"Tôi bị lừa tới đây, rồi lại bị đe dọa đuổi đi." Câu nói này của người đo đạc đất đai K cứ luẩn quẩn trong tâm trí tôi, theo thời gian, tôi phát hiện ra số phận của mình ngày càng giống với K.

Tôi được điều từ Phòng Nghiên cứu của chính quyền thành phố sang Phòng Tổng hợp số 2 của Văn phòng Chính quyền, tuy người đánh giá cao tôi là Phó thị trưởng thường trực lúc bấy giờ - Lưu Nhất Hạc, nhưng người trực tiếp điều hành lại là Trưởng phòng Tổng hợp số 2 Triệu Trung, vì thế tôi luôn thầm biết ơn Trưởng phòng Triệu. Đừng thấy Phòng Nghiên cứu của chính quyền thành phố được mệnh danh là bộ não của Thị trưởng, thực ra ngoài vài vị Chủ nhiệm ra, các cán bộ dưới cấp Trưởng phòng chẳng ai có cơ hội được các Thị trưởng, Phó thị trưởng triệu kiến, đừng nói đến Thị trưởng, Phó thị trưởng, ngay cả Thư ký trưởng, Phó thư ký trưởng cũng chẳng có cơ duyên được nhìn mặt.

Sau khi tốt nghiệp cao học, tôi đầy chí hướng bước vào cánh cửa Phòng Nghiên cứu, bài viết "Long Trung đối" tôi cũng chẳng viết ít, đương nhiên đều ký tên lãnh đạo thành phố, nhưng lại chưa bao giờ gặp được người "Tam cố thảo lư". Bạn không tìm tôi, đành phải tôi tìm bạn thôi. Tôi chờ đợi, tôi chuẩn bị, tôi tìm kiếm mọi cơ hội có thể chứng minh bản thân. Tôi như một con dơi cô độc mong chờ bóng tối ập đến, tôi biết bóng tối là nguồn gốc của ánh sáng, ánh sáng là một dòng sông tư tưởng, muốn tìm nguồn sáng phải lội ngược dòng.

Cơ hội của tôi cuối cùng cũng đến, Phó thị trưởng thường trực khi đó là Lưu Nhất Hạc cuối cùng đã giao cho Phòng Nghiên cứu một đề tài quan trọng, do Phó chủ nhiệm Phòng Nghiên cứu Lý Ngọc Dân chủ trì, thực hiện một cuộc điều tra toàn diện về tình hình thực hiện các dự án thu hút đầu tư của toàn thành phố. Khi đó trong phòng chỉ có hai thạc sĩ chính quy, tôi là một trong số đó, lại tình cờ ở Tổ đầu tư nước ngoài, thế là trở thành người chấp bút chính cho đề tài này. Trong quá trình điều tra, tôi phát hiện vấn đề đầu tư giả, vốn giả rất nghiêm trọng, nhưng Lý Ngọc Dân chỉ đạo rằng, vấn đề phải viết nhẹ nhàng thôi, chủ yếu là viết về thành tích, vì bản báo cáo điều tra này rất có thể sẽ được đăng toàn văn trên "Nhật báo Đông Châu". Tôi rất hiểu tâm trạng của Lý Ngọc Dân, vì gần đây có tin đồn Lưu Nhất Hạc rất coi trọng Lý Ngọc Dân, có ý định điều Lý Ngọc Dân về Văn phòng Chính quyền giữ chức Phó chủ nhiệm. Nếu tin đồn là thật, thì đề tài này rất có thể quyết định sự đi ở của Lý Ngọc Dân.

Tôi làm việc luôn có hai phương án chuẩn bị, tôi nhận định Lưu Nhất Hạc chẳng qua chỉ muốn đăng một bài báo trên "Nhật báo Đông Châu" để tuyên truyền thành tích thu hút đầu tư của bản thân mà thôi, căn bản không cần phải để Phòng Nghiên cứu động tay động chân, Phòng Tổng hợp số 2 của Văn phòng Chính quyền vốn quen làm mấy bài kiểu này. Xem ra Lưu Nhất Hạc muốn nắm rõ tình hình thực tế, "kê đơn bốc thuốc" cho đúng, giúp công tác thu hút đầu tư của toàn thành phố nâng lên một tầm cao mới. Do đó, tôi viết một bản báo cáo điều tra theo chỉ đạo của Lý Ngọc Dân, còn riêng tư, tôi lại viết một bản khác dựa trên tình hình điều tra thực tế. Bản báo cáo này cô đọng tất cả những kiến giải thực sự của tôi về công tác thu hút đầu tư toàn thành phố. Tôi vốn định giữ bản báo cáo viết riêng này làm tư liệu, đương nhiên trong thâm tâm cũng hy vọng nó trở thành bản "Long Trung đối" được Lưu Nhất Hạc đánh giá cao.

Làm việc ở Phòng Nghiên cứu đã gần năm năm, cấp bậc cũng đã lết từ chuyên viên chính lên điều nghiên viên cấp Trưởng phòng, nhưng luôn có cảm giác trống trải. Xung quanh tôi, dường như luôn bị bao vây bởi một bức tường vô hình không thể chạm tới, có ánh sáng nhưng không có tia sáng. Có đôi khi tôi hận không thể đâm đầu vào bức tường phía nam, nhưng bức tường ngay trước mặt, lại chẳng cho bạn cơ hội để đâm vào. Tôi không muốn trở thành người dưới hầm, tôi ghét tất cả công thức, ghét tất cả bảng biểu, ghét tất cả hình học. Tôi thầm quyết tâm, nhất định phải đâm một lần, nếu không tôi không biết mình rốt cuộc là đang sống, hay đã chết. Kết quả trời không phụ người có lòng, sau khi đề tài hoàn thành, Lưu Nhất Hạc phá lệ để Lý Ngọc Dân dẫn người chấp bút chính cùng đến văn phòng báo cáo. Thế là tôi vượt qua mặt Phó trưởng phòng, Trưởng phòng đầu tư nước ngoài, bất ngờ giành được một cơ hội đâm vào bức tường phía nam.

Đây là lần đầu tiên tôi đối mặt trực tiếp với Phó thị trưởng Lưu, ấn tượng để lại cho tôi là vừa bình dị gần gũi, vừa hòa ái dễ gần. Điều này càng làm tăng thêm lòng tin cho tôi về việc đâm một lần vào bức tường phía nam. Lúc đó Triệu Trung cũng có mặt, so với vẻ hòa đồng của Phó thị trưởng Lưu, trên mặt Triệu Trung có chút căng thẳng như lâm đại địch. Có lẽ do béo, dù trong phòng đang bật điều hòa, Triệu Trung vẫn không ngừng lấy khăn giấy lau mồ hôi.

Lý Ngọc Dân tự tin báo cáo hơn nửa tiếng đồng hồ, tôi phát hiện nụ cười trên mặt Phó thị trưởng Lưu dần tan biến, tuy vẫn tỏ ra hòa đồng, nhưng trong sự hòa đồng đó có nét nghiêm nghị. Lưu Nhất Hạc nghe xong báo cáo, trầm tư một lát rồi hỏi mấy câu, Lý Ngọc Dân trả lời một cách hời hợt. Tôi nghe câu hỏi của Phó thị trưởng thì thầm vui mừng, vì mấy câu hỏi này chính là điểm mấu chốt của công tác thu hút đầu tư toàn thành phố. Xem ra Phó thị trưởng Lưu không giao đề tài này cho Phòng Tổng hợp số 2 vốn nổi tiếng với lối làm việc "ngắn, phẳng, nhanh", mà giao cho Phòng Nghiên cứu vốn mạnh về nghiên cứu, chính là muốn làm rõ mấy vấn đề này. Lý Ngọc Dân lại tận lực khoe khoang công trạng, rõ ràng không lĩnh hội được ý đồ của lãnh đạo, mà nguyên nhân, bối cảnh cũng như đối sách giải quyết cho mấy vấn đề này tôi đã thuộc lòng.

Lưu Nhất Hạc tuy không biểu hiện gì về báo cáo của Lý Ngọc Dân, nhưng lại phá lệ bảo tôi bổ sung vài câu, điều này khiến mặt Lý Ngọc Dân thoáng nét lúng túng. Đáng lẽ để giữ thể diện cho Lý Ngọc Dân, tôi nên nói đỡ theo giọng của ông ta, nhưng đây là lần đầu tiên trong năm năm làm việc tại chính quyền thành phố, tôi được thể hiện mình trước mặt Thị trưởng, hơn nữa còn là ngồi đối diện. Tôi là cái gì? Chẳng qua chỉ là một điều nghiên viên cấp Trưởng phòng, trong số công chức toàn thành phố có mấy người có cơ hội ngồi đối diện báo cáo công việc với Phó thị trưởng Lưu? Không có, cũng không thể có! Nhưng miếng bánh này lại rơi trúng đầu tôi, tôi không những phải ăn miếng bánh này, mà còn phải để nó tiêu hóa hết trong người tôi, biến thành chất dinh dưỡng hấp thụ hết, đến một chút cặn cũng không được phép thải ra.

Tôi trấn tĩnh lại, thao thao bất tuyệt suốt mười phút, không chỉ nói trúng tim đen, mà còn đưa ra được phương thuốc linh nghiệm. Sau khi nghe xong ý kiến bổ sung của tôi, Phó thị trưởng Lưu rất phấn khởi, ông bảo tôi hệ thống lại những quan điểm vừa nói thành báo cáo gửi cho ông, và đưa ra một quyết định khiến tôi không ngờ tới: Ông bảo Lý Ngọc Dân và Triệu Trung lánh mặt trước, còn mình tôi lại được giữ lại trong văn phòng ông.

Tôi lập tức căng thẳng, tôi biết lần này thực sự đâm vào bức tường phía nam rồi, nói không chừng còn nghiêm trọng hơn cả đâm vào bức tường phía nam, rất có thể là đâm vào họng súng. Tôi, một điều nghiên viên cấp Trưởng phòng chưa bao giờ đối mặt trực tiếp với Thị trưởng, bình thường chỉ có rất ít cơ hội ngồi dưới bục chủ tọa nghe Phó thị trưởng Lưu ngồi trên đó phát biểu. Đương nhiên buổi trưa đến nhà ăn, dù các Thị trưởng có bếp riêng, nhưng vì đi cùng một cổng lớn, nên đối diện cũng từng gặp Phó thị trưởng Lưu vài lần, lúc đó ngoài tim đập thình thịch ra thì chỉ là nỗi sợ hãi, đừng nói đến chào hỏi, ngay cả can đảm nhìn thẳng cũng không có, huống chi là hôm nay, một mình ngồi đối diện với Phó thị trưởng Lưu trong văn phòng ông, đây không phải là đâm vào họng súng thì là gì?

Giờ phút này, tôi hận không thể biến thành một con chuột tìm một cái lỗ mà chui vào, tuy nhiên, xung quanh ngoài bức tường ra thì chẳng có gì cả, dù có cái bẫy chuột cũng được, tôi sẽ không chút do dự mà chui vào, nhưng, trong văn phòng này không có bất cứ thứ gì có thể chui vào được. Tôi chợt nghĩ lại, thực ra tôi đã chui vào miệng mèo từ lâu rồi, cách duy nhất để sống sót lúc này là nhổ răng mèo. Tôi lấy hết can đảm, không bỏ lỡ cơ hội đưa bản báo cáo điều tra khác đã viết sẵn cho Phó thị trưởng Lưu. Sợ Phó thị trưởng đa nghi, tôi giải thích lý do một cách đường hoàng, muốn khiến Phó thị trưởng tin rằng bản báo cáo này chẳng qua chỉ là tư liệu tôi tự tập hợp, nhưng giải thích xong tôi lại thêm một nỗi chột dạ vì "lạy ông tôi ở bụi này".

Phó thị trưởng Lưu hoàn toàn không quan tâm đến sự khôn lỏi của tôi, ông càng xem mắt càng sáng, cuối cùng, đập bàn phấn khởi nói: "Đồng chí Hoàng Tiểu Minh, cậu giăng cái bẫy này khá lắm, đây mới là bản báo cáo điều tra tôi cần, không những thực sự cầu thị, mà còn có tầm nhìn cao rộng. Tiểu Minh, cậu biết tại sao tôi giữ riêng cậu lại không?"

Đúng là thế sự khó lường, không ngờ đâm vào họng súng lại may mắn hơn đâm vào bức tường phía nam. Đâm vào bức tường phía nam nhiều nhất cũng chỉ sứt đầu mẻ trán, còn đâm vào họng súng thì chẳng mấy ai sống sót, xem ra tôi không những may mắn sống sót, mà còn được phúc nhờ họa. Lúc mới vào Phòng Nghiên cứu, tuy không dám tự ví mình là Ngọa Long, nhưng cũng có chí của mãnh hổ. Phòng Nghiên cứu được mệnh danh là bộ não của Thị trưởng, nghe thôi đã thấy phấn khích, ngặt nỗi nằm chờ suốt năm năm, cái cơ quan thanh liêm này chẳng qua chỉ là Ngọa Long Cương ở Nam Dương, ngày tháng trôi qua là "Thảo đường xuân ngủ đã đủ, ngoài cửa sổ ngày vẫn còn dài", không biết bao nhiêu lần lời Lưu Huyền Đức khuyên Gia Cát Khổng Minh vang vọng bên tai: "Đại trượng phu ôm ấp tài kinh bang tế thế, sao có thể già nua trong chốn rừng suối?" Chẳng lẽ Lưu Nhất Hạc này muốn học theo Lưu Huyền Đức? "Tráng sĩ công danh chưa thành, than ôi lâu không gặp mùa xuân?" Chẳng lẽ tôi phá lệ gặp được mùa xuân?

Không rõ Lưu Nhất Hạc đang bán thuốc gì trong bầu, tôi không dám manh động, chỉ thận trọng lắc đầu. Phó thị trưởng Lưu cười ha hả hòa ái nói: "Tiểu Minh à, hiện nay trong hơn bảy trăm người ở Văn phòng Chính quyền, thạc sĩ giả kiểu tả đạo không ít, nhưng bằng cấp từ đâu mà có, tôi nắm rõ trong lòng bàn tay, bên cạnh tôi đang rất cần những tú tài thực thụ có tài thật sự."

Tôi ngượng ngùng nói: "Thị trưởng Lưu, Phòng Tổng hợp số 2 của ngài ai mà chẳng là những cây bút xuất chúng? Tú tài thực thụ cũng chưa chắc đã có tài thật sự ạ!"

