Mọi chuyện ban đầu tưởng như rất dễ dàng. Ngày 11 tháng 1 năm 1520, Ferdinand nhìn thấy một vùng mở lớn cắt vào phía trong đường bờ biển. Eo biển đây rồi chăng?! Ferdinand cảm thấy vô cùng tự tin.

Nhưng vùng nước mở đó chỉ là một con sông lớn mà ngày nay chúng ta gọi là Uruguay. Những kẻ ăn thịt người sống ở đây. Thủy thủ đoàn sợ hãi. Ý tưởng nổi dậy lại nhen nhóm. Những thuyền trưởng người Tây Ban Nha nhỏ to rằng Ferdinand không hề biết el paso ở đâu. Và tốt nhất là nên đi về phía đông, theo con đường cũ dẫn tới quần đảo Maluku.

Ferdinand nổi giận. Ông sẽ không bao giờ từ bỏ cuộc tìm kiếm này. Đúng là eo biển này rất khó tìm, nhưng Chúa sẽ giúp ông định vị. Ông tuyên bố nó nằm ở phía nam, chỉ một chút nữa thôi. Và rồi ông thì thầm cầu nguyện.

Thế là năm con thuyền đi tiếp về phía nam: Trinidad, Victoria, Concepción, Santiago và San Antonio. Trướcđó, chưa một người châu Âu nào đi theo con đường này. Tháng hai đến, gió lạnh dần thay thế không khí ấm áp. Ở Nam Mỹ, mùa đông kéo dài từ tháng tư đến tháng chín. Nhưng khi đó, càng đi xuống phía nam, thời tiết càng trở nên lạnh bất thường. Bởi đó không chỉ đơn thuần là mùa đông – họ đang tiến vào một vùng đất đóng băng.

Bầu trời xám xịt, những tảng băng trôi nhô lên khỏi mặt nước. Những con sóng lớn chồm lên, quăng quật đoàn tàu quay vòng vòng và phía dưới boong, những chỗ rò rỉ bật nước tứ tung. Gió hung hãn xé toạc những cánh buồm và thi thoảng đẩy tàu ngược trở lại. Họ chẳng thể nấu ăn vì lửa trên boong tàu cứ nhóm lên lại tắt. Mưa tuyết, mưa đá và rồi tuyết rơi làm thủy thủ đoàn lạnh cóng. Từ buồm, dây kéo buồm đến tóc và râu thủy thủ, tất cả phủ trắng băng tuyết.

Đến tháng ba, họ đã vượt qua hơn 1.600 km biển khủng khiếp. Ngày nay, chúng ta biết rằng đoàn tàu khi ấy đã đi tới gần Nam Cực, nhưng ở thời đó, chưa ai từng nghe hay biết tới một nơi như vậy. Thủy thủ đoàn bắt đầu tin rằng Chỉ huy trưởng của họ bị điên rồi. El paso chỉ là truyện cổ tích mà thôi. Nó không hề tồn tại!

Nhưng Ferdinand chẳng thể nghĩ tới gì khác ngoài cái eo biển đó. Ông phải tìm ra nó! Dù mọi người trong đoàn có phản đối thế nào đi nữa, ông cũng nhất định không quay lại. Để thể hiện quyết tâm của mình, ông tham gia làm việc trên boong tàu cùng mọi người. Ông làm việc chăm chỉ hơn tất cả mọi người và tự lái thuyền. Trong nhiều tuần liền, ông chỉ được ngủ hai tiếng mỗi ngày. Ông còn chẳng có thời gian thay quần áo.

Đoàn tàu đi thêm gần 1.000 km nữa, vẫn không thấy eo biển đó đâu. Ferdinand nhận ra họ sẽ phải chờ qua mùa đông ở một bến cảng an toàn nào đó. Ngày 31 tháng 3, đoàn tàu vượt những ngọn sóng cao tới chín mét để vào cảng San Julian, một vùng vịnh lởm chởm đá mà ngày nay ta gọi là Argentina. Chẳng có ai trên bờ cả. Chỉ toàn những con chim đen và trắng béo lùn lại chẳng biết bay. Và mấy con vật đen bóng nhẫy bơi lội tung tăng trong nước. Ngày nay, chúng ta biết đó là chim cánh cụt và hải cẩu. Nhưng Ferdinand và người của ông chưa nhìn thấy những sinh vật đó bao giờ.

Vịnh nước đã bảo vệ đoàn tàu khỏi sóng to gió lớn. Nhưng thủy thủ đoàn vẫn cảm thấy khó chịu. Họ đang ở đâu? Họ muốn về nhà. Thế là những thuyền trưởng người Tây Ban Nha lại âm mưu làm phản. Đúng nửa đêm ngày mùng 1 tháng 4 – ngày Cá Tháng Tư, 30 người đàn ông có vũ khí đã khống chế con tàu San Antonio. RồiVictoria và sau đó là Concepción. Những thủy thủ trung thành với Ferdinand bị xích lại. Dường như Chỉ huy trưởng cuối cùng cũng mất quyền chỉ huy.

