Thời gian biểu hằng ngày ở Kalish đặc kín, hối hả, lên kế hoạch tới từng phút. Không bao giờ có thời gian gián đoạn hay bất cứ một quãng nghỉ ngơi nào.

Việc đó là cố ý, khiến cho bọn trẻ phải chuyển tiếp từ hoạt động này sang hoạt động khác không ngừng nghỉ. Nếu ngừng lại, chúng sẽ suy nghĩ. Nếu suy nghĩ, chúng sẽ nhớ nhung. Nhớ cha mẹ, anh chị em, ngôi nhà, đồ chơi, những món ăn ưa thích. Đó là tất cả những gì thuộc về cuộc sống thường nhật của chúng trước khi bị bắt cóc. Bởi thế chúng phải quên cuộc sống đó đi. Quên vĩnh viễn.

Hệ thống này rất hiệu quả, tôi đã đích thân kiểm chứng. Càng ngày quãng thời gian ở trong ngôi nhà trúng bom ở Poznan càng rời xa. Nó chỉ còn hiện về trong những giấc mơ. Cô Lotte và những nữ tu áo nâu, tất cả bọn họ, giờ hoá thành những con ma không có mặt mũi. Nếu tôi không thuờng xuyên gặp bác sĩ Ebner - tại đây ông ta xét tuyển những đứa mới tới - thì tôi nghĩ là tôi cũng đã quên béng ông ta rồi.

Sáu giờ sáng. Giờ tập thể dục.

Quốc truởng của chúng tôi từng nói: "Thanh niên là phải cường tráng!". Vậy tốt nhất là nên bắt đầu rèn luyện cơ bắp và sức chịu đựng ngay từ khi còn nhỏ.

Thể thao rất tốt cho sức khoẻ. Tốt cho tinh thần nhờ đào thải hết các suy nghĩ tiêu cực. Rèn luyện thể lực giúp gột rửa sạch sẽ bộ não.

Nhảy xuống giường là chúng tôi cứ thế chạy ra ngoài, quần đùi áo ba lỗ, gần như ở trần. Chúng tôi phải chạy mười vòng quanh sân theo nhịp còi của các giám thị. Chạy quá chậm, ăn đòn. Chạy lệch ra khỏi đội hình mà chúng tôi phải giữ sao cho đều chằn chặn, ăn đòn. Đầu gối giơ lên không đủ cao theo nhịp - một, hai, một, hai! - ăn đòn. Hít vào, thở ra, hít vào, thở ra. Chúng tôi chỉ nghĩ đến việc đó. Nếu không làm thế thì chúng tôi sẽ bị ho và ngạt thở bởi cái giá lạnh của mùa đông. Còn với cái nóng của mùa hè thì chúng tôi sẽ thiếu dưỡng khí và ngất xỉu.

Vào mùa đông, ngoài trời tối sầm chẳng nhìn thấy, mí mắt chúng tôi sưng húp và dính chặt vào nhau vì ngái ngủ, chân run lẩy bẩy. Chúng tôi run rẩy vì sự thay đổi đột ngột giữa chiếc giường và bầu không khí giá buốt bên ngoài. Vào mùa hè cũng chẳng hơn gì, sự tương phản giữa bóng tối của phòng ngủ và ánh sáng chói chang ban ngày làm chúng tôi quáng mắt, và không khí bên ngoài đã trở nên ngột ngạt khi chúng tôi vẫn còn mang trên mình sự ẩm ướt của ban đêm.

Thoạt đầu chúng tôi tự nhủ, "Tôi sẽ không bao giờ làm được!", nhưng sau đó thì chúng tôi cũng làm được. Làm gì có lựa chọn nào khác. Đừng hòng gọi "mẹ" trong khi chạy, mẹ sẽ chẳng đến đâu. Mẹ sẽ không bao giờ đến nữa, không bao giờ. Trong khi chạy chúng tôi quên đi ý nghĩa của từ "mẹ". Eins! Zwei! Eins! Zwei! Schneller! Schneller! ("Một! Hai! Một! Hai! Nhanh, nhanh hơn nữa!") Trong đầu chúng tôi chỉ có những từ đó mà thôi. TỈNH NGỦ.

