Saji Kikuo hơn Saji Toshiaki hai tuổi, từ nhỏ đã có thành tích học tập xuất sắc. Bố mẹ họ rất yên lòng, dự định cho Kikuo kế thừa gia nghiệp.

Nhưng một việc bất ngờ xảy ra. Không phải việc xấu, ngược lại còn rất đáng mừng. Họ phát hiện ra Kikuo có một năng khiếu còn đáng chú ý hơn cả thành tích học tập.

Đó là âm nhạc.

Nguồn cơn là do mẹ cậu, Takako. Bà từng mơ ước trở thành nghệ sĩ piano nên rất muốn cậu con cả học piano. Hiroyuki, chồng bà, không phản đối. Ông bận rộn làm ăn nên việc nuôi dạy con cái phó thác hết cho vợ, vả lại ông cho rằng trẻ con sẽ mau chán mà thôi.

Không ngờ ngay lần đầu tiếp xúc với phím đàn, Kikuo đã bị cuốn hút sâu sắc. Cậu thường chơi say sưa đến mức không ai nhắc thì sẽ không ngừng nghỉ. Tại sao phải ngừng chứ? Cậu cũng không nhận thức được niềm đam mê của mình với piano, chỉ đơn giản là thấy thích chơi mà thôi.

Không những thích, Kikuo còn có năng khiếu bẩm sinh, cảm nhạc rất tốt, giai điệu nghe một lần là nhớ. Chỉ trong thời gian ngắn, cậu đã đạt tới trình độ người lớn cũng phải nể.

Khi vào cấp một, có lần Toshiaki đi xem anh trai biểu diễn. Vì thường nghe anh chơi đàn ở nhà nên cậu chẳng có cảm xúc gì đặc biệt, nhưng khán giả xung quanh thì khác. Khi Kikuo hoàn tất màn trình diễn, những tràng vỗ tay vang rền như sấm, kéo dài không dứt, có người còn bật dậy hoan hô. Dù rất lâu về sau Toshiaki mới biết đến thuật ngữ “đánh giá cao”, nhưng bấy giờ cậu đã nhận ra người ta đang tán dương và rung động vì anh mình.

Chẳng mấy chốc, Kikuo được gọi là thần đồng, các tòa soạn đến lấy tin về cậu. Dần dà, mọi người xung quanh đều cho rằng Kikuo sẽ đi theo con đường âm nhạc chuyên nghiệp. Takako cũng hi vọng thế.

Nhưng Hiroyuki không đồng ý. Ông bảo rằng xướng ca vô loài, làm nhạc công thì ăn gì mà sống?

“Tất nhiên vẫn có người thành đạt, trở nên nổi tiếng hoặc giàu có, nhưng đấy chỉ là thiểu số. Đa phần các nghệ sĩ chẳng tạo được tiếng vang gì và dần dà bị chôn vùi trong quên lãng. Em muốn con trai chúng ta cũng như thế sao?”

Takako không chịu lùi bước, “Tài năng của Kikuo khác với những người đó. Hơn nữa, chính con cũng bảo nó muốn chơi đàn. Em trân trọng ước mơ của Kikuo.”

“Ước mơ của Kikuo, thật không? Hay là ước mơ của chính em? Anh chưa bao giờ nghe Kikuo nhắc đến ước mơ cả.”

“Tại vì nó sợ anh. Em xin anh. Em sẽ chịu toàn bộ trách nhiệm, anh đồng ý cho Kikuo đi theo con đường âm nhạc đi.”

Cuộc trao đổi này lặp đi lặp lại mỗi tối. Những lúc như thế, Kikuo giam mình trong phòng. Toshiaki chỉ lãnh đạm quan sát tình cảnh gia đình. Cậu chẳng hề ghen tị với anh trai, thậm chí còn nghĩ có tài năng vượt trội như thế hơi phiền phức. Thật ra Takako từng nói sẽ cho cậu học piano nếu cậu muốn, tất nhiên Toshiaki từ chối ngay.

Thiên phú của Kikuo tỏa sáng theo năm tháng. Hiroyuki phản đối cậu đi theo con đường âm nhạc chuyên nghiệp nhưng vẫn cho cậu tiền học piano hằng tháng. Chẳng bố mẹ nào lại khó chịu khi con mình đạt thành tích cao trong các cuộc thi âm nhạc hay được giới chuyên môn ca ngợi cả.

