phu thê tình cảm sâu đậm, sinh được một trai một gái.
Đáng tiếc Mạnh công tử mắc bệnh lao, sớm qua đời.”
“Thôi Văn Tú thủ tiết nuôi con, trong nhà có nghìn mẫu ruộng tốt, cuộc sống cũng tạm xem là ổn.
Nhưng đáng tiếc, cha mẹ chồng thiên vị, đoạt hết ruộng đất giao cho con trai út, còn ép nàng tái giá.”
“Thôi Văn Tú muốn mang hai con theo, nhưng Mạnh gia không cho, cưỡng ép giữ lại.
Nàng không muốn về lại nhà mẹ đẻ, nên đến nương nhờ Thôi Huyện lệnh.”
…
Giang Thiệu Hoa nghe xong, mày mắthi trầm xuống, chậm rãi vuốt ve chén trà trong tay, ánh mắt thâm trầm khó lường.
“Mạnh gia lại có thể làm ra chuyện như vậy sao?” Giọng nàng nhàn nhạt, nhưng ẩn chứa một tia lạnh lẽo.
Trần Xá nhân thở dài…