Phương Dĩ Trí phụng mệnh đi vào yết kiến, còn dẫn theo ba người con trai, Phương Trung Đức mười tuổi, Phương Trung Thông tám tuổi, phương Trung Lý bốn tuổi.
“Bái kiến bệ hạ!”
Ba đứa trẻ đi, đi theo phụ thân đoan đoan chính chính chắp tay.
Triệu Hãn nhìn rất thích thú, lập tức hỏi dạy học vấn tại chỗ, gọi cả con trai con gái của mình đến.
Trưởng tử Triệu Khuông Hoàn sáu tuổi, thứ tử Triệu Khuông Tuân, trưởng nữ Triệu Phúc Vinh, thứ nữ Triệu Hàm Cẩm đều chỉ ba tuổi.
Mấy đứa trẻ tự đi chơi đùa giỡn, Triệu Hãn thuận miệng hỏi: “Gần đây có thành quả nghiên cứu vật lý gì không?”
Phương Dĩ Trí trả lời nói: “Hồi bẩm bệ hạ, thần phát hiện vạn lực hấp dẫn và chất lượng của vật thể không liên quan. Một khối sắt một cân, khối sắt mười cân, bỏ qua lực cản nhẹ của không khí, rơi từ cùng một độ cao xuống tiếp đất cùng một lúc.”
“Quả nhiên là một phát hiện kinh người.” Triệu Hãn cười nói.
Nửa thế kỷ trước, Galile đã phát hiện ra rồi, tháp nghiêng Pisa, hai quả cầu sắt đồng thời đáp xuống.
Chẳng qua Galile không hiểu được lực vạn vật hấp dẫn, vạn lực hấp dẫn ở bên phía Trung Quốc, vẫn là khái niệm Triệu Hãn quy định ra.
Triệu Hãn lại hỏi: “Trừ cái đó ra thì sao?”
Phương Dĩ Trí trả lời: “Thần có một đệ tử, thông qua nước có thể kết băng, nước có thể đun nóng sôi trào thành hơi nước, còn có sắt có thể đun nóng hóa thành nước thép, đưa ra một giả thiết rất thái quá. Tức là mọi sự vạn vật, đều có trạng thái rắn, trạng thái lỏng và trạng thái khí. Băng là trạng thái rắn, đun nóng hòa tan thành lỏng, lại đun nóng bốc hơi thành khí. Sắt là trạng thái sắn, đung nóng nóng chảy là nước thép, lại đun nóng bốc lên là khí sắt.”
Triệu Hãn cười nói: “Hắn nghiệm chứng giả thiết của mình chưa?"
Phương Dĩ Trí nói: “Đã làm rất nhiều thực nghiệm, một vài vật phẩm phù hợp với giả thuyết này. Nhưng một vài vật phẩm, ví dụ như là sắt cứng, căn bản không thể nào bốc lên thành khí. Còn có gỗ, dùng lửa đốt, dùng nồi nấu lên sẽ nóng lên biến thành đen giống như than củi.”
Triệu Hãn nói: “Ngươi cảm thấy giả thuyết của hắn như thế nào?”
Phương Dĩ Trí trả lời: “Thần cho rằng có lẽ là chính xác. Nước thép không thể bốc hơi thành khí, có thể là đun nóng còn chưa đủ. Về phần gỗ… tạm thời còn chưa rõ ràng.”
“Có khi nào, trạng thái rắn, trạng thái lỏng và trạng thái khí, nhất định phải là vật chất thuần túy,” Triệu Hãn lần lượt lấy ví dụ, “Nước muối cũng là nước, nhưng có thể sản xuất ra muối. Sau khi nấu nước muối bốc hơi thành khí, còn chưa biến thành khí, tất cả còn lại đều là muối, phương pháp nấu muối chính là có được như thế. Vì thế, nước muối không phải là nước cất. Còn có gỗ, gỗ mới có hơi nước, khi nướng hoặc là phơi nắng trở nên nhẹ hơn, vì hơi nước trong gỗ đã được bay hơi khi nó được đun nóng. Lại đun nóng thiêu đốt, sẽ biến thành than củi, nhất định cũng là thứ nào đó thay đổi rồi?”