Phó thị trưởng Lưu trịnh trọng nói: "Đúng vậy, bọn họ viết văn bát cổ thì ai nấy đều xuất chúng, nhưng lại không có tư tưởng. Tư tưởng tôi nói không phải là những lời giáo điều đạo đức, mà là sự sáng tạo. Bản báo cáo điều tra Lý Ngọc Dân báo cáo vừa rồi chính là viết theo lối văn bát cổ, còn bản báo cáo cậu đưa tôi bây giờ mới là sáng tạo. Hai bản báo cáo này đều xuất phát từ tay cậu, xem ra khả năng thay đổi của cậu rất lớn đấy! Thế nào, có hứng thú điều sang Phòng Tổng hợp số 2 không?"

Thực lòng mà nói, làm việc ở Phòng Nghiên cứu chính quyền thành phố đã năm năm, những gì nghe thấy, nhìn thấy cũng không ít. Kể từ khi cải cách mở cửa, tiếng nói giải phóng tư tưởng vẫn không dứt bên tai, điều này cho thấy tư tưởng không được giải phóng đã luôn trói buộc chúng ta. Từ miệng một Phó thị trưởng thường trực quen đọc những văn bản kiểu cách quan liêu mà nói ra bốn chữ "giải phóng tư tưởng" thì không có gì lạ, dù sao thì lãnh đạo nào cũng nói như vậy. Nhưng Phó thị trưởng Lưu không những nói về tư tưởng, mà còn nói kèm với sự sáng tạo, điều này không thể không khiến tôi nhìn ông bằng con mắt khác. Tôi luôn cho rằng Trung Quốc không có triết học, chỉ có chủ nghĩa kinh nghiệm không thành hệ thống, đây cũng là lý do văn hóa khiến chúng ta chỉ nhận thức được mình là nước đang phát triển về kinh tế, mà không nhận thức được trên phương diện chính trị, văn hóa, xã hội lại càng là nước đang phát triển. Chủ đề của "tư tưởng" chính là quyền uy chính trị, thì nói gì đến sáng tạo?

Ngày nay hai chữ "sáng tạo" được thốt ra từ miệng Phó thị trưởng thường trực Lưu Nhất Hạc, tôi thật sự có một sự thôi thúc muốn "tuyết bay đầy trời, đổi thay hết non sông cũ", liền gật đầu thật mạnh nói: "Thị trưởng Lưu, một dân tộc luôn cần có người dỡ xương sườn mình ra, châm ngọn đuốc lên, những người như vậy thường xuất hiện trong giới tú tài. Không ngờ ngài với tư cách là chính trị gia cũng có dũng khí nhìn lên tinh tú, đây không chỉ là may mắn của người dân Đông Châu, mà còn là may mắn của Hoàng Tiểu Minh tôi!"

Đây tuy là lời nịnh hót của tôi, nhưng đúng là phát ra từ đáy lòng. Con người sống trên đời, một nửa cũng là vì hai chữ "được coi trọng", nếu không thì theo đuổi thành công làm gì? Tôi lăn lộn ở đại viện chính quyền thành phố năm năm rồi, còn không biết bao lâu nữa mới có thể "Phượng bay cao vạn trượng", mặc dù người ta nói sự vĩ đại là do kiên trì mà ra, nhưng mấy ai chỉ nhờ kiên trì mà trở thành vĩ nhân? Người tầm thường kiên trì có lẽ là cuộc sống hàng ngày, còn người có chí lớn và tài năng như chim hồng hộc mà kiên trì thì rất có thể là ngồi chờ chết! Nơi cũ ngồi lâu rồi, trong lòng còn thấy lạnh, mắt còn thấy tối đen nữa là, huống chi là số phận? Số phận con người tuyệt đối không thể xây dựng trên chân lý kiểu hai nhân hai bằng bốn được, con người sống là sống vì một tia sáng mong manh đó. Không ngờ đâm vào bức tường phía nam lại đâm trúng vận may lớn.

Tôi và Lý Ngọc Dân điều sang Văn phòng Chính quyền trước sau như một, tuy đều là điều chuyển ngang, nhưng Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính quyền so với Phó chủ nhiệm Phòng Nghiên cứu thì không thể nói cùng một đẳng cấp được. Đương nhiên tôi, một điều nghiên viên cấp Trưởng phòng tại Phòng Tổng hợp số 2, cái lưng cũng thẳng hơn nhiều so với điều nghiên viên cấp Trưởng phòng ở Phòng Nghiên cứu. Chuyện của tôi do Triệu Trung không ít lần bận tâm, vì vậy sau khi tôi làm việc tại phòng, có khí thế "sĩ vì tri kỷ mà chết", ở đâu cũng đứng về phía Triệu Trung để hết lòng bảo vệ lợi ích của Triệu Trung.

Tuy nhiên, theo thời gian, tôi phát hiện Phòng Tổng hợp số 2 dưới sự lãnh đạo của Triệu Trung không những không phải là thánh địa của sáng tạo tư tưởng, mà còn thực hiện chế độ quân chủ tuyệt đối, triển khai chiến lược nuôi ong, đồng nghiệp cả phòng ngày nào cũng ngồi trong văn phòng như thể vào tổ ong. Thảm nhất là tôi, vì Triệu Trung tự cho rằng mình đã bỏ sức trong việc tôi được điều vào Phòng Tổng hợp số 2, đương nhiên tự coi mình là ân nhân của tôi, coi tôi, một đại tú tài trong mắt Phó thị trưởng Lưu, như thư ký nhỏ của mình, thậm chí là người xách túi, sai bảo tới lui, ngày nào cũng sống trong cảnh ngậm đắng nuốt cay. Không chỉ đánh mất sự nhàn nhã khi làm việc ở Phòng Nghiên cứu, mà còn có cảm giác nhục nhã vì đánh mất sự tôn nghiêm.

Thủ đoạn chuyên chế nhất mà Triệu Trung áp dụng với tôi là không cho tôi bất kỳ cơ hội nào được tiếp xúc với Phó thị trưởng Lưu, nhưng bản thảo phát biểu của Phó thị trưởng Lưu lại trở thành đặc quyền của tôi. Triệu Trung rõ ràng đang đề phòng tôi. Mặc dù tôi hết sức cẩn trọng nén mình, nhưng Triệu Trung biết rất rõ, nếu cho tôi cơ hội tiếp xúc với Phó thị trưởng Lưu, người có khả năng thay thế ông ta nhất trong phòng chính là tôi. Đừng thấy tôi là điều nghiên viên cấp Trưởng phòng, Phó thị trưởng Lưu chỉ cần muốn đổi ba chữ "điều nghiên viên" của tôi thành chữ "Trưởng" thì dễ như trở bàn tay.

Tuy nhiên, kể từ khi tôi điều vào Phòng Tổng hợp số 2, Phó thị trưởng Lưu dường như đã quên tôi. Tất cả tài liệu tôi viết đều phải qua tay Triệu Trung xem trước, sau đó ông ta chẳng thèm chào hỏi tôi một tiếng, liền cầm những tài liệu tôi vất vả viết ra đi tranh công lãnh thưởng. Theo trực giác của tôi, trong lòng Phó thị trưởng Lưu nên biết rõ, nhưng tại sao lại không triệu kiến tôi nữa? Tôi trăm mối tơ vò không giải thích được, nhưng có một hiện tượng khiến tôi chú ý, đó là lúc tôi mới đến Phòng Tổng hợp số 2, Hứa Trí Thái, Âu Bối Bối và Chu Đại Vĩ đều không thèm đếm xỉa đến tôi. Tôi tưởng họ ghen tị tôi bằng cấp cao, cấp bậc lại là cấp Trưởng phòng, sau này cản đường tiến thân của họ. Thời gian lâu dần, tôi phát hiện hoàn toàn không phải vậy. Sở dĩ mấy người bọn họ không mặn không nhạt với tôi là vì tôi quá thân thiết với Triệu Trung, họ đều cho rằng tôi là người do Triệu Trung điều tới, nghĩ tôi là người của Triệu Trung.

Tôi thầm nghĩ, lúc đầu rõ ràng là Phó thị trưởng Lưu coi trọng tôi, thì có liên quan gì đến lão Triệu béo? Hắn chẳng qua là phụng mệnh Phó thị trưởng Lưu chạy vạy thủ tục thôi sao? Thực ra thủ tục hắn cũng chẳng tốn tâm tư gì, sự vụ cụ thể đều do Phòng Nhân sự làm cả. Tôi tôn trọng ông Triệu Trung, hoàn toàn là vì ông là Trưởng phòng Tổng hợp số 2, còn thật sự tưởng mình là ân nhân lớn của người khác chắc, suốt ngày coi tôi như con hầu mà sai bảo. Bị mọi người cô lập cảm giác quá khó chịu, tôi không thể để mình trở thành người trong ngoài đều không phải, thế là bèn thử tiếp cận Hứa Trí Thái, Âu Bối Bối và Chu Đại Vĩ. Nhưng mấy người này không mặn mà, tôi biết họ có lo ngại, căn bản không tin tưởng tôi, thế là tôi trước mặt mọi người, khiến Triệu Trung bị bẽ mặt hai lần. Lúc đó Triệu Trung rất khó xuống đài, Hứa Trí Thái, Âu Bối Bối và Chu Đại Vĩ lúc này mới dần dần chấp nhận tôi.

Nhưng Triệu Trung đã bị tôi đắc tội. Đừng thấy Triệu Trung béo như lợn, tâm địa lại hẹp hòi lắm, tôi biết Triệu Trung vẫn luôn rình rập bắt thóp tôi. Tôi đối xử với công việc ngày càng nghiêm túc, cố gắng không cho Triệu Trung cơ hội. Tuy nhiên người mà đã xui xẻo thì uống nước lạnh cũng bị nhét răng. Bí thư thành ủy đến Cục Thu hút đầu tư thành phố điều tra, Phó thị trưởng Lưu tháp tùng, cuộc họp này tôi không tham gia, là Chu Đại Vĩ tháp tùng Triệu Trung đi. Tại cuộc họp, Bí thư thành ủy có bài phát biểu quan trọng, Triệu Trung đã ghi âm lại, đương nhiên Phó thị trưởng Lưu cũng phát biểu, bản thảo phát biểu vẫn là tôi viết. Triệu Trung trở về sau liền đưa máy ghi âm cho tôi, bảo tôi thức đêm ghi lại bài phát biểu của Bí thư và Phó thị trưởng Lưu.

Tôi thầm nghĩ, ông dẫn Chu Đại Vĩ đi, việc này nên giao cho Chu Đại Vĩ làm chứ, tại sao lại giao cho tôi? Liền lạnh lùng nói: "Bài phát biểu của Phó thị trưởng Lưu là tôi viết, bản thảo có sẵn, còn ghi lại gì nữa?"

Triệu Trung cười không có ý tốt: "Phó thị trưởng Lưu cơ bản không nói theo bản thảo của cậu, là nói ứng khẩu."

Tôi không còn lời nào để nói, đành nhận lấy máy ghi âm bỏ vào cặp tài liệu. Chiếc máy ghi âm này là Triệu Trung xin từ Cục Tài chính thành phố, mới lấy về chưa được một tháng, mới toanh, trị giá hơn một ngàn năm trăm đồng. Sau giờ làm việc, tôi kẹp cặp tài liệu vào yên sau xe đạp, nhanh chóng chạy về nhà. Đi ngang qua vườn bách thú, trước cổng có người bán rau, vợ trước khi đi làm sáng sớm đã dặn tôi tan làm mua bó rau chân vịt về. Tôi xuống xe chọn một bó rau tươi ngon, trả tiền xong, tôi ném bó rau vào giỏ xe, quay đầu lại nhìn thì lập tức ngẩn người, cặp tài liệu không thấy đâu nữa.

Tôi không biết là bị trộm, hay là rơi dọc đường, đứng ngẩn người một lát, theo bản năng nhảy lên xe đạp quay ngược lại. Vừa đạp xe tôi vừa nhận ra, bình thường tôi đều kẹp cặp tài liệu ở yên sau xe, giá kẹp rất chặt, chưa bao giờ rơi cặp, chắc chắn là bị trộm lúc mua rau rồi. Chỉ cần là bị trộm thì không thể tìm lại được, cặp tài liệu không đắt, mấu chốt là mất máy ghi âm, lần này tôi coi như tự dâng thóp cho Triệu Trung rồi.

Tôi vô cùng chán nản trở về nhà, kể đầu đuôi sự việc cho vợ nghe, vợ không hề trách móc tôi câu nào, thấu tình đạt lý lấy trong ngăn kéo tủ đầu giường ra một ngàn năm trăm đồng nhét cho tôi. Lúc này mẹ vợ tôi đang nằm viện, đây là tiền thuốc men chuẩn bị cho bà cụ, tôi nhét lại tiền vào tay vợ. Vợ nói, mất máy ghi âm thì chúng ta đền là xong chứ gì? Tôi ủ rũ nói, đâu có đơn giản như vậy, Phó thị trưởng Lưu dưới quyền quản lý hai ba mươi cục, Phòng Tổng hợp số 2 chỉ cần lên tiếng với đơn vị cấp dưới, đừng nói một cái máy ghi âm, xe con cũng tặng như thường, mấu chốt là bài phát biểu của lãnh đạo bị mất thì khó mà giải trình. Vợ an ủi nói, giết người thì cũng chỉ là cái đầu rơi xuống đất thôi, gọi điện cho Trưởng phòng của các anh, bảo ông ta lo liệu giùm, có lẽ không đến mức nghiêm trọng thế đâu. "Vợ à," tôi thiếu tự tin nói, "thực ra bài phát biểu của lãnh đạo mất cũng không sao, Cục Thu hút đầu tư thành phố chắc chắn cũng có ghi âm, chỉ là Triệu Trung vẫn luôn tìm thóp của anh, lần này không biết hắn ta sẽ làm ầm ĩ thế nào đây."

Vợ lo lắng cho tôi, khuyên tôi đi tìm Lý Ngọc Dân. Tôi chợt bừng tỉnh, đúng rồi, tôi và Lý Ngọc Dân dù sao cũng xuất thân từ Phòng Nghiên cứu, khi tôi ở Phòng Nghiên cứu, tôi là cấp dưới đắc lực nhất của ông ấy, ông ấy hiện là Phó chủ nhiệm phụ trách của Văn phòng Chính quyền, không thể khoanh tay đứng nhìn, thấy chết không cứu. Tôi cơm tối cũng không ăn, đêm khuya bắt taxi đến nhà Lý Ngọc Dân.

