Đêm. Thành phố Grozny. Tĩnh lặng. Thậm chí nghe rõ cả tiếng nước chảy trong dòng sông Sunzha. Và cũng không phải là đêm đầu tiên, mà có lẽ là từ hai tháng nay người ta không bắn nhau trong thành phố nữa. Hình như, những người ở trạm kiểm soát liên hợp và những người ẩn nấp dưới tầng hầm và sau khe cổng đều không muốn làm phiền nhau, cứ như không nhận ra nhau. Nói ngắn gọn, họ chung sống hòa bình, hình như có một mệnh lệnh như vậy hay là cái gì đó đã được ban ra, nói chung bức tranh hiện tại rất chi là yên bình - thành phố đang được khẩn trương khôi phục lại, kinh phí có, công việc có, ban ngày sôi động hơn, đôi chỗ bị tắc đường, chen chúc xô đẩy, tiếng ồn ào, tiếng la hét, có vẻ như cuộc sống đang hồi sinh. Còn ban đêm… Một sự tĩnh lặng chứa đầy điềm dữ bao trùm khắp thành phố, thậm chí nghe rõ cả tiếng dòng Sunzha đang chảy.

Mặt trăng tròn vành vạnh nhẹ trôi trên thành phố bị phá hủy, rải ánh vàng như lân tinh xuống cảnh tối tăm, đổ nát, có cảm giác trong cuộc chiến chết chóc này, trên nền xanh biếc của bầu trời vô tận, một cái mõm rộng toang hoác đã mở ra nhưng không thể ăn được hòa bình nên cái quai hàm đói khát của nó bị đơ ra với hàm răng bị bẻ gãy, bật ra, chỉ còn lại những đỉnh cao của thành phố ở khu trung tâm như những chiếc răng nanh bị sứt mẻ nham nhở. Còn ở chính giữa là một ốc đảo, nổi bật lên là trạm kiểm soát liên hợp, nhưng ở đây cũng bao trùm sự tĩnh lặng, không thấy bất cứ một dấu hiệu chuyển động nào, chỉ có từng đàn muỗi chao lượn xung quanh những ngọn đèn pha, có cả dơi nữa - chúng sợ ánh sáng, nhưng lại bám theo lũ côn trùng.

Có một điều rất lạ là ngay bên cạnh, trên tòa nhà vốn là cửa hàng bách hóa “Thế giới trẻ em” có một ô cửa sổ vẫn sáng đèn mà trước đó không lâu hoàn toàn tối om. Mặt trăng quyến rũ đã ghé vào đây, nơi vẫn còn sự sống, trải thảm vàng xuống giữa căn phòng lớn rồi lắng tai nghe.

- Nó ngủ chưa? - Giọng thì thầm lo lắng của Roza.

- Hình như thiếp đi rồi. - Bà Anastasya ép chặt Cậu bé vào người, đáp.

- Nó khóc quá. - Roza thở dài. - Cây vĩ cầm ấy như đã trở thành người thân của nó, món đồ chơi duy nhất của nó.

- Phải… Nó bị chấn động mạnh.

- Còn bà, thế nào?

- Ôi, Roza, cảm ơn dì. Sau mũi tiêm của dì, ta cảm thấy nhẹ cả người, dễ thở hơn. Tôi phải thừa nhận, tốt hơn là nó không phải chứng kiến những chuyện đó.

- Sáng mai cháu sẽ đưa cả hai bà cháu vào bệnh viện.

Cháu có cảm giác hình như bà… - Roza không nói nữa, xoay người lại, những chiếc lò xo của cái đi văng cũ kỹ rít lên kèn kẹt.

- Xương cốt của ta rệu rã lắm rồi. - Bà Anastasya buồn rầu thốt lên. - Ta cũng sợ bị đột quỵ.

- He, he, chỉ là một cơn đau bình thường thôi. - Roza sôi nổi hẳn lên.

