Lúc này Lộ Dịch mười bốn vẫn chưa nắm quyền, mặc dù Vương Thái Hậu gia tăng số lượng người hầu, nhưng trong cung cũng chỉ có mấy ngàn người mà thôi. Nói thế nào nhỉ? Tuy phóng uế bừa bãi là chuyện bình thường, nhưng ít ra sẽ không có chuyện cứ ba bước lại có một đống phân, sứ thần Trung Quốc ở bên trong cũng có thể miễn cưỡng chấp nhận.
Nhưng không có ai dám đi dạo lung tung, đặc biệt là những nơi hẻo lánh, sơ hở là sẽ đạp phải "mìn".
Phan Úy trở về Lô Phù Cung, viết tất cả những thông tin mà mình đã thăm dò vào báo cáo công tác, nhân tiện chia sẻ những bí mật tình ái với các huynh đệ. Ví dụ như đứa con út mới sinh của Hầu tước nào đó là con của một tùy tùng trẻ tuổi nào đó.
Thiếu niên xuất thân từ một gia đình quý tộc nhỏ, mười bốn mười lăm tuổi đã bị đưa đến sống trong nhà của các quý tộc lớn.
Người thầy vỡ lòng trong cuộc đời của bọn họ rất có thể là người vợ cả. Vợ cả tính tình phóng đãng, sống cả đời như vậy, ngủ với hàng chục hàng trăm người là chuyện bình thường.
Thái Vân Trình nghe những câu chuyện này, cảm thấy cả người nóng ran, rồi lại khinh thường đám quý tộc Châu u, bèn nhấc bút viết:
"Các quốc gia Châu u không biết ủ phân, ngay cả trong hoàng cung cũng đầy phân và nước tiểu. Người dọn phân khan hiếm và cực kỳ thấp hèn, ngày nào cũng chăm chỉ quét dọn nhưng vẫn không thể xử lý hết. Còn các phu nhân ở Châu u thì tính tình phóng đãng, vô số người lén lút quan hệ bất chính. Hoặc có những người phụ nữ trung trinh thì lại khác, không thân thiện cho lắm... Tấc cả các quốc gia ở Châu u đều là một đám man rợ. Kém văn minh, chưa từng được khai hóa, không đáng nhắc tới."
"Hôm nay nghe tin, nước Pháp có phong trào bán tước vị, lại là phương pháp cải cách tinh túy. Chế độ ở Pháp Lan Tây tựa như thời Chiến quốc, chư hầu phân đất phong hầu khắp nơi, thường xuyên chống lại lệnh Vua. Song, Quốc vương bán tức vị, đúng như cuộc cải cách chính trị của các nước, đại phu, tri thức, thương nhân sau khi nhận tước vị ngấm ngầm cướp đoạt quyền hành của các chư hầu. Hành vi này, chưa từng xuất hiện trong lịch sử nước ta, khó mà đoán được hậu quả..."
"Châu u lại có các nước nhỏ, bị những thương nhân kia soán quyền. Một nước lớn như Hà Lan vốn có Công tước nắm quyền, nay lại vì tuổi còn nhỏ mà bị cách chức. Bảy tỉnh ở Hà Lan, tổng cộng có hai mươi tám Thị trưởng, hầu như đều góp vốn cho công ty Đông Ấn. Các cổ đông kiểm soát địa phương, sau đó bầu ra Hội đồng lập pháp, việc điều hành đất nước thông qua sự tham vấn của Hội đồng lập pháp."
"Trong trận đại chiến giữa Anh và Hà Lan lúc trước. Hà Lan bại trận là do lòng người không thống nhất. Lợi ích của các thương nhân bảy tỉnh khác nhau nên bọn họ ngáng đường nhau. Lại thêm bè phái thân tín của Công tước, dẫn quân tác chiến nhưng không nghe hiệu lệnh, ngồi nhìn Đô đốc Hải quân bại trận bỏ mình..."
"Ta đã thăm dò tình hình cụ thể, tại Ý Đại Lợi, quốc gia từng có nhiều thương nhân. Nơi đây vốn là đất nước của Công tước hoặc Hầu tước, nhưng thương nhân kích động dân chúng, lật đổ Công Hầu để tự trị. Chế độ Hội đồng lập pháp trị quốc, ta tự dịch là 'Chế độ Cộng hoà'. Đất đai và người dân nới này đều có thể bán, thương nhân mưu cầu lợi ích cá nhân mà bỏ qua lợi ích chung."
"Các bậc hiền triết nhà Nho của chúng ta, luôn phân biệt rõ chủ nghĩa và lợi ích, lại chia ra chủ nghĩa lớn, chủ nghĩa nhỏ, lợi ích lớn, lợi ích nhỏ, sao có thể nghĩ xa đến vậy? Cộng hòa Thương nhân Châu u mang danh dân chủ, chỉ có chủ nghĩa nhỏ mà không có chủ nghĩa lớn, chỉ thấy lợi ích nhỏ mà không thấy lợi ích lớn."
"Đừng xem thường thế lực của thương nhân. Nhiều nước Cộng hòa ở Châu u đã trở thành vết xe đổ. Thương nhân chạy theo lợi ích, lòng tham không đáy, vĩnh viễn không có điểm dừng. Hôm nay mưu lợi, ngày mai mưu quốc, không coi đất nước và người dân ra gì. Lộ Dịch mười ba, vị Vua đời trước của Pháp Lan Tây, Lê Tắc Lưu, cựu Thủ tướng Pháp Lan Tây, cải cách và phát triển hùng mạnh, quốc gia này đã la cường quốc của Châu u. Tuy nhiên, tốt quá hoá lốp, thương nhân ngày nay đã hưng thịnh, mà quyền lực của Quốc vương ngày một nặng. Quốc vương tiếp tục thâu tóm quyền lực, quan thương tự hợp nhất, ngày tranh đấu không còn xa..."
Thái Vân Trình tuy xuất thân bần hàn, nhưng lúc hắn làm nghiên cứu sinh đã đi theo một vị thầy ở Sử học quán.
Ngoại trừ làm trợ thủ cho thầy mỗi ngày, hắn còn chú tâm đọc sách sử, đồng thời đối chiếu sách sử với thực tế. Người này cực kỳ nhạy cảm với chế độ xã hội, hôm nay lại đi du lịch các nước, thấy được các loại chế độ, tầm mắt và tư duy hoàn toàn được mở rộng, thậm chí còn lờ mờ dự đoán đến cuộc Cách mạng tư sản của nước Pháp.
Từ góc độ vĩ mô mà nói, giai cấp tư sản cầm quyền, quả thật là sự bắt đầu cho quá trình phát triển của lịch sử.
Nhưng đối với những người sống ở các nước chủ nghĩa tư bản, đó chẳng khác nào địa ngục. 《 Thuyết Tư Bản 》 xuất hiện ở Châu u, không phải tự dưng mà có, dân chúng thật sự không sống nổi. Giống như sự nổi dậy ở nước Anh, vốn tích luỹ ban đầu không chỉ là cướp bóc từ bên ngoài mà còn kèm theo bóc lột bên trong.
Trong thời kì chiến tranh nha phiến, sau khi công nhân nhi đồng ở Anh vào nhà máy, trung bình chỉ có thể sống được hai ba năm. Cho dù có thể sống hơn bốn năm năm, trên cơ bản thì người cũng tàn phế.