Khi vào nhà Lý Ngọc Dân, vợ ông ấy là người mở cửa. Khi tôi ở Phòng Nghiên cứu từng đến nhà Lý Ngọc Dân chúc tết, vợ ông ấy biết tôi, rất nhiệt tình mời tôi vào phòng khách. Lúc này Lý Ngọc Dân đang ngồi bên bàn trà trong phòng khách vừa ăn cơm vừa xem tivi, tôi vào ông ấy cũng không nhấc mông, chỉ bĩu môi ra hiệu cho tôi ngồi. Tôi trong lòng có việc, nào dám ngồi tùy tiện, chỉ ngồi nửa mông trên ghế sô pha, nơm nớp lo sợ kể chuyện mất cặp. Lý Ngọc Dân nghe hiểu xong, vừa gặm đùi gà vừa hỏi tôi, đã báo cáo với Trưởng phòng Triệu chưa? Tôi không coi Lý Ngọc Dân là người ngoài, đơn giản nói về mối quan hệ tế nhị gần đây giữa tôi và Triệu Trung, Lý Ngọc Dân không hề biểu lộ thái độ, chỉ nói tôi nên báo cáo trước với Triệu Trung, rồi không thèm để ý đến tôi nữa.

Tôi lúng túng ngồi một lúc, thầm nghĩ, ông Lý Ngọc Dân này đúng là kẻ bạc bẽo, xem chừng đã hạ quyết tâm khoanh tay đứng nhìn rồi. Tôi lấy hết can đảm, đứng dậy cáo từ, tôi không tin còn có Hỏa Diệm Sơn nào không qua được. Vợ của Lý Ngọc Dân cũng thấy chồng mình hơi quá đáng, vừa càu nhàu ông ấy vừa tiễn tôi ra cửa.

Tôi bước ra khỏi cầu thang, ngước nhìn bầu trời đầy sao, phát hiện một ngôi sao băng rạch ngang bầu trời đêm, tôi chợt ngộ ra, nếu ngôi sao này không rạch ngang bầu trời đêm, ai mà biết đến sự tồn tại của nó? Xem ra nó dùng sự không tồn tại để đổi lấy sự tồn tại, tôi nên học tập ngôi sao băng này, một khi đã xuất phát thì không hỏi đường về, thực ra cuộc đời là con đường không bao giờ có thể quay đầu. Nghĩ đến đây, tôi lấy điện thoại ra gọi cho nhà Triệu Trung.

Triệu Trung uể oải nghe điện thoại, sau khi ông ta nghe rõ tình hình tôi báo cáo, nửa ngày không nói gì, tôi gọi hai tiếng Trưởng phòng Triệu, ông ta mới như kẻ bị táo bón nói: "Tiểu Minh, chuyện này nghiêm trọng quá, ngày mai tôi báo cáo với Đảng ủy Văn phòng rồi tính sau." Nói xong điện thoại dập cái rầm.

Tôi ngơ ngác đứng một lúc, tôi biết Triệu Trung có cơ hội làm khó tôi rồi. Từ giọng điệu trong điện thoại, tôi có thể nghe ra, ông ta nâng chuyện mất máy ghi âm lên thành lỗi chính trị, và nghi ngờ tôi cố tình giữ lại máy ghi âm. Lúc này tôi không còn cách nào khác, đành phải cầu cứu Vương Triều Quyền, Vương Triều Quyền là chồng của Âu Bối Bối, làm việc ở phòng Cục Thu hút đầu tư thành phố, vừa vặn phụ trách phần tài liệu, bài phát biểu của Bí thư thành ủy và Phó thị trưởng Lưu chắc chắn Vương Triều Quyền có trong tay.

Quả nhiên, khi tôi gọi điện cho Vương Triều Quyền, anh ấy đang ở văn phòng chỉnh lý băng ghi âm, và vừa mới chỉnh lý xong. Vương Triều Quyền trong mắt tôi không những là người chính trực, mà còn rất có tài, chỉ là không hiểu về chính trị, nên mãi chưa phất lên được. Tôi bắt taxi lao thẳng đến Cục Thu hút đầu tư thành phố.

Bước vào văn phòng Cục Thu hút đầu tư thành phố, Vương Triều Quyền đang photo tài liệu, thấy tôi vào, anh ấy nhìn đồng hồ, nhiệt tình nói: "Vừa vặn tôi mới làm xong việc, thời gian còn sớm, chúng ta tìm chỗ làm hai ly thế nào? Tôi giúp cậu trấn kinh!"

Tôi cười khổ nói: "Tha cho tôi đi, lăn lộn ở chốn quan trường bao nhiêu năm rồi, anh còn không rõ sao, không sợ không có việc tốt, chỉ sợ không có người tốt. Cho dù ngày mai tôi nộp báo cáo xong, vẫn cứ có chuyện thôi, người ta đang chờ tôi lao đầu vào lửa đấy."

Vương Triều Quyền thấy tôi lo lắng, thông cảm vỗ vỗ vai tôi nói: "Tiểu Minh, thuyền đến đầu cầu tự nhiên thẳng, không có Hỏa Diệm Sơn nào không vượt qua được!"

Chúng tôi cùng xuống thang máy, chia tay trước cổng Cục Thu hút đầu tư thành phố, tôi lại bắt một chiếc taxi vội vã chạy về nhà. Sáng mai tôi phải làm tốt hai việc, một là chỉnh lý tốt tài liệu ghi âm, hơn nữa phải in ra, hai là một ngàn năm trăm đồng vợ đưa cho tôi thật sự phải mang theo. Tôi muốn nộp hai thứ này cho Triệu Trung trước mặt đồng nghiệp, lão Triệu béo, xem ông còn làm trò gì được nữa.

Nhưng ngày hôm sau đi làm, Triệu Trung lại chậm chạp không xuất hiện, Âu Bối Bối thấy tôi tâm thần bất định lật xem báo, cho tôi biết Triệu Trung đã đến văn phòng của Tiêu Phúc Nhân, rõ ràng ông ta thực sự đến chỗ lãnh đạo Văn phòng làm khó tôi rồi. Tôi giận dữ ném tài liệu ghi âm đã chỉnh lý và một ngàn năm trăm đồng lên bàn làm việc của Triệu Trung. Hứa Trí Thái và Chu Đại Vĩ thấy tâm trạng tôi không ổn, không biết đã xảy ra chuyện gì, nhìn nhau ngơ ngác. Xem ra Âu Bối Bối đã biết tình hình từ Vương Triều Quyền, giải thích đơn giản cho Hứa Trí Thái và Chu Đại Vĩ.

Hứa Trí Thái tại chỗ bất bình nói: "Chỉ là chút chuyện này thôi, có đáng không? Tiểu Minh, theo tôi thấy, một ngàn năm trăm đồng cậu không cần lấy ra, bảo cục nào đó ở dưới gửi một cái, họ sẽ phải bợ đỡ ngay, hơn nữa, trước đây Triệu Trung cũng từng làm mất mà."

Đang nói thì Triệu Trung với bộ mặt lợn cau có bước vào, vừa vào cửa liền nói: "Vừa hay mọi người đều ở đây, họp phòng một chút nhé." Ai cũng biết ông ta muốn mượn đề tài để phát huy. Quả nhiên, ông ta vừa mở miệng, liền nâng vấn đề lên tầm chính trị, nói sự kiện tôi làm mất máy ghi âm là sự kiện nghiêm trọng nhất trong lịch sử Phòng Tổng hợp số 2, còn nói chuyện này ông ta đã báo cáo với Đảng ủy Văn phòng, lãnh đạo Văn phòng vô cùng chấn động về chuyện này, hết sức coi trọng, lệnh cho tôi viết tường trình sự việc, Đảng ủy Văn phòng rất nhanh sẽ cử người xuống điều tra chuyện này.

Liên tiếp mấy ngày tôi không có tâm trí làm việc, bản tường trình và kiểm điểm sự việc của tôi đã viết hai bản rồi, nhưng ở chỗ Triệu Trung thì không tài nào thông qua được. Xem ra lão Triệu béo này không làm cho ra trò thì sẽ không bỏ qua, đây là đang muốn giương oai bắt tôi phải chịu kỷ luật nào đó, Đảng ủy Văn phòng cũng vẫn chưa cử người xuống phòng điều tra. Cứ dây dưa thế này tôi sẽ phát điên mất, tôi hạ quyết tâm, đi đến văn phòng Phó thị trưởng Lưu.

Phó thị trưởng Lưu nhiệt tình tiếp đón tôi, xem ra Phó thị trưởng Lưu vẫn chưa biết chuyện máy ghi âm. Tôi lấy hết can đảm đi thẳng vào vấn đề trình bày tình hình, Phó thị trưởng Lưu sau khi nghe hiểu tình hình, cau mày một lúc, nhấc điện thoại nội bộ gọi cho Tiêu Phúc Nhân.

"Phúc Nhân, chuyện Hoàng Tiểu Minh làm mất máy ghi âm, Triệu Trung nói với cậu thế nào?"

Rõ ràng giọng điệu của Phó thị trưởng Lưu là muốn bao che cho tôi. Tôi không biết Tiêu Phúc Nhân đã giải thích thế nào trong điện thoại, nhưng vài phút sau Phó thị trưởng Lưu chỉ nói một câu: "Làm bậy!" rồi cúp máy. Sau đó ông hòa ái nói với tôi: "Tiểu Minh, sau khi cậu đến Phòng Tổng hợp số 2, tôi quan tâm đến cậu chưa đủ, nhưng tôi vẫn luôn theo dõi tình hình của cậu. Tài liệu cậu viết đừng thấy là Triệu Trung báo cáo, nhưng ông ta không cướp được công của cậu đâu, tôi nắm rõ trong lòng. Chọn người, dùng người mấu chốt ở chỗ biết người. Phòng Tổng hợp số 2 là văn phòng của tôi, các phương châm chính sách lớn do tôi quyết định đều kết tinh tâm huyết của các cậu, đừng thấy tôi bận rộn cả ngày không lo được cho các cậu, thực ra tình hình của mỗi người các cậu đều ở trong lòng tôi cả. Tiểu Minh, chuyện mất máy ghi âm đừng để trong lòng nữa, đi một ngày đàng học một sàng khôn, Chủ nhiệm Tiêu nói với tôi, Triệu Trung đúng là có báo cáo với ông ấy, còn nâng quan điểm, cố ý phóng đại, yêu cầu Đảng ủy Văn phòng cử người điều tra, Chủ nhiệm Tiêu căn bản không đồng ý. Tiểu Minh, bản lĩnh của cậu quá lớn, khó tránh khỏi Triệu Trung làm Chu Du, tuy nhiên, đã bước lên con đường làm chính trị thì không thể không chịu ủy khuất. Được rồi, tôi phải đến tỉnh họp, hôm nào chúng ta nói chuyện tiếp, tranh thủ lúc rảnh tôi sẽ nói chuyện với Triệu Trung. Tiểu Minh, cậu hãy trút bỏ gánh nặng, làm việc thật tốt!"

Bước ra khỏi văn phòng Phó thị trưởng Lưu, tâm trạng tôi rất lâu không thể bình tĩnh lại. Phó thị trưởng Lưu có thể dốc bầu tâm sự với một điều nghiên viên cấp Trưởng phòng nhỏ bé như tôi, đây là điều tôi hoàn toàn không ngờ tới, hình tượng của Phó thị trưởng Lưu trong lòng tôi lại một lần nữa cao lớn lên. Lần đầu tiên là khi tôi và Lý Ngọc Dân đến văn phòng ông báo cáo báo cáo điều tra, lúc đó Phó thị trưởng Lưu trong lòng tôi là vị thần vĩ đại; lần này Phó thị trưởng Lưu bước xuống khỏi bệ thờ, trong lòng tôi biến thành một con người vĩ đại. Giờ phút này, ấn tượng của tôi về Phó thị trưởng Lưu là: có máu có thịt, có tình có nghĩa, có lý có lẽ.

Nhưng trở về Phòng Tổng hợp số 2 đối mặt với "Thổ hoàng đế" Triệu Trung này, tâm trạng tôi lại một lần nữa chùng xuống. Mặc dù tôi không phải là dã thú, nhưng lại phải chui vào lồng để bù vào số lượng, tôi ngồi trước bàn làm việc, tựa như một bức tượng, trong đầu tràn ngập sự tầm thường. Làm thịt thối, hay làm vi khuẩn trên thịt thối? Đây là một vấn đề. Mặc dù cuộc đời là một cuốn sách, nhưng hiện tại ai còn hứng thú đọc sách nữa? Luôn phải có một chút theo đuổi, đương nhiên là hư vinh, vì không có gì vĩnh cửu hơn hư vinh. Trái tim tôi như sắp co lại thành một miếng cao su, có thể làm thành lốp xe hoặc quả bóng, tóm lại là một thứ gì đó hình tròn có tính đàn hồi. Trong không gian không có sự sống, tôi chỉ có thể dùng sự đàn hồi để khai thác, dù khai thác được toàn là hư vô, tôi cũng không thể dừng lại, vì tôi không thể không có theo đuổi. Trước đây tôi quá ngây thơ, ngây thơ như một đứa trẻ, tưởng rằng người ta cho bạn một viên kẹo thì người ta chắc chắn là người tốt, thực ra đối mặt với hư vinh, ai mà chẳng là kẻ ăn xin? Không được, không thể để thời gian trôi qua vô nghĩa như thế này nữa, dù rằng trên đời này thực sự không có ý nghĩa, tôi cũng phải tạo ra ý nghĩa của riêng mình.

Hiện tại đối với Phòng Tổng hợp số 2 mà nói, việc ý nghĩa nhất là đấu tranh với "Thổ hoàng đế", "Đuổi hắn đi, đuổi hắn đi như một con chó!" Âm thanh này như một bóng ma xúi giục tôi trong thâm tâm, tôi lập tức nhớ đến câu nói phi lý nhất của Sartre: "Tôi chỉ có một mình, nhưng lại tiến lên như đội quân công phá thành trì." Không được, tôi không thể một mình, đơn thương độc mã dễ bị đánh từ hai phía, tôi phải thông qua đấu tranh ngầm nhanh chóng thiết lập mặt trận thống nhất. Tôi dùng ánh mắt liếc nhìn Hứa Trí Thái, Âu Bối Bối và Chu Đại Vĩ, lúc này người muốn lật đổ "Thổ hoàng đế" nhất chính là Hứa Trí Thái, anh ta vốn đã bất mãn với trạng thái "vạn mã tề âm" (tất cả im lặng) của Phòng Tổng hợp số 2, Hứa Trí Thái rõ ràng là ngọn đuốc lý tưởng nhất, chỉ thiếu một que diêm châm anh ta, que diêm này chính là tôi, và cũng chỉ có thể là tôi. Chỉ cần ngọn đuốc Hứa Trí Thái này cháy lên, không lo Âu Bối Bối, Chu Đại Vĩ không thêm dầu vào.