Sau khi kết thúc buổi tập thể dục chúng tôi trở về phòng bằng cách chạy chầm chậm. Mọi người đứng nghiêm bên chiếc giường của mình trong lúc giám thị đi kiểm tra giường. Những đứa làm ướt ga trải giường vào ban đêm sẽ bị cắt bữa sáng và bị trừng phạt: đổ rác, cọ nhà vệ sinh hay bốc dỡ hàng tiếp tế. Những đứa khác phải gấp chăn màn sao cho ngay ngắn, khăn trải phải phẳng lì không được có một nếp gọn, viền của nó phải tạo thành một đường thẳng băng song song với bức tường.

Sau đó là làm vệ sinh cá nhân bằng nước lạnh, mùa hè cũng như mùa đông. Bảy giờ rưỡi ăn sáng. Tất cả tập trung tại cái nhà ăn tập thể rộng thênh thang. Nửa đầu tiên của nhà ăn dành cho những đứa lớn từ mười tới mười hai tuổi. Nửa kia dành cho những đứa dưới mười tuổi, trong đó có tôi. Nhìn số ghế trống ở chỗ những đứa lớn có thể đoán ra rằng khá nhiều đứa bọn chúng đang bị phạt. Điều đó cũng bình thường, những đứa lớn thường khó chấp nhận việc bị Đức hoá. Có quá nhiều kỉ niệm và những kỉ niệm này thường quá cụ thể. Nó vương vấn trong đầu chúng. Tập thể dục không đủ để làm chúng quên đi. Còn những đứa bé hơn, ngoài việc đái dầm ra thì nhìn chung chứng tỏ ra dễ bảo. Phải nói là chúng rất sợ bị trói vào cái cột ở giữa sân và bị đánh đòn vì không nghe lời. Những đứa lớn hơn nghĩ rằng chúng sẽ chịu được trận đòn nhưng thường thì chúng đánh giá quá cao sức chịu đựng của bản thân, rốt cục chúng cũng phải gào lên: "Mẹ ơi!". Nhưng mẹ đâu có thể cởi trói hay ngăn những cú roi vụt. Giám thị là người duy nhất quyết định khi nào chấm dứt màn tra tấn tuỳ theo tâm trạng của mình.

Bữa sáng kéo dài không lâu, chỉ đủ thời gian húp một bát bột rễ diếp xoăn37 và nuốt một lát bánh mì đen. Tiếp đó là tập trung dưới sân. Điểm danh. Một tiếng đồng hồ hoàn toàn im lặng nếu không sẽ bị trừng phạt tiếp. Thường thì chính vào lúc này, chúng tôi sẽ thấy những chiếc xe tải chở những đứa mới đến, bọn chúng phải trải qua cuộc xét tuyển trong một căn phòng mà chúng tôi không đuợc bén mảng lại gần.

Phần còn lại của buổi sáng được dành cho việc học tập. Khi giáo viên tới, chúng tôi phải chào bà ta với cánh tay duỗi thẳng và hô to: "Heil Hitler!". Với tôi thì điều này hoàn toàn máy móc, tôi đã quen với việc đứng bật dậy và giơ tay ra mỗi khi gặp một người mặc quân phục. Nhưng những người bạn nhỏ của tôi thì chưa quen, chúng làm việc này một cách rụt rè.

Những đứa chào không biểu cảm sẽ bị phạt.

Sau khi cô giáo đã ngồi xuống ghế, thì lần lượt từng đứa một sẽ phải đọc tên và ngày sinh của mình. Không phải chuyện đơn giản đâu nhé vì đây là đọc to và dõng dạc cái tên mới bằng tiếng Đức, cái tên mà chúng được đặt cho khi tới Kalish. Ngày sinh cũng vậy, đó là ngày sinh giả do bác sĩ Ebner đưa ra. Đứa nào phát âm sai tên của mình sẽ bị phạt. Một số đứa may mắn, ví dụ như có tên được đổi từ "Jan" thành "Johann". Ngược lại từ "Ryszard" thành "Rutger", "Tadeusz" thành "Tomas" hay "Wojciech" thành "Woltgang" thì phức tạp hơn nhiều. Rồi nếu đọc ra không khớp với ngày sinh ghi trong cuốn sổ của giáo viên, cũng phạt.

