Cô ấy muốn xói vào sự thù ghét của tất cả bọn họ,

muốn cạy nó và chọc nó cho đến khi tìm ra

một kẽ nứt nhỏ, lôi ra một hòn sỏi, cục đá, viên gạch

rồi một phần của bức tường, và, một khi đã bắt đầu,

cả tòa dinh thự có thể đổ rầm xuống và

bị xóa sổ vĩnh viễn.

—Ray Bradbury, The Illustrated Man

Ruth

Tất cả chúng ta đều làm thế, bạn biết mà. cố gắng phân tán bản thân để không nhận ra thời gian đang trôi mãi. Chúng ta lao mình vào công việc. Chúng ta tập trung giữ cho lũ rệp không động vào được luống cà chua. Chúng ta đổ đầy bình xăng, nạp tiền vào thẻ tàu xe công cộng và đi mua đồ tạp hóa để nhìn trên bề mặt thì tuần nào cũng như nhau. Và rồi một ngày kia, bạn ngoảnh đầu nhìn lại, và con trai bạn đã thành một người đàn ông. Một ngày kia, bạn nhìn vào gương, và thấy mái tóc xanh đã điểm bạc. Một ngày, bạn nhận ra quãng đường phía trước ngắn hơn chặng dài đã đi qua. Rồi bạn chợt nghĩ, Sao mà nhanh thế? Mới hôm qua mình đủ tuổi uống ngụm rượu đầu tiên; hôm qua mình còn thay tã cho thằng bé; hôm qua mình còn trẻ.

Khi nhận ra điều này, bạn sẽ bắt đầu làm phép tính. Mình còn bao nhiêu thời gian nữa? Mình có thể nhét bao nhiêu thứ vào khoảng không gian chật hẹp trước mặt đây?

Một vài người chúng ta sẽ để cho phát hiện này dẫn lối, tôi đoán vậy. Chúng ta đặt những chuyến đi tới Tây Tạng, chúng ta học điêu khắc, chúng ta chơi nhảy dù. Chúng ta cố gắng vờ như mọi thứ không sắp hết.

Thế nhưng một vài người khác chỉ đổ đầy bình xăng, nạp tiền vào thẻ tàu xe công cộng và đi mua đồ tạp hóa, bởi vì nếu chỉ thấy con đường phía trước, bạn sẽ không bị ám ảnh về việc vực thẳm sẽ sụt xuống lúc nào.

Vài người trong chúng ta chẳng bao giờ học được.

Và vài người chúng ta học được sớm hơn người khác.

Vào buổi sáng ngày tòa mở phiên xử, tôi gõ nhẹ lên cửa phòng Edison. “Con chuẩn bị sắp xong chưa?” tôi hỏi, và khi thằng bé không trả lời, tôi xoay nắm đấm cửa rồi bước vào. Edison đang vùi mình dưới một đống chăn, tay che trên mắt. “Edison,” tôi gọi lớn hơn. “Thôi nào! Chúng ta không thể đi trễ được!”

Thằng bé đang thức, nghe hơi thở của nó là tôi biết. “Con không đi đâu,” nó lẩm bẩm.

Kennedy đã đề nghị cho Edison nghỉ học và dự phiên tòa. Tôi không nói cô ấy biết gần đây, tới trường không còn là mối ưu tiên của con trai tôi như trước, minh chứng là số lần nhà trường gọi tôi để thông báo thằng bé cúp học. Tôi đã ỉ ôi, đã tranh cãi, nhưng bắt con tôi nghe lời giờ chẳng khác nào kỳ công của Hercules. Học trò ngoan của tôi, đứa con trai đáng yêu, nghiêm túc của tôi, giờ đã trở thành kẻ nổi loạn - nhốt mình trong phòng nghe nhạc to đến nỗi tường rung động hoặc nhắn tin cho những đứa bạn mà tôi không biết là nó có; về nhà sau giờ giới nghiêm và bốc mùi rượu mạnh cùng với cỏ. Tôi đã đánh, đã khóc, và bây giờ, tôi không chắc mình phải làm gì nữa. Đoàn tàu cuộc đời mẹ con tôi đang trong quá trình trật bánh; đây chỉ là một trong những toa trượt khỏi đường ray.

“Chúng ta đã nói về việc này rồi mà,” tôi bảo con.

“Không, chúng ta không nói gì cả.” Thằng bé nheo mắt nhìn tôi. “Chỉ có mẹ nói với con thôi.”

“Kennedy nói rằng người ta khó mà hình dung một người mẹ là kẻ giết người hơn. Cô ấy nói hình ảnh ta thể hiện trước bồi thẩm đoàn đôi khi còn quan trọng hơn bằng chứng.”

“Kennedy nói. Kennedy nói. Mẹ nói như thể cô ấy là Thiên Chúa...”

