Sáng sớm Kopytovsky đã gọi Lopakhin dậy:

- Rận bé ơi, dậy ăn sáng!

- Sao lại gọi hắn là rận? Hắn là Alexander Makedonskov chứ, - Akimov vừa lau cẩn thận chiếc thìa nhôm với một miếng giẻ sạch vừa nói.

- Hắn là nhà chinh phục các dân tộc và là nỗi khủng khiếp của giới phụ nữ đấy, - Khmyz đế thêm. - Nhưng hôm qua hắn không tiến qua được, mặc dù mình đã báo trước cho biết.

- Cứ trông cậy vào một nhà chinh phục như thế thì chết đói! - Nekrasov nói.

Lopakhin mở mắt ra, nhổm dậy. Mắt trái của anh vẫn như mọi khi, lanh lợi vui vẻ; mắt phải chỉ hiện ra nhấp nhánh qua một kẽ hẹp giữa một vành u sưng vù bầm tím.

- Chà, cô nàng âu yếm cậu thế đấy! - Kopytovsky phì một tiếng rồi quay mặt đi chỗ khác, sợ lại phá lên cười.

Lopakhin biết rất rõ rằng để thoát khỏi những lời chế giễu của bạn bè thì chỉ có một cách ngậm tăm. Với bộ mặt phớt lạnh, anh vừa huýt sáo vừa lấy từ trong túi dết ra cái khăn và mẩu xà phòng con, rồi bước ra thềm. Các chiến sĩ chen chúc rửa ráy bên giếng; còn trong mảnh vườn nhỏ ngay sát nhà, trên những tấm bạt trải giữa đám cỏ - xếp đầy cà mèn, đĩa, bát. Gần đó có một đống lửa đang cháy rừng rực. Trên đó là một cái nồi dã chiến to tướng móc vào một thanh sắt. Chị chủ nhà ăn mặc đỏm dáng vừa coi lửa, vừa khom cái lưng chắc nịch, quấy quấy cái thìa gỗ trong nồi.

Tất cả đều cứ như trong mơ. Lopakhin ngơ ngác chớp chớp hàng mi, đưa tay lên dụi mắt. “Rõ ràng là ma quái thật!” anh thầm nghĩ và chợt mũi anh đánh hơi thấy mùi canh thịt, và Lopakhin, nhún vai bước xuống khỏi thềm. Đứng dừng lại bên cạnh bếp lửa, anh duyên dáng nghiêng mình chào:

- Chào chị Natalya Stepanovna!

Ả chủ nhà đứng thẳng người lên, liếc nhanh một cái rồi lại cúi xuống cái nồi. Hai gò má cô ả ửng hồng và ngay cả cái cổ tròn trĩnh trắng ngần cũng lốm đốm đỏ.

- Chào đồng chí, - chị chàng khẽ nói. - Xin thứ lỗi cho tôi, đồng chí Pyotr Fedotovich ạ. Vết bầm của đồng chí chắc là đau lắm... Có lẽ đêm qua các đồng chí khác nghe thấy đấy nhỉ?

- Không hề gì, - Lopakhin độ lượng nói, - Vết bầm làm cho mặt người đàn ông thêm đẹp. Tất nhiên là đáng lẽ chị phải sử dụng hai nắm tay cho chính xác hơn, nhưng bây giờ thì nói làm gì nữa. Còn về phần tôi thì chị chả cần phải băn khoăn, sẽ khỏi ngay đó mà. Con chó đi mò thì được cục xương, thế mà đêm qua tôi mò tới chị thì được cục u với vết bầm. Chị Natalya Stepanovna ạ, trò mò mẫm của đàn ông chúng tôi...

Chị chủ nhà lại đứng thẳng lên, cặp mắt trong sáng nhìn thẳng vào mặt Lopakhin; đôi lông mày rậm hung hung cau lại:

- Tai vạ chính là cái trò mò mẫm ấy. Các người cứ tưởng rằng hễ chồng đi bộ đội là vợ ở nhà hư đốn cả đấy? Vì thế cho nên, Pyotr Fedotovich ạ, tôi mới phải dùng hai nắm đấm để chứng minh cho rằng chúng tôi là những người như thế nào, nhờ ơn Chúa, tôi cũng không đến nỗi chân yếu tay mềm...

Lopakhin e ngại liếc con mắt còn trông thấy được nhìn vào hai bàn tay nắm chặt của chị chủ nhà rồi nói:

- Tôi xin lỗi chị về nỗi hơi sỗ sàng, nhưng dù sao thì mong chị cho biết anh nhà ta như thế nào? Vóc người anh ấy ra sao?

Chị chủ nhà nhìn Lopakhin từ đầu đến chân rồi mỉm cười:

- Cũng cỡ như đồng chí thôi, Pyotr Fedotovich ạ, chỉ có hơi đẫy hơn một chút.

- Chắc là bị bắt nạt phải không? Lại sống kiểu ở rể nhà chị chứ gì?