"Cậu kia!" Cô giáo chỉ vào một đứa bất kì rồi hỏi. "Chuyện gì xảy ra với cha mẹ của cậu?"

"Cha của cháu đã chết, bị giết bởi một tên cướp Ba Lan!"

Câu trả lời rất tốt.

"Còn cậu?"

"Mẹ cháu chết vì bệnh lao!"

Tốt.

"Còn cậu?"

"Mẹ cháu chết vì nghiện rượu!"

Càng hay.

Tuy thế, câu trả lời hay nhất là câu sau: "Mẹ của cháu đã chết bởi vì bà ấy là một con điếm!" Nhưng cho dù cô giáo đã bao lần nhắc đi nhắc lại câu đó thì chúng cũng không bao giờ nhớ, hoặc rất hiếm khi nhớ. Tôi thấy chẳng có vấn đề gì khi người ta bảo tôi nói rằng mẹ tôi là một con điếm. Những cô gái điếm ở Poznan rất tử tế với tôi, tôi vẫn nhớ họ.

Có điều, không bao giờ được trả lời rằng: "Cha mẹ của cháu bị bắn chết," hay: "Họ bị chết trong một trận bom." Nó có thể khiến bạn phải chịu một trận lôi đình thực sự.

Die Kapelle. Nhà thờ.

Tất cả bọn trẻ con đều tái mặt và run như cầy sấy khi nghe thấy cái tên này. Đứa nào bị phạt trong cái nhà thờ nằm ở lối vào của tu viện sẽ phải quỳ cả đêm trên sàn nhà lạnh cóng, hai tay dang ra hình chữ thập, không được nhúc nhích, không được ăn uống, dưới sự giám sát của một giám thị luôn sẵn sàng vụt cho một roi nếu động đậy.

Trong lớp tôi, hiếm khi có đứa nào trả lời sai. Nhưng trái lại, điều đó xảy ra khá thường xuyên với những đứa lớn. Trả lời xong thì luôn phải nhắc lại câu sau và cả lớp sẽ cùng đồng thanh đọc: "Tôi biết ơn nước Đức đã cứu vớt tôi khỏi sự lụi tàn của gia đình mình!"

Những khi được hỏi, tôi trả lời trôi chảy, dõng dạc bằng thứ tiếng Đức cực chuẩn:

"Cháu tên là Konrad! Cháu sinh ngày 20 tháng Tư năm 1936! Cháu không có cha mẹ nào khác ngoài Quốc hưởng là cha, người khai tâm, và nước Đức, mẹ Tổ quốc!"

Cô giáo đề nghị cả lớp vỗ tay hoan hô tôi. Trong giờ tiếp theo, chúng phải đọc theo tôi tất cả các từ tiếng Đức mới của ngày hôm đó sao cho không còn kiểu nói bồi nữa - tôi lại thấy thích điều đó, thú vị đấy chứ - và phải bỏ kiểu phát âm với giọng lơ lớ đi. Người ta không nói: "Tôi hạnh phúc làm con nuôi bởi Đức gia đình", mà phải nói là: "Tôi hạnh phúc vì được một gia đình Đức nhận làm con nuôi!"

Sau giờ giải lao ngắn ngủi và bị cấm không được nói tiếng Ba Lan, nếu không sẽ bị phạt ở cây cột hay trong nhà thờ, lớp học lại bắt đầu. Tuỳ theo ngày, chúng tôi học lịch sử, làm toán hay học hát. Trong giờ lịch sử, chúng tôi phải tô màu hồng cho tất cả các quốc gia thuộc Đế chế, và màu xanh cho các quốc gia sắp gia nhập Đế chế. Quá dễ! Màu hồng có: Ba Lan, Ukraina, Nam Tư, Pháp, Bỉ, Luxembourg, Hà Lan, Na Uy, Đan Mạch, Thuỵ Điển, Hi Lạp. Màu xanh: Nga, Bắc Phi. Có một tiểu xảo: Để chắc chắn không bị nhầm lẫn, chỉ cần tô màu xanh vào tất cả những quốc gia chưa được tô màu hồng, thế là xong.

