Một tháng trước.
Tôi nhớ đến buổi tối khi mẹ tôi giết chết con bướm.
Buổi tối đã bắt đầu một cách đặc biệt: nhiều chuyện chứng tỏ điều đó. Trước hết, âm thanh ồn ào mà bà tạo ra với đống bát đĩa, trong bếp, nơi những chiếc đĩa, ly cốc và dao thìa dĩa va vào nhau. Những chiếc ly uống rượu vang, tôi nghe thấy rõ ràng. Chúng tạo ra một âm thanh hoàn toàn khác với những chiếc cốc uống nước, sâu hơn và tròn trịa hơn, một thứ điềm báo thê thảm hơn.
Ngoài ra, còn có cái mùi của món gà ga ru và rau thơm phảng phất trong căn hộ.
Tất cả những thứ đó trộn vào nhau, và đó là dấu hiệu rất xấu. Nếu những buổi tối bình thường nhìn chung đều bắt đầu một cách đơn điệu và không chút bất ngờ, thì ta không bao giờ biết những bữa tối tinh tế đầy ắp rượu vang sẽ kết thúc thế nào. Trong trường hợp khả quan nhất, cha mẹ tôi sẽ ngủ thiếp đi trên chiếc ghế xô pha kê đằng trước tivi; tuy nhiên, có nhiều khả năng là những cuộc tranh luận sôi nổi của họ biến thành tranh cãi, và phần lớn bát đĩa sẽ kết thúc số phận trong trạng thái vỡ tan vì bị đập xuống đất hoặc ném vào tường.
Một lần, cảnh sát đã gõ cửa nhà tôi sau khi hàng xóm than phiền. Ngày hôm đó tôi đã xấu hổ đến nỗi trốn vào dưới gầm giường. Nhưng những người lẽ ra phải thực sự xấu hổ, tức là cha mẹ tôi, thì lại hoàn toàn bình thản. Họ đã kiềm chế đến mức gần như có vẻ tỉnh táo, rồi bằng giọng nhẹ nhàng và đầy ân hận, giải thích rằng họ sẽ bình tĩnh lại và sẽ hạ giọng. Đúng thế, họ đã cãi nhau và có la hét đôi chút, nhưng chuyện đó sẽ không tái diễn. Và không đâu, họ đâu có uống, hay ít nhất thì cũng không uống quá nhiều - cùng lắm cũng chỉ vài ly rượu vang mà thôi.
- Nào, ra ăn đi, Emma! Mẹ tôi gọi từ trong bếp.
Tôi cầm theo cái bình đựng con bướm rồi đi vào phòng khách. Cha tôi đã yên vị bên bàn, tay cầm một ly vang, một ly bia để bên cạnh. Mẹ tôi đứng trước bếp, mặc một chiếc tạp dề khó coi, và khuấy đảo bên trong một chiếc nồi to màu đỏ. Bà có dáng vẻ của một bà mẹ thực thụ, những bà mẹ mà ta thường thấy trên tivi. Điều đó khiến tôi cáu kỉnh, bởi vì những cố gắng vẽ nên niềm hạnh phúc gia đình của bà thường sẽ biến thành thảm kịch.
- Con ngồi đi, mẹ tôi vừa lẩm bẩm vừa chỉ vào chiếc ghế có lưng tựa đan.
Tôi ngồi vào đó, nhẹ cả người khi nhận thấy mẹ có vẻ khó chịu. Có lẽ rồi rốt cuộc mọi chuyện sẽ lại giống như thường lệ chăng? Tôi cẩn thận đặt chiếc bình lên bàn, bên cạnh tôi, để có thể vừa ăn vừa ngắm nhìn nó. Đã hơn hai mươi tư giờ một chút kể từ khi cái kén nở thành bướm, và con bướm lớn vẫn chẳng làm gì khác ngoài việc ở yên trên cành cây của nó và khẽ cử động đôi cánh màu xanh đêm có hình dạng hoàn hảo.
- Thế nào, con đã quyết định sẽ làm gì với nó chưa? Cha tôi hỏi.
