CÁI ĐỒ CHÚA ÔN
Bà chủ ngồi xếp tè he trên bộ ván gõ láng o dầy cả gang tay. Chưn xếp, chưn chống như ngồi ăn đám giỗ, bà vừa bỏm nhai trầu, vừa giương to đôi mắt cú vọ, săm soi, dòm dòm, ngó ngó con nhỏ đang đứng xớ rớ trước mặt bà. Bà láo liên ngó từ đầu xuống chân, rồi ánh mắt quét ngược từ chân lên đầu, lất láo như lái nọ xem trâu...
Đứa con gái miệt rừng nầy, quần áo rách rưới, tả tơi, cột đùm cột túm, chằm khiu nhiều chỗ, lộ vẻ tiều tụy đói khát nên không thể xếp vào hạng gái mĩ miều được; nhưng cũng không phải là hạng người bần tiện, hàn vi, bởi nước da nó trắng mởn. Mái tóc tuy không được chải gỡ láng nhuốc nhưng cũng đen dài mướt mượt, cặp mắt sáng ngời, chưn mày rậm đen. Nó còn sở hữu thêm hai bàn tay vun chùn, dịu nhĩu, thiệt khác xa với mấy đứa tớ gái đồng chạn ở trong nhà, bộ tướng ngó không phải là người miệt nầy.
Ngó chán chê, mê mải một hồi, bà với tay lấy cái ống nhổ bằng đồng, kế miệng vô phẹt một cái như gà ỉa, rồi cúi xuống lật cái lai quần đen lên, quẹt mỏ lau cốt trầu, bà ngửng mặt lên, hỏi trỏng:
— Bây nói bây ở miệt rừng Tân Hưng mới xuống phải hôn? Người ta nói, dân miệt đó gan góc lắm phải hôn? Miệt đó còn nhiều rừng rậm lắm phải hôn? Nghe đồn mấy năm trước, có con nhỏ gì đó, mới có bảy tám tuổi đầu mà đổ cháo nóng làm chết sặc ông cọp bự lắm phải hôn? Ủa! Bây ở đó mà bây hổng biết gì ráo hay sao? Thiên hạ đồn rùm lên, có ai mà không biết? Bây nói mẹ cha bây vắn số mãn phần, còn cô bác, anh chị em gì cũng đều theo ông theo bà hết ráo rồi hả? Tội nghiệp dữ hôn! Xin ở với bà để nhờ hột cơm dư! Việc chi bây cũng làm được hử? Ai dạy mà bây khéo nói dữ đa? Ốm nhách lòi xương như bây thì làm được cái gì đây, hả trời!? Nói có trời đất chứng giám! Thiệt! Bất nhơn quá! Thuở nay, cái tánh hay thương người của tui, nó hại tui mà. Thôi được! Ở lại đây với bà, bà nuôi, cơm ngày hai bữa, mỗi năm bà may cho hai bộ đồ. Tết có đồ mới! Bà không phải như người ta, ở với bà, hễ siêng năng thật thà, tiện tặn giống bà, bà thương. Còn như thập bắt thập bén, sanh tật nhám nhúa, thò tay mặt, đặt tay trái, hay lăm le bỏ trốn nửa chừng, bà bắt được, bà đánh cho tuốt xương đa! Nghe... chưa! Bây đâu! Cho nó ăn rồi dẫn nó xuống tuốt “dưới đó” đi!
“Dưới đó”. Hai tiếng đó giống như tiếng sét từ trên trời cao nổ ra đánh xuống, không biết có mãnh lực gì mà làm cho đám tôi trai, tớ gái le lưỡi lắc đầu, hãi hùng rùng mình ớn lạnh, sởn gai ốc, thụt lùi, nhìn nhau nổi da gà từng chập. Mấy đứa yếu bóng vía đó, đời nào chúng dám léo hánh xuống “dưới đó”.
❃
Buổi trưa trời âm u, cơn mưa nhẹ như rây bụi, phủ mờ xuống khu vườn cây tĩnh mịch. Thằng Tửng vừa ngoáy lỗ mũi vừa nhảy cà nhót dẫn nàng xuống “dưới đó”. Dọc đường nó cứ lấm la lấm lét, nói bóng gió, nói lấp liếm, nói bâng quơ đến một cái gì đó không được bình thường. Đến khi nàng hỏi gặng lại thì nó cụp mắt xuống, lặng thinh. Vừa tới đầu mái hiên, nó đã lấc láo nói:— Tui chỉ dẫn chị tới đây thôi! Chị vô đi! Tui phải về liền, kẻo chậm bà quở chết.
