"Hiệp sĩ" là một khái niệm phương Tây, nhưng đã được du nhập vào Trung Quốc từ rất sớm. Thế hệ ông bà, cụ kỵ ngày xưa, chỉ cần là người có chút chữ nghĩa, hầu như ai cũng biết thế nào là "phong thái hiệp sĩ".

Belinsky, một nhà phê bình văn học nổi tiếng người Nga, từng có luận điểm rất cô đọng về "tinh thần hiệp sĩ": "Sự yêu thương và tôn trọng nhân cách cá nhân; tinh thần hào hiệp dũng cảm hy sinh toàn bộ sức lực, thậm chí cả tính mạng mình vì những người bị áp bức, bị ngược đãi; sự tôn thờ lý tưởng hóa đối với phụ nữ, coi họ là đại diện cho tình yêu và cái đẹp trên thế gian, là vị thần chói lọi của sự hài hòa, hòa bình và an ủi; khát vọng bồn chồn muốn truy cầu mọi bí mật và sự huyền bí trong cõi âm u xa xôi vô tận."

Trong bốn điều này, có lẽ điều thứ ba là "Tây" nhất, thứ mà văn hóa bản địa Trung Quốc hoàn toàn không có. Những điều khác như tinh thần dũng cảm chẳng hạn, văn hóa Trung Quốc không hề thiếu. Còn "sự yêu thương và tôn trọng nhân cách cá nhân", tuy cũng là thứ mà văn hóa truyền thống Trung Quốc không coi trọng, nhưng vì nó tương đối trừu tượng nên không để lại ấn tượng sâu sắc bằng điều thứ ba.

Điều thứ ba này chính là sự tôn trọng và sùng bái đối với phụ nữ. Nhưng đó không phải là sự phục tùng, cúi đầu của giới yếu thế trước giới mạnh thế, cũng không phải kiểu chủ nghĩa đại nam tử "nam tử hán không chấp kẻ tiểu nhân", mà là sự tôn trọng và sùng bái dành cho "đại diện của tình yêu và cái đẹp", là sự tôn trọng và sùng bái coi phụ nữ là "vị thần chói lọi của sự hài hòa, hòa bình và an ủi".

Nếu nói hiệp sĩ chú trọng mặt "võ", thì quý ông lại chú trọng mặt "văn". Nhưng ở các phương diện khác, hiệp sĩ và quý ông rất giống nhau, có thể nói hiệp sĩ là quý ông biết võ, còn quý ông là hiệp sĩ có văn.

Cụ ông nhà chúng tôi là người từng "uống mực Tây", cách ăn mặc cũng khá Tây hóa, thích mặc âu phục thắt cà vạt, để đầu kiểu "Tây" (tóc chải ngôi lệch), kéo đàn tây, khiêu vũ kiểu Tây, ăn kẹo Tây, uống rượu Tây, hút thuốc lá Tây, nói tiếng Tây. Lời ăn tiếng nói, cử chỉ phong thái rất có "phong phạm quý ông". Khi ra vào cửa thì mở cửa cho phụ nữ, khi ăn cơm thì kéo ghế cho phụ nữ, lúc đi về thì khoác áo choàng cho phụ nữ... mọi thứ đều làm rất mực chỉn chu, phong thái ung dung lịch lãm.

Nghe kể có lần Cụ thấy một tên móc túi lấy ví của một người phụ nữ trên phố, Cụ đã bất chấp nguy hiểm theo dấu truy đuổi. Với sự phối hợp của đông đảo quần chúng nhân dân, cuối cùng đã tóm được tên móc túi, đòi lại ví trả cho người phụ nữ đó. Cụ vốn quen đi giày da, hôm đó cũng không ngoại lệ, kết quả là sau một hồi chạy bán sống bán chết như vậy, không những bị trẹo chân mà còn làm hỏng cả đôi giày da, khiến Cụ bà xót xa mất một thời gian dài.

