Đại nho Cao Thiếu Vi cả đời này đã dạy dỗ bao nhiêu nhân vật lớn, ngày nay người có danh tiếng vang dội khắp thiên hạ có, người nắm giữ quyền cao chức trọng cũng có. Bất kể xuất thân của họ là gì, lúc theo học ai dám nói một câu "đọc sách dễ dàng"?
Lý Đâu Đâu sau khi bị Cao Thiếu Vi quát mắng liền vội vàng bổ sung giải thích một câu: "Sách mà sư phụ tìm cho con đọc đều dễ dàng, cho nên người mới không tiếc công sức để con đến thư viện cầu học. Sách trong thư viện, chắc là khó hơn một chút."
"Khó hơn một chút ư?!"
Cao Thiếu Vi tức giận đến mức sắc mặt trắng bệch, ông thực sự muốn đuổi thẳng cổ thằng nhóc thối này ra ngoài. Lời vốn dĩ đã định thốt ra, nhưng nghĩ đến Chu Hoài Lễ vẫn đang đợi ở ngoài cửa, người ta đã gửi tặng một bức "Đăng Tước Đài thiếp" giá trị liên thành, nếu lúc này ông đuổi đứa trẻ đi, sợ rằng cũng phải tuyệt giao với Chu Hoài Lễ. Tuy hai người không thân thiết lắm, nhưng người trong giới, việc trong giới, dù sao cũng không thể làm quá tuyệt tình.
Để người ta nói mình nhận thiếp chữ rồi lại đuổi đứa nhỏ đi thì chẳng ra thể thống gì.
Vì thế, Cao Thiếu Vi hít một hơi rồi nói: "Các trò nên hiểu rằng, đọc sách không có việc gì là dễ dàng. Đọc sách không phải là đọc mặt chữ, mà là đọc ý nghĩa sâu xa ẩn chứa trong đó. Người trẻ tuổi có thể có ngạo cốt, nhưng đừng có ngạo khí. Cần biết rằng 'Thư sơn hữu lộ cần vi kính'..."
Lý Đâu Đâu như tự nói với chính mình, tiếp lời: "Quản tha âm tình nhật nguyệt tinh."
Lời sau đó của Cao Thiếu Vi bị nghẹn lại trong cổ họng.
"Quản tha âm tình nhật nguyệt tinh?"
Cao Thiếu Vi cẩn thận ngẫm lại, câu đối này không chỉnh, nhưng càng nghĩ càng thấy ý vị sâu xa. Đó là sự kiên trì không bỏ cuộc? Là một thái độ? Lại còn có chút ngông cuồng, một sự ngông cuồng khiến người ta yêu thích.
"Lý Đâu Đâu, nếu trò thực sự có nghị lực như vậy, đọc sách ắt sẽ thành tài."
Sắc mặt Cao Thiếu Vi dịu đi không ít. Lý Đâu Đâu không ngờ mình tùy tiện đối một câu lại thay đổi thái độ của Cao Thiếu Vi, cậu không ngờ tới, thì Cao Thiếu Vi sao có thể ngờ tới?
Cao Thiếu Vi vừa đi đi lại lại trong phòng vừa nói: "Biết tại sao bốn trò lại có tư cách đứng trước mặt ta để nhận khảo hạch không? Vốn không phải thời điểm thư viện tuyển sinh, là vì vừa hay có mấy người chịu không nổi nỗi khổ đọc sách nên đã thôi học về nhà. Đối với những học sinh như vậy, chỉ cần có người đề nghị không học tiếp, ta đều sẽ đồng ý, tuyệt đối không ngăn cản."
Ông dừng lại một chút rồi tiếp tục nói: "Người muốn leo núi sách, ta tặng giày vải; người muốn vượt biển học, ta tặng thuyền con. Kẻ leo núi chưa tới nửa đường đã xuống, kẻ vượt biển chưa tới nửa đường đã quay đầu, ta không khinh thường, chỉ là không có duyên với ta thôi."
Ông trở về ghế ngồi xuống rồi hỏi: "Bây giờ ta tiếp tục hỏi các trò vài câu, các trò hãy cố gắng trả lời."
"Các trò có biết, học chia làm mấy loại không?"
Bốn đứa trẻ nhìn nhau, câu hỏi này dường như không dễ trả lời.
Cao Thiếu Vi thấy không ai trả lời, lắc đầu: "Các trò còn chưa nhập học, ta hỏi câu này quả thực làm khó các trò rồi. Bây giờ ta nói cho các trò biết, ở Tứ Hiệt Thư Viện, đọc sách cầu minh thức, cơ biện hiểu đúng sai, vấn đáp biết phải trái, đây là ba môn học lớn của thư viện. Có giáo tập dạy các trò đọc sách, sẽ cho các trò biện luận, còn ta sẽ ngồi đường nghe các trò đặt câu hỏi."