“Phải mà,” tôi cắt ngang. “ít nhất lúc này là vậy. Tất cả những lời cầu nguyện của mẹ đều hướng tới cô ấy, vì cô ấy là thứ duy nhất đứng giữa mẹ và lời tuyên án, Edison, đó là lý do mẹ yêu cầu - không, van xin con hãy làm một chuyện này vì mẹ.”

“Con có việc phải làm rồi.”

Tôi nhướng mày. “Việc gì? Cúp học sao?”

Edison lăn xa khỏi tôi. “Sao mẹ không đi đi cho xong.”

“Khoảng một tuần nữa thôi,” tôi đốp lại, “điều ước của con sẽ thành hiện thực.”

Sự thật có răng. Tôi lấy tay che miệng, làm như có thể lấy lại lời đã nói. Edison chớp mắt, cố giữ lại những giọt nước chực trào. “Con không có ý đó,” thằng bé nói nhỏ.

“Mẹ biết.”

“Con không muốn tới dự phiên tòa vì không nghĩ mình có thể nghe những lời bọn họ nói về mẹ,” thằng bé thú nhận.

Tôi ấp tay lên hai bên mặt con trai. “Edison, con biết mẹ. Họ thì không. Dù con có nghe gì trong phòng xử đó, dù họ có tuôn ra những lời dối trá thế nào - hãy nhớ tất cả những gì mẹ đã làm đều chỉ vì con.” Tôi ấp tay lên gò má Edison, lần theo vệt nước mắt bằng ngón cái. “Con sẽ thành đạt. Mọi người sẽ biết đến tên con.”

Bất giác, tôi nghe vọng lại tiếng mẹ tôi ngày trước, khi bà nhắn nhủ tôi cũng những lời này. Cẩn thận với điều ước của bạn, tôi nghĩ. Sau hôm nay, người ta sẽ biết tới tên tôi. Nhưng không phải vì lý do như mẹ tôi kỳ vọng.

“Điều xảy đến với con mới quan trọng,” tôi bảo Edison. “Điều xảy đến với mẹ thì không.”

Thằng bé đưa tay lên, nắm lấy cổ tay mẹ nó. “Nó quan trọng với con mà.”

Ồ, con đây rồi, tôi nghĩ khi nhìn vào cặp mắt Edison. Đây là đứa con trai tôi biết. Là đứa con trai mà tôi đã treo lên vì sao của mình.

“Có vẻ như,” tôi đùa vui nói, “mẹ đang cần một người bạn hẹn cùng mẹ tới phiên tòa.”

Edison buông cổ tay tôi ra. Thằng bé chìa tay, khoác vào cánh tay tôi, lịch sự và trang trọng kiểu mấy ông già, mặc dù nó vẫn đang mặc pijama, mặc dù tôi có một cái khăn trùm lên tóc, mặc dù chúng tôi không đi dự một vũ hội, mà đi hứng chịu búa rìu. “Đó là vinh dự của con,” thằng bé nói.

Tối hôm qua, Kennedy đột ngột tới nhà tôi không báo trước. Chồng và con gái cô cũng theo cùng; cô đã đến thẳng nhà tôi từ chỗ nào đó cách tới hai giờ lái xe và phấn khích muốn chia sẻ tin mới với tôi: kết quả xét nghiệm sàng lọc của Davis Bauer cho thấy sự thiếu hụt MCAD.

Tôi nhìn chằm chằm kết quả cô ấy đưa mình, cái mà một bác sĩ nhi bạn của chồng cô đã giải thích cho cô ấy. “Nhưng thế thì thật là... thật là...”

“May mắn,” Kennedy điền nốt phần còn thiếu. “Ít ra là đối với cô. Tôi không biết kết quả này thất lạc khỏi hồ sơ chỉ do tình cờ, hay ai đó đã cố tình đánh mất chúng vì họ biết nó sẽ giúp cô bớt tội. Thế nhưng điều quan trọng là giờ thông tin này đã có trong tay, chúng ta sẽ lướt trên nó tới ngày tha bổng.”

Thiếu hụt MCAD là một chứng bệnh còn nguy hiểm hơn bệnh còn ống động mạch giai đoạn một nhiều, cái bệnh tim mà Kennedy định dùng để cãi cho tôi ấy. Đó không phải là lời nói dối nữa, khi bảo rằng đứa bé nhà Bauer có một rối loạn đe dọa tính mạng.

Trước tòa, Kennedy sẽ không nói dối. Chỉ có tôi là không nói thật thôi.

Nửa tá lần tôi đã cố kể hết thực hư cho Kennedy biết, nhất là khi chúng tôi từ quan hệ mang tính chất công việc chuyển sang quan hệ cá nhân. Thế nhưng hóa ra, điều đó chỉ làm mọi thứ thêm tồi tệ. Thoạt đầu, tôi không thể cho cô ấy biết mình đã can thiệp và đụng vào Davis Bauer khi thằng bé lên cơn tai biến vì tôi không biết có thể tin được cô không, hay sự thật sẽ ảnh hưởng thế nào tới vụ kiện. Giờ đây, tôi không thể nói ra vì hổ thẹn bởi ban đầu mình nói dối.

