Về cái tâm tự do, ở đây tôi xin nói đôi điều ngoài lề: Quy y.
Dù là Phật hay Đạo, đều có những điểm đáng học hỏi.
Thế nhưng, chúng cũng có những hạn chế nhất định.
Tôn giáo là nhờ con người truyền bá.
Con người thì rất dễ có hạn chế.
Cho nên tôi không tán thành việc quy y lắm.
Quy y đồng nghĩa với việc bạn phải tán đồng mọi giáo nghĩa của tôn giáo đó.
Đúng hay sai, đều phải chấp nhận.
Như vậy, con người rất dễ bị giam cầm.
Trong "Luận Ngữ" có câu: "Chọn cái thiện mà theo, cái không thiện thì sửa đổi."
Chúng ta đứng ngoài tôn giáo, học hỏi điều đúng đắn, loại bỏ điều không đúng, chúng ta có quyền lựa chọn.
Người ở ngoài cuộc, mức độ lựa chọn lớn hay nhỏ đại diện cho mức độ tự do. (Việc này đợi đến khi viết về vụ tranh chấp tem năm 2019, tôi sẽ nói chi tiết hơn về chuyện người ngoài cuộc.)
Tất nhiên, cũng không phải nói là nhất định không được quy y.
Mà phải xem quy y dưới trướng vị sư phụ nào.
Thiền tông có một câu chuyện nhỏ rất nổi tiếng, gọi là "Đan Hà thiêu Phật".
Nhiều người tu Phật đọc được trong kinh Phật nói rằng, phá hoại tượng thần là tội rất nặng, tương đương với việc làm thân Phật chảy máu, v.v.
Mọi người liền bị câu nói này giam cầm.
Coi tượng Phật như thần tượng, ngày ngày hướng ngoại cầu cạnh, thế là mất đi trí tuệ.
Mỗi người đều là một vị Phật chưa giác ngộ.
Chúng ta mới là Phật thật, chứ không phải khối đất sét kia.
Có sinh mệnh, mới có thể khai mở trí tuệ, biết bao nhiêu người tu hành sai lệch, lấy gốc làm ngọn, coi tượng Phật quan trọng hơn cả vị Phật thật là chúng ta.
"Kim Cang Kinh" giảng: "Biết pháp ta thuyết như dụ chiếc bè, pháp còn nên bỏ, huống chi là phi pháp."
Phật pháp chính là chiếc thuyền nhỏ, dùng để truyền bá đạo lý cho người đời.
Nghe hiểu rồi thì phải buông kinh Phật xuống.
Không thể qua sông rồi còn vác theo thuyền, nếu không thì làm sao giải thoát?
Chiếc thuyền đó vốn là công cụ giúp chúng ta qua sông, nhưng nếu cứ vác công cụ trên người mãi, chẳng phải nó đã trở thành gánh nặng và xiềng xích hay sao?
Đan Hà thiêu Phật chính là để phá vỡ xiềng xích này.
Câu chuyện kể rằng, Đan Hà thiền sư đến một ngôi chùa thăm bạn, gặp đúng lúc trời cực kỳ lạnh, mọi người đều rét run cầm cập, Đan Hà thiền sư bèn lấy một pho tượng Phật bằng gỗ ra đốt lửa sưởi ấm.
Viện chủ nhìn thấy, giận dữ quát hỏi tại sao ông lại đốt Phật.
Đan Hà thiền sư lấy cây gậy khều đống lửa rồi đáp: "Tôi muốn đốt để lấy xá lợi đây!"
Viện chủ chất vấn: "Phật làm bằng gỗ, làm sao có thể có xá lợi chứ!"
Đan Hà thiền sư đáp: "Đã là làm bằng gỗ, không có xá lợi, vậy thì lấy thêm hai pho nữa ra đốt tiếp đi."
"Kim Cang Kinh" giảng: "Phi pháp, phi phi pháp."
Không chấp vào việc đốt Phật, cũng không chấp vào việc không đốt Phật.
Đan Hà thiền sư cũng không phải cứ thấy chùa là đến đốt tượng Phật của người ta, mà chỉ dùng việc này để điểm hóa cho mọi người, không cần phải chấp niệm.
Chấp vào tượng Phật và bản thân kinh Phật, đó cũng là chấp niệm.
Hãy phá vỡ mọi quan điểm và định kiến, làm một bản thân tự do.
Nếu có thể gặp được vị sư phụ có cảnh giới như vậy, thì cũng có thể quy y. Vừa có thể học hỏi từ ông ấy ở tầng diện thuật pháp, vừa không bị giam cầm tư tưởng.
Nếu gặp phải vị sư phụ mà chính bản thân ông ta cũng bị kinh điển tôn giáo của mình giam cầm, thì loại này nên thận trọng, đừng vì quy y mà quy y.
Con người khởi tâm cảm xúc, cũng là một loại giam cầm.
Khi trong lòng có một cái khuôn "nên thế này", chính là đã bị quan niệm đó giam cầm rồi.
Nhà thì phải dọn dẹp sạch sẽ, không thì nổi giận.
Chồng thì phải kiếm nhiều tiền, không thì nổi giận.
Con cái thì phải ngoan ngoãn, không thì nổi giận.
Đồng nghiệp thì phải lịch sự, không thì nổi giận.
Có bao nhiêu cái "nên", thì có bấy nhiêu sự giận dữ.
Thay vì nói những cơn giận này hóa thành độc tố, ứ đọng trong cơ thể chúng ta.
Chi bằng nói rằng, chính sự chấp niệm của chúng ta đã tự trói buộc lấy mình.