Công việc của các nhà khoa học luôn vô cùng bận rộn, ngay cả ở đẳng cấp như Edward Witten cũng không ngoại lệ. Sáng sớm thức dậy, ông vẫn giữ thói quen đọc tài liệu nghiên cứu suốt ba bốn tiếng đồng hồ, sau đó mới mở những tập san mới nhất đang chất cao trên bàn làm việc.

"Edward, nghe nói gần đây cậu định đến Trung Quốc à?" Freeman Dyson không gõ cửa mà trực tiếp đi vào, ngồi phịch xuống chiếc ghế đối diện ông.

"Đúng vậy. Sau khi LHC phát hiện ra hạt Higgs, mọi người lại trở nên nhiệt tình với việc xây dựng máy gia tốc. Mặc dù dự án Máy gia tốc thẳng quốc tế (ILC) mà Nhật Bản, Mỹ và châu Âu đang thảo luận rất sôi nổi, nhưng ai cũng biết kinh tế những năm gần đây không mấy khả quan, rất nhiều ngân sách nghiên cứu khoa học đã bị chính phủ cắt giảm. Vì thế, triển vọng của dự án này không mấy sáng sủa!" Witten gấp cuốn tạp chí trong tay lại.

"Nếu SSC được hoàn thành thuận lợi, thì làm sao đến lượt châu Âu là nơi đầu tiên phát hiện ra hạt Higgs!" Dyson buồn bực lắc đầu, "Gã Philip đó chắc chắn sẽ bị người ta mắng chết! Đặc biệt là sau khi LHC đạt được thành tựu quan trọng đến thế."

"Trung Quốc dường như muốn có những động thái lớn trong lĩnh vực này! Những năm gần đây kinh tế của họ phát triển rất tốt, giờ đây họ cũng sẵn sàng đầu tư vào các lĩnh vực cơ bản!" Witten tuy không nói rõ, nhưng cũng có thể thấy ông bất mãn với vai trò của Philip Anderson trong quá trình dự án SSC bị đình chỉ, "Vì vậy, Đại học Thanh Hoa đã mời tôi, David Gross, Gerard 't Hooft, Nima Arkani-Hamed, Joseph Incandela cùng tám nhà vật lý khác đến thảo luận về sự phát triển tương lai của giới vật lý sau khi hạt Higgs được phát hiện. Hội nghị sẽ do Shing-Tung Yau chủ trì!"

David Gross là người đoạt giải Nobel năm ngoái, từng là thầy của Witten, có đóng góp kiệt xuất trong lĩnh vực lý thuyết trường chuẩn và vật lý hạt; Gerard 't Hooft là người đoạt giải Nobel năm 1999, có nhiều thành tựu trong lý thuyết chuẩn và sắc động lực học lượng tử. Nhân tiện phải nói thêm, ông ấy còn là cháu nội của Frits Zernike - người đoạt giải Nobel Vật lý năm 1953, xem ra chỉ số thông minh của gia đình này đều cực kỳ cao.

Arkani-Hamed và Incandela đều là những người đoạt giải Vật lý cơ bản. Tám nhà vật lý này đều là những học giả hàng đầu thế giới, việc Đại học Thanh Hoa mời họ cũng cho thấy tham vọng của Trung Quốc trong việc tạo ra đột phá ở lĩnh vực vật lý năng lượng cao.

"Xem ra chẳng bao lâu nữa sinh viên của chúng ta sẽ phải làm thuê cho người Trung Quốc rồi!" Dyson nhún vai bất lực nói. Ông và Witten đều đã lớn tuổi, không chắc có thể đợi đến ngày dự án CEPC vận hành chính thức, nhưng nếu sinh viên của họ muốn đạt được thành tựu trong lĩnh vực này, bắt buộc phải tới Trung Quốc như cách họ vẫn thường làm.

"Biết đâu sau này Lu sẽ là người chủ trì dự án này thì sao!" Witten dự đoán. "Từ khâu thiết kế xây dựng đến vận hành chính thức, công trình này dự kiến cần hai mươi năm. Khi đó cậu ấy đang ở độ tuổi sung sức nhất, hơn nữa tôi cũng không tìm được ứng viên nào tốt hơn. Dù Trung Quốc những năm gần đây xuất hiện không ít học giả trẻ kiệt xuất, nhưng người có thể so sánh với cậu ấy thì tôi vẫn chưa nghe danh."

"E rằng lúc đó cậu ấy đã nhận giải Nobel rồi cũng nên?" Dyson vắt chéo chân đoán, "Cộng thêm giải Fields chắc chắn sẽ được trao cho cậu ấy vào năm sau, Lu sẽ tạo ra một kỳ tích trước cả cậu, trở thành học giả đầu tiên trong lịch sử đồng thời giành được cả giải Fields và giải Nobel!"