Trong lúc đó, Cậu bé rên rỉ trong cơn mê sảng, chân tay quờ quạng, hất chăn rồi đẩy bà lão ra và bằng một giọng trầm, rành rọt như đã tỉnh ngủ hẳn:

- Mọi người đùa cái gì thế?! Họ không bay về…

Hai người đàn bà lặng đi, thậm chí thở rất khẽ, còn ánh trăng vàng rực nhanh nhẹn bò lên người Cậu bé, tinh nghịch đùa giỡn trên hàng mi. Thoạt đầu Cậu bé chỉ khẽ giật giật rồi bật cười, nói to:

- Ôi, thích quá! Con tưởng bố mẹ quên con rồi. - Vừa nói Cậu bé vừa nhanh nhẹn ngồi dậy như giữa ban ngày, thoải mái bước trên tấm thảm được mặt trăng chiếu sáng đi về phía ban công.

- Lạy Chúa tôi! Ở đấy không có lan can. - Bà Anastasya rên rỉ.

Roza thận trọng ngồi dậy, nhưng vẫn làm cho những chiếc lò xo kêu kèn kẹt, bước về phía Cậu bé và lặng người đi, còn Cậu bé thì đang đứng bất động trên mép ban công đã bị rạn vỡ.

- Đêm đẹp quá! Bầu trời mênh mông và nhiều sao quá! Mặt trăng đẹp quá! - Cậu bé lại bật cười và thốt lên bằng một giọng bình thản kỳ lạ. - Yên tĩnh quá! Ha, ha! Tất nhiên rồi, con sẽ chơi cho bố mẹ nghe bản nhạc con viết tặng bố mẹ!

Cứ như là đang cầm cây đàn trên tay, Cậu bé bắt đầu cử động đôi tay như đang chơi đàn, miệng lẩm nhẩm giai điệu kỳ lạ, vui vẻ, thậm chí rất sôi nổi nữa… Đột nhiên, từ đâu đó rất xa ở ngoại ô có một tiếng nổ vang lên. Cậu bé sững người, lặng im nhìn lên trời, hai cánh tay cũng hướng lên đó.

- Bố mẹ đi đâu đấy? Đi đâu? Cho con đi với. - Cậu bé nhào về phía trước nhưng đúng lúc ấy Roza lao tới ôm chầm lấy cậu. - Thả cháu ra, thả ra. - Cậu bé rên rỉ.

- Kéo rèm cửa sổ lại! - Bà Anastasya kêu lên, ôm chặt đứa bé vào lòng.

Sáng hôm sau, như mọi khi, Cậu bé là người thức dậy sớm nhất, và việc đầu tiên là hôn bà Anastasya rồi đến dì Roza và đánh thức họ dậy. Vẫn mặc quần đùi đứng giữa hai người, cặp mắt lấp lánh, cậu thích thú reo lên:

- Bà và dì biết không, đêm qua bố mẹ cháu đã bay đến thăm cháu trên ngôi sao đẹp nhất đấy. Họ định mang cháu đi, nhưng không có bà và dì nên cháu không đi, cháu bảo, cháu sẽ bay cùng với mọi người.

- Lạy Chúa tôi! - Bà lão há miệng kinh ngạc.

Khuôn mặt Roza bị lấp sau mớ tóc dày điểm bạc, Cậu bé cúi xuống sát ngực Roza:

- Sao mọi người không vui? - Cậu thốt lên, rồi như nhớ ra điều gì đó trong đêm, liền xịu mặt lại: - Cây đàn của cháu, quà tặng của bà, bà ơi, bị họ lấy mất rồi. - Cậu bé thở dài theo kiểu trẻ con. - Họ đúng là kinh tởm.

- Không được nói thế, cháu ạ! - Bà Anastasya giật mình.

- Kể cả nghĩ cũng không được.

- Thì hôm qua bà đã gọi họ như thế mà. - Cậu bé nhăn mặt. - Làm sao chúng ta sống được nếu không có âm nhạc, phải không bà?

