Thôi huyện lệnh làm không chỉ là xây kho lương.
Hắn thản nhiên đi trước dẫn đường, “tình cờ” đưa cả đoàn đi ngang qua một khu học xá.
Bên trong truyền ra tiếng trẻ con đọc sách vang vang.
Giang Thiệu Hoa liếc mắt nhìn qua, khẽ “ồ” một tiếng rồi dừng bước: “Nơi này không phải tư thục sao?”
Trước cổng học xá treo một tấm biển gỗ sơn đen, trên đó đề bốn chữ lớn “Diệp Huyện Thư Viện.”
Nét bút uyển chuyển, rõ ràng là bút tích của Thôi huyện lệnh.
Nếu là tư thục, tuyệt đối không dám treo bảng hiệu thế này.
Quả nhiên, Thôi huyện lệnh điềm nhiên trả lời: “Bẩm quận chúa, đây là thư viện do huyện Diệp lập nên.
Huyện nha xuất bạc, thuê năm vị tú tài làm phu tử, chỉ cần là con em dân huyện Diệp, từ sáu tuổi trở lên đều có thể vào học, đến năm mười lăm tuổi.”
“Thư viện không thu học phí, còn cung cấp một bữa cơm trưa cho trẻ.”
“Ngoài ra, không chỉ nam hài mới được học, mà nữ hài cũng có thể vào thư viện.”
Câu cuối cùng, mới là điểm quan trọng nhất.
Vừa nói, Thôi huyện lệnh vừa len lén quan sát sắc mặt quận chúa.
Thấy nàng khẽ giãn mày, hắn mới âm thầm thở phào.
“Thôi huyện lệnh có lòng rồi.”
Giang Thiệu Hoa trong mắt đầy khen ngợi, giọng nói dịu hẳn đi: “Diệp huyện là huyện giàu nhất Nam Dương quận.
Giờ huyện nha lập thư viện, giúp trẻ con có nơi đọc sách, là làm gương cho các huyện khác.”
Được quận chúa tán thưởng, Thôi huyện lệnh trong lòng như uống một ly mật ấm, vừa ngọt ngào vừa phấn chấn: “Thần chỉ làm những việc nên làm, không dám nhận lời khen ngợi thế này.”
“Có gì mà không dám nhận?”
Giang Thiệu Hoa mỉm cười: “Ngươi dụng tâm như vậy, bản quận chúa rấthi lòng.”
Nàng dừng một chút rồi hỏi tiếp: “Thư viện có nữ hài đến học không?”
Thôi huyện lệnh có phần tiếc nuối: “Chỉ có lác đác vài bé gái.
Nam hài thì đông hơn, tuổi tác không đồng đều, tổng cộng hơn bốn mươi em.
Nam hài chia thành năm lớp, còn nữ hài thì gom lại một lớp.”
Chuyện này cũng không có gì lạ.
Trong quan niệm xưa nay, nữ nhân nên an phận trong nhà, không nên ra ngoài nhiều, đọc sách càng không phải chuyện của họ.
Diệp huyện vốn là nơi trù phú, nữ nhân có thể trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa kiếm tiền, địa vị cao hơn nhiều nơi khác.
Nhưng dù vậy, số người chịu cho con gái đi học vẫn rất ít.
Trần Cẩm Ngọc nghe vậy thấy không thoải mái, liền hỏi: “Có phải dân chúng lo ngại phu tử là nam nhân, nên không muốn cho con gái vào thư viện?”
“Không phải vậy.”
Thôi huyện lệnh thở dài: “Người dạy nữ hài chính là phu nhân của thần, Lý thị.
Hơn nữa, thư viện đã đặc biệt xây một bức tường, tách riêng nơi học của nam hài và nữ hài.
Cổng ra vào cũng chia hai, không hề thông nhau.”
“Để đảm bảo an toàn, thần còn sắp xếp luân phiên nha dịch trông coi, mỗi ngày có hai người túc trực, phòng kẻ gian lẻn vào.”
“Thần thậm chí tự tay viết thông cáo, cho người đọc khắp nơi để dân chúng biết thư viện nhận cả nữ hài.
Nhưng số bé gái đến học vẫn rất ít.”
Giang Thiệu Hoa thản nhiên tiếp lời: “Định kiến trong lòng người, như ngọn núi cao khó trèo.
Thôi huyện lệnh đã làm rất tốt rồi.
Dù số nữ hài đến học ít hay nhiều, thì ít nhất cũng đã mở đầu cho một sự thay đổi.”
Thôi huyện lệnh được khen, mặt có hơi đỏ lên: “Đa tạ quận chúa tán thưởng.”
Nhưng trong lòng hắn thì tràn đầy phấn chấn.
Kể từ sau cuộc nói chuyện sâu sắc với Thái huyện lệnh ở vương phủ, hắn như khai thông hai mạch Nhâm Đốc.
Trở về Diệp huyện, hắn liền bắt tay xây kho lương, lập thư viện.
Đặc biệt là thư viện này, hắn đã dốc rất nhiều tâm huyết.
Đáng tiếc, dân chúng vẫn còn thiển cận, ngay cả học miễn phí cũng không chịu cho con gái đi.
Họ cảm thấy nữ hài học chữ chẳng để làm gì, thà ở nhà làm việc còn hơn.