Nhưng thời cơ rất quan trọng, thiên thời, địa lợi, nhân hòa, thiếu một thứ cũng không được, vì mọi người ai cũng không thua nổi, hiện tại đành phải nằm gai nếm mật. Nghĩ đến đây, tôi muốn hút điếu thuốc, lại nhét cây bút trong tay vào miệng, trước đó, nó nằm giữa những ngón tay tôi như một khẩu súng, tôi mút một ngụm mực bút máy thật sự, tôi không súc miệng, mà không chút do dự nuốt xuống. Tôi chính là muốn nhuộm trái tim mình thành màu xanh, xanh thẳm như bầu trời, tôi đang cần tư tưởng màu xanh biếc để tẩy rửa. Giờ phút này, tôi thở dài một hơi thật dài, "Mắt như con mèo đái trong đống than hồng".

Thời gian ngày qua ngày, thoắt cái lại một năm, thời cơ cuối cùng đã đến, Phó thị trưởng Lưu đột ngột điều chuyển làm Phó tỉnh trưởng tỉnh Thanh Giang, lúc này Triệu Trung đi nước ngoài không có nhà, người kế nhiệm Phó thị trưởng thường trực có thể là Bành Quốc Lương, nhưng vẫn chưa có tin chắc chắn, đây đúng là cơ hội ngàn năm có một. Sau thời gian chờ đợi dài đằng đẵng, Hứa Trí Thái đã sớm không đợi nổi nữa rồi.

Sau giờ làm việc, tôi mượn cớ mời Hứa Trí Thái đi uống rượu, đúng là rượu thêm gan anh hùng, vài ly rượu vào bụng, lời thật lòng của Hứa Trí Thái liền tuôn ra. Chúng tôi nói chuyện từ các bang quốc Hy Lạp đến văn hóa sử quan Trung Quốc, từ Gia-vê của Do Thái giáo đến Thượng đế của Cơ Đốc giáo, từ thời Phục hưng đến việc giải phóng tư tưởng trong cải cách mở cửa hiện nay... Cuối cùng chúng tôi đều cho rằng, đối với chính khách hay kẻ âm mưu mà nói, chính trị là dục vọng và sự theo đuổi đối với quyền lực, là thủ thuật và mánh khóe kiểm soát con người; nhưng đối với chính trị gia mà nói, chính trị là một con đường để đạt được cuộc sống có ý nghĩa, là một con đường để bảo vệ con người và phục vụ con người. Điểm xuất phát của chính trị là con người có cá tính, là đánh thức lương tri con người. Nhưng kể từ Machiavelli đến nay, chính trị học phương Tây luôn định nghĩa chính trị là trò chơi quyền lực, còn tôi lại cho rằng điểm xuất phát và điểm đến của chính trị là đạo đức và lương tri. Hứa Trí Thái lại đưa ra một vấn đề khiến tôi không thể không nhìn thẳng:Ký nhiên (Vì) chính trị học phương Tây định nghĩa chính trị là trò chơi quyền lực, vậy làm thế nào mới trở thành bậc thầy trò chơi? Cụ thể là công chức nào cũng muốn nắm vững đạo quan trường, nhưng "đạo" là gì? Chúng tôi tranh luận rất lâu, nhưng ai cũng không thuyết phục được ai, cuối cùng đạt được thỏa hiệp, "đạo" trước mắt chính là đuổi Triệu Trung đi.

Chúng tôi cuối cùng cũng nói đến chủ đề chính, Hứa Trí Thái đã nén nhịn quá lâu rồi, vừa nhắc đến Triệu Trung, vẻ mặt anh ta liền đầy căm thù, mở miệng "con lợn này" khép miệng "con lợn này", có thể thấy Hứa Trí Thái đầy kỳ vọng vào việc đuổi Triệu Trung đi, chỉ sợ tôi thoái chí, đương nhiên anh ta càng kỳ vọng vào việc sau khi Triệu Trung hạ bệ. Hứa Trí Thái làm Phó trưởng phòng ở Phòng Tổng hợp số 2 đã mười năm rồi, lý tưởng lớn nhất của anh ta bây giờ là làm Trưởng phòng.

Tôi cho rằng sở dĩ Hứa Trí Thái đợi lâu như vậy vẫn dậm chân tại chỗ là vì anh ta không hiểu chính trị. Lấy ví dụ cuộc "chính biến" lần này, nếu đuổi được Triệu Trung đi, chiếc ghế Trưởng phòng cũng chưa chắc là của Hứa Trí Thái, hoặc nói chắc chắn không phải của Hứa Trí Thái, kết cục của Hứa Trí Thái sẽ không tốt hơn bây giờ. Vì nguyên tắc cơ bản nhất của chính trị là phục tùng, mà phục tùng lấy sự lớn nhỏ của quyền lực làm căn cứ, quyền lực lớn thống trị quyền lực nhỏ; quyền lực nhỏ phục tùng quyền lực lớn, đây là thiết luật của chính trị học. Ngày nay bạn muốn phá vỡ thiết luật này, dù là quy tắc hiển nhiên hay quy tắc ngầm, đều sẽ không cho phép bạn làm bậy. Chính trị là thứ coi trọng quy tắc nhất, không có quy tắc không thành phương viên, ai nấy đều không giữ quy tắc, trò chơi còn chơi thế nào? Như Hứa Trí Thái vài chén rượu vào là hỉ nộ đều hiện ra mặt, đây là điều tối kỵ ở chốn quan trường.

Nhưng đối với tôi, Hứa Trí Thái là khẩu súng tốt nhất, bất kể thế nào, cứ dùng khẩu súng Hứa Trí Thái này đuổi Triệu Trung đi trước đã, cách mạng luôn phải có người hy sinh, dân chủ không phải mục đích, thông qua hy sinh đổi lấy tiến bộ mới là mục đích. Hứa Trí Thái đương nhiên cho rằng tôi tham gia "chính biến" là để làm Phó trưởng phòng, đây chính là sự thiển cận của Hứa Trí Thái, "Yến tước sao hiểu được chí chim hồng hộc", nhưng đường thì phải đi từng bước một, thực ra tôi thật sự sợ Hứa Trí Thái không nghĩ như vậy, đương nhiên anh ta nghĩ đồng minh là đồng loại, đây cũng là điểm anh ta không hiểu chính trị. Thực ra, mục đích thực sự của tôi là muốn thông qua "chính biến" lần này mở một cánh cửa cho Phòng Tổng hợp số 2. Khi còn nhỏ tôi đã thích thơ của Tagore, trong đó có một bài có những câu như: "Nếu bạn không thấy đường dưới chân trong bóng tối, hãy dỡ xương sườn mình ra, đốt thành đuốc, soi đường cho mình tiến về phía trước đi!" Lúc đó câu này từng khiến tâm hồn ngây thơ của tôi rung động vô cùng, tôi thầm quyết tâm cả đời làm người như vậy, nhưng mãi không đủ dũng khí dỡ xương sườn mình ra. Ngày nay có kẻ dám đứng ra vì chức Trưởng phòng cỏn con mà muốn làm người dỡ xương sườn, tôi cũng chỉ đành thành toàn cho anh ta, thay anh ta châm một que diêm thôi.

Hành động không thể không nói là suôn sẻ, kết quả cũng không thể không nói là lý tưởng, mọi thứ đều như tôi dự đoán, Triệu Trung bị đuổi đi, bị sắp xếp đến Trung tâm Dịch vụ Hậu cần làm Bí thư vài ngày, rất nhanh liền từ chức xuống biển. Sau khi Triệu Trung đi, Hứa Trí Thái thoải mái chưa đầy một tháng, Phó thị trưởng thường trực mới Bành Quốc Lương đích thân chọn một vị Trưởng phòng cho Phòng Tổng hợp số 2, tên là Dương Hằng Đạt. Người này lai lịch không nhỏ, từng làm thư ký năm năm cho vị lãnh đạo cũ của thành phố Đông Châu, phải biết rằng vị lãnh đạo cũ đó chính là Thái sơn Bắc đẩu của Đông Châu.

Tôi đã nghe đồn từ lâu năm xưa để tranh vị trí Phó thị trưởng thường trực, Phó thị trưởng Bành và Phó thị trưởng Lưu đã ngầm đấu đá với nhau, mối quan hệ của hai người luôn rất căng thẳng. Ngày nay Phó thị trưởng Bành đã thỏa nguyện làm Phó thị trưởng thường trực, nhưng Phó thị trưởng Lưu lại thăng tiến lên vị trí Phó tỉnh trưởng, đã không còn đứng cùng vạch xuất phát với Bành Quốc Lương, tôi nghĩ Bành Quốc Lương trong lòng không thể không sốt ruột, ông chọn thư ký của lãnh đạo cũ làm Chánh văn phòng cho mình, chắc chắn có ý đồ sâu xa!

Lưu Nhất Hạc đi rồi, giấc mơ tung hoành cùng Lưu Nhất Hạc của tôi cũng hóa thành tro bụi, nhưng tôi hiểu một đạo lý, ở chốn quan trường nếu không có người nâng đỡ, bạn có tài giỏi đến đâu cũng vô ích, vừa muốn tiền đồ, lại vừa muốn tự do, đó mới là giấc mộng Nam Kha. Một người càng gần quyền lực, càng cách xa tự do, vậy tại sao mọi người từ bỏ tự do mà đuổi theo quyền lực? Rất đơn giản, bản chất của quyền lực là thần tính, bản tính của tự do là nhân tính, tuy nhiên hàng ngàn năm qua việc quỳ lạy trước thần linh mới là thiên tính của con người, ai mà chẳng muốn trở thành thần? Không thành được thần thì làm sao? Đành phải trở thành kẻ sùng bái. Tôi là kẻ muốn đạt được cả cá và gấu, đây cũng là nguyên nhân cơ bản khiến tôi mãi không tiến bộ trên con đường làm quan. Không thể chần chừ thế này nữa, qua năm là ba mươi lăm tuổi rồi, đời người ngắn ngủi, không nắm bắt cơ hội rất có thể sống hoài sống phí cả đời ở chốn quan trường. Làm sao đây?

Phó thị trưởng thường trực mới Bành Quốc Lương năm hai mươi chín tuổi đã nhậm chức Bí thư Đoàn thanh niên thành phố Đông Châu, đã là cấp Cục trưởng rồi, cứ tiếp tục thế này, dù có đợi đến lúc nghỉ hưu, tôi cũng chưa chắc leo lên được cấp Cục trưởng. Trước đây tôi tiếp xúc không nhiều với Bành Quốc Lương, chỉ biết ông rất nghĩa khí với cấp dưới đi theo mình, tính cách cũng rất hào sảng, thường có câu "Gần nước thì trăng trước, cây hướng dương thì mùa xuân tới sớm", làm việc ở Phòng Tổng hợp Văn phòng Chính quyền được cái lợi này, suốt ngày quay quanh Thị trưởng, trước đây có Triệu Trung cản đường, tất cả cơ duyên của tôi với Lưu Nhất Hạc đều bị ông ta phá hủy hết. Trưởng phòng mới Dương Hằng Đạt tuy chưa nhìn thấu được, nhưng vừa nhậm chức liền nhường cơ hội tháp tùng Phó thị trưởng Bành đi Mỹ cho Hứa Trí Thái, xem ra khá có tấm lòng, không hổ là người từng làm thư ký cho lãnh đạo cũ, không phải hạng tầm thường. Rõ ràng tự do đối với tôi là phù vân, trước mắt chỉ đành từ bỏ tự do mà cầu tiền đồ, bất kể tấm lòng của Dương Hằng Đạt ông là giả tạo hay quả thực là như vậy, cũng đừng hòng ai cắt đứt cơ duyên của tôi với Phó thị trưởng Bành. Vì đối với người của Phòng Tổng hợp số 2 mà nói, Phó thị trưởng Bành chính là cơ duyên của tất cả mọi người.

Hiện tại thư ký của Phó thị trưởng Bành là Hồ Chiếm Phát đã theo ông năm năm rồi, nhìn bộ dạng Chu Đại Vĩ nhìn thấy Hồ Chiếm Phát mà lon ton nịnh nọt là biết Chu Đại Vĩ đã để mắt đến vị trí của Hồ Chiếm Phát. Vốn dĩ tôi không có ý định làm thư ký Thị trưởng, nhưng làm Phó trưởng phòng, Trưởng phòng Tổng hợp số 2 đều không có hy vọng, làm thư ký Thị trưởng là tia hy vọng cuối cùng bày ra trước mắt tôi. Hiện tại tôi so với Chu Đại Vĩ, mọi phương diện đều chiếm ưu thế, còn lại là xem ai có thể giành được sự đánh giá cao của Phó thị trưởng Bành. Rõ ràng, Chu Đại Vĩ là muốn thông qua Hồ Chiếm Phát để "cứu nước đường vòng", như thế là mất một nước cờ rồi. Hồ Chiếm Phát với Phó thị trưởng Bành mối quan hệ có chặt chẽ đến mấy, anh ta dù sao cũng không phải là Phó thị trưởng Bành, đương nhiên Hồ Chiếm Phát góp lời cũng vô cùng quan trọng. Không còn nghi ngờ gì nữa, muốn thay thế Hồ Chiếm Phát trở thành thư ký Thị trưởng "dưới một người, trên vạn người", phải dùng cả hai cách, ít nhất không được để Hồ Chiếm Phát gièm pha. Đương nhiên, mấu chốt nhất vẫn là cầu được sự công nhận của chính Phó thị trưởng Bành, về điểm này tôi thực sự có lòng tin, vì Phó thị trưởng Bành rất đánh giá cao cây bút trong tay tôi. Không lâu sau, cây bút này đã phát huy thần uy một lần.

Chiều hôm đó, gần tan làm, Phó thị trưởng Bành đích thân gọi tôi vào văn phòng, lúc đó tôi đã có dự cảm, Phó thị trưởng Bành chắc chắn có nhiệm vụ quan trọng giao cho tôi, mà Hồ Chiếm Phát lại không có mặt, cho thấy nhiệm vụ này ngoài hai chúng tôi ra, không nên để người khác biết. Tôi nơm nớp lo sợ đi theo Phó thị trưởng Bành vào văn phòng, quan sát sắc mặt đoán mò về cuộc gặp gỡ bí ẩn lần này, Phó thị trưởng Bành ra hiệu cho tôi ngồi trên sô pha, rồi ôn hòa khẳng định công việc của tôi thời gian qua, đặc biệt là trong việc hiểu suy nghĩ của ông khiến ông rất hài lòng, tôi khiêm tốn chờ đợi bước vào chủ đề.