Hiroyuki mà còn như thế, khỏi nói cũng biết Takako nhiệt tình ra sao. Chỉ cần nghe đồn ở đâu có thầy dạy nhạc giỏi, bà sẽ tìm đủ mọi cách để liên lạc, đường sá xa xôi cỡ nào cũng sẽ chở Kikuo đến học.

Dĩ nhiên những việc ở nhà sẽ thành thứ yếu đối với Takako. Bà chẳng bao giờ giục Toshiaki học bài, có lẽ cho là vô ích, cậu con thứ chỉ thích chơi thể thao và đọc truyện tranh này rõ ràng không thuộc dạng thích bài vở. Tuy nhiên bà khá để ý đến thành tích ở trường của Toshiaki, vì nếu cậu học dốt quá và không thể kế thừa gia nghiệp thì Kikuo sẽ phải đứng ra gánh vác.

“Ráng đỗ vào đại học chuyên ngành kiến trúc nhé, trường hạng ba cũng được.” Bà liên tục nhắc nhở Toshiaki.

Có một lần Kikuo xin lỗi Toshiaki vì đã đặt gánh nặng gia đình lên vai cậu em. Đó là lúc Toshiaki đang ôn tập trong phòng riêng để chuẩn bị cho kì thi vào cấp ba.

“Phải chịu thôi. Ai bảo em không bằng anh, chẳng có ưu điểm nào cả.”

Kikuo nghiêng đầu tư lự, “Ưu điểm à... Chơi đàn hay có phải là ưu điểm không nhỉ?”

“Chẳng lẽ nhược điểm? Mọi người toàn gọi anh là thiên tài đấy thôi.”

“Thiên tài à...” Nụ cười buồn thoáng hiện trên môi Kikuo. “Có phải tài năng bẩm sinh đâu.”

“Nhưng tài năng của anh thực sự hơn người. Anh còn được làm việc mình thích nữa, chẳng phải quá sung sướng rồi ư?”

Kikuo vẫn phân vân nghiêng đầu.

Toshiaki nổi điên trước bộ dạng ấy, “Anh còn bất mãn cái gì?”

Kikuo thở dài, “Thật ra gần đây anh chẳng biết là do mình muốn hay bị bắt buộc nữa. Anh thích âm nhạc và cũng thích chơi piano, nhưng anh ngờ ngợ là mình muốn hướng đến một tương lai khác cơ.”

“Nói vậy mẹ sẽ buồn lắm đấy. Mẹ đặt cược cả cuộc đời vào tài năng của anh mà.”

“Anh biết chứ. Chính vì...” Kikuo ngừng lời.

Chính vì biết nên mới cảm thấy nặng nề. Toshiaki nghĩ bù vào câu nói dang dở của Kikuo.

Nhờ môi trường học tập ưu việt do Takako tạo ra, tài năng của Kikuo phát triển vượt trội. Cuối cùng Hiroyuki chịu thua, đồng ý cho Kikuo thi vào Nhạc viện.

Thế rồi, một việc Takako không ngờ đến đã xảy ra. Kikuo bảo không muốn trở thành nghệ sĩ piano. Anh muốn trở thành nhà soạn nhạc, muốn sáng tác hơn là biểu diễn.

Kikuo vào khoa Sáng tác Nhạc viện và bắt đầu sống độc lập tại kí túc xá của trường. Cũng có nghĩa anh đã thoát khỏi tầm ảnh hưởng của mẹ. Takako thẫn thờ suốt hai tuần sau khi cậu con cả dọn đi.

Trừ kì nghỉ hè và năm mới, Kikuko hiếm khi về thăm nhà. Họa hoằn về được một lần thì không đả động gì đến âm nhạc hay bén mảng lại gần cây đàn. Takako sốt ruột hỏi han, Kikuo chỉ gắt gỏng đáp, “Con vẫn học đàng hoàng.”

Toshiaki thi đỗ vào khoa Kiến trúc của một trường không phải hạng nhất cũng không phải hạng bét. Do trường khá xa nhà nên anh cũng ra ở riêng giống Kikuo.

Khi tự lập, Toshiaki đã hiểu cảm giác của anh trai. Cuộc sống đại học quá vui nhộn, vì tiếc thời gian tụ tập với bạn bè nên chẳng muốn về nhà. Anh cũng thấy khó chịu khi bố mẹ cứ liên tục hỏi thăm tình hình hiện tại.