Nhưng Ferdinand vẫn còn tàu Trinidad và tàu Santiago trung thành. Thông minh và mưu trí, Ferdinand liền nghĩ ra một kế. Khi Mặt trời lặn và sương mù phủ kín, sáu người đàn ông chèo thuyền nhỏ sang tàu Victoria. Họ mang cho thuyền trưởng tạo phản một lá thư nói rằng Ferdinand đã sẵn sàng thỏa hiệp. Khi sáu người đólên tàu Victoria, 16 người khác cũng lẻn lên theo. Tên thuyền trưởng phản trắc vừa cười nấc lên vì lá thư thì một người của Ferdinand liền tóm lấy và đâm chết hắn. Ngay khi xác tên thuyền trưởng phản bội bị treo lên cho tất cả mọi người nhìn thấy, tất cả thủy thủ trên tàu Victoria đều đầu hàng. Ferdinand đã giành lại được Victoria.

Cùng hai con tàu của Ferdinand, tàu Victoria chặn lối ra bến cảng. Tàu San Antonio và Concepción bị kẹt – chúng chẳng thể thoát ra ngoài. Ferdinand đã thắng trí những thuyền trưởng người Tây Ban Nha. Cuộc làm phản được dập tắt.

Nhưng Ferdinand chưa dừng ở đó. Ông muốn mỗi thủy thủ hiểu rằng không vâng lệnh là chết. Vậy là ông cho chặt đầu tên thuyền trưởng của tàu Victoria. Tên thuyền trưởng của tàu Concepción cũng chung số phận.

Còn 45 tên làm phản khác bị xích chân vào nhau. Trong suốt mùa đông đó, chúng bị bắt làm những việc nặng nhọc nhất, bẩn thỉu nhất. Hình phạt cho Juan de Cartagena còn kinh khủng hơn nhiều. Ferdinand tuyên bố rằng Cartagena sẽ bị bỏ lại trên vùng đất băng giá này.

Lúc này, Ferdinand và thủy thủ đoàn đã sẵn sàng cho mùa đông. Họ đi săn hải cẩu và lấy da khoác lên mình giữ ấm. Họ chỉ có vài tiếng đồng hồ ban ngày để dựng lán và kiếm củi. Ferdinand cũng ra lệnh cho thủy thủ xuống hết khỏi tàu để tiến hành sửa chữa. Họ cần được chuẩn bị tốt nhất khi quay trở lại tìm kiếm el paso.

Đó cũng là lúc Ferdinand phát hiện ra một điều khủng khiếp. Một nửa số lương thực và đồ dùng của ông bị mất! Chúng bị đánh cắp thậm chí từ trước khi đoàn tàu rời khỏi Tây Ban Nha.

Ai đã làm chuyện đó chứ?

Không ai khác ngoài vua Manuel của Bồ Đào Nha, kẻ thù truyền kiếp của Ferdinand.

Giờ đây, ở vùng đất xa lạ và băng giá ngày nào cũng có bão này, Chỉ huy trưởng và người của ông phải tự tìm thức ăn nếu họ muốn sống sót. May thay, họ có thể bắt vịt, chim, cua và cá. Vậy cũng đủ cho họ sống sót qua mùa đông.

Nhiều tháng trôi qua, chỉ có Ferdinand và người của ông ở đó. Thế nhưng vào một ngày tháng sáu, một người đàn ông trần như nhộng xuất hiện. Anh ta vừa hát vừa nhảy, lại còn tung cát lên đầy đầu. Anh ta to cao như người khổng lồ vậy – Ferdinand chỉ đứng tới eo anh ta. Chẳng mấy chốc, những người khác cũng tới. Nhưng họ rất thân thiện. Ferdinand gọi họ là người Patagones – nghĩa là “bàn chân to”. Vùng đất của họ được nhắc đến với cái tên Patagonia cho tới tận ngày nay.

Vào tháng tám, cuối cùng trời cũng đủ ấm để họ lên đường. “Chúng ta sẽ tiếp tục tìm kiếm el paso cho tới khi chúng ta tìm thấy nó.” Ferdinand tuyên bố với cả đoàn. Nhưng chỉ có bốn con tàu rời cảng vào ngày 24 tháng 8. Tàu Santiago đã bị chìm trong một trận bão vài tuần trước đó.

Gió thổi căng những cánh buồm đưa Trinidad, Victoria, Concepción và San Antonio ra khơi. Khi Ferdinand và thủy thủ đoàn khuất xa, Cartagena đứng lại trên bờ.

Và từ đó, người ta chẳng còn nghe được bất cứ tin gì về ông ta.