- Không có âm nhạc không thể sống được. - Bà Anastasya nắm tay cậu kéo lại. - Cháu yêu quý của bà, cháu hát lại cho bà nghe cái giai điệu đêm qua cháu chơi đi.

- Giai điệu nào? - Cậu bé ngạc nhiên, hàng mi dày chớp chớp.

- Thì cái giai điệu đêm qua cháu đã hát đấy. - Bà lão nhìn vào mắt cậu, động viên. - Bài hát sôi nổi lắm.

- Chẳng lẽ đêm qua cháu chơi đàn à? - Cậu bé lại càng ngạc nhiên hơn. - Cháu chơi bằng cái đàn nào?… Cháu làm gì còn đàn nữa?

- Không có là thế nào?! - Bà lão cố mỉm cười. - Cháu có một trong số những cây đàn tốt nhất thế giới. Nào, Roza. -

Bà nói bằng một giọng năn nỉ: - Đến chỗ thằng Baga lấy cây đàn về đi.

- Nhưng nếu họ lấy cả cây đàn này nữa? - Vẻ sợ hãi hiện lên khuôn mặt Roza.

- Mọi việc đều theo ý Chúa. - Bà lão cố nở một nụ cười.

- Còn cây đàn, cũng không nên giam hãm nó dưới lòng đất. Cây đàn cũng có tâm hồn, ta có cảm giác, trong tay thằng bé, nó sẽ hồi sinh và sẽ cất tiếng hát như trước đây chưa bao giờ hát.

Sáng nào Roza cũng phải vài lần ra sông Sunzha lấy nước. Đôi khi, chị giấu mọi người lấy nước cho cả Baga ẩn náu dưới tầng hầm. Mỗi khi xuống dưới đó, Roza như đứng tim vì sợ hãi. Tầng hầm tối om, ẩm ướt, bụi bặm, đầy chuột cống và mạng nhện vương vào mặt nhớp nháp, không khí nồng nặc vì nước tù đọng. Chưa lần nào Roza dám bước vào trong, chị chỉ đổ nước vào cái thùng chứa ở ngay dưới gầm cầu thang. Nếu Baga không đi đâu xa mà ở trong tầng hầm - anh ta khẳng định đó là thành phố dưới lòng đất, thì anh ta sẽ gọi chị, trao đổi dăm câu ba sợi, có lần nói chuyện khá lâu. Lần này, cũng như hôm qua, lúc chị giấu cây vĩ cầm, hình như không có người nào ở đây cả. Roza sợ hãi thò tay vào cái khe dưới gầm cầu thang hôi thối, chị có cảm giác một cái mõm cá sấu rộng hoác đói khát đang há ra, chị thọc tay vào sâu hơn, mò mẫm giữa đám bụi lưu cữu hàng thế kỷ, ngay cả lũ chuột cống cũng không dám chui vào. Roza suýt nữa kêu thét lên vì hoảng sợ, toát mồ hôi, thậm chí chị còn thò cả đầu vào cái khe tối om đó - không có gì cả. Trong cơn tuyệt vọng, Roza bỗng nghe tiếng động khẽ ở phía trên, chị như chết sững trong tư thế đó, và chắc chắn tình trạng sẽ còn tồi tệ hơn nếu chị không nghe thấy một giọng nói quen thuộc:

- Chị ơi[71], làm gì mà quét bụi lên thế?

Roza hoảng sợ bật ngay dậy, thở hổn hển, những lọn tóc đẫm mồ hôi dính bết vào mặt và trên tấm thân cao gầy, chị túm chặt vào tay Baga, tức giận giật mạnh:

- Cây đàn đâu?

- Đàn nào? Ha, ha, ha! - Baga nhe hàm răng trắng như tuyết giữa bộ râu quai nón đen bóng, rậm rì và cứng như rễ tre ra. - Tốt hơn là chị hãy nói cho tôi biết, mấy chiếc răng giả của chị lại biến đâu rồi?