Nhưng còn một lý do nữa khiến Kikuo cứ đi biền biệt.

Lần đó, Toshiaki về chơi thì thấy bố hầm hầm tức giận, còn mẹ thì khóc sướt mướt trong phòng.

Chuyện là do lâu quá không gặp cậu con cả, Takako đến kí túc xá thăm con và vô cùng sửng sốt khi không thấy Kikuo đâu nữa. Bà gặp quản lý kí túc để hỏi chuyện, rồi sốc nặng. Kikuo đã bỏ học từ lâu.

Bà tìm đến địa chỉ quản lý cho thì thấy đó là một ngôi nhà kiêm nhà kho do nhiều thanh niên lạ mặt thuê chung. Họ là các diễn viên tập sự của đoàn kịch, Kikuo nằm trong số đó.

Sau một lúc chờ đợi, rốt cuộc Kikuo cũng đi làm thêm về. Nghe mẹ gặng hỏi, thần đồng âm nhạc một thời trả lời anh đã tìm được công việc mình yêu thích, sẽ không làm phiền đến gia đình, mong cả nhà cứ để mặc anh...

“Tất cả là tại em.” Hiroyuki chỉ trích. “Tại em nuông chiều, để nó thích gì làm nấy nên bây giờ nó mới thành đứa ăn hại thế này. Em có biết anh đã đổ bao nhiêu tiền của cho nó không? Hết đàn địch rồi lại diễn kịch? Đùa đủ rồi! Lần tới có gặp thì bảo nó đừng vác mặt về cái nhà này nữa.”

Toshiaki thường nghĩ bố là người cố chấp ngang ngược, riêng lần này anh thấy bố nổi điên là đúng. Anh phấn đấu nối nghiệp gia đình cũng chỉ để Kikuo rảnh rang theo đuổi giấc mơ âm nhạc, rốt cuộc lại ăn phải quả lừa à?

Từ đó, Kikuo biệt tăm. Toshiaki tốt nghiệp đại học và quay về phụ giúp cho công ty của gia đình, chẳng biết anh mình đang ở đâu, làm gì.

Thế nhưng duyên nợ giữa Kikuo và nhà Saji vẫn chưa dứt. Thỉnh thoảng Takako lén đi thăm con. Tất nhiên Hiroyuki cũng nhận ra. Một hôm, ông bảo Toshiaki bám theo Takako.

“Mẹ con sắp đi gặp Kikuo đấy. Con đi theo xem họ gặp ở đâu, như thế nào.”

“Vâng.” Toshiaki đáp, nhưng anh hiểu điều bố thực sự muốn biết không phải là họ gặp ở đâu, như thế nào, mà là Kikuo hiện tại ra sao. Dù gì cũng là ruột rà máu mủ, ông làm sao bỏ mặc cho được.

“Nếu...” Hiroyuki tiếp tục. “Tranh thủ nói chuyện được với Kikuo thì đưa cho nó cái này.” Ông chìa ra một phong bì.

Toshiaki cầm lấy, nhận thấy khá dày, có lẽ là tiền. Dường như sợ con gặng hỏi, Hiroyuki nhìn lảng đi. Suýt nữa Toshiaki phải thốt lên, “Bố vẫn mềm lòng với Kikuo quá đấy.” Nhưng rốt cuộc anh chỉ im lặng nhét phong bì vào túi áo khoác.

Đúng như Hiroyuki dự đoán, hôm ấy Takako ra ngoài. Toshiaki bám theo, cẩn thận để không bị phát hiện. Takako đi tàu điện đến công viên Yoyogi. Vì là Chủ nhật nên công viên khá đông đúc, có nhiều gia đình và cặp đôi, có cả những nhóm ra tập nhạc.

Takako dừng chân tại một góc của quảng trường trung tâm công viên. Ở đây không đông lắm, nhưng dường như có gì đó khiến người ta đi chậm lại.

Toshiaki từ từ tiến đến gần, cuối cùng cũng nhận ra mọi người đang xem cái gì.

Một pho tượng đồng đứng trên bục vuông, đầu đội mũ chóp, tay cầm gậy, trang phục, mắt kính, da dẻ và tóc tại đều có ánh kim loại màu đen.