Tôi lắc đầu. Thả nó đi là lựa chọn tốt nhất, cha mẹ tôi thống nhất như vậy. Làm thế, con bướm sẽ có thể quay về với thiên nhiên, với tự do - và tôi hiểu lập luận của họ. Thế nhưng, khi nghĩ đến việc không bao giờ có thể ngắm nghía cái thân hình nhỏ bé màu đen cùng đôi cánh như làm bằng giấy lụa của nó, cổ họng tôi lại nghẹn lại. Giống như một đứa trẻ phải chia tay với con búp bê mà nó yêu thích nhất. Và đó chính là vấn đề - tôi không còn là một đứa trẻ. Tôi phải vượt qua được mong muốn sở hữu con bướm này, đưa ra quyết định đúng đắn nhất - bởi vì lựa chọn kia là giết chết nó, hoặc chờ đến khi nó tự chết. Khi đó, chúng tôi có thể ghim nó lên tường, để tôi có thể giữ nó bao lâu tùy thích. Nhưng tôi thấy ý tưởng xuyên một cái kim dài dọc cái thân hình bé nhỏ ấy thật tàn bạo; chỉ nghĩ đến tôi đã thấy buồn nôn.
- Không.
Cha tôi dốc một hơi cạn ly bia.
- Con phải quyết định nhanh lên. Nó không sống được lâu trong đó đâu.
Tôi cúi xuống để ngắm nghía nó sát hơn. Hơi thở của tôi làm mờ vách thủy tinh, biến con bướm thành một đụn mây màu xanh mờ mịt dường như đang bay là là trong chiếc bình.
- Con có buộc phải đặt nó trên bàn không hả? mẹ tôi hỏi bằng giọng cộc cằn, báo trước rằng bà sắp nổi cơn thịnh nộ.
Bà đặt mạnh chiếc nồi ga ru gà ngay bên cạnh chiếc bình. Một chút nước xốt nóng bỏng bắn ra ngoài.
- Đặt nó trên bàn thì cũng có sao đâu?
Cha tôi thở dài, lần này ông dốc cạn ly rượu vang. Mẹ tôi mở một chai mới. Cả tiếng mở nút nghe cũng có vẻ tức tối và cay đắng.
- Nó là một con côn trùng.
- Nhưng nó ở trong bình mà, cha tôi nhận xét.
- Em không muốn có côn trùng trên bàn ăn.
- Con có thể để cái bình của con ở đó, cha tôi cãi lại.
Mẹ tôi chồng những chiếc đĩa đựng xa lát vào nhau rồi mang chúng cùng mấy con dao ra bồn rửa, và chúng tôi nghe thấy tiếng dao đĩa va vào nhau loảng xoảng. Bên ngoài, bầu trời hoàng hôn xanh biếc của tháng Tám bắt đầu bao phủ Stockholm. Qua cửa sổ mở hé, một luồng gió ấm áp tràn vào trong phòng - và cùng với nó là mùi đất ẩm và mùi phân chó.
- Emma, làm ơn đi. Cất cái bình vào phòng con.
Tôi nhìn cha tôi để cố gắng giải mã xem tôi có phải vâng lời mẹ tôi không.
- Cứ để cái bình trên bàn, ông nói bằng giọng trầm đục và không mấy nhã nhặn.
Cho dù ông nhìn tôi, dường như câu nói của ông nhắm thẳng đến mẹ tôi.
Mẹ tôi ngồi lại vào bàn. Miệng bà chỉ còn là một đường thẳng, và bà đưa một tay lên xoa thái dương. Làn da bà xếp nếp bên dưới các ngón tay, giống như giấy kếp. Cha tôi ăn và không nói lời nào. Còn tôi, tôi vừa nín thở vừa đếm từng giây. Nếu hít đủ không khí, tôi có thể đếm đến năm mươi. Dragan, cậu ta có thể nhịn thở trong một phút rưỡi, còn Marie trong lớp dành cho “trẻ đặc biệt” thì có thể nín thở cho đến lúc ngất xỉu - nhưng Elin nói rằng đó là vì nó bị khuyết tật khả năng vận động.
- Con làm trò gì vậy? mẹ tôi vừa hỏi vừa đặt chiếc dĩa xuống, và nhìn tôi bằng ánh mắt trách móc.
- Không gì cả ạ. Con chỉ…
- Thôi ngay lập tức. Cứ như là mày bị… TẬT ấy.
Tôi không biết TẬT là gì, nhưng không dám hỏi.
Bà quay sang cha tôi, hai má bà đỏ lựng lên, và tôi có thể nhìn thấy rằng bàn tay trái của bà, bàn tay đặt trên đầu gối, đang siết chặt, như thể bà nắm trong đó một vật nhỏ quý giá.