Vào thời "Cách mạng Văn hóa", tất cả những thứ "phong kiến, tư bản, xét lại" đều bị đánh đổ. "Phong thái hiệp sĩ" vốn là "đồ Tây" truyền lại từ thời Trung cổ châu Âu, đương nhiên cũng nằm trong danh sách bị đả đảo, phê phán. Lý do là: "Phụ nữ đi trước" là sự phân biệt đối xử với phụ nữ, là biểu hiện của việc coi phụ nữ là kẻ yếu. Bây giờ nam nữ bình đẳng rồi, đàn ông làm được gì thì phụ nữ cũng làm được cái đó, đàn ông gánh được nửa bầu trời, phụ nữ cũng gánh được nửa bầu trời, còn cần "phong thái hiệp sĩ" làm gì nữa?

Cụ ông đương nhiên cũng không thoát khỏi cơn bão "Cách mạng Văn hóa". Những kẻ vốn không vừa mắt với Cụ lúc bình thường, nay chớp lấy cơ hội để chỉnh đốn Cụ tơi bời, quyết tâm dồn vào đường cùng mới hả dạ. Những hành vi "hiệp sĩ" của Cụ đều bị quần chúng cách mạng lôi ra làm vật tế thần, bị phê phán kịch liệt là thứ phong kiến, tư bản, xét lại. Nghe nói báo tường thời đó còn vẽ riêng tranh biếm họa về Cụ, trên đó là một người đàn ông chải chuốt, tóc tai bóng mượt, mười ngón tay mảnh khảnh đang cầm một chiếc áo khoác, chuẩn bị khoác lên người một phụ nữ ăn mặc lòe loẹt.

Amy rất thích xúi Cụ bà kể chuyện về Cụ ông. Nghe xong chưa đã, còn đòi xem ảnh Cụ ông, Cụ bà đành bảo ông (bố của bố) lục tung rương hòm, mang mấy tấm ảnh hiếm hoi còn sót lại của Cụ ông cho Amy xem. Kết quả là không xem thì thôi, xem xong liền mê mẩn Cụ ông luôn, mắt sáng rực lên, liên tục reo hò: "Wow! Soái ca kìa! Đẹp trai quá! Phong thái quá đi mất! Còn hơn cả minh tinh điện ảnh nữa! Nếu Cụ ông mà đi đóng phim, chắc chắn sẽ dìm hàng mấy kiểu như Kim Sơn, Triệu Đan. Cụ bà ơi, hồi đó Cụ cũng xinh quá đi mất—"

Cụ bà được khen thì nở mày nở mặt, nói: "Ai mà chẳng có thời trẻ hả con? Chẳng lẽ con tưởng Cụ vừa sinh ra đã xấu xí như bây giờ sao?"

Amy bồi thêm một lời khen cao hơn: "Ai bảo bây giờ Cụ xấu? Ai nói con sẽ cự lại người đó. Bây giờ Cụ cũng rất đẹp, trông nhiều nhất chỉ sáu mươi tuổi, so với Sophia Loren cũng ngang ngửa đấy. Con đang định viết về bí quyết giữ gìn thanh xuân của Cụ đây—"

Amy nghe xong chuyện của Cụ ông, đặc biệt là sau khi xem ảnh, liền quyết định phải bồi dưỡng Hoàng Mễ thành một quý ông kiêm hiệp sĩ giống hệt Cụ.

Từ đó về sau, Amy trở nên "yếu đuối không chịu nổi" trước mặt con trai, e ấp nói với con: "Mẹ là lady (quý cô) đó, con là gentleman (quý ông) đó, con phải chăm sóc mẹ nha, bảo vệ mẹ nha—"

Sau đó, Amy dốc sức nhồi nhét cho con trai những câu chuyện về "anh hùng cứu mỹ nhân", chỉ hận không thể tống hết tất cả những câu chuyện kiểu này trên thế giới vào đầu con. Kết quả là tham thì thâm, tất cả các câu chuyện bị trộn lẫn với nhau thành một nồi lẩu thập cẩm. Lúc nhập vai, vừa có tình tiết đi giày thủy tinh, lại vừa có tình tiết ăn táo bị hóc, còn có tình tiết hiệp sĩ hôn một cái là cứu sống mỹ nhân, mà mỹ nhân thì thường là bị yêu quái bắt cóc giam vào tháp cao.