Vừa mới xây qua xây lại, thằng nhỏ đã biến mất tiêu sau màn mưa bụi. Hồi lâu sau mới thấy thấp thoáng cái chỏm đầu đen thui của nó như đang trồi lên hụp xuống, sau mấy hàng bông bụp xa xa... Không còn tiếng gì khác hơn ngoài tiếng mưa đổ nhẹ trên mái nhà và tiếng giọt nước rơi tí tách ngoài hiên.
Nhà cất theo kiểu xưa, biệt lập giữa vườn cây, cách xa khu nhà chính cả một khoảnh sân rộng và mảnh vườn cây trái rậm rạp. Chung quanh nhà, cây cối xum xuê, vây phủ bốn bề. Những ngọn dừa âm u, lặng lẽ rũ bóng xuống mái nhà. Nóc nhà lợp ngói âm dương, rêu mọc xanh um, cong oằn cũ kỹ. Ba gian cột gỗ kê trên những tảng đá xanh, nền đúc cao tới ngực, muốn vào nhà phải leo đủ ba bực tam cấp. Vách bổ kho, bằng cây thao lao mốc thích, tấm nọ gói một phần lên tấm kia như ngói lợp nhà, tạo nên một cảm giác chắc chắn. Hai bên cửa chính và hông nhà đều có hai hàng cửa sổ lá sách nhưng đã bị ai đó đóng gài kín mít.
Vườn cây, càng kéo dài về phía sau lại càng thưa thớt lần rồi dẫn đến một bãi cỏ mênh mông, mịt mùng sương khói. Bãi cỏ hoang đột ngột chấm dứt bởi một con rạch, bên kia rạch là đồng ruộng mênh mông, bát ngát, kéo dài ngút mắt đến tận chân trời.
❃
Quyên đứng lặng ngắt giờ lâu bên ngoài mái hiên, lặng lẽ quan sát ngôi nhà. Trời đã quá trưa mà ánh nắng vẫn không sao xuyên thấu nổi màn mưa lạnh lẽo âm u, phủ trùm vất vưởng. Màn mưa bụi mờ mịt dai dẳng ấy, không biết từ trên trời cao tỏa xuống hay đang cuồn cuộn dềnh lên từ phía biển cỏ sau nhà. Tiếng mưa vẫn tí tách từng sợi, từng sợi chảy dài từ những tầng lá cao xuống tầng lá thấp, la đà sát mặt đất, âm vang buồn thỉu buồn thiu, như từ cõi xa xôi nào vọng lại. Giữa những mịt mù sương khói, với những bậc thềm lạnh lẽo xanh rêu, mà có lẽ từ lâu đã không được ánh nắng mặt trời chiếu tới, ngôi nhà như đang lãng đãng trồi lên từ cõi mộng mị u linh, ngoài cõi nhân sinh. Một cơn lạnh chạy dọc sống lưng, Quyên bất giác rùng mình...Ngôi nhà nầy, nhìn từ góc độ nào cũng đều toát ra vẻ lạnh lẽo tối tăm, phủ đầy âm khí.
❃
Đứng trước cánh cửa nặng nề, im ỉm, đột nhiên Quyên có cái cảm giác rờn rợn nôn nao của một người sắp bước chân thật gần đến bến bờ sinh tử, tới mấp mé cái ranh giới giữa mộng và thực, bên nầy là hiện thực, còn bên kia là hư vô, mộng ảo. chỉ cần dấn chân thêm một bước, một bước nữa thôi là mình đã bước qua cái ranh giới mong manh của hiện thực mà dấn thân vào một cõi không gian huyền hoặc, mơ hồ, cách trở xa xôi, hư vô diệu vợi, không phải của thế gian nầy. Sẽ không có cách chi mà quay trở lại nẻo nhân sinh bình thường, thân thuộc cũ.Thu hết can đảm, dè dặt từng bước, từng bước một, nàng bặm môi đẩy mạnh cửa, quả quyết bước hẳn vào trong, bỏ lại sau lưng tiếng mưa rơi lắc rắc...