- Baga! Thôi đừng hành hạ tôi nữa!

- Tôi có làm gì đâu? Tôi không hành hạ chị mà ngược lại, tôi đang tìm cho chị một người chồng chưa cưới xứng đáng. Đấy, suốt cả đêm, tôi lang thang như chó sói trong thành phố mà không tìm được người nào xứng với chị.

- Ôi, Baga! - Nỗi tức giận lóe lên trong ánh mắt, Roza gần như hét lên: - Đó là cây đàn của thằng bé!

- Khẽ thôi. - Bằng một động tác dứt khoát, Baga thoát ra khỏi tay Roza rồi lạnh lùng nói: - Thế mà cũng đòi giấu cây đàn! Ngay lối ra vào. Ở đây, bất cứ lúc nào cũng có thể nổ ra các cuộc vây ráp. - Câu cuối được thốt ra khi Baga đã lẩn vào bóng tối.

Baga quay ra không phải với khẩu tiểu liên mà thận trọng ôm theo hộp đàn. Vừa nhìn thấy nét mặt rạng rỡ của Roza, anh ta lại nói bằng một giọng suồng sã:

- Thằng bé sẽ chơi bằng cây đàn này trong đám cưới của chị, còn tôi sẽ nhảy điệu Lezginca.

Roza không chút khách sáo giằng lấy hộp đàn, lạnh lùng xem xét kỹ lưỡng rồi vội chạy lên trên, khi sắp ra khỏi tầng hầm, chị mới ngoái lại:

- Baga, bao nhiêu lần tôi đề nghị cậu, đừng trêu chọc tôi. Cậu còn nhỏ lắm. Ngoài ra, hãy nhớ, dù có thế nào đi nữa, tôi cũng đã mang họ của người khác rồi[72].

- Kẻ may mắn đó là ai vậy? - Baga cười mỉa.

Roza xỉa ngón tay về phía Baga, vẻ hăm dọa nhưng không chút ác ý:

- Nếu không vì thằng bé đang đợi, tôi đã vặn tai cậu rồi. Roza vội chạy lên, nhưng Baga đã đuổi kịp:

- Roza, tôi đã biết hôm qua có chuyện gì xảy ra ở đây. Hình như chị đã nhận ra ai đó.

Roza đứng sững, quay người lại. Lẽ ra cần phải kể hết mọi chuyện, nhưng dù Guta có là một kẻ đốn mạt thì dẫu sao vẫn là chồng chị, hơn nữa hai gia đình lại ở gần nhau, suốt cả đêm qua chị cứ bị dằn vặt mãi, bây giờ chị chỉ đáp:

- Tự tôi sẽ giải quyết. - Roza đã định bước đi nhưng vẫn không kìm lại được. - Hôm qua cậu không có ở đây, làm sao biết hết mọi việc?

- Ha, - Baga khẽ nhếch mép hồn nhiên cười mỉa, nhưng rồi lại như con thú nhe răng: - đây là lãnh địa của tôi, tôi cần phải biết tất cả và chịu trách nhiệm về tất cả.

- Cậu còn trẻ lắm để “biết tất cả” và “chịu trách nhiệm về tất cả”! - Roza lạnh lùng nói, và khi chị định dợm bước thì Baga lại nắm chặt tay chị:

- Roza, chị hãy nói ra một cái tên. Có kẻ nào đó phải chịu trách nhiệm về hàm răng của chị chứ?

- Hàm răng của tôi không chỉ bị đánh gãy một lần, và tôi phải cam chịu điều đó. Cậu còn trẻ lắm, hãy cố giữ hàm răng đẹp của mình, chúng rất cần cho cuộc sống đấy.

