Ba tuần trước.
- Tớ có một cuộc hẹn với bác sĩ. Khoảng bốn giờ chiều là tớ phải đi. Rất tiếc, nhưng tớ không làm khác được, tôi nói, cố tỏ vẻ bận rộn.
Mahnoor nhướng một bên lông mày được tô vẽ hoàn hảo rồi chậm rãi gật đầu, như thể cô đang nghiền ngẫm những điều tôi vừa nói.
- Đi đi. Nhưng cậu sẽ có một chấm đỏ, cô vừa trả lời vừa hất đầu về phía tờ lịch.
- Tớ biết, nhưng dù sao tớ cũng vẫn phải đi.
Olga đang ngồi bên bàn với một cốc trà trên tay, liền ngước mắt nhìn lên trời. Nhanh như chớp, Mahnoor quay sang phía cô.
- Tớ nhìn thấy cậu rồi đấy.
- Sao cơ? Olga tỏ vẻ ngây thơ đáp lại.
Cô mở to đôi mắt sáng rồi nghiêng đầu sang một bên, khiến mái tóc nhuộm phai màu đổ xuống vai.
- Thôi đi, tớ không ngốc đâu. Nếu tớ là cậu, tớ sẽ hợp tác hơn một chút. Cậu có…, Mahnoor vừa nói vừa đi về phía tờ lịch.
Cô chậm rãi di ngón tay trên dòng chấm công của Olga và đếm.
- Năm chấm đỏ trong tháng này, Mahnoor nói tiếp với vẻ thỏa mãn, trước khi quay gót để ra khỏi phòng của nhân viên.
Tiếng bước chân của cô nhỏ dần, hòa vào với tiếng nhạc quen thuộc phát ra từ mấy cái loa.
- Sáng nay cô ta ăn phải thứ gì vậy? Olga lầm bầm rồi đưa ngón tay trỏ lên gặm móng.
- Cậu cẩn thận đấy, có thể đây không phải là công việc tốt nhất thế giới, nhưng vẫn là một công việc.
Cô nhún vai.
- Thế thì sao? Tớ có thể làm việc trong công ty làm sạch của Alexej nếu tớ muốn. Ở đó lúc nào chả có việc.
- Cậu muốn làm công việc dọn dẹp trên phà sao?
Olga vặn vẹo người trên ghế.
- Thà thế còn hơn là ngày nào cũng bị đối xử như rác rưởi.
- Thôi đi, Olga. Công việc này dù sao cũng không đến nỗi quá tệ. Cậu đã học đại học chăng? Cậu có kinh nghiệm nào ngoại trừ ở đây không? Cậu thực sự tin rằng cậu có thể tìm được một công việc ngay ngày mai nếu cậu bị sa thải chứ?
Olga chùng hẳn người trên ghế, đột nhiên trông cô già hẳn đi.
- Mẹ kiếp, cậu đúng là đồ phá đám.
- Tớ không phá đám. Tớ chỉ đang cố giúp cậu. Tớ không muốn cậu mất việc chỉ vì Mahnoor đã chuyển sang phe bên kia, phe của đám lãnh đạo. Như thế không đáng. Hãy tìm cách giở chiến thuật với cô ta. Đừng chú ý đến cô ta, hãy quên những gì cô ta nói với cậu đi và lật sang trang khác. Cậu đúng là người quá tự mãn đấy.
- Cậu mà cũng nói thế ư?
Giọng cô chỉ còn là một lời thì thầm, nhưng không vì thế mà bớt phần sắc bén.
- Có liên quan gì đến tớ đâu?
- Cậu và bạn trai của cậu. Cậu không ngừng kể về hắn với tớ. Cậu biết tớ nghĩ gì. Đôi khi, lật sang trang khác đâu có dễ dàng như thế. Cậu biết gì không? Tớ chán ngấy khi phải nghe kể về gã ấy rồi. Tớ không thấy vui nữa. Cậu đi mà làm phiền người khác với cái cuộc sống riêng thảm hại của cậu.