Mẹ là diễn viên chính (A) đóng vai mỹ nhân, lúc mẹ không có nhà thì các diễn viên B, C sẽ đóng thay. Vai hiệp sĩ chắc chắn là do Hoàng Mễ đảm nhận, còn bố thì cơ bản đều đóng vai yêu quái, cướp mỹ nhân nhốt vào tháp cao, bị hiệp sĩ tìm đến tận cửa, đại chiến ba trăm hiệp, đánh ngã xuống đất, rồi làm ngựa cho hiệp sĩ cưỡi.

Bước đầu tiên bồi dưỡng quý ông + hiệp sĩ: Mở cửa cho phụ nữ.

Việc này lại rất hợp ý con trai, thằng bé vốn thích mấy trò đóng cửa mở cửa, bật đèn tắt đèn, bật tivi tắt tivi, nhấn nút thang máy. Nay có lời nhờ của mẹ, nó càng chạy nhanh như chớp.

Mỗi lần đi đâu về, Hoàng Mễ luôn tranh phần mở cửa. Mọi người biết thằng bé thích trò này nên không khóa cánh cửa thông từ gara vào nhà, tiện cho "lão gia" mở. Thằng bé giờ đã với tới tay nắm cửa, cũng xoay được, nhưng nó thích ép sát người vào cửa, có lẽ không ép sát thì không dùng hết sức được. Nhưng ép sát vào cửa rất nguy hiểm, lúc cửa mở ra có thể bị ngã "bộp" một cái vào trong, nên còn phải phiền vị nữ sĩ hoặc nam sĩ nào đó đứng phía sau dang hai tay ra, sẵn sàng chộp lấy kéo thằng bé lại.

Sau khi mở cửa, nó luôn đẩy cửa đến tận cùng, đẩy sát vào tường, rồi đứng đó "giữ cửa" (hold the door). Tuy nhiên cách nó "giữ cửa" không quý ông cho lắm, không phải một tay giữ cửa, tay kia làm cử chỉ "mời" lịch sự, mà là dựa lưng vào cửa, hai tay dang ra chống vào cửa, nhưng cái mông nó cũng chẳng rảnh rỗi, cứ nhổng lên đập vào cánh cửa, phát ra tiếng bình bịch.

Cụ bà nói: "Cháu ơi, chẳng lẽ cháu là 'quý ông mông' sao? Người ta mở cửa bằng tay, cháu lại dùng mông. Cháu cứ đập bình bịch thế này, không làm hỏng bức tường sau cánh cửa à?"

"Quý ông mông" chẳng quan tâm mấy chuyện đó, chỉ dán mắt vào mấy vị nữ sĩ. Đợi các nữ sĩ đi vào lần lượt xong xuôi, thằng bé liền đóng sầm cửa lại, nhốt luôn cả bố đang loay hoay lôi đồ "shopping" từ cốp sau ra ngoài. Cụ bà lại đặt cho nó cái tên, gọi là "quý ông nửa mùa", chỉ mở cửa cho phụ nữ, không mở cửa cho đàn ông.

Mẹ sai bảo: "Bố vẫn còn ở bên ngoài kìa, mau đi giúp bố lấy đồ—"

Hoàng Mễ cũng thích trò này, lập tức mở cửa, lao vào gara, chen đến trước cốp sau, vươn tay kéo những túi đồ mua sắm đầy ắp ra. Bố phải nhanh chóng tìm cái gì đó nhỏ nhẹ nhét vào tay nó, tránh cho thằng bé ở đó vướng chân vướng tay giúp mà thành phá hoại.