- Chị Roza[73] ạ, chị cũng biết, cuộc sống của tôi không còn là cuộc sống nữa. Tôi phải lang thang trên những con đường mòn của thần chết, và chỉ có bằng cách ấy tôi mới mong nhận được lời chúc phúc của Thượng đế. Còn thằng bé, trong khi tôi còn sống, tôi sẽ không cho phép ai xúc phạm nó! Nó là bảo vật của đất nước[74]! Còn chị, chị định che giấu ai vậy?

- Tự tôi sẽ giải quyết được. - Roza thô bạo cắt ngang.

Mặc dù tâm trạng có tồi tệ đến đâu thì vẫn cứ phải sống tiếp. Việc đầu tiên Roza muốn làm là đưa bà Anastasya nhập viện: Hôm qua bà đã bị lên cơn đau - một dấu hiệu đáng lo ngại.

- Ôi, không, không. - Bà Anastasya gạt phắt. - Ta đã đỡ hơn rồi… Chúng ta cần phải tiếp tục luyện tập cho thằng bé.

- Đúng đấy. - Cậu bé xác nhận. - Ở bệnh viện người ta tiêm đau lắm, còn ở đây chỉ có âm nhạc thôi. - Vừa nói cậu vừa trìu mến vuốt ve cây đàn. - Cây đàn này sẽ chữa bệnh cho tất cả chúng ta, có phải vậy không, bà?

- Đúng rồi, cháu yêu của bà! - Bà Anastasya ôm thằng bé vào lòng hít hà rồi nói nhỏ vào tai nó: - Nào, cháu hãy cố nhớ lại cái giai điệu đêm hôm qua đi.

Sau khi hiểu ra không thể thuyết phục được các nhạc công, Roza vội đi làm và hứa đến trưa sẽ quay về cùng với các bác sĩ. Khi Roza quay về trên xe “cấp cứu”, chị không hiểu có chuyện gì đang xảy ra. Xung quanh khu nhà ngổn ngang máy móc thiết bị, vật liệu xây dựng cũng đã được chở tới, nhưng không ai làm việc cả, trong sân đang có một buổi hòa nhạc. Sân khấu được làm bằng giàn giáo, Cậu bé đứng trên đó chơi nhạc, mồ hôi ướt đẫm, còn khán giả thì không thể tính hết: hàng trăm công nhân xây dựng và binh lính từ trạm kiểm soát, mà không chỉ có vậy, nhiều người đi đường cũng tạt vào.

Roza nhận ngay ra bà Anastasya ngồi ở hàng ghế đầu, phải khó khăn lắm chị mới len đến được chỗ bà.

- Bác sĩ cái gì? - Bà Anastasya phẩy tay, thì thào: - Những người xây dựng tuyên bố, chẳng bao lâu nữa ở đây mọi thứ sẽ được phục hồi như cũ, đầu tiên là cửa hàng bách hóa “Thế giới trẻ em”. Thằng bé thích đến nỗi liền nhớ ra những giai điệu đêm qua. Nó đã chơi theo trí nhớ đến lần thứ ba rồi, đúng là tuyệt tác! Còn bây giờ là chương trình hòa nhạc theo yêu cầu khán giả.

Roza chẳng còn tâm trí đâu mà nghe nhạc nữa. Chị cho xe “cấp cứu” ra về, còn chính mình thì đi về phía ngoại ô, đến vùng quê của gia đình mình. Tất cả vẫn như cũ, cỏ dại đã phủ kín những đống đổ nát. Trong nội thành, hầu như mọi con phố đều bị bom đạn đào xới hư hỏng, còn con phố của họ - nhựa đường mới tinh, chính xác là chỉ rải nhựa đến khu nhà của Guta Tuaev, nơi cuộc sống đang trở nên sôi động, nở hoa, công cuộc phục hồi đúng là đang diễn ra. Nhiều người mang vũ khí lởn vởn xung quanh, nhiều nhất là công nhân xây dựng. Nghe tiếng Roza gọi, cậu em trai của Guta, tức là em chồng Roza bước ra. Chính anh ta cũng mang vũ khí, lại còn hai vệ sĩ kè kè phía sau, ngay trong nhà mình mà vẫn sợ.