Bé gái sáu, bảy tuổi đã có thể học làm việc vặt, chăm tằm hái dâu.
Đến mười tuổi, đã có thể se tơ dệt lụa kiếm bạc.
Những điều này, không cần Thôi huyện lệnh giải thích, Giang Thiệu Hoa cũng hiểu rõ.
“Quận chúa, chúng ta vào thư viện xem thử đi!”
Lữ Công rất biết nắm bắt thời cơ, lập tức lên tiếng: “Thần chưa từng thấy thư viện dành cho nữ hài, nay có dịp mở rộng tầm mắt.”
Giang Thiệu Hoa khẽ cười, gật đầu.
Thôi huyện lệnh từ đầu đã muốn quận chúa ghé thăm thư viện, giờ nghe vậy lập tức phấn khởi đi trước dẫn đường.
Trước tiên, Giang Thiệu Hoa đến khu học của nam hài.
“Các nam hài đến đây học, nhỏ nhất sáu tuổi, lớn nhất mười ba.”
Thôi huyện lệnh rõ ràng nắm rõ tình hình thư viện, thao thao bất tuyệt: “Thần phân chúng theo độ tuổi thành năm lớp.
Trẻ nhỏ thì dạy chậm nhưng chắc, còn mười hai tuổi trở lên thì tập trung học chữ.”
Lữ Công lại khéo léo tiếp lời: “Thôi huyện lệnh làm vậy rất hợp lý.
Trẻ sáu, bảy tuổi có thể đào tạo lâu dài, sau này theo đường khoa cử.
Còn thiếu niên mười hai, mười ba tuổi thì đã muộn để thi cử, nhưng chỉ cần học chữ vài năm, sau này cũng có thể kiếm kế sinh nhai tốt hơn.”
Thôi huyện lệnh cười nói: “Quả thực ta cũng nghĩ như vậy.
Lữ đại nhân tài hoa xuất chúng, năm xưa đỗ nhị giáp truyền lô, kiến thức uyên thâm.
Mong Lữ đại nhân chỉ giáo thêm.”
Lữ Công vội vàng cười khiêm tốn: “Đó đều là chuyện cũ, không đáng nhắc tới.
Thôi huyện lệnh mới thực sự là anh tài trẻ tuổi, làm việc có quy củ, hành sự cẩn trọng, ta còn lâu mới sánh bằng.”
Thôi huyện lệnh xuất thân từ Thanh Hà Thôi thị, còn Lữ Công đến từ Phạm Dương Lữ thị, cả hai đều là danh môn vọng tộc của Đại Lương.
Lữ Công khi còn trẻ rất nổi danh, Thôi huyện lệnh đã sớm nghe danh hắn.
Hơn nữa, cả hai đều là tài tử đỗ đạt khoa cử mà bước chân vào quan trường, nên có không ít chuyện để bàn luận.
Chẳng mấy chốc, hai người đã trò chuyện rất rôm rả.
Trần Cẩm Ngọc và Mã Diệu Tông lặng lẽ liếc nhìn nhau.
Cái lão Lữ này, quả nhiên là tay lão luyện trong việc giao thiệp.
Cũng tốt, sau này những chuyện xã giao bên cạnh quận chúa cứ để hắn gánh vác.
Giang Thiệu Hoa không để ý đến cuộc trò chuyện qua lại giữa hai người kia.
Sau khi bước vào học xá, nàng quan sát kỹ lưỡng một lượt.
Học xá vô cùng rộng rãi, nền đất sạch sẽ tinh tươm.
Có nhà ăn dành riêng cho học trò, bên cạnh còn có một khoảng sân trống để bọn trẻ vui chơi.
Các phu tử đang giảng bài, nghe nói quận chúa ghé thăm, ai nấy đều cố gắng thể hiện hết mình.
Tiếng trẻ đọc sách đồng thanh vang vọng, nhịp nhàng mạnh mẽ.
Giang Thiệu Hoa khẽ mỉm cười, rồi rảo bước đến khu học của nữ hài.
Cơ sở vật chất nơi đây cũng tương đồng với lớp học nam hài, nhưng đáng tiếc số lượng học trò quá ít.
Cả khu học xá rộng lớn, chỉ có một phòng học được sử dụng, bên trong lác đác năm bé gái.
Nhìn tuổi tác, đều chỉ tầm sáu, bảy tuổi.
Bé lớn nhất cũng chưa đến chín tuổi.
“Những bé lớn hơn đã có thể kiếm tiền, chắc chắn gia đình không nỡ cho đi học.”
Trần Cẩm Ngọc thở dài, khẽ nói bên tai Giang Thiệu Hoa: “Những bé nhỏ này, ít nhất đến học còn có một bữa trưa miễn phí.
Nếu không có bữa ăn đó, e rằng ngay cả năm đứa này cũng không đến được.”
Giang Thiệu Hoa khẽ liếc nhìn Trần Cẩm Ngọc, cười nhẹ: “Vạn sự khởi đầu nan.
Quan trọng là bước chân đầu tiên đã bước ra, chỉ cần kiên trì, sẽ có bước thứ hai, bước thứ ba.”
“Quận chú nói đúng.”
Trần Cẩm Ngọc lập tức phấn chấn trở lại, mỉm cười nói nhỏ: “Quận chúa, nữ phu tử giảng bài kia chính là phu nhân của Thôi huyện lệnh, Lý thị.”