Giờ học làm toán, chúng tôi phải giải quyết những vấn đề tỉ dụ như: "Trong dịp sinh nhật của Helmut mẹ của cậu đã đặt một chiếc bánh ga-tô. Giả sử buổi đêm tiệm bánh bị những người Do Thái đập phá và cướp đi ba phần tư cái bánh, hỏi rằng còn bao nhiêu bánh cho sinh nhật của Helmut?" Câu trả lời rõ rành rành, ít ra là đối với tôi, bởi tôi đã từng tập giải toán kiểu này với cô Lotte khi còn ở Poznan. Tội nghiệp Helmut, cậu ta chỉ còn lại có một phần tư cái bánh.

Có hôm không có tiết học nhung thay vào đó là kiểm tra bất ngờ. Dựa vào những bức tranh, phải nhận biết được các cấp bậc khác nhau của những bộ quân phục SS. Mỗi khi có kiểm tra là lũ bạn của tôi rất sợ hãi còn tôi thì nhanh chóng trả lời được tất cả các câu hỏi. Tôi đã thuộc lòng các cấp bậc SS đó ngay từ khi còn bé rồi.

Phần cuối buổi sáng được dành cho cuộc diễu binh kiểu "chân ngỗng" trước mặt Johanna Sander. Buổi chiều, những đứa bị phạt đi làm công việc khổ sai của chúng, những đứa khác thì làm vườn hay vào xưởng mộc.

Vậy đấy! Một ngày đã trôi qua. Sau bữa tối đạm bạc là tắt đèn. Đi ngủ.

Điều làm tôi thấy thích ở Kalish đó là sân chơi, sự hiện diện của những người bạn.

Tôi rất thích lũ bạn, tôi thấy vui khi ở bên chúng. Chúng hiểu rất nhanh rằng tôi là đứa giỏi nhất, là thủ lĩnh, là tấm gương để noi theo. Chúng thấy tôi tươi cười, mạnh khoẻ - chúng không biết rằng tôi được cấp thêm khẩu phần ăn bồi dưỡng. Chúng thấy rằng kiến thức của tôi về những lĩnh vực mà người ta dạy giúp tôi tránh được đòn roi và sự trừng phạt. Thế nên, chúng tự nhủ hoàn toàn tự nhiên rằng: cứ làm theo tôi thì chúng sẽ có cuộc sống dễ chịu hơn, làm giảm bớt sự đau khổ của mình. Chỉ cần chúng học cho tốt các bài học.

Tuy thế, đôi khi cũng có những đứa tò mò về thái độ của tôi và tỏ ý muốn gặng hỏi tôi khi cô giáo không có ở đó.

"Thật sao, Konrad? Cậu không bao giờ nghĩ đến mẹ à? Cậu không nói được tiếng Ba Lan nữa à? Cậu không muốn khóc và chết à?" Chúng hỏi.

Thay cho câu trả lời, tôi liền kể một câu chuyện dài mà tôi bịa ra. Tôi nhận ra rằng, để lời nói dối trở nên đáng tin cậy, cần phải thêm vào đó một số tình tiết có thật. Vậy là tôi lấy câu chuyện mà Josefa đã nhồi vào tai tôi cả chục lần khi còn ở Heim, chuyện con mụ chống đối chó chết bắt cóc tôi, chuyện tôi bị giam giữ trong căn hầm, và kể lại bằng cách riêng của mình.