Roza nhận thấy, vừa nhìn thấy chị, cậu em chồng liền nhăn như bị. Để người ngoài khỏi đàm tiếu, Roza vừa bước lại vừa nói to:

- Nói với anh cậu, trả lại cây đàn cho người ta.

- Cái gì?! - Cậu em Tuaev bực tức. - Chúng tôi là những người đàn ông chân chính, không quan tâm đến âm nhạc, lại càng không dính dáng đến đàn sáo. - Anh ta bật cười khả ố:

- Chúng tôi không biết và cũng không muốn biết.

- Về việc các anh là những kẻ vô văn hóa thì tôi biết lâu rồi. - Roza cố nói một cách dõng dạc. - Tuy nhiên, tôi vẫn yêu cầu anh nhắn lại với anh trai, trả lại cây đàn cho chúng tôi, và nhanh lên.

- Này, chị điên hả? - Anh ta bước sát lại, gí tay vào mũi Roza: - Nào, biến đi! May là phụ nữ, nếu không thì…

- Tôi không phải là người phụ nữ bình thường như cậu nghĩ đâu. - Roza cắt ngang lời em chồng. - Tôi vẫn còn là chị dâu của cậu đấy.

- Cái gì? Chị dâu nào?! Đồ tiếp tay cho bọn phiến quân!

- Rồi một câu rất đau nữa: - Bị bọn Nga bẻ hết răng còn chưa đủ hay sao, lẽ ra còn phải bị cắt lưỡi và cắt thêm cái gì nữa mới phải. - Vừa nói anh ta vừa làm một điệu bộ rất tục tĩu. - Thôi, cút đi, kể cả mày lẫn dòng họ nhà mày!

Sau này, khi nhớ lại tất cả những điều đó, Roza rất ngạc nhiên sao chị lại không móc mắt thằng khốn kiếp đó. Có lẽ khi đó Thượng đế đã ban cho chị sự tự chủ, dù sao thì chị cũng là chị dâu. Tuy nhiên, chị vẫn không chịu thua:

- Cậu biết tôi sống ở đâu, làm việc ở đâu rồi đấy. Mau trả lại cây đàn, nhân tiện bảo anh trai cậu làm thủ tục ly dị với tôi đi.

- Không cần phải anh trai tôi! - Em trai Tuaev vung tay lên. - Lần trước chính tôi là người thực hiện nghi lễ, bây giờ tôi phải có trách nhiệm, chẳng cần người khác phải bẩn tay. Đây, - vừa nói anh ta vừa lẩm nhẩm một câu khấn gì đó bằng tiếng Ả Rập, làm ra vẻ am hiểu lắm: - bắt đầu từ giờ phút này, với sự làm chứng của hai người, chị đã được tự do[75].

Vậy là xong toàn bộ thủ tục, chẳng còn trách nhiệm và ràng buộc gì nữa… Thật lòng mà nói, Roza mong đợi cái thời khắc này từ lâu lắm rồi, và vừa bước ra khỏi sân nhà người chồng cũ, chị vừa ứa nước mắt, không phải vì chị đã ly dị mà vì cuộc sống của mình, vì cái thằng em Tuaev vẫn còn hét theo sau lưng. Nước mắt lưng tròng nên Roza không nhìn thấy đường, chị cứ đi bừa cho đến khi va vào lưng ai đó. Ông lão láng giềng với bà vợ lưng còng đang đứng bên cánh cổng mở rộng, trong sân là cô con gái của họ, trạc tuổi Roza. Mọi người đều tỏ ra sợ hãi và tức giận, có lẽ họ đã nghe thấy hết và đã hiểu ra điều gì đó.