Tất nhiên đây không phải tượng thật mà là tượng do người đóng giả. Một loại hình nghệ thuật đường phố. Thấy mẹ mình nhìn chằm chằm vào đó, Toshiaki kinh ngạc hiểu ra người đang đóng tượng kia chính là Kikuo.

Takako từ từ đến gần pho tượng. Bà bỏ vào cái hộp trước mặt tượng thứ gì đó giống như tờ tiền được gấp lại. Vài người đang định đi ngang qua, thấy thế thì dừng chân.

Đột nhiên pho tượng nhúc nhích. Một tay giữ mũ, tay còn lại xoay cây gậy, pho tượng bắt đầu giậm chân theo nhịp. Chuyển động ấy như của một cỗ máy, hoàn toàn không giống con người. Thật quá tuyệt vời! Chắc chắn Kikuo đã khổ luyện khá lâu mới đạt đến trình độ này. Toshiaki thực sự thán phục.

Takako chìa tay phải ra, pho tượng liền nắm lấy rồi đột ngột đứng im, cứ như bị rút mất nguồn điện. Tư thế bây giờ hơi khác so với lúc trước khi chuyển động.

Những người nãy giờ đứng xem lại bắt đầu bước đi. Hòa vào dòng người ấy là Takako. Bà không nhận ra Toshiaki cũng ở đây.

Sự thay đổi của Kikuo thật đáng kinh ngạc. Nhưng điều khiển Toshiaki kinh ngạc nhất là phản ứng của Takako. Gương mặt bà vô cùng hài lòng. Toshiaki cứ tưởng mẹ mình chỉ ấp ủ mỗi một ước mơ là Kikuo sẽ thành công trên con đường âm nhạc. Xem ra, chỉ cần thấy con mình cố sức làm việc nó muốn, dù dưới bất kì hình thức nào đi nữa, người làm mẹ cũng đủ hạnh phúc rồi nhỉ? Xung quanh thưa dần, cuối cùng chỉ còn Toshiaki. Ắt là Kikuo đã nhìn thấy em trai, nhưng vẫn một mực đóng vai pho tượng, vẻ mặt cũng không thay đổi, tròng kính như gương ma thuật, không thể nhận ra anh đang dõi mắt về phía nào. Nhưng chắc chắn tầm nhìn của anh không thể bỏ qua Toshiaki.

Toshiaki tiến đến trước mặt Kikuo, khoanh tay lại.

“Việc anh muốn làm đây ư?” Toshiaki lên tiếng. “Anh vứt bỏ hết nỗ lực học nhạc từ nhỏ để làm việc này ư? Đáng sao?”

Kikuo im lìm đứng đó. Ngay các cơ trên mặt cũng không chuyển động. Nhưng chính bộ dạng này đã tỏ rõ thái độ của anh.

“Mà thôi, quan sát nãy giờ thì em thấy hình như mẹ ủng hộ anh. Em cũng chẳng có gì muốn nói nữa.”

Toshiaki quay gót, định bước đi thì chợt nhớ phong bì trong túi áo. Hiroyuki đã nói “Nếu tranh thủ nói chuyện được...” Toshiaki không nghĩ là họ đã “nói chuyện”, nhưng quả thật có lên tiếng rồi, dù chỉ từ một phía. Anh lấy phong bì trong túi áo. “Bố gửi,” và đặt nó trên cái hộp khi nãy Takako thả tiền vào.

Tức thì, Kikuo nhúc nhích.

Như con búp bê biết cử động, anh vung gậy, nhún chân rồi xoay một vòng. Cứ nhận tiền thì sẽ biểu diễn, dù người cho tiền là ai đi nữa... Lòng tự trọng của Kikuo là thế này sao? Toshiaki thầm nghĩ.

Nhưng không phải.

Sau khi thực hiện một loạt động tác, Kikuo nhặt phong bì trên nắp hộp rồi chìa ra cho Toshiaki, như thể muốn nói “Cầm về đi”.

Ngoan cố thật đấy, Toshiaki hiểu ra. Kikuo nhận tiền từ người mẹ ủng hộ mình, nhưng không nhận sự bố thí từ người cha phản đối mình.

Toshiaki nhận lại phong bì, “Em nghĩ anh có thể về nhà bất cứ lúc nào. Bố cũng đang đợi anh đấy.”