Phương Dĩ Trí trầm tư, vẫn luôn không hiểu được.
Triệu Hãn nhắc nhở nói: “Hay là chế tác một cái nhiệt kế.”
“Cái gì gọi là nhiệt kế?” Phương Dĩ Trí hỏi.
Triệu Hãn nói: “Đồng hồ có khắc độ, có thể ghi lại thời gian. Đòn cân có khắc độ, có thể xem trọng lượng của vật. Vậy thì vì sao không tạo ra một công cụ, có thể dùng để đo lạnh nóng chứ?”
Phương Dĩ Trí càng nghĩ càng mơ hồ: “Độ ấm của nước có thể dùng tay đo, cần gì dùng đến công cụ để đo?”
Triệu Hãn cười nói: “Ngươi có chú ý đến không, mùa đông đặt một xô nước ở bên ngoài, sau khi kết băng thể tích sẽ nhỏ đi? Hoặc là một cánh cửa, mùa đông có thể thoải mái đóng cửa, đến mùa hè lại sẽ đụng vào khung cửa?”
Phương Dĩ Trí cẩn thận nghĩ nghĩ: “Đúng là như thế.”
“Ta đoán, mọi sự vạn vật, đều có hiện tượng nóng thì phồng ra, lạnh thì co lại.” Triệu Hãn nói, “Hay là dùng thủy tinh chế tạo một khí cụ, bên trong đựng thủy ngân, rồi lại khắc độ tương ứng. Đặt ở trong nước ấm, độ cao của trụ thủy ngân khác nhau, đặt vào trong nước lạnh, độ cao của trụ thủy nhân lại khác. Sau đó nước sắp kết băng, nhiệt độ của nước định là không độ, đánh dấu khắc độ trên thanh nhiệt kế. Sau đó nước sôi, nhiệt độ nước định là một trăm độ. Vì thế từ không độ đến một trăm độ, chia đều là một trăm khắc độ, là có thể biết được mỗi một độ là bao nhiêu, có thể đo được sự nóng lạnh của các loại vật thế.”
Phương Dĩ Trí lại bắt đầu suy nghĩ.
Triệu Hãn tiếp tục nói: “Thủy tinh truyền nhiệt không tiện, có thể làm một châm tiếp xúc ở trong nhiệt kế, liên kết với thủy ngân ở bên trong, có thể dùng đồng làm châm tiếp xúc với nhệt kế.”
Vì thế, Phương Dĩ Trí đứng ngồi không yên, rõ ràng là muốn lập tức về nhà làm thí nghiệm.
Bởi vì lượng tin tức quá lớn, đầu tiên phải chứng minh nguyên lý “Nóng phồng lạnh co.”
Nóng phồng lạnh co, chỉ bốn chữ ít ỏi, nhưng lại là chìa khóa để con người bước vào thời đại hơi nước.
Qua thêm năm mươi năm nữa, Châu u sẽ sinh ra mô hình động cơ hơi nước đầu tiên. Tiếp đó lại qua mười chín năm, máy khai thác hơi nước đầu tiên sẽ xuất hiện, nước ở trong giếng được lấy ra ngoài thông qua động cơ hơi nước.
Thấy tâm tư Phương Dĩ Trí đã không ở nơi này, Triệu Hãn cười nói: “Đi làm thí nghiệm đi, ba người con trai kia của ngươi, ta sẽ phái người đưa về.”
“Vi thần cáo lui!” Phương Dĩ Trí lập tức đứng dậy.
Trong hoa viên.
Mấy đứa trẻ đang chơi với chuồn chuồn tre, Phương Trung Đức đứng thứ tư kỳ thi tỉnh Kim Lăng, chắp hai lòng bàn tay vào nhau, chuồn chuồn che lập tức bay lên trên trời.