Nếu lý thuyết dây được chứng minh, Witten chắc chắn sẽ đạt được vinh dự này, nhưng ít nhất trong quãng đời còn lại, có lẽ ông không thể nhìn thấy ngày đó. Tuy nhiên, ở tầm vóc như Witten, ông không còn quá coi trọng chuyện giải thưởng nữa, thay vì quan tâm ai sẽ được giải, chi bằng tập trung vào những lý thuyết mới còn thú vị hơn.

"Được rồi, cậu tìm tôi chắc không chỉ để nói mấy chuyện này thôi đâu nhỉ?" Witten cầm lại tạp chí, ra hiệu đuổi khách. Cậu đã già rồi, tôi còn trẻ, còn muốn tạo ra thêm nhiều thành tựu trong học thuật, không có thời gian để lãng phí lời nói với cậu đâu!

"À, tôi định nói gì nhỉ? Ồ, đúng rồi, Lu vừa đăng một bài báo, cậu ấy đưa ra một mô hình vật chất tối mới!" Dyson lục lọi trong đống tạp chí, lôi ra tờ Nature rồi đưa qua, "Tôi đã xem qua, cảm thấy khá thú vị nên muốn đến nghe suy nghĩ của cậu!"

Đầu những năm 80 của thế kỷ trước, Witten từng dự đoán về một tổ hợp quark kỳ lạ. Ông cho rằng các quark khối lượng nhẹ có thể kết hợp với quark khối lượng nặng để tạo thành một loại hạt phức hợp mới. Nhưng không giống như proton và neutron, loại hạt phức hợp mới này không thể trở thành một phần của hạt nhân nguyên tử. Tuy nhiên, chúng có thể kết tụ lại để tạo thành những hạt khối lượng lớn không có cấu trúc xác định. Witten gọi chúng là "Quark nuggets" (khối quark).

Các nhà vật lý gọi "khối quark" là hạt vĩ mô (macro-particle). Hạt vĩ mô hoàn toàn được cấu tạo từ một đống quark, bên trong không có bất kỳ electron hay khoảng trống nào, nên chúng không thể thực hiện phản ứng hợp hạch, cũng không tạo ra ánh sáng. Mật độ cao khiến chúng khó tương tác với ánh sáng tới. Nói tóm lại, hạt vĩ mô có mật độ rất lớn nhưng kích thước lại cực nhỏ, nếu không phải là hoàn toàn vô hình thì chúng cũng rất khó để phát hiện. Vì vậy, nhiều người coi hạt vĩ mô là một trong những dạng tồn tại có thể có của vật chất tối.

Các nhà vật lý cũng từng triển khai một loạt thí nghiệm thăm dò theo hướng này, ví dụ như lắp đặt màng nhựa polycarbonate trên trạm không gian Skylab, nếu có hạt xuyên qua màng nhựa sẽ để lại dấu vết ăn mòn; hay như dùng một thanh nhôm nặng 2 tấn ở trạng thái nhiệt độ thấp để dò tìm. Khi hạt vĩ mô xuyên qua thanh nhôm, có thể sẽ tương tác với nhôm và giải phóng năng lượng, khiến thanh nhôm bị nung nóng và biến dạng nhẹ. Thế nhưng sau khi phân tích thanh nhôm, họ cũng không phát hiện ra bất kỳ dấu hiệu nào của hạt vĩ mô.

Đồng thời, họ cũng dùng máy dò tia vũ trụ để giám sát sự tương tác giữa hạt vĩ mô với các phân tử trong bầu khí quyển Trái đất, từ đó tạo ra một tín hiệu ánh sáng đặc biệt; dùng thiết bị thủy âm dưới biển để nghe ngóng sự rung động khi hạt vĩ mô xuyên qua đại dương, đáng tiếc là những phương pháp này đều không tìm thấy hạt vĩ mô.

"Để tôi xem đã!" Witten lật đến trang có bài luận của Lu Qiuhe, chăm chú đọc. Sau khi đọc xong, ông mở máy tính, dùng đủ loại phần mềm để kiểm tra mô hình này, xem nó có phù hợp với các lý thuyết và hiện tượng hiện có hay không.

Ngay khi Dyson sắp không đủ kiên nhẫn để đợi, Witten nhíu mày nói: "Từ kết quả kiểm tra vừa rồi, mô hình này quả thực có thể giải quyết được một số vấn đề, nhưng những mô hình tương tự thế này thì quá nhiều. Có cái giải thích được hiện tượng này lại không khớp với hiện tượng khác; vì vậy tạm thời tôi vẫn chưa thể khẳng định thêm được điều gì!"

"Nghĩa là cậu không thể phủ nhận khả năng tồn tại của mô hình này?" Dyson nhún vai nói, công việc Witten vừa làm cũng là việc ông đã làm xong!