Tôi òa khóc.

“Đó tốt hơn nên là nước mắt vì hạnh phúc,” Kennedy nói. “Hoặc nước mắt biết ơn vì tài cán của luật sư tôi.”

“Đứa bé tội nghiệp,” tôi chỉ nói được bấy nhiêu. “Thật là... ngẫu nhiên quá.”

Thế nhưng tôi không khóc vì Davis Bauer, và tôi không khóc vì chính mình không trung thực. Tôi khóc vì suốt từ đầu, Kennedy đã đúng - chuyện y tá chăm sóc cho Davis Bauer da đen, da trắng hay da tím thật sự chẳng hề quan trọng. Tôi có cố gắng hồi phục cho đứa bé hay không cũng không nghĩa lý gì. Cái đã rồi kia, chẳng có gì thay đổi được.

Cô ấy đặt tay lên tay tôi. “Ruth,” Kennedy nhắc tôi. “Chuyện không hay vẫn xảy ra với người tốt hằng ngày.”

Điện thoại tôi rung lên vừa khi xe buýt đỗ vào trạm của chúng tôi dưới phố. Edison và tôi bước xuống khi giọng nói của chị Adisa lấp đầy tai tôi. “Em gái, em không tin nổi chuyện này đâu. Em đang ở chỗ nào vậy?”

Tôi nhìn biển báo. “Đường College.”

“Vậy thì đi về phía công viên đi.”

Tôi xác định vị trí của mình, quay đi với Edison theo sát gót. Tòa án sừng sững đối diện công viên, và Kennedy đã nói rõ rằng tôi không được tới theo hướng đó, để tránh bị đám báo chí phóng viên tấn công dồn dập.

Nhưng chắc cũng không hại gì nếu chỉ quan sát từ xa.

Tôi nghe tiếng trước khi trông thấy họ; chất giọng khỏe khoắn của họ bện vào nhau và vút lên trời như cây đậu thần của Jack, hướng tới thiên đường. Đó là một biển những gương mặt, bao nhiêu sắc thái của màu nâu, đang cất lời ca Tự do ơi. Ở phía trước, trên một cái bục dựng tạm với phông nền có logo của đài, chính là Wallace Mercy. Cảnh sát dựng thành một rào chắn bằng người, tay dang ra, như thể đang cố làm phép bỏ bùa ngăn bạo lực. Trong lúc đó, nối dài dọc đường Elm là một loạt xe tin tức của các nhà đài, chảo vệ tinh của họ ngoảnh về phía mặt trời trong lúc phóng viên siết chặt micro trong tay, lưng quay lại công viên và những người quay phim đang thâu lấy những thước hình.

“Chúa ơi,” tôi hít một hơi.

“Chị không làm gì hết, nhưng họ tới vì em đấy,” chị Adisa tự hào nói. “Em nên ngẩng cao đầu mà bước thẳng lên những bậc thang phía trước tòa án kia.”

“Em không thể.” Kennedy và tôi đã định sẵn chỗ gặp nhau từ trước.

“Thì thôi vậy,” Adisa xuôi theo, nhưng tôi có thể nghe ra sự thất vọng trong giọng chị.

“Em sẽ gặp chị ở trong,” tôi nói. “Và chị Adisa này? Cảm ơn vì đã tới.”

Chị chặc lưỡi. “Chứ chị còn ở đâu khác được đây?” chị bảo tôi, rồi đường dây tắt.

Edison và tôi đi ngang qua nhiều sinh viên trường Yale không hay biết chuyện, đeo ba lô như những chiếc mai rùa; ngang qua những tòa nhà gothic của trường nội trú được ngăn lại an toàn sau mấy cánh cổng đen; ngang qua Bà Thơ - người phụ nữ vô gia cư sẽ ngâm đôi câu để được vài đồng lẻ. Khi đến nhà giáo sĩ trên phố Wall, chúng tôi lách ra sau tòa nhà mà không ai chú ý, vào một bãi giữ xe trống rỗng.

“Giờ thì sao hả mẹ?” Edison hỏi. Thằng bé đang mặc bộ vét đã dùng để dự lễ tang bà. Vào những ngày khác, con tôi có thể là một cậu trai đi phỏng vấn vào đại học.

“Chúng ta đợi thôi,” tôi bảo con. Kennedy có kế hoạch lén đưa tôi vào cửa sau, nơi tôi không bị người ta chú ý. Cô ấy bảo tôi hãy tin cô.

Ngu ngốc thay, tôi tin lời cô ấy.