- Sao đồng chí lại nghĩ thế? sao lại nghĩ thế, đồng chí Pyotr Fedotovich. Hai vợ chồng chúng tôi sống rất hòa thuận mà.

Đôi môi đỏ mọng của người phụ nữ run run. Chị chàng quay mặt đi và lấy góc khăn quàng quẹt giọt nước mắt trên má, nhưng lại lập tức mỉm cười ranh mãnh, đưa cặp mắt ươn ướt nhìn Lopakhin nói:

- Trên đời này không có ai tốt hơn nhà tôi đâu! Nhà tôi là một người tốt bụng, hay lam hay làm, hiền như đất, chỉ có điều hễ nốc rượu vào là thành ra xấu tính. Nhưng tôi chẳng đi trình công an khu vực làm gì: hễ bắt đầu to tiếng là tôi lập tức trị ngay? cũng chả nên đau đầu, chỉ đánh yêu thôi... Bây giờ thì anh ấy đang ở Kuibyshev, bị thương, đang nằm bệnh viện. Có khi ra viện được về phép đấy nhỉ?

- Nhất định là được về, - Lopakhin khẳng định. - Chị Natalya Stepanovna, có việc gì mà chị lại bày vẽ thết bữa sáng cho tất cả anh em chúng tôi thế? Tôi không hiểu ra sao cả...

- Cũng chẳng có gì mà hiểu với không hiểu. Giá như hôm qua các đồng chí nói cho chủ tịch chúng tôi rõ là ngày hôm kia đơn vị các đồng chí đánh nhau với bọn Đức ở thôn Podemsky, thì chúng tôi đã thết đãi các đồng chí từ chiều qua rồi. Thế mà cánh đàn bà chúng tôi lại nghĩ rằng các đồng chí đã vắt chân lên cổ mà chạy, không muốn đánh địch bảo vệ chúng tôi, vì thế chúng tôi đã loan báo cho nhau và quyết định là với những anh chàng nào bỏ sông Don chạy về hậu phương thì sẽ chẳng cho một mẩu bánh, một chén sữa nào; quân đào ngũ, cứ cho chúng chết đói! Còn những anh chàng nào tiến về sông Don để bảo vệ chúng tôi, - thì chúng tôi thết đãi tha hồ, muốn gì được nấy. Và chúng tôi đã làm đúng như thế. Còn về các đồng chí thì chúng tôi không biết là các đồng chí đã chiến đấu ở Podemsky. Ngày hôm kia anh em nông trang viên chúng tôi tải đạn tới sông Don, khi trở về có kể lại rằng: “Anh em chiến sĩ yêu quý của chúng ta, - họ nói, - nhiều người đã hy sinh ở bên kia bờ sông Don, nhưng bọn Đức cũng chết ngổn ngang trên gò, chất đống như củi ấy”. Nếu biết rằng các đồng chí đã chiến đấu ở đó thì chúng tôi đã đón tiếp khác hẳn đi rồi. Thủ trưởng của các đồng chí, cụ già râu hoe tóc bạc ấy, nửa đêm đã đến gặp chủ tịch nông trang và đã kể cho đồng chí ấy nghe rằng anh em đã đánh nhau ác liệt như thế nào. Chà, thế là mới tảng sáng, chủ tịch đã vội vã chạy tế tới tôi. “Nhầm mất rồi, chị Natalya ơi, - đồng chí ấy bảo. Họ không phải là bọn đào ngũ mà là những anh hùng đấy. Mổ gà ngay đi thôi, nấu mì sợi cho anh em, ăn thật no vào”. Đồng chí ấy kể với tôi là các đồng chí đã phòng ngự ở Podemsky, anh em bị hy sinh rất nhiều, thế là tôi lập tức nhào bột giết luôn tám con gà cho vào nồi. Chao ôi, chả nhẽ đối với các chiến sĩ yêu quý đã bảo vệ chúng tôi mà chúng tôi lại tiếc mấy con gà khốn kiếp này hay sao? Vâng, chúng tôi sẽ ủng hộ các đồng chí tất cả, miễn là các đồng chí chặn không cho bọn Đức tới đây! Nói thật ra thì các đồng chí còn định rút lui tới bao giờ? Đã đến lúc phải cố thủ rồi đấy... Nói trắng ra, các đồng chí đừng giận, chứ cứ nhìn vào các đồng chí thấy nhục nhục thế nào ấy...

- Như thế nghĩa là chúng tôi đã không chọn đúng cái chìa để mở ổ khóa của bà con đấy nhỉ? - Lopakhin hỏi.

- Đúng thế, - chị chủ nhà mỉm cười.

Lopakhin bực bội e hèm, khoát tay và đi ra giếng. “Dạo này con đường tình tang của mình có cái gì xúi quẩy đấy!” - anh vừa bước trên con đường mòn vừa rầu rĩ tự thú nhận.