Những tưởng sẽ được nghe tiếng anh trai hồi đáp, nhưng không. Pho tượng chìa tay, đứng im lìm như thể sẽ cứ như thế đến hết đời.

Toshiaki quay đi, cất bước. Người qua lại xì xào nhìn ngó, hoặc ngạc nhiên hoặc hào hứng, có lẽ là do Kikuo lại bắt đầu cử động. Toshiaki muốn ngoái nhìn, nhưng cố kìm lòng để bước tiếp.

Về đến nhà, Toshiaki thuật lại đầu đuôi cho bố nghe. Hiroyuki không phản ứng ngay được, như thể chưa tưởng tượng ra người đóng giả tượng rồi biểu diễn là thế nào. Ông chỉ hiểu đó là một dạng xiếc rong, và hỏi đúng trọng tâm vấn đề, “Làm thế thì có đủ tiền sống không?”

Toshiaki im lặng nghiêng đầu, không giải đáp được.

Hôm ấy, Takako về nhà muộn hơn Toshiaki gần hai tiếng. Bà bảo là đi gặp bạn, nhưng Toshiaki đoán là sau khi rời khỏi công viên Yoyogi, bà ngồi đâu đó chờ Kikuo “tan làm” rồi hai mẹ con dành thời gian cho nhau, chứ làm gì có chuyện Takako lặn lội đi gặp con trai chỉ để “boa” cho anh một cách chớp nhoáng như thế.

Về sau, Takako vẫn định kì đi gặp Kikuo, nhưng Hiroyuki không bảo Toshiaki đi theo nữa. Toshiaki không biết đó là do Hiroyuki đã hoàn toàn mặc xác Kikuo, hay vì ông đã thuê người theo dõi để cập nhật tình hình cho ông rồi. Đằng nào thì chủ đề “Kikuo” cũng không bao giờ được nhắc tới trong nhà Saji nữa.

Thế rồi Toshiaki cưới vợ, thành người có gia đình. Không lâu sau, Yumi chào đời, Toshiaki chính thức thừa kế Công ty Xây dựng Saji. Bận bịu với công việc và vợ con, Toshiaki quên bằng người anh đã bặt vô âm tín. Thật ra, chẳng ai biết Kikuo hiện đang ở đâu, làm gì.

Về sau xảy ra một việc khiến mọi người phải liên lạc với Kikuo. Hiroyuki nhồi máu cơ tim và trút hơi thở cuối cùng tại bệnh viện. Ông hoàn toàn không có dấu hiệu bệnh lý nào, nên sự cố này khiến cả gia đình bàng hoàng.

Chủ tang là Takako, nhưng hầu hết khách đến viếng lại là đối tác làm ăn nên thực chất người đứng ra chủ trì buổi canh linh và đưa đám sẽ là Toshiaki. Tất nhiên anh phải cân nhắc về Kikuo. Dù đã mất liên lạc nhiều năm, nhưng trưởng nam mà vắng mặt trong đám tang cha mình thì chẳng ra làm sao cả.

“Mẹ báo cho anh biết đi.” Toshiaki nói với Takako. “Mẹ liên lạc được với anh mà, đúng không? Bao lâu nay con không hỏi han can thiệp gì vì biết mẹ có suy nghĩ riêng, nhưng chuyện lần này thì khác. Mẹ bảo anh ấy, nhất định phải về dự tang đấy.”

Ai ngờ Takako lại nói, “Có báo cũng vô ích thôi.”

“Tại sao? Công cha dưỡng dục sinh thành, nếu biết ơn dù chỉ một chút thôi thì cũng sẽ về dự. Như thế mới là con người chứ! Mẹ không nghĩ vậy à?”

Takako đau khổ nghe con trai nói. Bà trầm ngâm giây lát, rồi quả quyết bảo, “Tang ma xong xuôi mẹ sẽ kể cho con nghe. Bây giờ con ráng nhịn một chút.”

“Hả? Mẹ nói gì thế? Tang ma xong xuôi? Như vậy mà được à?”

Takako chắp hai tay, cúi đầu thật thấp, “Mẹ biết con không chấp nhận được, nhưng quả thật không còn cách nào khác cả. Con sinh sau nên chịu khó nhịn một chút. Xong việc mẹ sẽ kể hết cho con mà.”