Tôi không thốt nổi lời nào. Jesper đã đánh cắp cuộc sống của tôi. Chỉ mới vài ngày trước, tôi đánh mất đứa con, và bây giờ, ả khốn miền Đông trang điểm như một hũ sơn này vừa nói với tôi rằng cô ta không còn vui về chuyện của tôi nữa! Cô ta nghĩ tôi sẽ cảm thấy thế nào chứ?
- Hai chuyện này đâu có giống nhau.
- Cậu bị hoàn toàn ám ảnh vì hắn. Đừng có than thở nữa. Tình yêu không kéo dài mãi mãi, phải chấp nhận điều đó. Hãy tìm một thú giải trí, gặp gỡ bạn bè của cậu đi. Get a life [10] .
Olga đứng dậy, vươn vai như một con mèo.
- Tớ cần một điếu thuốc.
Cô biến mất trong hành lang, về phía phòng phân loại rác, mà không hề quay đầu lại.
Đúng bốn giờ chiều, tôi bước vào công ty cho thuê xe. Các nhân viên, toàn là nam giới, có vẻ đều dưới mười tám tuổi và là thành viên của cùng một đội bóng chuyền. Cao lớn, lều nghều và mặt non choẹt.
Tôi nói với Sean - cái tên được in trên thẻ của cậu ta:
- Tôi muốn thuê một chiếc xe trong vòng hai mươi tư giờ. Không nhất thiết phải to, nhưng có cốp rộng.
- Một chiếc break được không? Cậu ta vừa gợi ý vừa xoa cái cằm đầy mụn.
Tôi đưa cho cậu ta tấm thẻ tín dụng và bằng lái của tôi, trong lúc cậu ta liệt kê các điều kiện: xe phải được đưa về muộn nhất là sáu giờ chiều mai, bình xăng phải đổ đầy và chìa khóa phải được bỏ vào thùng thư. Và hỏi tôi có câu hỏi nào nữa không.
Tôi lắc đầu.
- Vậy thì chúc cô một chuyến đi vui vẻ.
- Ai nói rằng tôi đi chơi vậy?
- Được rồi, vậy thì cẩn thận nhé!
- Được, cảm ơn cậu, tôi nói và buộc mình nở một nụ cười. Số sáu, đúng không?
Cậu ta gật đầu, và khi tôi ra khỏi cửa hàng, cậu ta đã bắt đầu chăm sóc khách hàng tiếp theo.
Cửa hàng sơn đông nghịt khách. Những cư dân Stockholm lạnh cóng đứng xếp hàng để mua củi, parafin và những ngôi sao Giáng sinh. Nước mưa gõ vào cửa kính, và bầu không khí khá sôi động, như thể chúng tôi đang đứng xếp hàng ở sân bay để đi nghỉ chứ không phải trong một cửa hàng.
- Thời tiết chết tiệt thật! một phụ nữ béo phì mặc áo choàng bằng len phớt lên tiếng, bà ta dắt theo một con chó tecken.
Trông bà giống với bà già mà tôi đã gặp tối hôm trước, khi Jesper bắt gặp tôi giữa những bóng cây gần quảng trường Karlaplan.
Hoặc có thể là giống với tất cả những bà già có nuôi chó tecken trong khu phố. Áo choàng nhồi bông, cún con và mũ dạ. Thậm chí có khi họ còn sở hữu một tòa lâu đài ở đâu đó.
Tôi đặt mấy chiếc bi đông lên quầy thanh toán. Lòng bàn tay tôi bỏng rát, và các cơ bắp trên người tôi run rẩy sau nỗ lực vừa rồi. Người đàn ông ngồi sau quầy nhìn mấy cái bi đông với vẻ mặt hồ nghi, đưa tay nhồi thuốc lá nhai vào miệng. Rồi anh ta nhìn tôi chòng chọc, để biết chắc là tôi không bị điên.