- Hình như nhà Tuaev vừa làm điều gì xấu xa tồi tệ, họ đã mất hết lý trí rồi thì phải. - Ông lão nói to. - Hừ, thế mà họ lại được giao việc phục hồi thành phố cơ đấy! Moskva cố tình làm vậy để tình trạng lộn xộn sẽ không bao giờ chấm dứt ở đây… Nào, đi. - Ông lão nắm lấy tay Roza. - Tôi sẽ bắt họ phải xin lỗi cháu.

- Ôi, ông nói gì thế! - Bà vợ hốt hoảng. - Họ chẳng có văn hóa, cũng chẳng có lòng tự trọng, chẳng phân biệt già trẻ lớn bé, tất cả đều mang vũ khí, người Nga hay người Chechnya cũng đều dùng họ. Đến đêm, họ chỉ cần ném sang nhà ta quả lựu đạn, thế là xong, chẳng bao giờ tìm ra thủ phạm… Tốt hơn là chúng ta vào nhà thôi, vừa uống trà vừa trò chuyện chẳng hay hơn ư.

Roza bình tâm trở lại trong nhà ông lão láng giềng. Trên đường về nhà, chị tạt vào chợ mua thực phẩm, tình cờ gặp một bà láng giềng khác.

- Cô bị điên rồi, Roza ạ. - Bà bán hàng tuôn một tràng. - Cậu Guta giỏi thế! Đưa điện, nước, ga về phố chúng ta. Còn mặt đường nữa? Trong nội thành chưa có đâu. Anh ta có vợ người Nga ở Moskva thì đã làm sao? Lấy mười cô cũng được. Với những người đàn ông như thế thì phải lấy răng mà giữ cho chặt… Ôi, cô chẳng có răng mà cũng chẳng có óc nữa.

Chiều, Roza về đến nhà trong tâm trạng bực bội, nhưng vừa đến cổng, nét mặt chị liền giãn ra tươi tỉnh, con tim rưng rưng: Trên gác, những giai điệu tha thiết, mượt mà của Cậu bé đang vang lên trong khắp thành phố và khắp thế gian.

- Roza, Roza. - Vừa đến cửa, Roza như rơi vào vòng tay của bà Anastasya. - Thằng bé giỏi quá, đúng là thần đồng! Nó đã tự sáng tác được rồi! Dì có nghe thấy không, Roza?!

Ăn chiều xong, bà Anastasya không cho bật tivi.

- Chúng ta cần phải tập thêm tý nữa. - Trước mặt bà là tờ giấy chi chít những nốt nhạc. - Các bậc tiền nhân cổ xưa đã từng nói: Ý nghĩ không được ghi lại là một kho báu bị đánh mất. Còn cái bản nhạc này, nó vừa nhớ ra với sự cảm hứng, và vừa được ghi lại từ miệng nó. Đúng thế, chẳng khác gì bản nhạc hiệu về cuộc sống đang hồi sinh. Bất cứ một nhạc công nào cũng mơ ước trở thành nhạc sĩ, nhưng tất cả đều tùy thuộc vào Chúa. Chính tôi, suốt đời cũng mơ ước điều đó, nhưng không thể. Còn bây giờ, mãi đến cuối đời tôi mới may mắn là đồng tác giả với thằng bé.

- Nói “cuối đời” là hơi sớm đấy, bà ạ. - Roza phản đối.

- Ôi, dì ơi. - Bà lão phẩy tay. - Tôi hạnh phúc lắm. Tôi biết, thằng bé của chúng ta sẽ làm được điều đó. Nó có tài và được Thượng đế phù hộ! - Vừa nói bà lão vừa vuốt ve những lọn tóc xoăn của Cậu bé: - Chúng ta sẽ đặt tên cho bản nhạc này là gì hả cháu?

Cậu bé nhìn mãi qua ô cửa sổ về phía đường chân trời lúc hoàng hôn, rồi sau một hồi ngẫm nghĩ, cậu khẽ thốt lên như sợ làm ai đó giật mình:

- Thế giới trẻ em mới!