Rất nhanh chủ đề đã xuất hiện, Phó thị trưởng Bành trầm tư hỏi tôi về cách nhìn nhận đối với "mở cửa". Bốn chữ "cải cách mở cửa" từ trước đến nay đều luôn đi liền với nhau, tôi không biết tại sao Phó thị trưởng Bành lại tách bốn chữ này ra, tôi đưa ra nghi vấn của mình. Phó thị trưởng Bành không chút kiêng dè nói, "cải cách" đã đi vào vùng nước sâu, do tư tưởng bị trói buộc quá nhiều, khó khăn rất lớn; ngược lại, "mở cửa" lại khác, dưới ảnh hưởng của toàn cầu hóa kinh tế, trái đất không còn là hình tròn, mà là hình phẳng, xét ở góc độ nào đó, không có mở cửa thì không có cải cách, vì vậy ông muốn viết một bài báo về phương diện "mở cửa", còn nói bài báo này là một Phó tổng biên tập của "Nhân dân Nhật báo" đặt ông viết.

Tôi biết Phó thị trưởng Bành là Ủy viên thường vụ Thành ủy trẻ nhất thành phố Đông Châu, luôn có hoài bão chính trị to lớn, vị Phó tổng biên tập "Nhân dân Nhật báo" kia chưa chắc đã đặt bài ông, nói không chừng một mặt dựa vào chất lượng bài viết, mặt khác dựa vào sự giúp đỡ của bạn bè mới có thể đăng được. Đây đúng là cơ hội trời cho, vì đừng thấy Văn phòng Chính quyền có hơn bảy trăm người, người có thể hoàn thành chất lượng cao loại bài viết mang tính lý thuyết thuần túy này không ai khác ngoài tôi. Tôi không bỏ lỡ cơ hội trình bày quan điểm của mình về "mở cửa", khi tôi nói đến "mở cửa cũng là lực lượng sản xuất", mắt Phó thị trưởng Bành sáng lên, lập tức ngắt lời tôi, đập đùi một cái nói: "Tiểu Minh, tiêu đề bài báo cứ gọi là 'Mở cửa chính là lực lượng sản xuất'."

Có thể thấy, Phó thị trưởng Bành rất coi trọng bài báo này, liên tục dặn dò tôi bỏ chút công sức. Khi tôi bước ra khỏi văn phòng Phó thị trưởng Bành, hành lang không còn một bóng người, tĩnh lặng đến mức chỉ nghe thấy tiếng tim đập của chính mình.

Tấm lòng của Dương Hằng Đạt thực sự làm cảm động Hứa Trí Thái, Hứa Trí Thái gần như trở thành chuyên gia đi nước ngoài, tuy nhiên tôi lại ngày càng cảm thấy đây là một sự tâm kế, sự tâm kế này không lộ ra, không phô ra, mục đích chính là cô lập Hứa Trí Thái, đánh tan uy tín của Hứa Trí Thái trước đây trong lòng tôi và Âu Bối Bối, Chu Đại Vĩ. Dương Hằng Đạt đã làm được, tôi phát hiện Âu Bối Bối, Chu Đại Vĩ từng xoay quanh Hứa Trí Thái đều ngả về phía Dương Hằng Đạt, ngay cả tôi cũng theo bản năng xa lánh Hứa Trí Thái.

Nhưng Hứa Trí Thái dường như không hề hay biết, vì tâm trí anh ta đều đặt cả vào Phó thị trưởng Bành. Cũng không trách được, cả Văn phòng Chính quyền có mấy người tâm trí không đặt vào Phó thị trưởng Bành? Huống chi toàn thể đồng nghiệp Phòng Tổng hợp số 2 ngày ngày tựa lưng vào cây đại thụ, chẳng ai cam tâm chỉ ngồi mát hóng mát, ai cũng muốn leo lên dọc theo cái cây đó. Tôi biết Hứa Trí Thái lợi dụng cơ hội tháp tùng Phó thị trưởng Bành đi nước ngoài, không ít lần tính kế trên người Phó thị trưởng Bành. Dương Hằng Đạt tuy nhìn thấy trong mắt, nhưng dường như không để trong lòng. Đương nhiên Dương Hằng Đạt có ngọn núi Thái sơn là lãnh đạo cũ che chở, chắc chắn không có nỗi lo hậu họa rồi. Anh ta còn lợi dụng kinh nghiệm chính trị khi viết "Suy ngẫm triết học về liệu pháp nước tiểu" cho lãnh đạo cũ, dày công tạo ra một kho tư tưởng cho Phó thị trưởng Bành, rất được Phó thị trưởng Bành đánh giá cao.

Chu Đại Vĩ gần đây cũng lập công lớn cho Hồ Chiếm Phát, Hồ Chiếm Phát đang học cao học thạc sĩ tại chức, thi ngoại ngữ là điều đau đầu nhất của Hồ Chiếm Phát, Chu Đại Vĩ thi hộ thế mà lại giành được điểm số tốt là tám mươi bảy điểm cho Hồ Chiếm Phát.

Ngay cả tâm trí của Âu Bối Bối cũng dồn hết vào Phó thị trưởng Bành, thời gian gần đây, ánh mắt cô ta nhìn Phó thị trưởng Bành khá là mê hoặc. Điều khiến tôi không thể tưởng tượng nổi là, chiều tối hôm trước tan làm, tôi về muộn một chút, trong phòng chỉ còn tôi và Âu Bối Bối, cô ta đột nhiên hỏi tôi một câu không thể tưởng tượng nổi: "Tiểu Minh, bàn về học vấn trong phòng chúng ta cậu nên xếp hạng nhất, tôi hỏi cậu, A-đam và E-va có tình yêu không?"

Âu Bối Bối để lại ấn tượng cho tôi luôn có chút thực dụng, chính vì vậy, cô ta từ trong xương tủy coi thường người chồng chỉ là chuyên viên chính. Tôi nghe người ở Cục Thu hút đầu tư thành phố bàn tán riêng, Âu Bối Bối luôn cãi vã đòi ly hôn với Vương Triều Quyền, đừng thấy Âu Bối Bối nói tiếng Anh như người Anh, nhưng viết bài thì lại không nắm được mấu chốt. Vẫn là lúc Dương Hằng Đạt mới nhậm chức, xét thấy Âu Bối Bối luôn quản lý nội vụ ở Phòng Tổng hợp số 2, muốn cho cô ta cơ hội luyện bút, vì làm việc ở Phòng Tổng hợp số 2, tài liệu không nhấc lên được thì người mãi không thể đứng trên đài diện. Âu Bối Bối không cảm thấy cây bút của mình không được, luôn canh cánh trong lòng chuyện không viết được tài liệu. Dương Hằng Đạt không muốn mang tiếng kìm hãm nhân tài, liền giao một bài viết "Tổng kết kinh tế hướng ngoại nửa đầu năm thành phố Đông Châu, dự báo xu hướng phát triển nửa cuối năm" cho Âu Bối Bối. Âu Bối Bối rất trân trọng cơ hội luyện bút này, hết lòng muốn thể hiện một chút trước mặt mọi người, kết quả sau khi bài viết xong, giao cho Dương Hằng Đạt, Dương Hằng Đạt xem xong thế mà bật cười, còn không kìm được đọc lên: "Phát triển kinh tế hướng ngoại thành phố Đông Châu như hổ xuống núi, như chẻ tre." Lúc đó tôi và Chu Đại Vĩ cũng ở đó, nghe xong cũng không nhịn được cười, Âu Bối Bối biết mình làm trò cười, thế mà thẹn quá hóa giận, tức giận bước đến trước mặt Dương Hằng Đạt, cướp lấy bản thảo xé nát tơi tả. Tuy nhiên, Âu Bối Bối khác với những nữ đồng chí quản lý nội vụ ở các phòng ban khác, người ta nói một tiếng Anh lưu loát, các Phó thị trưởng thường xuyên dẫn cô ta đi gặp khách nước ngoài, làm cho Giám đốc Văn phòng Ngoại vụ thành phố cứ trực tiếp kháng nghị với Tiêu Phúc Nhân. Kể từ khi Phó thị trưởng Bành nhậm chức Phó thị trưởng thường trực, mỗi lần gặp khách nước ngoài đều để Âu Bối Bối làm phiên dịch, cô ta đương nhiên trở thành phiên dịch chuyên trách của Phó thị trưởng Bành, Âu Bối Bối vì thế cũng như biến thành người khác, đặc biệt là ánh mắt nhìn Phó thị trưởng Bành tràn đầy sự lẳng lơ, từ đó cũng nảy sinh một số lời đồn đại.

Hôm nay Âu Bối Bối đột nhiên đặt ra một câu hỏi kỳ quái, tôi cho rằng không phải là không có căn nguyên, phía sau câu hỏi này có lẽ có ẩn tình làm khó cô ta. Thế là trầm tư một lúc, đối phó nói: "A-đam và E-va có tình yêu hay không, chỉ có con rắn mới biết."

Âu Bối Bối không hài lòng nói: "Tiểu Minh, vậy anh có biết con rắn là gì không?"

Tôi lắc đầu không hiểu, muốn dẫn dắt để cô ấy nói ra ý định của mình, quả nhiên cô ấy thẳng thừng nói: "Nói cho anh biết, rất đơn giản, rắn chính là bộ phận sinh dục của đàn ông."

"Đây là lần đầu tiên tôi nghe nói đến điều này," tôi tỏ vẻ đầy hứng thú nói, "Paul đem câu chuyện trong 'Cựu Ước - Sáng Thế Ký' về việc Adam và Eve trong vườn địa đàng nghe theo lời xúi giục của con rắn, ăn trái cây trên cây trí tuệ, rồi biết đến sự xấu hổ khi trần truồng, đoạn truyền thuyết bình thản không chút gợn sóng này, gọi là tội tổ tông của con người. Nếu rắn là bộ phận sinh dục nam, vậy tội tổ tông là gì?"

Âu Bối Bối không chút do dự trả lời: "Tất nhiên là giao hợp rồi. Thực tế Eve đã giao hợp với Adam và sinh ra con cái, chính vì thế, mỗi người sinh ra mới có tội. Vì con người có tội, nên Chúa mới trừng phạt đàn ông phải đổ mồ hôi sôi nước mắt kiếm bánh mì, đàn bà phải chịu đau đớn khi sinh nở để nối dõi tông đường."

Đây là lần đầu tiên tôi nghe được cách giải thích khác biệt đến thế, bèn trêu đùa: "Bối Bối, theo logic của cô mà suy ra, Adam và Eve sau khi giao hợp mới biết thiện ác, vậy thì lần đầu tiên của họ tuyệt đối không có tình yêu, chỉ có tình dục. Đó mới là nguồn gốc của tội tổ tông. Vốn dĩ nhân loại cứ đời đời truyền thừa thì chẳng có gì đáng sợ, đáng sợ là tình dục có thể làm tha hóa linh hồn con người, đó mới là điều đáng sợ nhất. Cô nói có đúng không?"

Lời nói của tôi dường như chạm sâu vào Âu Bối Bối, cô ấy trầm ngâm hỏi: "Nếu giữa Adam và Eve không có tình yêu, vậy anh thấy trên đời này còn có tình yêu không?"

Tôi thấy Âu Bối Bối say sưa với chủ đề tình yêu như vậy, đoán là cô ấy có tâm sự. Tôi vẫn luôn cho rằng kiểu đàn bà như Âu Bối Bối mà lấy loại công chức nhỏ như Vương Triều Quyền thì vốn dĩ là một sai lầm. Kiểu phụ nữ này sinh ra ước mơ là làm bà vợ giàu sang, chỉ tiếc là hồng nhan bạc mệnh, nên tôi đùa một câu: "Bối Bối, Adam là do Chúa dùng đất nặn ra, Eve là dùng xương sườn của Adam trộn với thịt nặn ra, họ không phải do đàn bà sinh ra, bẩm sinh đã không có rốn, nhân loại là sau khi có rốn mới biết đến tình yêu."

Âu Bối Bối nghe xong cười nghiêng ngả, dáng vẻ quyến rũ khiến người ta miên man suy nghĩ. Tiếp đó, cô ấy chuyển chủ đề, kể cho tôi một tin tức khiến tôi sững sờ. Cô ấy nói, tối hôm qua Triệu Trung mời cô ấy ăn tối, còn nói cho tôi biết Triệu Trung hiện giờ đã trở thành gã hòa thượng giả tiền đầy túi, nghe nói là thầu chùa mà phát tài. "Mấy hôm trước con của anh tôi thi cấp ba, anh tôi và chị dâu đưa cháu đi từ sớm tinh mơ tới chùa Từ Ân trên núi Tây Sơn để thắp hương cho Lão Mẫu núi Tây Sơn, nghe nói linh lắm. Anh tôi bảo, hàng người xếp hàng thắp hương dài không thấy điểm cuối." Âu Bối Bối nói như vậy, hóa ra ông chủ thực sự của chùa Từ Ân không phải hòa thượng, mà là Triệu Trung, thần thoại về Lão Mẫu núi Tây Sơn là do Triệu Trung bịa đặt ra. "Không ngờ người sắc sảo như anh tôi, vừa là phóng viên kỳ cựu của 'Báo Thanh Giang', vừa là nhà văn nổi tiếng, vậy mà cũng không nhìn thấu thần thoại về Lão Mẫu núi Tây Sơn. Thật ra đâu chỉ anh tôi, gần đây một số công chức mãi không thăng tiến nổi, tôi nghe nói cũng gia nhập hàng ngũ đi thắp hương. Anh tôi bảo, hôm đó anh ấy hình như nhìn thấy bóng dáng của Hứa Trí Thái."

Trêu đùa với Âu Bối Bối hơn một tiếng đồng hồ, bước ra khỏi tòa nhà văn phòng chính quyền thành phố, tôi không kìm được nhớ đến danh ngôn của Rousseau: "Con người sinh ra là tự do, nhưng lại luôn bị xiềng xích bủa vây." Tôi không hiểu tại sao tất cả mọi người đều bị số phận của mình hạn chế sự tự do, lòng tôi khao khát bờ bến kia, tôi vốn tưởng rằng bờ bến kia trong tâm trí mình rất rõ ràng, không biết tại sao cùng với màn đêm buông xuống, nó càng lúc càng mơ hồ. Tôi tự hỏi lòng mình lặp đi lặp lại, chẳng lẽ số phận chính là bờ bến đó sao?

Ngày bài báo "Mở cửa là sức sản xuất" được đăng tải, Phó thị trưởng Bành lại gọi tôi vào văn phòng của ông ấy. Hồ Chiếm Phát vẫn không có mặt, Phó thị trưởng Bành vỗ vai tôi thân thiết nói: "Tiểu Minh, vất vả cho cậu rồi. Bài báo 'Mở cửa là sức sản xuất' này nhận được vô số lời khen ngợi, điều này củng cố một ý nghĩ của tôi, cậu có biết là ý nghĩ gì không?"