- Có loại nhỏ hơn đấy. Chúng tôi có chai một lít.
- Sẽ ổn thôi, cảm ơn anh.
Anh ta nhún vai, dường như đang tự nhủ rằng dù sao, đó cũng là vấn đề của tôi, nếu tôi có mua loại bi đông quá to. Cánh cửa của cửa hàng mở ra lần nữa, và con chó tecken bỗng sủa vang.
- Thôi được rồi.
Người bán hàng nghiêng chiếc bị đông để đọc mã vạch, rồi hất đầu ra hiệu với tôi.
- Cô lấy bao nhiêu?
Tôi cụp mắt nhìn xuống đất. Vẫn còn hai bi đông nữa dưới chân tôi.
- Tổng cộng là bốn.
Tôi lái xe cẩn trọng. Nhiệt độ đã tụt xuống đến gần không độ, và tôi sợ rằng lòng đường đen và loáng nước kia sẽ trơn trượt đầy phản trắc. Thật lạ lùng, tôi không gặp bất cứ khó khăn gì trong việc tìm đường. Cứ như là thân thể tôi đã ghi nhớ tất cả các chỗ rẽ, những chỗ ngoặt và quanh co trong cái vùng cư dân sang trọng ở ngoại ô này đã in sâu đâu đó trong tủy sống của tôi. Thậm chí tôi còn chẳng cần suy nghĩ: thân thể tôi quyết định, và tôi hòa hợp với chính mình.
Những chiếc xe hòm to tướng đỗ trong những lối đi tỉa tót kỹ lưỡng. Những dinh thự trông giống lâu đài vươn cao giữa những khu vườn được chăm sóc cẩn thận. Rồi những ngôi nhà trở nên nhỏ hơn, và tôi biết rằng tôi sắp đến nơi.
Tôi nhìn thấy căn biệt thự của anh ta trong bóng tối. Không có chiếc xe nào đỗ đằng trước. Đống gỗ, được che bằng mấy tấm bạt, vẫn nằm nguyên trên vỉa hè, gần ga ra mới.
Tôi đỗ xe cách đó một quãng, cẩn thận không để nó quá gần ngôi nhà. Mấy cái bi đông rất nặng, và tôi xách chúng một cách chật vật. Tôi buộc phải đi đi lại lại hai vòng. Trong lúc đi về phía hàng rào nhà Jesper, tôi nhìn ngó xung quanh, nhưng không thấy một mống người nào. Những ngôi nhà xung quanh đều sáng đèn, nhưng dường như không có người ở.
Tôi xem xét cái công trình mới xây bên cạnh lối vào. Cái lỗ thủng toang hoác ở mặt tiền, được che kín bằng một tấm bạt khi tôi đến đây lần trước, đã được đóng lại bằng một cánh cửa ga ra thực thụ, nhưng ô cửa sổ nhỏ ở bên trái lối vào vẫn chưa lắp kính. Tôi nhón chân, cúi người về phía trước để nhìn qua lỗ thủng ấy. Sau vài giây, mắt tôi quen với ánh tranh tối tranh sáng. Có hai chiếc xe trong ga ra: một chiếc xe thể thao nhỏ và một chiếc Porsche đời cũ. Hóa ra quý ông đây thích xe cổ… Thêm một điều bí mật mà anh đã không chịu chia sẻ với em.
Tôi lùi xa cửa sổ, mở nắp chiếc bi đông đầu tiên rồi dốc thứ chất lỏng bên trong dọc theo mặt tiền. Chiếc bi đông nhẹ dần và dễ điều khiển hơn. Tôi hất xăng lên tường, càng cao càng tốt. Rồi tôi lặp lại việc đó với ba chiếc bình chứa còn lại. Cần bao nhiêu xăng? Thật khó để tôi có thể xin lời khuyên của người bán hàng.