Hoàng Mễ từng giúp mang không ít món đồ nhỏ vào nhà, nhưng công lao vĩ đại nhất là giúp mang dưa hấu. Bố giúp thằng bé xách dưa hấu vào cửa, đặt xuống đất, rồi để nó lăn dưa hấu vào bếp. Chẳng đơn giản chút nào đâu, quả dưa to gần bằng người nó, nó phải ngồi xổm hoặc quỳ dưới đất, hai tay đẩy mạnh mới lăn nổi. Có lúc vì đặt tay không đúng chỗ, hoặc đẩy quá mạnh, quả dưa lăn về phía trước, thằng bé không lường trước được, liền té "sấp mặt" vào thảm.

Cụ bà vội ra tay "mỹ nhân cứu anh hùng", chĩa vào quả dưa hấu, mắng té tát: "Sao mày không nghe lời thế hả? Cháu cố của bà chưa bảo mày lăn mà mày đã lăn rồi à? Làm cháu cố của bà ngã một cái. Đánh mày! Đánh mày! Xem lần sau mày còn dám bắt nạt cháu cố của bà nữa không—"

Cụ bà nổi giận đùng đùng khiến Hoàng Mễ sững sờ luôn, quên cả khóc, nước mắt giàn giụa nhìn Cụ bà lên lớp chính trị cho quả dưa hấu.

Halloween năm ngoái, cả nhà đều đi theo Hoàng Mễ ra ngoài xin kẹo, ngay cả mẹ cũng đang mang bầu vượt mặt mà vẫn liều mạng "tháp tùng quân tử". Trước khi ra ngoài, mẹ đã dặn con trai: "Cục cưng à, mẹ nhát gan lắm, sợ ma lắm, con phải bảo vệ mẹ nha. Em gái trong bụng mẹ cũng nhát gan lắm, con cũng phải bảo vệ em nha—"

Những lời này khiến Hoàng Mễ càng cảm thấy bản thân mình thật tuyệt vời. Thằng bé mặc bộ đồ siêu nhân, đi đứng "ngạo nghễ" ở phía trước. Đến ngoài cửa một nhà nọ, cách một đoạn xa, nó đã vươn hai tay ra làm tư thế "ngăn chặn", nói: "Stop! Stop!"

Mấy người phụ nữ đều dừng bước, tỏ vẻ sợ sệt. Hoàng Mễ thấy mấy người đều bị chặn lại ở đó rồi, liền xoay người, vài bước lao lên trước bố, vươn hai tay đòi bế.

Bố đùa: "Con là siêu nhân cơ mà, sao còn đòi bố bế?"

"Siêu nhân" chẳng quan tâm mấy chuyện đó, vẫn vươn hai tay ra, bố đành bế thằng bé đến trước cửa nhà người ta để xin kẹo. Nếu có một đám trẻ con cũng ở cửa nhà đó xin kẹo, Hoàng Mễ rất bạo dạn, vặn vẹo cái mông, trượt xuống đất, chen vào giữa đám trẻ con để gõ cửa xin kẹo. Nếu trước cửa không có đứa trẻ nào khác, nó lại trở nên nhát gan, rụt rè, xúi bố tiến lên.

Hôm đó có một gia đình rất quái chiêu, vợ chồng hai người đều hóa trang thành quỷ quái đứng trước cửa, bất động, nhìn không ra là người thật, còn tưởng là đồ trang trí lễ hội ma quỷ gì đó chứ. Bố bế con trai đi đến trước cửa, vừa định nhấn chuông, thì con quỷ cái hét lớn một tiếng, vươn đôi tay móng vuốt nhọn hoắt chộp tới.