Tôi trả lời những người bạn nhỏ của mình: Có, có lúc tôi cũng nhớ tới mamo - tôi thêm vào câu chuyện của mình vài từ Ba Lan để làm nó chân thật hơn - nhưng người mẹ này không còn gương mặt nữa. Tôi kể rằng hai chúng tôi chui vào một căn hầm ở Warsaw để tránh bom, rằng mẹ bị thương rồi chết, rằng tôi nằm ba ngày liền trên hai cánh tay cứng đờ như móc sắt của mẹ, không uống, không ăn. Có lẽ tôi cũng đã chết nếu không được một nữ y tá người Đức, Josefa, tìm thấy và đem tôi tới chỗ bác sĩ Ebner. Vừa nghe tôi phát âm tên của bác sĩ Ebner, lũ bạn tôi giật mình hơi lùi lại và ánh mắt chúng đầy vẻ sợ hãi. Tôi lập tức nói thêm: Bác sĩ Ebner nhìn có vẻ độc ác với cái đầu trọc, sợi tĩnh mạch to đùng và đôi mắt sắc lạnh, nhưng trong thực tế thì ông ta rất tốt bụng. Đặc biệt đó là một bác sĩ giỏi bởi ông ta đã chữa cho tôi khỏi chứng mất nước khi tôi còn bé. Tôi kết thúc bằng cách nói rằng quên đi người mẹ của mình cũng không khó khăn lắm, bằng chứng đang đứng lù lù ở đây.

Khi tôi kể xong, lũ bạn nhìn tôi bằng những cặp mắt trầm trồ, thán phục, chúng thốt lên:

"Tội nghiệp bé Konrad! Cậu, chịu đựng quá nhiều!... Những người Đức tử tế, có thể thế sao?"

Kết quả: những học sinh trong lớp tôi đạt được tiến bộ vượt bậc và nhanh chóng rời đi làm con nuôi. Những đứa khác tới và tôi lại bắt đầu giúp đỡ chúng.

Về những môn học mà người ta dạy chúng tôi và những hoạt động bắt buộc, có môn tôi thích, có môn tôi ghét. (Tôi nghĩ rằng ở trường nào cũng vậy chứ không riêng gì ở Kalish.)

Những hoạt động ưa thích của tôi, theo thứ tự tăng dần:

Thể dục buổi sáng, tôi muốn những buổi tập kéo dài hơn, khó hơn, ví dụ như môn chạy vượt rào mà người lớn thường tập. Tôi chạy nhanh và có sức chịu đựng rất tốt.

Diễu binh kiểu chân ngỗng, cái này tôi thích. Ngoại trừ việc nó hơi nực cười khi diễu binh kiểu chân ngỗng với quần đùi và đi tất ngắn. Cần phải mặc quân phục và giắt súng ở thắt lưng.

Những thứ tôi không thích:

Gấp chăn màn. Ở Poznan không bao giờ cô Lotte bắt tôi gấp chăn màn, một nữ tù nhân Ba Lan phục vụ trong nhà sẽ lo việc đó. Thường thì tôi tìm cách đẩy công việc này cho cậu bạn nằm cạnh tôi, Wolfgang (tên cúng cơm là Wojciej). Để đổi lại, tôi cho cậu ta cóp bài của mình trong những giờ kiểm tra bất chợt hay tuồn cho cậu ta bữa sáng của tôi. (Đây là chuyện nhỏ đối với tôi, bởi với tư cách là QTĐT tôi có thể tới nhà bếp xin thêm một suất ăn bất cứ khi nào tôi muốn.)

Môn lịch sử và làm toán. Trong lớp tôi, những môn này quá dễ. Tôi nhắm mắt cũng có thể đánh dấu vào những câu trả lời đúng, dễ đến nỗi tôi phát chán và ngồi lơ đãng ngắm trời ngắm đất. Vả lại, tôi không chịu nổi cảnh bị nhốt trong một căn phòng suốt cả buổi sáng.

Điều mà tôi ghét hơn hết thảy: Đi ngủ sớm vào buổi tối. Tôi không thể nào quen được với việc này.