Tôi rụt rè lắc đầu, thầm nghĩ, chắc không phải để mình thay thế Dương Hằng Đạt chứ, trừ khi Dương Hằng Đạt được thăng chức nhường chỗ, nhưng hiện tại hoàn toàn không có dấu hiệu đó.

Phó thị trưởng Bành ân cần nói: "Chiếm Phát theo tôi quá lâu rồi, không thể làm lỡ tiền đồ của người ta nữa. Ý nghĩ của tôi là sau khi Chiếm Phát đi, cậu sẽ thay thế vị trí của cậu ấy, cậu thấy thế nào?"

Thú thật, tôi đã dự cảm được kết quả này. Nếu Phó thị trưởng Bành chọn thư ký trong sảnh hành chính thì chắc chắn là tôi, nếu tôi không ở sảnh hành chính thì cũng không thể là Chu Đại Vĩ, vì Chu Đại Vĩ tỏ ra quá thông minh, không phải kiểu người Phó thị trưởng Bành ưa thích. Nhưng tôi cũng không ngờ mọi chuyện lại nhanh đến thế. Thế là tôi nhìn Phó thị trưởng Bành với vẻ thụ sủng nhược kinh.

Phó thị trưởng Bành tâm tình nói: "Tiểu Minh, cuối năm nay là đến kỳ chuyển giao nhiệm kỳ rồi. Thị trưởng cũ chuyển sang Đại hội Nhân dân, ai sẽ kế nhiệm vị trí thị trưởng thì mỗi người một ý, nhưng tôi là một trong những ứng cử viên quan trọng, còn có một đối thủ cạnh tranh mạnh mẽ, cậu có biết là ai không?"

Tôi biết Phó thị trưởng Bành đang kiểm tra sự nhạy bén chính trị của mình, bèn suy tính rồi trả lời: "Không phải là Lưu Nhất Hạc chứ?"

"Tiểu Minh," Phó thị trưởng Bành tán thưởng gật đầu nói, "Xem ra tôi không nhìn lầm người. Làm thư ký cho tôi thì phải có sự nhạy bén chính trị này. Lưu Nhất Hạc đúng là đối thủ cũ của tôi. Tiểu Minh, cậu nghĩ kỳ chuyển giao nhiệm kỳ cuối năm nay, lộc sẽ về tay ai?"

Đây lại là một bài kiểm tra chính trị nữa đối với tôi. Thú thật, Lưu Nhất Hạc trong lòng tôi luôn là một thị trưởng tận tụy, làm việc thực chất, nếu ông ấy có thể trở về thì đó là phúc của người dân Đông Châu. Tuy nhiên, tôi càng hy vọng là Bành Quốc Lương, bởi vì một khi Phó thị trưởng Bành trở thành Thị trưởng Bành, tôi thực sự trở thành người dưới một người, trên vạn người, còn lo gì không có tiền đồ xán lạn?

Tuy nhiên tôi biết rõ thực lực của Lưu Nhất Hạc, nếu Thị trưởng Đông Châu khóa tới được chọn giữa Lưu Nhất Hạc và Bành Quốc Lương, kết quả đã rõ ràng, nên tôi khéo léo nói: "Thị trưởng Bành, hai năm Lưu Nhất Hạc đi vắng, ông đã làm không ít việc tốt khiến người dân vỗ tay tán thưởng, tôi nghĩ ông đã là thị trưởng trong lòng người dân Đông Châu rồi."

Bành Quốc Lương nghe xong cười lớn.

Rời khỏi văn phòng của Phó thị trưởng Bành, tôi nôn nóng bước ra khỏi tòa nhà văn phòng chính quyền, ở quảng trường chính phủ, tôi dùng điện thoại thông báo tin vui Phó thị trưởng Bành muốn tôi làm thư ký cho anh trai. Tôi vừa nói xong, anh trai cũng nôn nóng thông báo cho tôi một tin vui, cuốn tiểu thuyết dài tập "Bắc Than Đầu" mà anh ấy dồn hết tâm huyết, tuyên bố muốn lập bia cho quê hương, đã được xuất bản, tối nay muốn mời tôi đi ăn mừng.

Nghe tin tác phẩm của anh trai được xuất bản, tôi còn kích động hơn cả việc mình được làm thư ký thị trưởng, bởi vì cuốn sách này là tâm nguyện mà cha tôi chưa hoàn thành trước khi qua đời. Cha tôi vì muốn lập một tấm bia cho quê hương dưới hình thức tiểu thuyết, đã gặp tai nạn giao thông trên đường đi thực tế, để lại cho anh trai một xấp tài liệu dày cộp về quê hương và ghi chép sáng tác rồi lìa đời. Thoắt cái cha đã rời xa chúng tôi mười năm, năm cha mất, tôi còn một năm nữa là tốt nghiệp cao học. Những năm này anh tôi đã xuất bản vài cuốn tiểu thuyết dài tập, trong nước cũng có ảnh hưởng nhất định, nhưng viết "Bắc Than Đầu" để hoàn thành di nguyện của cha, vẫn luôn là điều anh ấy hằng mong ước. Nay cuối cùng đã thực hiện được, anh em chúng tôi làm sao có thể không uống cho đã đời.

Chập tối tan làm, tôi vội vã bắt taxi đến nhà hàng Tiếu Giang Nam đối diện "Báo Thanh Giang", vừa vào sảnh, anh tôi đã đứng dậy vẫy tay chào tôi từ một chỗ ngồi gần cửa sổ.

Đồ ăn thức uống đã bày đầy đủ, tôi nôn nóng nói: "Cho xem tác phẩm của anh trước đã."

Anh tôi trịnh trọng đưa cuốn "Bắc Than Đầu" còn thơm mùi mực cho tôi, tôi nhận lấy sách, nước mắt suýt nữa trào ra, xúc động nói: "Anh, cha có thể nhắm mắt nơi chín suối rồi."

Anh tôi xúc động nói: "Tiểu Minh, khi nào anh em mình về quê ở Sơn Đông một chuyến, thắp nén nhang cho ông bà và cha, cũng báo cho cha biết, 'Bắc Than Đầu' đã xuất bản rồi."

Vì vui mừng, anh tôi gọi một chai Ngũ Lương Dịch 52 độ, tôi xúc động rót đầy rượu nói: "Anh, vì 'Bắc Than Đầu', em kính anh một ly!"

Hai anh em chúng tôi đều uống cạn. Anh tôi đặt ly rượu xuống, vẻ mặt nghiêm túc nói: "Tiểu Minh, không phải anh tạt nước lạnh vào mặt em, vốn dĩ làm thư ký thị trưởng là chuyện tốt, anh nên vui cho em, nhưng nên chọn một vị thị trưởng có tiếng tăm tốt, tiền đồ đáng tin cậy. Làm thư ký cho Bành Quốc Lương, anh khuyên em vẫn nên cân nhắc thận trọng."

Tôi vốn tưởng rằng anh trai sẽ cụng ly vì tôi sắp làm thư ký thị trưởng, không ngờ anh ấy vừa mở miệng đã tạt nước lạnh, bèn khó hiểu hỏi: "Tại sao?"

Anh tôi tâm tình nói: "Tiểu Minh, anh cũng coi là phóng viên hàng đầu của tỉnh Thanh Giang, lại là nhà văn có chút tiếng tăm, tin tức nghe được trên dưới còn nhiều hơn em. Thị trưởng, phó thị trưởng Đông Châu cộng lại có mấy chục vị, Bành Quốc Lương là người bị đồn đại nhiều nhất, có người nói ông ta háo sắc, có người nói ông ta ham mê cờ bạc... Tiểu Minh, không có lửa làm sao có khói, nếu những lời đồn đó đều là thật, em theo ông ta, anh có thể yên tâm sao?"

Ở quan trường kìm nén bao nhiêu năm, khó khăn lắm mới chộp được một cơ hội, anh trai lại khuyên tôi từ bỏ, tôi theo bản năng phản bác: "Anh, anh còn là phóng viên kỳ cựu đấy, mấy cái nghe hơi nồi chõ mà anh cũng tin? Em ngày ngày quanh quẩn bên Thị trưởng Bành, em hiểu ông ấy hơn anh. Những lời đàm tiếu anh nói chẳng qua là sự vu khống ác ý của đối thủ chính trị mà thôi, thật ra vị lãnh đạo nào chẳng có, chỉ là nhiều hay ít. Như Phó thị trưởng Bành đây, vị lãnh đạo nắm quyền to, đang thời nóng bỏng này, có người vu khống ác ý cũng chẳng có gì lạ, không có mới là lạ."

Anh tôi nói tôi ngụy biện, khuyên giải hết lời, tôi hoàn toàn không lọt tai. Tôi nghĩ, anh làm anh cả giờ là phóng viên kỳ cựu lại là nhà văn nổi tiếng, hiện giờ lại xuất bản tiểu thuyết dài tập "Bắc Than Đầu", hoàn thành di nguyện của cha, mồ mả tổ tiên vì anh mà bốc khói xanh; còn em là gì, một điều tra viên cấp chính phòng bình thường, còn chẳng bằng một quan tép riu phẩm bảy, còn nói cái gì có thời gian cùng về quê thắp nhang cho ông bà và cha, với thành tích hiện tại của em, em có mặt mũi nào mà về chứ?

Tôi không muốn nghe anh trai cằn nhằn, lại nóng lòng về nhà thưởng thức tác phẩm của anh ấy, một chai Ngũ Lương Dịch chưa uống xong đã hạ ly. Lúc chia tay, anh tôi vẫn không ngừng dặn dò, bảo tôi suy nghĩ kỹ lời anh nói, tôi ậm ừ rồi bắt taxi đi mất.

Tối nay vợ trực đêm, tôi rửa ráy xong, lên giường bật đèn đầu giường, muốn thưởng thức kỹ tác phẩm "Bắc Than Đầu" của anh trai. Tôi mân mê lật mở bìa sách, trên trang tiêu đề viết trịnh trọng bốn chữ: Dâng tặng cha. Bốn chữ này chạm sâu vào tôi, tôi không kìm được tự lẩm bẩm: "Cha, anh có 'Bắc Than Đầu' dâng tặng cha, con lấy gì dâng tặng cha đây?"

Trong phòng yên tĩnh vô cùng, ánh sáng xám trắng từ mắt tôi đi vào cơ thể, tôi phát hiện từng chữ trong tiểu thuyết đều như đôi mắt của cha đang nhìn tôi, tôi không kìm được đọc lên:

Điều khiến lão Vương Hậu Hiên ở Bắc Than Đầu không ngẩng đầu lên nổi là mãi không bế được cháu trai. Con dâu liên tiếp sinh năm đứa con gái chỉ sống được hai đứa, ngay lúc lão Hậu Hiên đang trù tính cưới thêm vợ bé cho con trai Thế Đức, con dâu Vương Bạch thị lại mang bầu. Nhà họ Vương ở Bắc Than Đầu tuy là nhà giàu, nhưng Vương Thế Đức thừa hưởng dòng máu của tổ tiên, từ nhỏ đã biết tính toán, cưới thêm một phòng lại phải tốn kém mấy chục bao lúa mì, năm ngoái hạn hán mùa xuân, thu hoạch lúa mì không tốt, lương thực rất khan hiếm. Thế Đức nói: Cha, cứ đợi nhà con sinh đứa này đã, nếu vẫn là con gái, con ta lại cưới vợ bé, nếu sinh được con trai, ta tiết kiệm được lúa mì rồi. Lão Hậu Hiên rất tán thưởng sự cần kiệm này của con trai, thấy con trai càng ngày càng giống ông nội nó, càng ngày càng giống mình. Thực lực tài chính nhà họ Vương ở Bắc Than Đầu vẫn luôn không đè bẹp được nhà họ Lý, cũng từ thế hệ ông nội của Thế Đức mới dần dần vượt qua nhà họ Lý, đến thế hệ mình thì đạt đến đỉnh cao, chỉ là nhà họ Vương ba đời độc đinh, so với nhà họ Lý thì nhân lực luôn không chiếm được thế thượng phong, đến thế hệ Thế Đức, lại càng không nối dõi được hương khói, mà con trưởng nhà họ Lý là Lý Phúc Toàn kết hôn muộn hơn Thế Đức hai năm, lão Lý Kính Trai đã bế được ba đứa cháu trai rồi, điều này khiến Vương Hậu Hiên trong lòng thực sự không dễ chịu. Tục ngữ có câu: Bất hiếu có ba, không con là lớn nhất, tận mắt thấy hạt giống con trai gieo xuống chỉ nở hoa không kết quả, lão Hậu Hiên thực sự sốt ruột như đốt lửa trong lòng.

Trang Bắc Than Đầu là do họ Lý từ Tảo Cường, Trực Lệ di cư đến đây vào đầu thời Minh, vì nằm ở phía bắc sông Tiểu Thanh, cát sông thành bãi mà có tên như vậy. Sông Tiểu Thanh chảy đến Bắc Than Đầu, hai bờ bóng cây xanh mát che sóng, trong sông ngỗng vịt nô đùa, cột buồm san sát, vận tải đường thủy bận rộn. Nhà cửa trong trang phần lớn là tường gạch đất, mặt tường trát bùn trộn rơm lúa mì, mái nhà dùng rơm rạ lợp thành mái dốc, nhưng đều có mặt tiền sơn đen, treo hai cái vòng cửa bằng sắt, chỉ có nhà họ Lý và nhà họ Vương là ngói lợp rãnh, cổng vòm gạch xanh, tường trắng ngói đen, sân trong tứ hợp.

Lúc này đang là tiết Tiểu Mãn, đúng là thời điểm lúa mì trổ bông cần trồng bông, ăn xong cơm trưa, lão Kính Trai muốn nghỉ trưa, mắt vừa lim dim, ngoài tường vang lên tiếng vó ngựa phi nước đại, chó trông nhà nhà họ Lý và chó trông nhà nhà họ Vương đang quấn lấy nhau, sợ hãi cụp đuôi trốn vào trong sân. Kính Trai bảo con trai Phúc Toàn ra ngoài xem xảy ra chuyện gì, Phúc Toàn ra ngoài không lâu hốt hoảng chạy về nói: "Cha, quan binh đi qua, trang bị đầy đủ, còn đeo súng Mauser nữa!"

Lão Kính Trai lập tức hết buồn ngủ, lão ngồi trên ghế thái sư gỗ nam mộc, cầm tẩu thuốc đồng trắng, đánh lửa đá, châm bùi nhùi, rít "phì phì" rồi hỏi: "Sao đang yên đang lành lại có quan binh đi qua?"

"Nghe Tôn cử nhân nói, kinh thành xảy ra chuyện lớn rồi, người Tây đánh vào Tử Cấm Thành, Từ Hy Thái Hậu dẫn theo Quang Tự bỏ trốn rồi."