Ông nhìn về phía Trương Tiếu Lân: "Chìa khóa của việc đọc sách là gì?"
Trương Tiếu Lân suy nghĩ một chút, thấp thỏm trả lời: "Đọc?"
Cao Thiếu Vi lắc đầu: "Là tư (suy nghĩ)."
Ông lại nhìn về phía Lý Đâu Đâu: "Chìa khóa của việc biện luận là gì?"
Lý Đâu Đâu trả lời: "Là cãi."
Mắt Cao Thiếu Vi trợn ngược: "Là gì?"
"Cãi, kẻ hay cãi, kẻ thích cãi, cãi chày cãi cối. Ở làng con, loại người này gọi là "cãi cùn", người nói gì hắn cũng không đồng ý, người nói tốt hắn nói xấu, người nói xấu hắn nói tốt. Cãi là một loại tinh thần, một loại đấu chí, cho nên biện luận chính là, bất kể phải trái, cãi trước đã."
Cao Thiếu Vi giơ tay nhẹ nhàng vỗ vỗ lên ngực, thầm niệm: "Không tức, không tức, tức chết thì ai đắc ý."
Ông thở dài rồi nói: "Mục đích của biện luận là rèn luyện tư duy, mở mang tầm nhìn từ trong tranh luận, tìm ra lỗ hổng trong logic của đối phương mà phản kích. Cái gọi là khẩu chiến, rèn luyện chính là bộ não của một người, cho nên chìa khóa của biện luận là... phi, chìa khóa của biện luận là mẫn (nhanh nhạy)."
Trong bốn đứa trẻ, Lưu Thắng Anh giống trẻ con nhất liền cúi người hỏi: "Thưa tiên sinh, bất kỳ đề tài nào cũng có thể biện luận ạ?"
Cao Thiếu Vi nói: "Câu hỏi này của trò đã có vấn đề rồi. Chỉ cần là đề tài có thể đưa ra thì tự nhiên có thể biện luận, nhưng trên đời này có rất nhiều đề tài không thể đưa ra được."
Lưu Thắng Anh ngây ngô hỏi vặn lại một câu: "Thưa tiên sinh, đề tài gì không thể đưa ra ạ?"
Thời đại này, thiên hạ này, đương nhiên có rất nhiều đề tài không thể đưa ra, ví dụ như vua tôi, ví dụ như cha mẹ.
Biện luận về vua tôi là mưu nghịch, biện luận về cha mẹ là bất hiếu. Đại Sở luôn tuyên dương hai chữ "Trung Hiếu", nếu biện luận vua tôi, biện luận cha mẹ, chính là không trung không hiếu, nói cũng không được nói. Đại Sở ngày nay lại càng khiến văn nhân kinh hãi, nói năng đều phải cẩn trọng bảy phần.
Năm ngoái, Lại bộ thị lang Diêm Khai Hiểu vì một câu "vua tôi như cha con" mà bị hạ ngục. Bản thân câu nói này đáng lẽ không có vấn đề gì, từ xưa đến nay người nói câu này nhiều như lông bò, hoàng đế đương nhiên sẽ không không vui, nhưng Diêm Khai Hiểu lại bị người ta hạch tội, nói ông ta âm mưu nhiễu loạn triều cương, nhục mạ hoàng gia.
Bởi vì mẹ của Diêm Khai Hiểu là một cung nữ, được tiên đế ban hôn cho cha của Diêm Khai Hiểu, cho nên kẻ hạch tội nói, Diêm Khai Hiểu nói "vua tôi như cha con" là ám chỉ mình là con của tiên đế, là nhục mạ hoàng tộc, là không trung không hiếu.
Vì thế, Diêm Khai Hiểu bị tịch thu gia sản, cả nhà bị đày ra biên cương làm nô lệ.
Cao Thiếu Vi nghĩ đến đây, lắc đầu: "Đề tài là do giáo tập đưa cho các trò, có thể đưa ra hay không, đến lúc đó giáo tập của các trò tự nhiên sẽ thông báo."
Hoàng đế đương triều đã năm mươi tuổi rồi, thế nhưng... hôn quân vô năng. Cao Thiếu Vi hiểu rõ điều này nhưng không thể nói. Nực cười là, ngay sau khi hoàng đế hạ chỉ xử lý Diêm Khai Hiểu, ông ta lại phái người lén lút đi hỏi Diêm Khai Hiểu: "Ngươi thực sự là anh em cùng cha khác mẹ với trẫm sao?"