Nhiều khi tôi thấy chán việc làm đứa trẻ mẫu mực. Tôi thấy rằng nó chẳng giúp gì trong việc trau dồi sự liều lĩnh táo bạo của tôi cả. Tôi có nguy cơ trở nên nhu nhược. Tôi bèn làm một điều ngu ngốc. Bất giác tôi bật nói ra rất to bằng tiếng Ba Lan. Hay tôi trả lời sai trong lớp. Trên những tấm bản đồ tôi tô màu xanh cho những chỗ nhẽ ra phải tô màu hồng, hay tệ hơn, tôi để trắng những quốc gia sẽ bị Đức chiếm đóng. Tôi bắt đầu nói kiểu bồi, tôi hát sai nhạc, tôi thay đổi lời bài hát Horst-Wessel-Lied.38 Thay vì: "Phố dài thênh thang đón những đoàn quân áo nâu", tôi đổi thành: "những đoàn quân áo đỏ".

Những lúc đó các giám thị và giáo viên bực mình, họ rất muốn dùng đến cái roi, họ muốn làm thế lắm. Họ giận tím người, mặt đỏ bừng, lẩm bẩm tự nhủ rằng có lẽ tôi bị mệt và cố ghìm ý định đánh cho tôi một trận nên thân. Hoặc họ trút giận lên một đứa trẻ nào đó khác. Chà! Một ngày nào đấy, nhất định tôi sẽ làm cho ai đó trong số họ phát điên lên.

Người mà tôi ghét cay ghét đắng, ghét hơn cả việc phải đi ngủ sớm vào buổi tối, đó là bà Sander - Hiệu trưởng của trường.

Vì bà ta mà tôi bị đau bụng trong nhiều ngày. Không phải đau bụng do thứ thức ăn ghê sợ mà người ra phát cho chúng tôi ở nhà ăn. (QTĐT được ăn ngon hơn những đứa khác.) Đây là dạng đau bụng điển hình do rối loạn tâm lí. Tôi vẫn tưởng mình đã miễn dịch với căn bệnh này.

Việc đó xảy ra vào một buổi sáng, ngay trước giờ tập trung trong sân trường. Tôi đi bên cạnh Wolfgang, cái cậu nằm giường bên và đã trở thành bạn tôi. Ở đằng trước có một người lính SS đang đi ngang qua sân cách chúng tôi vài bước. Đột nhiên, đoàng! Tôi nghe thấy một tiếng động khô khốc. Wolfgang đổ gục xuống. Tôi thấy có cái gì đó bắn vào má tôi, một chất lỏng nóng và dính nhơm nhớp. Rồi tôi thấy một thứ màu đỏ lòm dây đầy lên chiếc áo sơ-mi và cái quần soóc của tôi. Dưới đất cũng có thứ đỏ lòm đó, nó đang chảy ra từ đầu của Wolfgang. Dòng nhỏ ri rỉ ứa ra rồi nhanh chóng đọng lại thành một vũng. Tôi chợt hiểu ra đó là máu, tiếng động khô khốc vừa rồi là một tiếng súng nổ, và Wolfgang đã chết.

Chết. Loại bỏ.

Thoạt đầu, tôi nghĩ rằng chính người lính SS kia đã giết Wolfgang. Nhưng không phải. Anh ta không hề dừng lại khi đi ngang qua chỗ chúng tôi. Anh ta đang ôm một chồng hồ sơ, vì thế anh ta không thể bóp cò. Hơn nữa, anh ta đã đi sang phía bên kia sân rồi. Phát súng đó - tai tôi vẫn nhớ và chúng mách bảo tôi - được bắn ra từ phía trên. Tôi ngẩng đầu lên và nhìn thấy bà Sander đứng bên cửa sổ phòng làm việc của bà ta, tay đang đút khẩu Luger của mình vào bao và vẫn tựa khuỷu tay lên lan can để hút nốt điếu thuốc lá.

Chính bà ta đã bắn vào đầu Wolfgang, bởi vì, khi quan sát sân trường vào buổi sáng như thường lệ, bà ta phát hiện ra Wolfgang đã không chào người lính SS đúng theo cấp bậc của anh ta. Từ cửa sổ của mình, bà ta thấy cậu ấy không giơ tay ra. Bà ta đã nhìn thấy Wolfgang, nhưng bà ta không nghe thấy cậu ta nói.