Lão Kính Trai giật mình, suýt nữa hút cả nước thuốc trong tẩu vào miệng, ngay sau đó lão ngồi ngay ngắn lại nói: "Phúc Toàn, từ xưa đến nay, bất kể ai ngồi thiên hạ, đều phải mặc áo ăn cơm, buổi chiều phải trồng bông rồi, xem Lục Chỉ Nhi đã cho gia súc ăn no chưa, cha con ta nên ra đồng thì vẫn phải ra đồng."

Lục Chỉ Nhi là người làm thuê dài hạn nhà họ Lý, tên là Lý Lục, vì tay trái mọc sáu ngón, người ta đặt biệt danh là Lục Chỉ Nhi. Phúc Toàn gọi là lục ca, vì hai người cùng lớn lên, cha Lý Lục làm người làm thuê cả đời cho nhà Lý Kính Trai, trước khi chết giao phó Lý Lục cho Kính Trai, nhà họ Lý đối xử với người làm tốt, không những không bớt xén lúa mì, còn cưới vợ cho Lý Lục. Người phụ nữ đó bị gia đình ép làm vợ bé cho một lão già sắp chết, liều mạng trốn từ Hà Nam đến Sơn Đông, dọc đường ăn mày đến Bắc Than Đầu, đói ngất trước từ đường nhà họ Lý, được Lý Lục phát hiện bẩm báo với chủ nhà, Lý Kính Trai thuận nước đẩy thuyền, gả người phụ nữ đường cùng này cho Lý Lục. Lý Lục tính tình thật thà, gặp ai cũng khen chủ nhà tốt, lên đồng làm việc lại càng hết lòng hết sức. Anh trai của Lý Lục là Lý Ngũ làm người làm thuê cho nhà lão Vương Hậu Hiên, rất nhiều người ở Bắc Than Đầu ngưỡng mộ hai anh em đều tìm được chủ nhà tốt. Lý Ngũ tính tình hoàn toàn khác Lý Lục: Lý Ngũ hướng ngoại, là người tính tình thẳng thắn; Lý Lục hướng nội, bình thường ít nói. Lão Hậu Hiên rất thích tính tình của Lý Ngũ, Lý Ngũ tuy là người làm thuê của nhà họ Vương, nhưng lại như đã trở thành quản gia của nhà họ Vương.

Tối hôm qua, Vương Hậu Hiên cùng vợ Vương Lưu thị bàn bạc cả đêm, quyết định cầu xin Tống Tử Nương Nương phù hộ đứa trẻ trong bụng con dâu nhất định phải là cháu trai, sáng sớm lão đã gọi Thế Đức đến thượng ốc dặn dò nói: "Cha vẫn lo nhà con lại sinh con gái, mang nhiều tiền nhang khói, bảo Lý Ngũ đánh xe chở mẹ con và nhà con đến miếu Nương Nương ở Bắc Tân Điếm một chuyến đi."

Thế Đức có chút do dự nói: "Đang loạn binh kìa! Anh rể gửi thư nói, dân Nghĩa Hòa Đoàn đốt nhà thờ Thiên Chúa Hồng Gia Lâu, quan huyện đang dẫn binh đàn áp đoàn dân rồi."

Anh rể của Vương Thế Đức là một tú tài, tên là Chu Liêm Hiếu, thi cử nhiều lần không đỗ cử nhân, đã tuyệt vọng, sống dựa vào tiệm thuốc Đông y ở huyện. Vương Hậu Hiên bốc một nhúm sợi thuốc lá vàng óng nhét vào tẩu thuốc, suy tư nói: "Chúng ta là nhà nông dân, niềm vui của nhà nông dân là sinh con đẻ cái, cày ruộng ăn cơm, những thứ khác không liên quan đến chúng ta. Tranh thủ thu xếp rồi đi sớm về sớm đi."

Thế Đức hiếu thảo ở Bắc Than Đầu là có tiếng, anh không dám trái ý lão Hậu Hiên, đi ra thượng ốc, bảo Lý Ngũ đánh xe bò.

Bắc Than Đầu cách Bắc Tân Điếm hơn hai mươi dặm, xe bò cọt kẹt cọt kẹt chậm chạp đi trên đường làng, không xa là bến đò sông Tiểu Thanh, gia đình Lưu lão đại đời đời kiếp kiếp sống bằng nghề chèo đò trên sông Thanh Thủy này, xe bò lên chiếc thuyền đò vuông vức, Lưu lão đại vừa chống sào, vừa hỏi: "Huynh đệ Thế Đức, đi thăm họ hàng à?"

Vương Thế Đức không muốn nói đi làm gì, bèn đáp: "À, đi nhà chị con."

Lưu lão đại không lời nào để nói, hỏi tiếp: "Nhìn dáng vẻ chị dâu chắc sắp sinh rồi nhỉ? Lần này chị dâu chắc chắn sinh con trai!"

Vương Lưu thị thích nghe câu này, vui vẻ nói: "Lão đại, mượn lời cát tường của cậu, nhà Thế Đức mà thực sự sinh con trai, ta bảo chú Hậu Hiên nhà ta hát đại hí ba ngày trong trang."

Xe bò lên bờ, đối diện có một đội quan binh áp giải một chiếc xe tù, trong xe tù một đại hán đầu bù tóc rối, khắp người đầy vết thương, Vương Lưu thị và Vương Bạch thị nhát gan, không dám nhìn cảnh này, rụt rè cúi đầu xuống, trong lồng tù đại hán kêu lên: "Người đánh xe, có nước không? Cho xin một ngụm!" Lý Ngũ thích uống rượu, bình thường trong ngực luôn giấu bình rượu, anh lấy bình rượu ra đáp: "Có rượu, hảo hán! Phạm tội gì vậy?"

Lý Ngũ nói xong tiện tay ném bình rượu cho đại hán, đại hán đón lấy bình rượu uống ực một hơi, rồi kêu lên: "Sảng khoái, anh em! Cảm ơn rượu của chú." Nói xong ném bình rượu trả cho Lý Ngũ nói: "Ta là thủ lĩnh Nghĩa Hòa Đoàn Lịch Thành Tôn Cửu Long."

Một tên quan binh quát: "Sắp chết đến nơi rồi, còn làm ra vẻ hảo hán."

Lưu lão đại chèo đò hỏi: "Đại nhân, đây là áp giải đi đâu vậy?"

Tên quan binh kia nói: "Áp giải đến phủ Tế Nam, đại nhân Viên Thế Khải muốn mở đao xử trảm!"

Mọi người thở dài, xe tù lên thuyền đò, lúc này nghe thấy Tôn Cửu Long hát: "Dưới chân núi Bắc lửa bay phấp phới, tướng quân cả doanh siết chặt chiến bào. Bỏ ngựa lên cao ngắm nhìn, đứng trên đỉnh núi vẫy cờ lệnh. Chỉ giết đến mặt trời đỏ rực rỡ, chỉ giết đến đất chuyển núi cũng rung, chỉ giết đến chiến mã cùng gầm thét, chỉ giết đến binh lẻ nhuốm máu chiến bào..."

Thuyền đò cập bờ đối diện, Tôn Cửu Long cười lớn: "Lão tử hai mươi năm sau vẫn là một hảo hán!" Tiếng cười đó làm Vương Lưu thị và Vương Bạch thị con dâu mẹ chồng khiếp sợ, nhưng lại khiến Vương Thế Đức trong lòng thầm ngưỡng mộ. Lý Ngũ vỗ vào mông bò, xe bò cọt kẹt cọt kẹt lại lên đường, ánh mắt vẫn luôn nhìn theo đội quan binh xa dần ở bờ đối diện.

Miếu Nương Nương nằm dưới chân núi Ngọa Ngưu phía tây Bắc Tân Điếm, khuôn viên miếu không lớn, ẩn hiện trong mấy gốc liễu cổ thụ, người ra người vào phần lớn là đàn bà, già có trẻ có, người nào người nấy một lòng thành kính, Thế Đức và vợ dìu mẹ bước vào miếu Nương Nương, trong miếu khói hương nghi ngút, sương khói lượn lờ, trước án bày rất nhiều búp bê đất, hoặc ngồi, hoặc bò, hoặc tư thế nhảy múa, con nào cũng có chim nhỏ, Thế Đức trả tiền nhang khói, ba mẹ con thành kính dâng hương, rồi quỳ lạy trước mặt Tống Tử Nương Nương, mẹ con miệng không ngừng khấn nguyện, khấn xong, Thế Đức dìu mẹ đứng dậy, một lão hòa thượng đi tới chắp tay thi lễ nói: "Thí chủ chọn một đứa 'Buộc búp bê' đi!"

Vương Bạch thị mặt đỏ ửng bước đến trước bàn chọn một con búp bê đất đang bò, đưa cho lão hòa thượng, lão hòa thượng bẻ chim của búp bê đất xuống, đệ tử nhỏ của lão hòa thượng đưa đến một bát nước, Vương Bạch thị nhận lấy chim và bát nước, nuốt xuống như uống viên thuốc, lão hòa thượng chắp tay niệm lời cát tường nói: "A Di Đà Phật, nữ thí chủ xin cứ yên tâm, có Tống Tử Nương Nương phù hộ, năm tới nhất định được quý tử!"

Ba mẹ con cảm ơn lão hòa thượng rồi bước ra khỏi miếu Nương Nương, Vương Bạch thị buồn rầu nói: "Mẹ, lần này lại sinh con gái, con đâm đầu chết cho xong!"

Vương Lưu thị lấy tay bịt miệng cô ấy lại trách mắng: "Trước mặt Tống Tử Nương Nương không được nói bậy."

Từ sau khi Vương Bạch thị sinh hết con gái này đến con gái khác, Vương Lưu thị đối với con dâu không mấy thiện cảm, trên đường đến miếu Nương Nương cũng không cho con dâu sắc mặt tốt, sau khi lạy Tống Tử Nương Nương, Vương Lưu thị thở phào nhẹ nhõm, thái độ đối với con dâu trở nên ôn hòa. Nhưng sắc mặt Thế Đức vẫn tỏ ra lo lắng. Bởi vì vạn nhất Tống Tử Nương Nương không hiển linh, lão cha sợ là không chịu nổi kết quả con dâu lại sinh con gái, một khi cơ thể lão cha suy sụp, đó sẽ là đại bất hiếu. Lý Ngũ vỗ vào mông bò, xe bò cọt kẹt cọt kẹt đi về phía trước, ráng chiều đỏ rực tựa như đổ một bát canh trứng, gió nhẹ thổi qua, trên đường làng tỏa ra hương thơm lúa mì trổ bông.

Lý Ngũ đánh xe bò về đến Bắc Than Đầu, trời đã tối mờ, Thế Đức và vợ dìu Vương Lưu thị vừa bước chân vào cổng vòm gạch xanh, chó nhà mình đã chạy ra đón, Thế Đức đá con chó một cái, phát hiện chị gái đang rán bánh trong sân, trên ba viên gạch xanh đặt cái chảo rán, chị gái đang không ngừng lật một chiếc bánh tráng trắng, thấy mẹ và em dâu em trai về vội vàng chào hỏi, ba mẹ con chào hỏi vài câu liền rửa tay vào bếp bận rộn. Con rể nhà họ Vương là Chu Liêm Hiếu sau khi gặp mẹ vợ liền quay lại thượng ốc cùng bố vợ uống trà, Thế Đức gặp anh rể, lão Hậu Hiên nói: "Huyện thành loạn Nghĩa Hòa Đoàn dữ lắm, chị con và anh rể đến nhà ta ở vài ngày."

Thế Đức châm thêm trà cho tú tài Chu nói: "Anh rể, trên đường đi miếu Nương Nương gặp một đội quan binh, áp giải một chiếc xe tù, tên tù nhân đó xin nước chúng em uống, Lý Ngũ đưa bình rượu cho hắn, hắn uống xong tự xưng là thủ lĩnh Nghĩa Hòa Đoàn Tôn Cửu Long."

Tú tài Chu vừa hút tẩu thuốc của bố vợ vừa nói: "Thế thì đúng rồi, anh trai của hắn là Tôn Ngọc Long tối qua dẫn người tập kích huyện nha Lịch Thành, chặt đầu quan huyện rồi, nghe nói phủ Tế Nam đang phái đại quân tiến về huyện Lịch Thành, anh thấy thời cuộc hỗn loạn, đành đóng cửa tiệm, đưa chị con trốn vài ngày."

Sở dĩ Chu Liêm Hiếu sợ hãi phải trốn từ huyện thành về Bắc Than Đầu là vì anh ta và vợ đã theo đạo Thiên Chúa từ lâu, hiện nay không những quan phủ niêm phong nhà thờ Thiên Chúa, mà còn giải tán giáo dân, giáo dân giờ như chó mất chủ, một khi gặp dân Nghĩa Hòa Đoàn chắc chắn phải chết. Viên Thế Khải thông báo cho Giám mục Mã nhà thờ Thiên Chúa Tế Nam, đưa các giáo sĩ và nhân viên tu đạo người Trung Quốc về tổng đường để bảo vệ. Chu Liêm Hiếu có ý định đến phủ Tế Nam mở tiệm thuốc, anh ta định trốn ở nhà bố vợ vài ngày rồi cả nhà đi phủ Tế Nam. Chu Liêm Hiếu theo đạo bắt nguồn từ việc vợ là Thúy Liên khó sinh khi sinh con đầu lòng, bảy tám bà đỡ đều bó tay, ngay lúc tú tài Chu kêu trời không thấu, kêu đất không linh, tận mắt thấy mẹ con sắp lìa đời, một khách quen của tiệm thuốc nhà họ Chu dẫn đến một linh mục người Tây và hai nữ tu, khách quen nói: "Tú tài Chu, thử cách của người Tây đi, lần trước vợ tôi khó sinh chính là linh mục Sa Sĩ Lợi đỡ đẻ đấy."

Tú tài Chu nói: "Nhưng, nhưng ông ta là đàn ông."

Linh mục Sa Sĩ Lợi nói: "Tiên sinh Chu, hai nữ tu của tôi đều được đào tạo đỡ đẻ chuyên nghiệp, xin hãy yên tâm, Chúa sẽ phù hộ cho vợ và con của anh được bình an vô sự."

Quả nhiên, hai nữ tu đã thuận lợi cứu sống tính mạng của hai mẹ con, linh mục Sa Sĩ Lợi nói: "Cảm ơn Chúa, một thiên thần nhỏ đã giáng trần. Tiên sinh Chu, hãy theo đạo đi, sám hối trước mặt Chúa, không những tính mạng các anh sẽ được cứu, linh hồn các anh cũng chắc chắn sẽ được cứu rỗi."