Hai bố con hoàn toàn không chuẩn bị tinh thần, bị dọa cho một phen, cắm đầu bỏ chạy. Vừa chạy đến cửa gara lại đụng phải quỷ đực, chỉ thấy hắn vung lên một cái xẻng giữa không trung, xúc về phía hai bố con, làm người ta sợ đến mức hét toáng lên, hoảng loạn chạy thục mạng. Mẹ cười đến thỏa mãn, liên tục nói: "Ha ha, bản sắc anh hùng! Bản sắc anh hùng mà!"

Không lâu sau khi mẹ sinh em gái, một ngày nọ, đột nhiên phát hiện tã dán của mình sắp dùng hết, thế là lập tức sai bố đi mua. Bố biết việc khẩn cấp, cầm chìa khóa xe rồi đi ra ngoài, kết quả Hoàng Mễ từ đâu lao ra, mấy bước đuổi kịp, cũng đến cửa mang giày.

Bố hỏi: "Cục cưng, con mang giày làm gì?"

"Đi theo!" (Chữ "đi" này phát âm theo giọng thành phố K, đọc là "ke")

"Bố đi mua đồ, mua xong là về, không phải đi đến plaza chơi đâu—"

"Đi theo!"

"Con đi theo phiền lắm, lại phải bế con ra ra vào vào từ trong 'túi'—"

"Đi theo!" Hết cách rồi, nói nữa nó cũng chỉ nói hai từ đó. Chi bằng cứ cho nó đi cho xong. Thế là hai bố con lái xe đến "plaza", chọn một gói lớn, trả tiền rồi về.

Con trai cũng không mè nheo đòi chơi ngựa gỗ hay gì đó, rất ngoan ngoãn lái xe về cùng bố, trên đường toàn ôm túi tã đó giúp mẹ.

Về đến nhà, bố muốn nhận lấy túi lớn đó mang lên lầu cho mẹ, nhưng con trai kiên quyết không chịu, nhất định phải tự tay xách lên lầu. Cụ bà trêu: "Người ta mang về từ tận ngàn dặm, con lại muốn tranh công lao cuối cùng của người ta? Đương nhiên không cho con rồi—"

Tội nghiệp Hoàng Mễ của chúng ta, kéo lê cái túi ni-lông to gần bằng người nó leo cầu thang, thật sự có chút mùi vị hiệp sĩ leo lên tháp cao cứu mỹ nhân. Nhưng nó là "bò" cầu thang thứ thiệt, vì chân nó chưa đủ dài, lên cầu thang đều phải dùng tay. Trước đây là bò bằng hai tay lên, giờ lớn rồi thì chỉ cần nắm lấy tay vịn cầu thang là lên được, nhưng đó là phải dùng cả hai tay nắm lấy! Giờ trong tay nó đang kéo một túi tã to đùng như thế, bảo nó làm sao mà vịn tay vịn cầu thang đây?

Cụ bà gợi ý: "Bé cưng, có cần bà buộc vào lưng cho cháu không, để cháu dễ leo cầu thang?"

Chú hiệp sĩ nhỏ có lẽ thấy thế thì nhục quá, kiên quyết không chịu buộc vào lưng, nhất định phải leo một bậc, kéo một bậc, từng bậc từng bậc một nhích lên.

Bố nhìn mà xúc động vô cùng, hét lớn về phía lầu trên: "Này, người đẹp ở trên lầu, mau xuống đón chú hiệp sĩ nhỏ của em đi! Người ta mang theo túi quà to thế này, leo đến năm nào tháng nào mới xong đây?"

Người đẹp vừa nghe thấy, lập tức bật dậy từ trên giường, tóc tai rũ rượi lao ra cửa cầu thang, thấy con trai đang hì hục kéo cái túi lớn bò lên lầu, cảm động vô cùng, xót xa vô cùng, cộp cộp cộp chạy xuống lầu. Kết quả là nịnh nọt không đúng chỗ, chú hiệp sĩ nhỏ rất không vui, lớn tiếng ngăn cản: "No! No! Mẹ Back!" kêu gào tha thiết đến mức đã lạc giọng rồi.