Công việc thật nặng nhọc, và tôi cảm thấy mồ hôi đọng thành giọt bên trong chiếc áo choàng dày cộp. Một màn mưa mỏng bắt đầu rơi xuống, những giọt nước nhỏ lặng lẽ mà tôi gần như không nhận thấy, nhưng chúng làm ướt mặt và tay tôi.
Khi đã xong xuôi, tôi ném mấy cái bi đông qua cửa sổ. Tôi nghe thấy chúng đập vào sàn ga ra, gây ra một âm thanh trầm đục. Tôi tránh ra xa một chút, kiểm tra để chắc chắn là chìa khóa xe đang nằm trong túi. Tôi hoàn toàn không muốn phải chạy trốn bằng cách bỏ lại chiếc xe.
Tôi lấy diêm ra, cúi người về phía trước để che cho chúng khỏi màn mưa gió, rồi quẹt một que.
Xăng bốc cháy trong đêm.
Đây là vì số tiền mà anh đã lấy cắp của tôi, đồ khốn kiếp ạ.
Đêm đó, tôi ngủ ngon - đã lâu lắm rồi tôi không có một đêm ngon giấc như vậy -, mặc dù mùi khói vẫn ám vào da và tóc tôi, sau hai lần tắm. Khi tôi thức dậy, hình ảnh ngọn lửa vẫn in hằn trên võng mạc mắt tôi. Ngọn lửa đó chiếu sáng màn đêm mùa thu và thiêu đốt da tôi, mặc dù tôi đã lùi xa. Tôi cảm thấy bản thân được thanh tẩy. Tôi không biết đó là nhờ ngọn lửa hay vì tôi đã lấy lại được thứ từng thuộc về mình, thứ mà anh ta đã chiếm đoạt của tôi.
Tôi trở dậy, lại tắm lần nữa, mặc quần áo rồi ăn một bát ngũ cốc với sữa lên men, vừa ăn vừa chải tóc và trang điểm. Có thể chỉ là một cảm giác, nhưng tôi thấy mình có vẻ khỏe khoắn hơn. Mạnh mẽ hơn. Và có thể là đúng thế, có thể người phụ nữ đang nhìn tôi chăm chăm kia là một người khác. Có thể ngày hôm qua đã biến đổi tôi.
Trước khi ra đường, tôi tìm kiếm trong đống hóa đơn tấm danh thiếp nhỏ của gã phóng viên rồi nhét nó vào túi. Đã đến lúc gọi cho anh ta rồi.
Trong lúc đi đến trạm dừng tàu điện ngầm, tôi có cảm giác một thứ khác cũng thay đổi. Nhưng là thứ gì? Đột nhiên, tôi hiểu ra: lần đầu tiên từ nhiều tuần nay, mặt trời đang tỏa sáng. Tôi dừng lại, nhắm mắt và hướng khuôn mặt lên trời. Tôi hấp thụ hơi ấm và ánh sáng. Tôi cứ đứng như thế cho đến khi làn da tôi nóng lên còn đôi mắt thì sáng lấp lánh. Tôi tự nhủ rằng xét cho cùng, cuộc đời cũng không kinh khủng cho lắm.
Vì một lý do không giải thích nổi, hình ảnh cha tôi xuất hiện trong tâm trí tôi, và tôi nghĩ đến ông, đúng như hình ảnh của ông một ngày trước ngày ông chết. Nằm dài trên giường, bất động trong căn phòng tối tăm. Mẹ tôi vô cùng lo lắng, bà đi đi lại lại trước cửa phòng. Tôi không hiểu tại sao bà, người có vẻ ghét cha tôi đến thế, lại lo lắng như vậy vì căn bệnh của ông. Cứ như thể trong lòng bà chỉ có hai cảm xúc: giận dữ hoặc lo lắng. Và ngày hôm đó, bà rất lo lắng.