Trong lòng Diêm Khai Hiểu chắc hẳn phải có một câu chửi thề.
Nghĩ đến đây, tâm trạng Cao Thiếu Vi chùng xuống. Thánh nhân nói, vì sao học văn? Vì văn mới có thể trị quốc, võ bình thiên hạ, văn dĩ tải đạo. Thế nhưng bây giờ văn nhân đầy triều đình, còn ai có khí tiết văn nhân nữa?
Vì thế ông đã không còn tâm trí để nói thêm gì nữa, ba môn học lớn của Tứ Hiệt Thư Viện mới nói được hai môn đã không muốn nói tiếp, phất phất tay: "Thư viện lấy đọc sách làm chính, lấy rèn luyện thân thể làm phụ. Bốn trò đã từng học võ chưa?"
Người Sở cho rằng, học võ là việc thấp hèn. Con cái quý tộc học võ là tu thân, còn con cái nhà dân thường học võ là vì không còn lựa chọn nào khác. Ngay cả con cái nhà thương nhân khá giả học võ cũng là vì bất đắc dĩ, đọc sách không thành mới chuyển sang học võ, chỉ có thể đi làm tiêu sư, làm hộ viện, có thể làm nên trò trống gì.
Tuy khoa cử Đại Sở có hai khoa văn và võ, nhưng trạng nguyên văn đỗ đạt là chính lục phẩm, được ban áo đỏ hoa cài; trạng nguyên võ đỗ đạt không có phẩm hàm, sau khi đỗ phải tự mình đến Binh bộ chờ được phái đi.
Cao Thiếu Vi thấy họ không nói gì, lại thở dài một tiếng: "Học võ không thấp hèn, cũng không đáng xấu hổ."
Ông chỉ ra ngoài: "Nếu các trò có học võ, có thể ra ngoài biểu diễn một chút, cũng có thể giao lưu với nhau, cho ta xem."
Tôn Như Cung vội vàng lắc đầu: "Học sinh chưa từng học võ."
Lưu Thắng Anh suy nghĩ một chút rồi trả lời: "Học sinh cũng chưa từng học võ."
Trương Tiếu Lân nhìn Lý Đâu Đâu, Lý Đâu Đâu cũng đang nhìn cậu ta, nhưng Trương Tiếu Lân rõ ràng đã lùi bước, điều này khiến Lý Đâu Đâu có chút thất vọng. Cậu nghĩ học võ thì đã sao? Học võ là phải thấp kém hơn người khác ư?
Lý Đâu Đâu trả lời: "Học sinh đã học võ."
Trương Tiếu Lân bỗng nghiến răng: "Học sinh cũng đã học võ."
Cao Thiếu Vi nói: "Vậy hai trò ra ngoài diễn luyện một chút đi."
Trương Tiếu Lân nhếch mép, nhìn Lý Đâu Đâu nói: "Cậu hãy cẩn thận đấy."
Lý Đâu Đâu ngược lại có vài phần thưởng thức cậu ta, gật đầu: "Cậu cũng vậy."
Cao Thiếu Vi thực ra có tư tâm. Cháu gái ông, Cao Hy Ninh, tính tình giống con trai hơn, hiếu động đến mức khiến ông cảm thấy hơi quá đà. Nhưng con trai và con dâu của Cao Thiếu Vi năm xưa qua đời ngoài ý muốn, ông và cháu gái nương tựa vào nhau mà sống. Con gái nhỏ lại cứ thích học võ, thế nhưng Cao Thiếu Vi là đại nho đương thời, sao có thể quang minh chính đại để cháu gái học võ?
Ngay cả Cao Thiếu Vi cũng không dám thách thức thế tục. "Nữ tử vô tài tiện thị đức", học chút nữ công là đủ rồi, nhiều nhất là học cầm kỳ thi họa, học võ nghệ làm gì?
Thế nhưng ông thực sự quá yêu chiều đứa cháu gái này, cầu gì được nấy. Ông lại không thể trực tiếp tìm võ sư về dạy Cao Hy Ninh, nên mỗi lần thư viện tuyển sinh đều phải hỏi thêm vài câu "ai học võ", rồi để người học võ diễn luyện trong sân, Cao Hy Ninh sẽ trốn trong chỗ tối lén nhìn.
Những năm này, con bé tự mày mò lung tung, dù sao rảnh rỗi là tập, Cao Thiếu Vi cũng không hiểu con bé tập thế nào, cứ để mặc nó thôi.
Lý Đâu Đâu và Trương Tiếu Lân đi ra sân, cách nhau mấy bước rồi đứng đối diện. Hai người đồng thời ôm quyền. Thông thường, nam tử ôm quyền tay trái ở ngoài tay phải nắm đấm ở trong, nữ tử thì ngược lại.