"Konrad!" Cậu ta nói với tôi ngay trước khi bị giết. "Tớ không nhớ là phải chào các sĩ quan bắt đầu từ một sao một gạch hay là hai sao!"

Tôi đã không kịp trả lời cho cậu ta là bắt đầu từ một sao một gạch, tức là quân hàm trên bộ quân phục của viên trung sĩ chúng tôi gặp khi nãy. Wolfgang bỗng có một lỗ hổng kiến thức đúng vào lúc đó. Trong khi mới hôm qua, lúc có bài kiểm tra, cậu ta đã bất ngờ trả lời đúng mà chẳng cần phải chép bài của tôi.

Lỗ hổng kiến thức đó đã khiến cậu ta bị một lỗ thủng trên đầu.

Tối hôm đó, trong phòng ngủ, tôi càng trằn trọc khó ngủ hơn mọi khi. Thường lệ, sau khi tắt đèn, tôi bắt Wolfgang đọc lại danh sách các ngôi sao và các gạch cùng cấp bậc tương ứng. Điều đó giúp cậu ta tự tin hơn trong trường hợp có kiểm tra bất ngờ ở lớp vào ngày hôm sau. Còn tôi, tiếng rầm rì của cậu ta giúp tôi ngủ thiếp đi. Nó hiệu quả hơn hẳn trò đếm cừu.

Chiếc giường trống bên cạnh làm tôi thấy đau bụng. Nó làm tôi nhớ lại cơn đau bụng mà tôi đã phải chịu đựng khi còn ở Poznan sau khi Bibiana mất tích. Tôi tưởng mình đã quên Bibiana nhưng rồi tôi lại vẫn nhớ đến chị ta. Khuôn mặt của chị ta đột ngột hiện ra từ một cái ngăn nào đó trong bộ não. Gương mặt chị ta gắn liền với con đau bụng. Bởi những kí ức dội về từng đợt, tôi nhớ tới cả con đau bụng khủng khiếp khi tôi còn ở Heim tại Steinhöring. Có điều, không có gương mặt nào gắn với nó cả. Lâu quá rồi.

Tôi từng chứng kiến việc lính SS xử bắn những người Ba Lan khi tôi chơi trò xạ thủ bắn tỉa trong ngôi nhà trúng bom ở Poznan. Nhưng đó là từ cửa sổ của tầng trên cùng. Nhìn từ xa những người Ba Lan và lính SS bé xíu như những bức tượng nhỏ, những món đồ chơi. Máu bắn lên tường nhìn giống như những vệt sơn.

Khi đó, máu không bắn lên người tôi.

Ở Poznan, cô Lotte đã nhanh chóng đưa tôi về phòng để tôi không nhìn thấy viên đạn găm vào gáy Bibiana. Nhưng viên đạn găm vào trán của Wolfgang thì tôi thấy rõ mồn một.

Tôi gặp những cơn ác mộng trong hai đêm tiếp theo. Tôi mơ thấy đầu của Bibiana với lỗ thủng ở gáy đang gối lên xác của Wolfgang. Tôi mơ thấy cái đầu của Wolfgang với lỗ thủng trên trán đang gối lên xác của Bibiana. Tôi mơ thấy cái đầu tôi với hai lỗ thủng ở gáy và ở trán.

Và tôi đã đái dầm. Hai đêm liền mà không bị giám thị trừng phạt, bởi vì một QTĐT không thể bị phạt. Nếu giám thị mà phạt tôi thì tôi sẽ giết chết bà ta. Tôi sẽ làm cho đầu bà ta có hàng nghìn lỗ thủng.

Trong hai đêm nằm cạnh chiếc giường trống, tôi nghiệm ra rằng những kí ức không dễ gì mà xoá đi được. Ngay cả với một thời gian biểu đặc kín như của Kalish. Ngay cả khi bạn có một cái đầu dài.