Bà đã dành cả nửa buổi sáng để trò chuyện với mấy người chị gái. Tôi vừa làm bài tập vật lý vừa lắng nghe bà thì thầm những bài diễn văn dài dằng dặc về sức khỏe của cha tôi. Những từ ngữ như “hoàn toàn thụ động” và “đã để mất hoàn toàn niềm vui sống” trộn lẫn với những tiếng sụt sùi đầy chất kịch và những lời than thở quen thuộc của bà về những chuyện tiền nong, công việc chán ngán của bà cùng ông sếp ích kỷ. Bà luôn kết luận rằng bà xứng đáng nhận được thứ tốt hơn thế, và có vẻ các chị của bà đều đồng ý, bởi vì lời khẳng định ấy không bao giờ được nối tiếp bằng một cuộc tranh cãi.
Tôi suy nghĩ một lát về ý nghĩa của cụm từ “xứng đáng nhận được thứ tốt hơn”. Mẹ tôi không thỏa mãn với cuộc đời của bà sao? Bà muốn thứ khác chăng? Một căn hộ khác, một người chồng khác? Một đứa con khác, có lẽ thế? Trong trường hợp đó, phải chăng có một thứ mà ta xứng đáng, có quyền được hưởng nếu ta là một người tốt hơn? Mẹ tôi tốt hơn tôi và cha tôi chăng? Thế nếu tôi tồi tệ như vậy, thì tôi sẽ xứng đáng với thứ gì?
Tôi khẽ khàng ngồi vào bên cạnh cha tôi, trên giường ông. Trong căn phòng chìm trong ánh tranh tối tranh sáng ấy, phảng phất mùi mồ hôi, mùi khói thuốc lá và một thứ gì đó khác, một thứ mùi buồn nôn, khiến ta nhớ đến làn da đầu bẩn thỉu, và tôi tự nhủ rằng ông sẽ không nhận ra là tôi đã lén hút thuốc cùng Elin ngay trước đó - tôi không cần phải lo lắng.
Tôi không hiểu tại sao ông nài nỉ để kéo kín rèm, tại sao ông muốn nằm dài trong bóng tối suốt cả ngày. Chiếc giường khẽ rung chuyển khi tôi ngồi lên nó, mặc dù tôi đã cố gắng để ngồi thật cẩn thận và khẽ khàng.
- Emma bé bỏng của ba, ông lẩm bẩm và quay sang phía tôi.
Ông đưa tay cầm lấy tay tôi. Chỉ có thế. Ông không nói gì thêm, và vẫn nằm bất động. Ông hít thở nặng nhọc, như thể mỗi lần hít vào đều khiến ông ghê tởm. Điều gì có thể khiến cha tôi vui lên? Thông thường, tôi hay rủ ông cùng chơi một trò gì đó, chẳng hạn như đi dạo hoặc nấu ăn. Nhưng tôi có cảm giác rằng lần này, cách ấy sẽ không hiệu quả.
- Giờ ba đã ổn hơn chưa, hả ba?
- Rồi, ông trả lời, sau khi im lặng rất đáng sợ một hồi lâu.
Ngay cả giọng nói của cha tôi cũng có một âm sắc khác. Nó trống rỗng, gần như vô thanh. Như thể nó vang ra từ đáy sâu của một cái hộp.
- Emma bé bỏng của ba , cha tôi nhắc lại và siết tay tôi chặt hơn. Ba muốn con biết ba yêu con đến mức nào. Con là một cô gái tuyệt vời.
Tôi không biết phải trả lời ra sao. Tình huống này khiến tôi khó xử. Tôi không quen thấy cha tôi yếu đuối đến thế. Ông có thể mệt mỏi và thờ ơ hoặc giận dữ và cáu bẳn, thậm chí say xỉn và vô lý. Nhưng yếu đuối thì không. Người đàn ông từng là thần tượng của tôi kể từ khi tôi biết đi không thể yếu đuối. Chỉ đơn giản là như thế.