Chào đón nàng là cuộc tháo chạy nháo nhào của bầy chuột đói. Những bước chân nhỏ bé xào xạc khắp mọi ngóc ngách, hóc kẹt. Nín thở vài giây, căn nhà này dường như thiếu dưỡng khí. Dựa lưng vào gốc cột hồi lâu để thở, nàng bước lại gần cửa sổ, lấy hết sức bình sinh, cố gắng đẩy tung hai cánh cửa. Bản lề hoen gỉ, chuyển động khó nhọc, khèn khẹt kêu lên như người suyễn nặng. Túa vào khuôn cửa sổ, vài mảnh vuông sáng mờ ảm đạm, rớt lác đác trên nền gạch tàu lốm đốm rêu xanh.
Người con gái bỗng chú ý lắng nghe. Có tiếng chút chít, từ phía bên kia bức vách mơ hồ vọng sang, mới nghe tưởng tiếng chuột lắt kêu rúc rích, chừng nghe kỹ lại thì giống như tiếng con nít mút tay. Trái tim se lại, một nỗi gì rờn rợn, bí ẩn, mơ hồ phưởng phất trong bầu không khí khiến cho nàng bắt lạnh ngang xương sống.
Có cái gì làm cho nàng hoang mang nhớ lại - trong bữa cơm trước đó dưới nhà bếp - những câu nói nửa vời, những ánh nhìn nghi ngại, những câu trả lời e dè, sợ sệt của lũ đầy tớ trong nhà: “Giữ em! Chỉ giữ em thôi sao?! Giữ em thì ai làm mà hổng được! Đã cái thân đi ở dợ cực trần thân, sướng nhứt là được giữ em! Bồng em thì khỏi xay lúa, sướng lắm. Ừ! Sướng... muốn chết luôn! Để rồi... coi! Sướng... không, chút nữa biết... liền hà!”.
Nàng dớn dác nhìn quanh, không thấy có dấu vết một thứ đồ chơi hay quần áo nào đó của trẻ em để chứng tỏ có sự hiện diện của một đứa con nít trong nhà. Vẻ hoang phế tưởng như không có người ở, nhưng với những dấu vết xung quanh, chứng tỏ nơi đây vẫn còn có kẻ ra vào. Sự hiện diện câm lặng của một bóng người bí mật nào đó đã gây nên một nỗi sợ hãi mơ hồ khiến hai chân nàng quýnh quýu. Đã mấy lần nàng tính bỏ đi phứt cho rồi. Nhưng khi ra tới ngạch cửa, sự tò mò đã khiến nàng đứng lại, hai tay ôm ngực, miệng mím chặt, lòng nhủ lòng: “Quyên ơi là Quyên! Cọp không sợ! Chết không sợ, thì còn cái chi mi sợ nữa đâu Quyên! Sao không liều thử coi nó là cái giống gì? Cùng lắm là... chết thôi! Chứ gì!”
Hai bàn tay nắm chặt lên gân, thu hết can đảm người con gái quay phắt lại, bước vào buồng, cẩn thận, rón rén như trong buồng rải đầy trứng cút.
Ánh nắng u ám bên ngoài bỗng sụp tắt khi nàng vẹt tấm màn cửa nặng nề cho chút ánh sáng hiếm hoi hắt vào. Gian buồng mờ tối lạnh lẽo, một nơi xem chừng lâu ngày không được quét dọn, lau chùi. Nhìn vào góc nào cũng thấy sự tối tăm, lạnh lẽo, không chút sinh khí, phảng phất mùi ẩm mốc, thứ mùi của không khí tù hãm lâu ngày.
Một tiếng thở nhẹ như gió thoảng, rồi có tiếng sột soạt. Tiếng mút chút chít như chuột kêu ngưng bặt.
Khi mắt đã quen lần với bóng tối, nàng thấy căn buồng khá lớn, bốn phía màn che kín mít. Một cái giường khuôn, bằng gỗ tiện nặng trịch, lên nước đen bóng, trên có trùm một cái mùng thưa, màu dưa cải, phủ lòng thòng tới gần sát đất, sùm sụp giống tựa như vải phủ quan tài.