- Hôm nay anh đã trả tiền nhà chưa?
Cha tôi dùng chiếc dĩa để giằm nhỏ miếng thịt, và không nói gì.
- Nhưng anh đã hứa rồi mà, mẹ tôi thì thầm. Tôi tự hỏi thực sự không biết tại sao tôi lại tin anh. Anh cũng bị cắt đứt khỏi thế giới thực chẳng khác gì… con bé.
Tôi nhìn chòng chọc vào đĩa đồ ăn của mình, nơi vài miếng thịt gà đơn độc đang bơi trong thứ nước dùng trong veo. Nếu muốn, tôi có thể khiến mẹ tôi nổi trận lôi đình. Tôi chỉ cần nhắc mẹ rằng mẹ hoàn toàn có thể tự thanh toán các hóa đơn, cho dù không hẳn là mẹ biết đọc. Nhưng đương nhiên, tôi ngồi im mà không nói lời nào.
- Đừng có kéo Emma vào chuyện này, cha tôi lầm bầm.
- Hai người giống hệt nhau. Cả cha lẫn con đều đáng vô vọng!
- Ồ, để cho tôi yên đi. Con mụ vừa già lại vừa xấu!
Cha tôi có vẻ vừa đắc thắng vừa nhẹ nhõm, như thể rốt cuộc ông cũng vừa vượt qua được cửa ải tự kiểm duyệt để nói ra một sự thật đã phải đè nén quá lâu.
- Vừa - già - vừa - xấu! ông tuyên bố lần nữa, dằn từng tiếng một.
- Ăn nói cho cẩn thận đấy! Tôi sẽ không chịu đựng lâu đâu! Và anh biết điều đó. Có cả đống đàn ông sẽ vui lòng nếu có được tôi. Tôi tin chắc là có những ứng cử viên…
- Ứng cử viên? Cô mơ à! Kẻ nào lại muốn một con ngựa cái béo núc nghiện rượu vú chảy đến rốn, chỉ làm một việc là càu nhàu từ sáng đến tối chứ?
- Anh im ngay đi, mẹ kiếp! Nếu anh không hài lòng, thì tôi cắt đứt luôn! Mà tôi không đùa đâu!
- Lần nào cô chẳng nói thế.
- Emma, vào phòng con ngay! Mẹ tôi hét lên. Tôi đứng dậy và chạy ra khỏi phòng.
- Này, cầm lấy con côn trùng chết tiệt của con đi!
Tôi quay lại đúng lúc mẹ tôi ném chiếc bình thủy tinh qua phòng. Tôi định chụp lấy nó, nhưng không hề gặp may. Nó vẽ thành một đường nửa vòng cung bên trên đầu tôi rồi đập vào tường bếp vỡ tan.
Tôi lập tức ngồi thụp xuống.
Sàn nhà đầy những mảnh thủy tinh. Mớ cành khô rơi sát tường, và con bướm nằm bất động cạnh đó. Một cái cánh của nó bị đứt lìa, và phần thân dưới trông bẹp gí đến kỳ lạ. Tôi đưa một ngón tay, khẽ khàng vuốt lên người nó.
Con bướm xanh đã chết.
Trời mưa khi tôi trở về nhà. Cây cối trên đại lộ Karlaväg vươn những cái cành trơ trụi lên trời, như thể chúng muốn chạm vào mây. Trên mặt đất, lá vàng ướt sũng dồn thành từng đống. Có thể Sigge đang ở quanh đây chăng? Điều chắc chắn duy nhất, đó là nó không ở trong sân. Tôi đã quay xuống đó nhiều lần: không có bất cứ dấu vết nào của con mèo. Và cũng không hề có dấu vết nào của nó trong đại lộ Valhallavägen. Phải chăng nó đã mất tích trong lớp đá lát ẩm ướt của các con phố và đại lộ tạo thành Stockholm? Hay nó đang co quắp ở đâu đó, bị thương và không thể về nhà? Có ai đó đã cứu nó chăng?
Tôi không tin.
Tôi tin rằng Jesper đã giết nó. Tôi dừng lại một lát, nhắm mắt rồi ngửa đầu hứng màn mưa đang rơi xuống. Tôi cố hình dung lại cảnh tượng: Jesper siết cổ con mèo của tôi bằng hai bàn tay to tướng của anh ta, trước khi ném nó qua cửa sổ.