Sau khi tú tài Chu theo đạo, trong đầu không những có thêm các thuật ngữ tôn giáo mới mẻ như sám hối, cứu rỗi, Chúa Giê-su, Thượng Đế, Thiên Quốc, Cơ Đốc, Thánh Mẫu Ma-ri-a, rửa tội, Thánh Thể, thập giá, mà quan trọng hơn là khiến anh ta phát hiện ra thuốc của người Tây đôi khi còn thần kỳ hơn hoàn tán cao đơn của Đông y, anh ta cảm thấy thuốc Tây là thứ tốt, vừa hay linh mục Sa Sĩ Lợi lại là một chuyên gia y dược, tú tài Chu muốn đến phủ Tế Nam mở tiệm thuốc Tây, hiện giờ giáo dân quay về huyện thành bất cứ lúc nào cũng có thể mất mạng, nay triều đình đã bãi bỏ khoa cử, tú tài cảm thấy không có đường báo quốc, dốc lòng kinh doanh tiệm thuốc, ngược lại là con đường tốt để cứu người giúp đời...

Trong tiểu thuyết, đứa bé trong bụng Vương Bạch thị không phải ai khác, thực chất chính là ông nội của cha tôi, "Bắc Than Đầu" viết không phải gì khác, chính là lịch sử gia tộc của tổ tiên chúng tôi. Tôi gấp sách lại, nhắm mắt, sông Tiểu Thanh trong vắt như trăng sáng hiện lên trong tâm trí, những đứa trẻ cởi truồng bơi trong sông rõ ràng có cha tôi, tất nhiên cũng có anh trai tôi và tôi, chúng tôi giống như ba anh em tất cả đều trở về tuổi thơ. Dần dần, sông Tiểu Thanh trong vắt trở nên vẩn đục, đục như sông Hoàng Hà, đục như một lão già mệt mỏi, đột nhiên nước sông đông cứng lại như nhựa đường, cha tôi, anh trai tôi và tôi với hình ảnh tuổi thơ bị đông cứng trong sông, trở thành ba bức tượng cởi truồng.

Tôi đột nhiên hiểu tại sao cha kiên quyết muốn dùng tiểu thuyết lập một tấm bia cho quê hương, hoàn toàn là vì ký ức muốn quên đi. Đối với cha mà nói, sông Tiểu Thanh là một vết thương chảy máu, đây là vết thương của thời đại, là vết thương của hiện thực, càng là vết thương của lịch sử, vì điều này, tôi không biết là nên ca ngợi hay nên nguyền rủa. Sự sống không hy vọng sự sống, cái chết không hy vọng cái chết, vậy chúng ta hy vọng gì? Tôi nhớ một nhà thơ nước ngoài từng nói: "Tất cả các ngọn lửa đều mang theo đam mê. Ánh sáng lại cô độc!" Điều này cho thấy hy vọng không phải là lửa, mà là ánh sáng. Cha tôi vì hy vọng, đến chết vẫn là một nhà văn; anh tôi vì hy vọng, đến chết có lẽ là phóng viên, có lẽ là nhà văn. Hy vọng của họ không thuộc về tôi, vì tôi quyết tâm, đến chết vẫn sẽ là một công chức.

Quả nhiên không ngoài dự đoán của tôi, Lưu Nhất Hạc nhanh chóng trở thành Thị trưởng quyền hành của thành phố Đông Châu, và được bầu với số phiếu cao làm Thị trưởng Đông Châu tại kỳ họp hai hội cuối năm. Thông qua sự tiếp xúc của tôi với Phó thị trưởng Bành, cảm nhận sâu sắc nỗi đau "Trời đã sinh ra Du, sao còn sinh ra Lượng" trong tận đáy lòng ông ấy, tất nhiên, nhân vật lớn thông thường hỉ nộ không lộ ra mặt, điều này càng làm tăng thêm nỗi đau. Với mối quan hệ tinh tế giữa Lưu Nhất Hạc và Bành Quốc Lương, tôi thực sự lo lắng một thời gian về việc liệu Phó thị trưởng Bành có giữ được vị trí Phó thị trưởng thường trực hay không, may mà có kinh không hiểm.

Chẳng bao lâu, Hồ Chiếm Phát được vinh thăng làm Phó quận trưởng quận Cổ Kiều, tôi cũng như ý nguyện thay thế vị trí đó, trở thành thư ký thị trưởng. Điều này khiến Chu Đại Vĩ vô cùng thất vọng, Chu Đại Vĩ không hề nịnh bợ tôi như nịnh bợ Hồ Chiếm Phát, vì cậu ta biết dù có một ngày tôi rời khỏi vị trí thư ký thị trưởng, Bành Quốc Lương cũng không thể chọn cậu ta. Chu Đại Vĩ rất thông minh, không còn tơ tưởng đến việc làm thư ký thị trưởng nữa, mà chuyển sang tấn công Tiêu Phúc Nhân, có thể thấy, cậu ta muốn giải quyết điều tra viên cấp phó phòng, Chu Đại Vĩ chính là thực tế như vậy.

Gần đây anh tôi cho tôi một thông tin, khiến tôi rất kinh ngạc, anh ấy nói gần đây đồng nghiệp của anh ấy là Lâm Vĩnh Thanh qua lại rất thân thiết với Hồ Chiếm Phát, nghe nói là do Hứa Trí Thái làm cầu nối, hơn nữa Phó thị trưởng Bành từng mời Lâm Vĩnh Thanh ăn cơm, tôi biết trong đó nhất định có huyền cơ, dặn anh trai dò hỏi Lâm Vĩnh Thanh, anh trai tôi mời Lâm Vĩnh Thanh uống rượu, Lâm Vĩnh Thanh sau khi say rượu nói thật, không ngờ Lâm Vĩnh Thanh và Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh Tề Tú Anh lại là tình đầu thời đại học, hai người luôn giữ tình bạn chân thành. Việc này chạm vào tôi rất nhiều, với thân phận của Phó thị trưởng Bành mà thông qua Hứa Trí Thái mời Lâm Vĩnh Thanh ăn cơm, việc này bản thân nó đã là hạ mình lắm rồi, mục đích là thông qua Lâm Vĩnh Thanh nịnh bợ Tề Tú Anh, ai mà không biết Tề Tú Anh nổi tiếng khắp cả nước là "nữ Bao Công", một Phó thị trưởng thường trực thông qua tình đầu của "nữ Bao Công" để nịnh bợ "nữ Bao Công", điều này nói lên điều gì? Tôi không dám nghĩ sâu. Tuy nhiên, nhìn từ thái độ của Hứa Trí Thái đối với tôi, tôi gián tiếp xác nhận việc này.

Khác với Chu Đại Vĩ, từ sau khi tôi làm thư ký thị trưởng, Hứa Trí Thái đối với tôi còn cung kính hơn đối với Hồ Chiếm Phát. Dương Hằng Đạt lại càng quỷ quyệt, vốn dĩ sau khi tôi làm thư ký thị trưởng thì quan hệ nên đặt ở Phòng thư ký số 1, Dương Hằng Đạt chuyên môn tìm tôi nói chuyện, khuyên tôi đừng đặt quan hệ ở Phòng thư ký số 1, nói cái gì mà Phòng tổng hợp số 2 không thể rời xa tôi, còn làm công tác tư tưởng của Phó thị trưởng Bành, bắt tôi vừa làm thư ký thị trưởng, vừa kiêm Phó phòng Phòng tổng hợp số 2, Phó thị trưởng Bành không đồng ý, nhưng quan hệ vẫn đặt ở Phòng tổng hợp số 2, khiến Trưởng phòng Phòng thư ký số 1 rất mất mặt.

Ngược lại Âu Bối Bối đối với tôi không nóng không lạnh, điều khiến tôi không hiểu là Âu Bối Bối vào văn phòng Phó thị trưởng Bành chưa bao giờ gõ cửa, dần dần tôi nhìn ra manh mối, chẳng bao lâu Âu Bối Bối sau một phen sóng gió phá thai đã ly hôn với Vương Triều Quyền, bên ngoài lưu truyền Âu Bối Bối ly hôn là vì Triệu Trung, đứa trẻ trong bụng cô ta tám chín phần là của Triệu Trung. Từ sau khi Triệu Trung lột xác trở thành gã hòa thượng giả tiền đầy túi, Âu Bối Bối và Triệu Trung liền qua lại rất mặn nồng, nhưng đứa trẻ trong bụng Âu Bối Bối tuyệt đối không phải của Triệu Trung, điểm này chỉ mình tôi biết. Tục ngữ có câu, trong mắt người hầu không có vĩ nhân. Lúc đầu anh trai khuyên tôi đừng làm cái thư ký thị trưởng này, tôi không nghe, theo thời gian trôi qua, tôi cũng bắt đầu lo lắng cho lựa chọn của mình.

Lưu Nhất Hạc sau khi nhậm chức rầm rộ bắt tay vào chiêu thương dẫn vốn, không những triệu tập đại hội động viên chiêu thương dẫn vốn toàn thành phố, còn chuyên môn chủ trì hội nghị thường kỳ của chính quyền thành phố, xây dựng và thông qua biện pháp khen thưởng nhân viên có công chiêu thương dẫn vốn, vì người phụ trách chiêu thương dẫn vốn là Phó thị trưởng Bành, Lưu Nhất Hạc thể hiện tư thế trọng dụng Bành Quốc Lương. Trong mắt tôi là Lưu Nhất Hạc rất đại độ, rất có tấm lòng, sự đại độ và tấm lòng này đích thực là xuất phát từ công việc, nhưng Phó thị trưởng Bành lại không nghĩ vậy, ông ấy cho rằng đây là Lưu Nhất Hạc muốn lợi dụng ông ấy để lập thành tích, một tư thế đấu trí đấu dũng.

Sau đại hội động viên chiêu thương dẫn vốn, tôi tháp tùng Phó thị trưởng Bành đi Thâm Quyến một chuyến, không ngờ người đến đón máy bay lại là Ôn Hoa Kiên và Trần Thực, còn có một người đàn bà trung niên vẫn còn quyến rũ, tôi không quen, qua lời giới thiệu của Phó thị trưởng Bành tôi mới biết, người đàn bà này họ Ngưu, Ôn Hoa Kiên và Trần Thực đều gọi bà ta là cô Ngưu.

Vốn dĩ chuyến này đến Thâm Quyến là để khen thưởng một thương gia Hồng Kông có đóng góp cho chiêu thương dẫn vốn, tôi tưởng việc khen thưởng sẽ tiến hành ở Thâm Quyến, nhưng không, chúng tôi ở khách sạn Hải Cảnh, bốn người đóng cửa bàn bạc việc gì trong phòng suite sang trọng đến tận nửa đêm, ngày hôm sau để tôi lại một mình ở Thâm Quyến, bốn người ngồi xe Mercedes của cô Ngưu đi Hồng Kông.

Từ đó về sau, Bành Quốc Lương thường xuyên bay Thâm Quyến, mỗi lần đến Thâm Quyến đều là cô Ngưu đến đón Bành Quốc Lương, rồi ngồi xe của cô Ngưu đi Hồng Kông, ném tôi lại một mình ở Thâm Quyến, đợi cô Ngưu lái xe đưa Bành Quốc Lương về lại Thâm Quyến, đảm bảo có Ôn Hoa Kiên và Trần Thực từ Hồng Kông đi cùng về. Thời gian lâu dần, tôi nghe ra một số manh mối từ lời ăn tiếng nói của họ, những manh mối này khiến tôi kinh hồn bạt vía, tôi biết mình đã lên nhầm thuyền.

Tục ngữ có câu, kẻ chơi lửa tất tự thiêu, mấy người này không phải đang chơi lửa, mà là đang chơi mạng! Một thời gian rất dài trong tâm trí tôi chỉ có một chữ: chạy! Tuy nhiên tôi định mệnh là một thư ký thị trưởng có đi không về, người nắm lái bánh lái cuộc đời vĩnh viễn là số phận, điều khiến tôi không hiểu là cánh cửa số phận lại là cánh cửa địa ngục.

Đó là một buổi sáng nắng đẹp, tôi và tài xế lái xe đón Bành Quốc Lương đi làm, ông ấy tỏ ra ủ rũ, suốt dọc đường ông ấy không nói một lời, vừa vào văn phòng, ông ấy đã gọi điện cho Tiêu Phúc Nhân, nói văn phòng của ông ấy thiếu một chiếc máy hủy tài liệu, hôm nay phải trang bị bằng được. Chưa đầy hai tiếng, phòng công vụ đã mang máy hủy tài liệu đến. Phó thị trưởng Bành vẫn luôn ở trong văn phòng phê duyệt tài liệu, sau khi máy hủy tài liệu được lắp đặt xong, ông ấy bắt đầu sắp xếp tài liệu và thư từ, sắp xếp xong, ông ấy từng phần từng phần nhét vào máy hủy tài liệu, bận rộn suốt hơn hai tiếng đồng hồ, vụn giấy trong máy hủy tài liệu cao tới một mét, ông ấy bận đến mức cơm trưa cũng không đi ăn, tôi đành dặn nhà ăn làm một bát mì sợi ông ấy thích ăn nhất mang đến văn phòng, nhưng Phó thị trưởng Bành lại không ăn một miếng.

Bận xong, ông ấy hút một điếu thuốc, điếu thuốc hút rất triệt để, chỉ còn lại đầu lọc, điều này chưa từng xảy ra, vì Phó thị trưởng Bành hút thuốc bao giờ cũng hút nửa điếu là dập tắt, có khi hút vài hơi là dập tắt, việc làm hôm nay của ông ấy có chút giống như muốn từ biệt văn phòng của mình vậy. Lúc này điện thoại của ông ấy vang lên, ông ấy nghe điện thoại chỉ hừ hừ hai tiếng rồi cúp máy, sau đó bảo tôi lấy xe về nhà. Tôi tưởng ông ấy không khỏe, hỏi ông ấy có phải bị bệnh không, có cần đi bệnh viện không, ông ấy lắc đầu. Sau đó mở két sắt, từ trong đó lấy ra một gói bọc chặt bằng băng dính đưa cho tôi, dặn dò nói: "Tiểu Minh, đây là tiền riêng của tôi, tôi không muốn chị dâu cậu biết, trước tiên để chỗ cậu, đừng để ở văn phòng, để ở nhà cậu, tôi khi nào dùng, khi nào cậu đưa cho tôi. Ngoài ra cậu gọi điện cho Ôn Hoa Kiên và Trần Thực, bảo họ đều đến nhà tôi."

Tôi đặt gói băng dính vào trong cặp tài liệu của mình, Bành Quốc Lương lưu luyến nhìn quanh văn phòng một vòng, sau đó dứt khoát bước ra cửa. Tôi nằm mơ cũng không ngờ tới, đây lại là lần vĩnh biệt sinh tử với Bành Quốc Lương.