Trên chiếc bàn nhỏ kê sát đầu giường, một tô cháo đặc, lạnh tanh, có con gì như con ruồi trâu, mải miết bò quanh miệng tô, đuổi hoài cũng không chịu bay. Dưới sàn giường, lăn lóc vật gì gióng như cái ống nhổ hay cái bô bằng đồng đã đóng ten xanh, bốc lên một mùi tanh tưởi. Có con gì đen bóng, láng nhuốt như con rắn mối, vụt bỏ chạy khi nàng bước tới, quáng quàng, lùi cả vô chưn nàng. Có lẽ đã mấy ngày qua, không một ai léo hánh tới chốn quạnh hiu nầy.
Người con gái rón rén bước lại sát bên mí mùng với cái cảm giác nhồn nhột ở sau ót, rờn rợn như có cặp mắt vô hình nào đó, đang dõi mắt theo nàng sau mỗi bước chân. Nghe như có tiếng thì thầm ở sau lưng, nàng đột ngột quay ngoắt lại, nhưng không có gì hết. Lấy hết can đảm, nàng mạnh dạn vẹt tung cửa mùng ra.
Dội ngược, thối lui lại một bước, hai chân Quyên cơ hồ dính chặt xuống đất như bị đổ chì còn hai tay thì run run treo cứng nửa vời. Sống lưng dựng đứng như có một gáo nước mưa lạnh buốt xối dọc sống lưng. Khẩu miệng tròn vo, cứng ngắc trên một khuôn mặt như bị đóng băng, cố kìm nén một tiếng thét chỉ chực thoát ra ngoài. Ông nội ơi! Từ thuở cha sinh, mẹ đẻ tới giờ, chưa bao giờ nàng nhìn thấy một sinh vật nào kỳ lạ và gớm ghiếc đến như vậy.
Lún xuống dưới tấm ra trải giường vàng ố, là một hình thù khô đét nằm tênh hênh ở giữa, không biết còn sống hay đã chết.
Giữa cái mớ giẻ rách dính bẹt xuống nệm giường ấy, trồi lên một cái đầu lâu to tướng như cái gáo dừa khô. Cái gáo dừa ấy ngoẻo lên chiếc gối mà trước đây hẳn là trắng tinh nhưng bây giờ nó đã ngả sang màu mốc meo, vàng ố. Bộ mặt trắng bạch như tờ giấy hút thuốc, che khuất dưới mớ tóc dài bù xù dính bết. Một con mắt sưng húp như bị bụp, đóng lớp ghèn cháo dầy cui, xanh lè, kẽ mắt ti hí mở ra, rỉ rả nước vàng. Có con gì như con nhặng xanh, bò tới bò lui, liếm láp mê mết. Con mắt còn lại rất lớn, căng ra tròn xoe trắng dã, lơ láo, lạc thần, đang tráo trưng, chờn chợn nhìn lên đỉnh mùng. Chính con mắt nầy đã nhát cho nàng khiếp đảm, con mắt gớm ghiếc như mắt thây ma chết sình: tròng mắt đục ngầu như mắt cá ươn, phủ một lớp màng đùng đục như cái cùi nhãn mọng nước. Một cái mũi hếch lên và ngọ nguậy như mõm con chồn...
Và điều khủng khiếp nhất trên cái bản mặt gớm ghiếc ấy, là cái miệng khổng lồ, méo xệch, kéo dài đến tận mang tai. Những cái răng vàng ệch, nâu xỉn như răng hốt cốt, lổn nhổn tranh nhau chìa hẳn ra ngoài. Mép nhách lên, và bên trong khóe miệng trề ra không sao ngậm lại được ấy, một cái lưỡi thè lè, thập thò như rắn trong hang, chót lưỡi nhọn vót, dài sọc, thò ra thụt vào như là lưỡi rắn.
Cái lưỡi linh động đến nỗi Quyên có cảm tưởng nếu như nàng có gan ngồi rình thì có thể bắt gặp quả tang nó đang quăng lưỡi bắt mồi như ông cóc cộ. Một dòng nước miếng nhểu nhão, chảy ròng ròng xuống ngực làm cho một khoảng cổ áo sẫm màu ướt đẫm.