Toshiaki không phải người sắt đá đến độ thấy mẹ mình cầu xin mà vẫn dồn ép bà, ngược lại còn lo lắng, rốt cuộc chuyện gì đã giày vò mẹ mình ra nông nỗi này?

“Sau đám tang mẹ thực sự sẽ kể cho con chứ?”

Takako đáp ngay, giọng khẩn khoản, “Mẹ hứa với con.”

“Vâng. Nhưng mẹ phải báo với anh là bố mất rồi nhé.” Toshiaki dặn, lòng thầm hi vọng, biết đâu hôm đưa tang Kikuo sẽ xuất hiện.

Takako chỉ im lặng gật đầu.

Rốt cuộc, Kikuo không đến. Bạn bè, người quen, đối tác của Hiroyuki đều có mặt phúng viếng, thế mà trưởng nam lại bặt tăm. Chủ tang Takako cũng không giải thích.

Buổi tối sau tang lễ, hai mẹ con ngồi lại với nhau.

“Tất cả đều tại mẹ.” Takako mở đầu bằng lời tự trách, sau đó kể lại mọi chuyện xảy ra với Kikuo.

Kikuo bước vào Nhạc viện với nhiệt huyết và hi vọng bừng bừng, nhưng mau chóng sốc nặng. Chứng kiến tài năng và nỗ lực của bạn bè xung quanh, anh mất sạch tự tin. Dù từng được ca tụng là thần đồng, là thiên tài, nhưng rốt cuộc chỉ là con cá lớn trong cái ao bé. Kikuo nhận ra mình không hơn gì hạt bụi trong thế giới âm nhạc bao la.

Cho rằng mình đã đi nhầm đường, Kikuo đứng ngồi không yên. Riêng việc thấy tên mình còn trong danh sách sinh viên đã là một nỗi dằn vặt, Kikuo quyết định thôi học. Tuy nhiên, người chỉ biết mỗi âm nhạc như anh liệu có thể làm gì để bước tiếp?

Giữa cơn khổ não, Kikuo bỗng biết đến kịch nghệ. Sân khấu có rất nhiều hạng người. Không phải ai cũng đủ khả năng đảm nhận vai chính, thậm chí phần lớn người ta đóng vai phụ cả đời, nhưng ai cũng hài lòng với công việc của mình. Dù bạn là ai, nơi đây cũng có chỗ cho bạn. Kịch nghệ là thế.

Thế mà ở nơi ấy, Kikuo vẫn va vấp. Vai phụ cũng có hạng này hạng khác, và một lần nữa, Kikuo lại thấm thía nỗi đau bất tài. Anh quyết tâm thay đổi, chỉ hiềm quá khó khăn. Anh thử nghiệm rất nhiều, tượng đồng cử động là một trong số đó.

Takako luôn dõi theo Kikuo trong suốt hành trình này. Tuy choáng váng nặng nề khi con trai từ bỏ âm nhạc, nhưng nghĩ lại, bà đau đớn vì cho rằng chính mình đã cố nhào nặn tương lai của Kikuo. Nếu bà nói rõ piano và âm nhạc chỉ là sở thích thôi thì có lẽ Kikuo đã trải qua tuổi thanh xuân một cách phong phú và vui vẻ. Thế là Takako tự hứa với lòng, chỉ cần Kikuo không gây phiền phức cho ai thì dù anh muốn làm gì, bà cũng sẽ ủng hộ hết mình.

“Tuy nhiên, hình như mẹ lại sai lầm lần nữa.” Tạm dừng câu chuyện, Takako thở dài, mắt nhìn xa xăm.

“Nghĩa là sao ạ?”

Takako ngập ngừng rồi khẽ lắc đầu, “Khó giải thích lắm. Chi bằng con gặp thì sẽ dễ hiểu hơn.”

“Gặp ai? Anh á?” Toshiaki bối rối.

“Chắc con sẽ bất ngờ lắm.” Takako nở nụ cười yếu ớt.

Vài ngày sau, Takako dẫn Toshiaki đến bệnh viện. Khác với bệnh viện bình thường, bệnh nhân nơi đây đều đang đương đầu với tâm bệnh.