Vóc dáng Trương Tiếu Lân cao hơn Lý Đâu Đâu hơn nửa cái đầu. Lý Đâu Đâu dù sao cũng bữa đói bữa no, vóc dáng tương đối nhỏ bé. Trương Tiếu Lân xuất thân rất tốt, lại học võ đã lâu, thân cường thể tráng, có chiều cao vượt trội rõ rệt so với tuổi.
"Thằng lùn."
Trương Tiếu Lân cười nói: "Cậu nên biết, tỉ võ thì phải phân thắng bại, nhưng cậu yên tâm, tôi sẽ không bắt nạt cậu. Nếu cậu tự thấy không phải đối thủ của tôi, tôi có thể nhường cậu một tay, hoặc cậu đưa ra điều kiện gì cũng được."
Lý Đâu Đâu có chút phấn khích. Cậu học sư phụ lâu như vậy mà chưa từng đánh nhau với ai bao giờ. Sư phụ cũng luôn nói, học võ là để rèn luyện thân thể chứ không phải để đánh lộn với người ta. Nhưng cậu luôn cảm thấy sư phụ bao nhiêu năm nay có thể gặp dữ hóa lành chắc chắn không chỉ vì ông là một đạo nhân.
Lý Đâu Đâu nghiêm túc hỏi: "Thật sự có thể tùy ý đưa ra điều kiện sao?"
Trương Tiếu Lân suy nghĩ, thằng lùn này dù có giở trò gì thì đã sao, trước sức mạnh tuyệt đối, mọi âm mưu quỷ kế đều vô nghĩa.
Trương Tiếu Lân nhướng mày nói: "Cậu đưa ra đi."
Lý Đâu Đâu gật đầu nói: "Cậu đừng khóc nhé."
"Hả?"
Trương Tiếu Lân sững người: "Cậu nói gì?"
Lý Đâu Đâu: "Không được khóc, ai khóc người đó không tốt."
Trương Tiếu Lân: "Cậu có phải đang ngứa đòn không?"
Cậu ta bước về phía Lý Đâu Đâu: "Để xem cậu bị đánh có khóc hay không!"
Sau bức tường bình phong, một cô bé dáng người cao ráo đang lén lút nhìn. Nhìn một lúc lại che mặt từng cái từng cái một, không nhìn cảnh tượng, chỉ nhìn biểu cảm của con bé cũng biết cú đánh đó đau đến mức nào.
Nửa canh giờ sau, bên ngoài cổng Tứ Hiệt Thư Viện, Trường Mi Đạo Nhân đang sốt ruột chờ đợi. Ông tự thấy mình lôi thôi lếch thếch nên không dám lại gần cổng chính thư viện, đành phải đi đi lại lại bên kia đường. Cảm giác như đã trôi qua vài chục năm lâu lắc mới thấy Chu Hoài Lễ và Lý Đâu Đâu lần lượt bước ra khỏi thư viện.
Trường Mi Đạo Nhân vội vàng đón lấy, trước tiên cúi người vái chào Chu Hoài Lễ: "Làm phiền rồi."
Chu Hoài Lễ chắp tay đáp lễ, nhìn Trường Mi Đạo Nhân, lại nhìn Lý Đâu Đâu, thở dài một tiếng rồi quay người bỏ đi, ngay cả lời cũng lười nói.
Trường Mi Đạo Nhân nhìn thần sắc của ông ta là biết biểu hiện của Lý Đâu Đâu không tốt. Ông giơ tay xoa đầu Lý Đâu Đâu: "Không sao, không sao, không thi tốt cũng không sao, chúng ta đã thử qua là được rồi."
Lý Đâu Đâu gật đầu: "Nhưng lại lãng phí số tiền sư phụ vất vả tích góp."
Trường Mi Đạo Nhân: "Chỉ cần con không cố ý thua là được, ta biết con không nỡ rời xa ta, nhưng cũng không thể cố ý thua chứ."
Lý Đâu Đâu: "Hì hì..."
Trường Mi Đâu Nhân: "Con thực sự là cố ý thua à?"
Lý Đâu Đâu: "Không, sao có thể, con thấy mình trả lời cũng được mà, hơn nữa lúc tỉ võ đánh nhau còn thắng nữa chứ."
Trường Mi Đạo Nhân sửng sốt: "Trong thư viện sao lại còn tỉ võ đánh nhau? Con thắng thế nào, có bị thương không?"
Lý Đâu Đâu nhướng mày: "Thắng dễ lắm, thằng to xác đó cứ lao vào nắm đấm của con, thế là con thắng thôi. Không bị thương, chỉ là nắm đấm hơi đau chút."