Nhưng tôi không thể nào hình dung nổi.
Tôi không thể nào mường tượng ra những hình ảnh như thế. Tất cả những gì tôi thấy, chỉ là Jesper nằm ngủ đầy yên bình trên tấm thảm dày sặc sỡ. Cánh đồng hoa hướng dương. Ngực anh nâng lên rồi hạ xuống theo nhịp thở. Miệng anh hé mở.
Tôi tiếp tục đi đến tận căn hộ của tôi. Trước mặt tôi, quảng trường Karlaplan hiện rõ trong ánh tranh tối tranh sáng, còn những đường phố thì vắng ngắt. Lá khô dồn thành đống dưới đáy đài phun nước trống rỗng. Một phần trong tôi muốn đến đó nằm lên mép đài, áp má vào đám lá ướt. Nhưng phần còn lại không chịu. Có thứ gì đó táo tợn, quả quyết, thản nhiên trỗi dậy trong tôi. Có lẽ bởi vì tôi đã mang cầm chiếc nhẫn để mua cho mình chút thời gian. Có thể bởi vì cơn đau ở bụng tôi đã biến mất.
Có thể chỉ đơn giản là vì tôi không thể chịu đựng thêm được nữa.
Trong lúc đi qua cửa xuống ga tàu điện ngầm, tôi nghe thấy có thứ gì đó sau lưng. Một tiếng động nhỏ trầm đục, như thể ai đó vừa làm rơi một cuốn sách hoặc một cái túi. Tôi quay lại, nhưng không nhìn thấy gì giữa những vùng tối sẫm mà đám cây cối tạo ra. Thật lạ lùng, tôi không hề cảm thấy sợ; mà nó chỉ khiến tôi giận dữ. Tôi tin chắc rằng chính anh ta đang nép mình trong bóng tối, anh ta đang chờ tôi. Và điều đó khiến tôi điên tiết.
- Ê này?
Nhưng chẳng có gì xảy ra hết. Tất cả những gì tôi nghe thấy chỉ là tiếng mưa rơi không ngừng và một chiếc xe hơi biến mất đằng xa. Một ô cửa sổ mở trên một trong những tòa chung cư ở đại lộ Erik-Dahlberg, từ đó vọng ra tiếng nhạc và những tiếng nói tan vào bóng tối.
Tôi quay lại và đi về phía những cái bóng. Ánh sáng từ một ngọn đèn đường khiến tôi lóa mắt, và tôi phải cụp mắt nhìn xuống mặt đường trải nhựa ướt sũng nước mưa.
- Lại đây, đồ hèn! Tao biết là mày ở đó, thằng khốn nạn!
Một bóng người tách ra khỏi vùng tối và lẻn đi dọc đại lộ Erik- Dahlberg, về phía đại lộ Valhallavägen. Tiếng bước chân đi, rồi tiếng bước chạy, vang vọng giữa những bức tường của các tòa chung cư rồi tắt ngấm.
Đột nhiên, tôi có cảm giác như chân tôi không còn chút sức lực nào. Tôi nhìn đôi giày cao gót, và nhận ra rằng tôi không thể làm bất cứ điều gì chống lại bóng người vừa biến mất.
- Đồ hèn, đồ rác rưởi bẩn thỉu! Tao sẽ trả thù mày, mày sẽ thấy thứ mày phải thấy! tôi liền hét lên.
Đúng lúc tôi quyết định từ bỏ, thì có thứ gì đó lướt qua người tôi. Một bàn tay đặt trên vai tôi. Tôi quay lại, và phát hiện ra một bà già mặc áo mưa đang nhìn tôi chằm chằm với vẻ lo lắng. Hai con tecken của bà cũng chăm chú quan sát tôi bằng ánh mắt khôn dò của loài chó.
- Cô ổn chứ, cô gái? Cô không bị kẻ nào tấn công đấy chứ?
- Không ạ, chỉ là…
- Cô có muốn tôi gọi cảnh sát không?
Đôi mắt bà mở to; tôi cho rằng đây là chuyện phấn khích nhất xảy đến với bà lâu nay, có lẽ là từ nhiều năm nay. Một con tecken khẽ gầm gừ.
- Không ạ, tôi đáp. Mọi chuyện ổn cả ạ. Cháu sẽ tự giải quyết.