Họ gặp mặt trong căn phòng thăm bệnh mờ tối. Xa cách đã lâu, người anh từng đóng vai pho tượng biết cử động ở công viên Yoyogi giờ gầy xác ve, mặt mũi xám xịt nhăn nheo như ông già, ánh mắt u ám, vẻ người không còn chút sinh khí nào.

Bác sĩ điều trị cho biết Kikuo mắc chứng nghiện rượu nặng, không chỉ sa sút chức năng gan mà còn rối loạn nhận thức. Gần đây, có lúc Kikuo còn không nhận ra mình.

“Em, Toshiaki đây. Anh nhớ không anh?” Toshiaki mở lời.

Mặt mày vô cảm như mặt nạ, Kikuo trả lời mà không phải trả lời, “Tôi không uống rượu.”

“Anh thấy trong người thế nào?”

Kikuo không trả lời câu hỏi này, chỉ khẽ nhíu mày.

“Bố mất rồi.” Toshiaki nói. “Tang ma mới xong mấy hôm trước. Sao anh không đến?”

Kikuo vẫn không đáp, nhưng thoáng nhìn sang Takako. Phải chăng ông nhận ra mẹ mình?

Đột nhiên, Kikuo nhìn lại Toshiaki, mặt mũi méo mó, “Xin lỗi.”

“Anh nhận ra em à?” Toshiaki bối rối hỏi.

“Xin lỗi.” Kikuo lặp lại. “Xin lỗi xin lỗi xin lỗi!” Giọng ông lớn dần. “Tôi sẽ không uống rượu nữa! Xin lỗi!”

Toshiaki nhìn sang Takako. Gương mặt bà sầu thảm, chân mày trễ xuống.

“Hễ cảm thấy bị trách móc là nó trở nên như thế đấy. Bác sĩ bảo là tại suy giảm khả năng tư duy. Tuy vậy...” Bà vẫn nhìn Kikuo. “Tình trạng hôm nay tệ thật, có hôm Kikuo vẫn nói chuyện được bình thường.”

“Liệu có phải tại con...”

“Có thể. Mẹ không chắc.”

Dù sao cũng không thể giao tiếp trong tình trạng này được.

“Mình về thôi!” Toshiaki đứng dậy.

Ngoài ba mươi tuổi, Kikuo bắt đầu nghiện rượu. Làm gì cũng không suôn sẻ, ông uống để giải sầu. Uống mỗi ngày một nhiều, dần dần không cơm nước gì nữa, chỉ uống rượu từ sáng đến tối.

Tất nhiên là Takako nhận ra sự thay đổi của con trai, vì mỗi lần gặp nhau, Kikuo đều cầm theo lon bia và người thì nồng nặc hơi men. Bà chỉ không ngờ con trai đã nghiện rất nặng. Mãi đến khi Kikuo bất tỉnh ở vệ đường và được đưa vào bệnh viện, Takako mới nhận ra mức độ nghiêm trọng của tình hình.

“Mẹ định để anh như vậy sao? Không chữa trị gì à?”

Takako nghiêng đầu. “Bác sĩ bảo cứ để yên thế này, dần dần sẽ khá hơn, tuy mất thời gian nhưng có khả năng hồi phục gần như bình thường. Bệnh nghiện rượu không thể trị dứt. Hễ uống một giọt thôi là lại nghiện ngập như cũ, vì thế khi xuất viện, nhất định phải có người thường xuyên trông chừng.”

“Thế à? Rắc rối nhỉ.”

“Con yên tâm, không gây phiền hà cho con đâu. Mẹ sẽ chịu trách nhiệm, sẽ vực nó dậy bằng mọi cách, trông chừng không cho nó đụng đến rượu nữa.”

Qua lời kể của Takako, Toshiaki cảm nhận được tình mẫu tử sâu nặng và nỗi ân hận vì đã áp đặt ước mơ đời mình lên con cái. Ông chỉ còn cách đáp, “Thế nào cũng được ạ.”

Ngày tháng trôi qua. Kikuo được chuyển vào viện điều dưỡng Vườn Chanh. Viện nhận chăm sóc bệnh nhân đến cuối đời, chi phí thanh toán ngay từ đầu. Dĩ nhiên là khá đắt, nhưng Takako bảo bà sẽ trả hết. Toshiaki không có ý kiến gì. Dù sao Kikuo cũng là trưởng nam nhà Saji, có quyền nhận phần tài sản của mình.