Bố chỉ huy: "Người đẹp, em chạy ra làm gì? Sao không mau quay về tháp cao của em đi?"

Người đẹp lầm bầm một câu: "Không phải anh gọi tôi ra à? Anh đúng là 'bát sĩ', không hiểu đạo lý của 'thất sĩ' thì đừng có chỉ huy bừa bãi—"

Người đẹp chớp mắt cái đã biến mất trên lầu, nhanh chóng truyền đến tiếng gọi: "Này, cục cưng à, sao anh cứ đứng ngây ra đó như 'bạo bạo' thế? Sao không mau lấy máy quay đi—"

Bố như tỉnh mộng, vài bước chạy lên lầu, luống cuống tay chân lấy máy quay, lắp pin các thứ, chạy đến cửa cầu thang, chĩa thẳng vào chú hiệp sĩ nhỏ mà quay. Chú hiệp sĩ nhỏ hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi tay nhiếp ảnh gia, cứ tự nhiên như không có ai bò hết cầu thang, kéo túi lớn, lạch bạch chạy vào phòng người đẹp. Ống kính của bố cũng theo vào, chỉ thấy người đẹp nhà chúng ta đã tranh thủ thời gian vuốt lại tóc, nằm trên chăn với vẻ đẹp yêu kiều, nhắm mắt lại, trông như người đẹp ngủ trong rừng trước khi được hoàng tử hôn vậy.

Chú hiệp sĩ nhỏ đi đến bên giường người đẹp, không biết phải làm sao, nhiếp ảnh gia nhắc nhở: "Hôn người đẹp ngủ trong rừng (sleeping beauty) đi, con hôn một cái là cô ấy tỉnh lại ngay."

Chú hiệp sĩ nhỏ do dự một chút, hôn nhẹ lên mặt người đẹp. Người đẹp tỉnh lại, ôm lấy chú hiệp sĩ nhỏ mà cắn. Chú hiệp sĩ nhỏ ngượng ngùng đẩy ra, ôm lấy túi tã, gọi mẹ: "Open!"

Nhiếp ảnh gia giật mình, sợ chú hiệp sĩ nhỏ bắt mẹ thử đồ tại chỗ, chuẩn bị thấy tình hình không ổn là "cut" ngay, tránh quay thành phim người lớn. Mẹ cũng hơi căng thẳng, nhưng vẫn ngoan ngoãn mở túi. Chú hiệp sĩ nhỏ rút một miếng, đưa cho mẹ. Mẹ nhận lấy, làm bộ ăn ngấu nghiến, nhân lúc chú hiệp sĩ nhỏ đang há hốc mồm nhìn chằm chằm vào miệng mẹ, đã chuyển miếng tã sang tay trái, rồi giơ bàn tay không trống trơn ra cho con xem, biểu thị đã ăn xong rồi.

Chú hiệp sĩ nhỏ kinh ngạc, nháy mắt với bố, còn chỉ chỉ vào cơ thể mẹ đang bị chăn che, ý nói là: Thứ này không phải dùng để hứng tè à? Sao mẹ lại ăn?

Bố nhắc nhở: "Nhìn kìa, người đẹp bị hóc rồi, mau cứu cô ấy đi!"

Chú hiệp sĩ nhỏ thấy mẹ mắt trợn ngược, biết đại sự không ổn, vội vàng hôn tới tấp lên mặt mẹ. Mẹ ho vài tiếng, lấy lại hơi, ôm chú hiệp sĩ nhỏ cắn cho một trận đã đời, rồi hai tay vòng lấy chú hiệp sĩ nhỏ, hai người đầu tựa vào nhau, rất "camera-ready" (sẵn sàng lên hình) nhìn vào ống kính nói: "Người yêu nhau cuối cùng cũng thành mẹ con, từ đó về sau, họ sống cuộc sống hạnh phúc mãi mãi. DA-DA——"