Hai cánh tay khoanh tréo lại, mấy ngón tay quều quào, thỉnh thoảng lại thọc sâu vô lỗ miệng, mút chút chít. Bàn tay còn lại chum chúm với lên cao, chộp chộp liên tục trên không như bắt chuồn chuồn. Một mùi khăn khẳn xông lên, mùi của một người lâu ngày không tắm rửa trộn lẫn với mùi của thức ăn thiu mốc, rải rác dưới sàn giường. Tất cả những thứ đó họp lại, làm cho Quyên rét run đến tận xương tủy, nàng cố tránh không dám nhìn thẳng vào bộ mặt dị dạng của sinh vật nằm tênh hênh trên giường lúc đó. Chưa hết, khi nghe tiếng chân người bước lại gần, nó ngừng mút tay, ngưng bắt chuồn chuồn, và rồi...
Một bàn tay lạnh ngắt như bụng rắn, thò ra thộp lấy cổ tay nàng. Quyên cứng người, rởn gai óc, muốn rú lên mà không một âm thanh nào thoát ra khỏi đôi môi khô khốc, muốn bỏ chạy mà không sao nhấc nổi đôi chân như đã hóa đá. Trằn mình xuống đất, gồng mình lấy hết sức bình sinh nàng mới gỡ được tay mình thoát khỏi bàn tay xương xẩu đó.
Lập tức rùn chân xuống, nàng thoăn thoắt lùi lại theo lối xà tấn. Cái mền rớt phịch xuống đất, và Quyên đã kịp thời nhìn thấy rõ một cánh tay vàng ệch như tay xác ướp, mọc ra từ một bộ xương mà ở đó xương ngực gồ lên, bén ngót như cái ức con gà đá, lưa thưa phủ một lớp lông đen, cứng quèo như lông heo rừng. Hai cái chân của nó, trái lại nhỏ xíu khẳng kheo, co quắp vặn vẹo, chòi đạp vung vẩy, nầy ngược lên không, cẳng chân khô khốc khô khào, đóng lớp vảy trắng, mốc thích như cặp cẳng gà phơi khô lâu ngày, treo trên giàn bếp.
❊
Quyên, tay bưng tô cháo thiu, quay mình đá giò lái cho sập cửa cái, rồi bình thản băng qua vườn cây, bước dọc theo lối đi rải đầy sỏi trắng, dẫn đến cửa sau nhà bếp. Dọc đường, mấy lần nàng loáng thoáng thấy mấy cái bóng đen núp ló sau rặng bông bụp, vụt hụp xuống mỗi khi nghe tiếng bước chân của nàng trên sỏi lạo xạo tới gần.Lách mình qua khung cửa hẹp, sáng trưng ấm áp của nhà bếp, Quyên có cảm tưởng như vừa được tái sinh. Thiệt là... hú vía. Nhà bếp đối với nàng lúc nầy, tưởng chừng như là chốn bồng lai tiên cảnh, có đầy đủ tiên ông, tiên bà, tiên cô và tiên... cậu. Rất ấm áp và chắc chắn là có thật. Hít được mùi cơm gạo mới, vừa giở vung nóng hổi, bốc mùi thơm phức, dường như thần trí của nàng mới tỉnh táo lại phần nào. Thấy nồi canh tập tàng đương sôi sùng sục trên ba ông táo, nàng mới thật sự nhẹ lòng, khi thấy lại được những vật dụng bình thường của quãng đời thân thuộc cũ. Tưởng đâu đã bước sang kiếp khác rồi chớ.
Trước những cặp mắt theo dõi châm bẩm của đám tôi tớ trong nhà - ái ngại thì ít, mà tò mò thì nhiều. Ai ngó chi thì ngó, Quyên cứ việc ễnh ngực ra vẻ ta đây, ngửng cao đầu lên hỏi, cố ý lớn tiếng hơn bình thường:
— Chiều nay, đút cho cậu Hai ăn cái gì đây?
Có tiếng bàn ghế xô đẩy, va đập. Ở cuối dãy bàn ăn, mấy đứa tớ trai bỗng nhiên tranh cãi nhau kịch liệt. Một lát sau, có mấy chú cụng đầu vào nhau, xầm xì bàn tán, rồi lén lén, lút lút, lòn tay dưới gầm bàn, dấm dúi chuồi cho nhau cái gì đó không rõ. Dường như mấy chú em nầy, phải đậu tiền, góp xu lại để chung độ cho chú em kia, cái thằng thắng cược đang vênh vênh, váo váo đó.