Takako kể, trạng thái tinh thần của Kikuo đã ổn định hơn, ngày ngày đều đọc sách. Chỉ hiềm thể chất không tốt, cứ ngủ suốt, lại còn suy giảm thính giác, hầu như không nghe được gì và phải giao tiếp với mẹ bằng chữ viết.

“Con mà đến gặp một lần thì nó sẽ vui lắm.”

Takako gợi ý, nhưng Toshiaki không định làm theo. Ông cũng muốn gặp anh trai, nhưng lại nghĩ không nên. Anh em gặp nhau, biết đâu Kikuo lại hoảng loạn. Cứ để anh ấy sống tiếp chuỗi ngày bình yên chẳng tốt hơn ư?

“Để hôm nào con đi gặp anh.” Toshiaki đáp.

Nhưng “hôm nào” mãi mãi không đến, vì Kikuo đã qua đòi do bệnh xơ gan.

Đám tang giản dị diễn ra tại nhà tang lễ gần viện điều dưỡng. Ngoài Takako và Toshiaki, chỉ có nhân viên Vườn Chanh sang thắp hương. Theo lời Takako, từ khi Kikuo nghiện rượu, bạn bè trong đoàn kịch đã dần dà xa lánh ông.

“Ông Kikuo rất tử tế.” Điều dưỡng viên kể với Toshiaki. “Ông thường mang theo mình vài tấm thẻ ghi ‘Cảm ơn mọi người nhiều’ hoặc ‘Mọi người vất vả rồi.’ Khi đi ngang qua chúng tôi, ông sẽ chìa một trong các thẻ ra.”

Do không còn nghe được nên đây có lẽ là nỗ lực của Kikuo để giao tiếp với người xung quanh. Toshiaki không ngờ anh mình hồi phục nhiều như thế.

Điều dưỡng viên còn kể có lần Kikuo ra khỏi viện và qua đêm bên ngoài, không rõ đi đâu, sáng ra mới về, không có biểu hiện gì khác lạ.

Kikuo đi đâu chứ? Toshiaki hỏi mẹ. Takako cũng không biết.

Nghe nói Kikuo có bạn trong Vườn Chanh, một người tên Sakisaka, lớn tuổi hơn Kikuo, từng làm giám đốc, vào viện điều dưỡng này sau khi mắc một chứng bệnh khiến cơ bắp không cử động được. Toshiaki rất muốn hỏi Sakisaka về anh mình, tiếc thay, Sakisaka đã mất cách đây một năm.

Nằm trong áo quan, Kikuo trông trẻ trung hơn hồi cai nghiện rượu, nét mặt hiền hòa và mãn nguyện. Toshiaki không thấy đau buồn, ông chỉ nghĩ, thế là mẹ được giải thoát.

Thực tế cho thấy, Toshiaki không hiểu được tình mẫu tử. Kikuo qua đời ít lâu, Takako bắt đầu cư xử bất thường và hay đi lang thang. Cảnh sát phải liên tục báo về cho gia đình. Ai hỏi đi đâu, bà khăng khăng bảo do người lạ dắt đi. Đây rõ ràng là chứng rối loạn nhận thức. Kikuo đã mất, ý thức trách nhiệm với Kikuo cũng không còn, phòng tuyến tâm lý của bà sụp đổ.

Từ đó bắt đầu chuỗi ngày chăm bệnh của nhà Saji. Tuy cực cho vợ và con gái, nhưng nghĩ đến nỗ lực của mẹ mình bao nhiêu năm tháng qua, Toshiaki vẫn thấy họ nên cố gắng. Vả lại gia đình nào chẳng có vất vả này khác.

Tuy nhiên, những vất vả ấy đã kết thúc vào mùa xuân năm nay, khi Takako vào viện dưỡng lão. Hẳn thiên hạ sẽ xì xào rằng nhà Saji đùn đẩy mẹ già cho người lạ, nhưng quả thật Toshiaki đã cố hết sức, không có gì phải hổ thẹn với lòng, và sẵn sàng đáp trả mọi dị nghị. Ông không muốn làm khổ gia đình, nhất là vợ mình thêm nữa.

Câu chuyện dài sắp đến hồi kết.

Thu xếp xong cho Takako, Toshiaki những tưởng từ nay về sau có thể tập trung hoàn toàn vào vợ và con gái.