- Ba ơi, làm ơn đi…
- Emma, ông ngắt lời tôi, con còn nhớ con sâu mà con đựng trong một cái bình khi con còn nhỏ không?
- Vâng?
Tôi tự hỏi ông muốn nói gì.
- Ba thật sự rất tiếc vì đã để mẹ con ném vỡ cái bình. Ba biết tối đó sẽ kết thúc như thế nào, nhưng lại chẳng làm gì để ngăn cản nó.
- Thôi mà, ba ơi, nó chỉ là một con côn trùng yếu ớt. Với lại, chuyện xảy ra đã cả thế kỷ rồi.
- Một con côn trùng , đúng thế, mẹ con đã nói thế. Nhưng đó không chỉ là một con bướm. Đó là công trình của con . Con đã chăm sóc nó suốt mùa hè. Đó là thứ duy nhất con gắn bó, thế mà bất chấp điều đó, có lẽ là vì điều đó, mẹ con đã phá hủy nó. Còn ba, ba để mặc mẹ con. Ba cũng phải chịu trách nhiệm ngang với mẹ con.
Hình như tôi nghe thấy một tiếng nức nở trong bóng tối, nhưng không chắc chắn.
- Con còn nhớ nó đẹp đến thế nào không? ông nói tiếp. Cái kén vô nghĩa lý ấy đã biến đổi thành một con bướm đẹp tuyệt. Cái màu xanh gần như phát ra ánh lân tinh ấy! Con còn nhớ chứ?
Tôi gật đầu, mặc dù ông không thể nhìn thấy tôi trong bóng tối. Cổ họng tôi nghẹn lại, và tôi không biết mình có thể nói nên lời không.
- Ba chỉ muốn con biết… rằng con cũng giống hệt như cái kén ấy, Emma ạ. Một ngày nào đó, cả con nữa, con cũng sẽ trở thành một con bướm tuyệt đẹp. Đừng bao giờ quên điều đó. Cho dù mọi người có nói gì, con hãy hứa với ba điều đó.
- Ôi ba ơi!
Tôi buột cười khẽ, bởi vì đột nhiên tôi thấy tình huống có vẻ thật phi lý. Như thể tôi đang đóng trong một vở kịch bi lụy.
- Ba đừng nói thế nữa, tôi nói tiếp. Ba làm con sợ đấy, OK?
Cha tôi không trả lời ngay. Chỉ có tiếng thở nặng nề của ông vang lên trong phòng.
- Nếu một người nào đó bảo con rằng con khác biệt, cha muốn con nghĩ đến con bướm đó. Khác biệt không có nghĩa là không tốt bằng. Khác biệt có thể có nghĩa là tốt hơn. Hãy hứa với ba là con sẽ không bao giờ quên điều đó.
- Tất nhiên rồi, nhưng…
Cái cục nghẹn trong cổ họng tôi không ngừng lớn lên. Tôi chưa bao giờ nghe thấy cha tôi nói chuyện như thế. Đây là một điều mà tôi không thể chế ngự. Không một bữa tối ngon lành nào, không một chuyến dạo chơi ngẫu hứng nào bên bờ sông có thể làm tan biến mất được nó.
- Con muốn ba… trở lại như trước, tôi thì thầm, bởi vì tôi muốn tránh né cụm từ “khỏi bệnh” vốn hàm chứa việc ông bị ốm.
Đó không phải là điều mà cả tôi lẫn mẹ tôi nói với cha tôi. Chúng tôi nói điều đó về ông, nhưng không phải trước mặt ông.
- Ba chỉ là một kẻ rác rưởi, cha tôi nói, giọng ông đột ngột trở nên vui nhộn, như thể ông vừa nói một câu đùa. Chỉ là một kẻ rác rưởi.
Đó là những lời cuối cùng mà cha tôi thốt ra, trước khi mẹ tôi tìm thấy ông treo cổ trong căn hộ, vào ngày hôm sau.