Người dịch: Trương Kỳ

Mỗi sáng thức dậy, Hat đều ngồi lên lan can ban công phía sau nhà, cất giọng oang oang gọi người đối diện: "Có chuyện gì không, Bogart?"

Bogart luôn cựa mình trên giường, lầm bầm bằng giọng nói mà chẳng ai nghe rõ: "Có chuyện gì không, Hat?"

Tại sao anh ta lại được gọi là Bogart vẫn là một điều bí ẩn; tuy nhiên, tôi đoán chắc chắn đó là cái tên do Hat đặt cho. Không biết mọi người còn nhớ năm quay bộ phim "Casablanca" hay không. Chính năm đó, cái tên Bogart nổi như cồn khắp cảng Tây Ban Nha, rất nhiều chàng trai trẻ bắt đầu bắt chước thái độ sống lạnh lùng của Bogart.

Trước khi mọi người gọi anh ta là Bogart, họ gọi anh ta là Patience, vì từ sáng đến tối anh ta luôn chơi trò bài kiên nhẫn đó. Thực ra, anh ta chẳng hề thích đánh bài.

Dù bạn có bước vào căn chòi của Bogart vào lúc nào, bạn cũng sẽ thấy anh ta ngồi trên giường, trước mặt là một chiếc bàn nhỏ bày bảy hàng bài.

"Này anh bạn, có chuyện gì không?" Nếu có người đến, anh ta luôn chào hỏi nhẹ nhàng như vậy, rồi lại im lặng, cứ im lặng mười hoặc mười lăm phút. Bạn sẽ cảm thấy thật khó để nói chuyện với Bogart, dường như anh ta chẳng hứng thú với bất cứ điều gì, hơn nữa lại vô cùng kiêu ngạo. Đôi mắt anh ta rất nhỏ, lúc nào cũng lờ đờ buồn ngủ. Gương mặt anh ta béo tròn, mái tóc đen bóng, đôi tay đầy đặn. Nhưng anh ta không hề buồn cười. Anh ta làm việc gì cũng ung dung, ngay cả động tác liếm ngón cái khi chia bài cũng rất tao nhã.

Anh ta là người lạnh lùng nhất mà tôi từng gặp.

Anh ta lấy cớ mưu sinh để mở tiệm may, thậm chí còn trả tiền để tôi viết cho anh ta một tấm biển:

Tiệm may chuyên nghiệp

Nhận may các loại âu phục

Giá cả phải chăng

Anh ta mua một chiếc máy khâu và vài viên phấn màu xanh, trắng và nâu. Nhưng tôi không thể nào tưởng tượng nổi anh ta có thể cạnh tranh với ai; hơn nữa trong ấn tượng của tôi, anh ta chưa từng may nổi một bộ âu phục nào. Anh ta hơi giống Pope, người thợ mộc nhà bên. Pope chưa từng làm ra món đồ nội thất nào ra hồn, nhưng cả ngày cứ loay hoay lên kế hoạch, bào bào đục đục, làm những thứ mà tôi cho rằng là mộng gỗ. Mỗi khi tôi hỏi: "Ông Pope, ông đang làm gì vậy?", ông ta luôn trả lời: "À, nhóc con! Đó chính là vấn đề, ta đang làm một thứ không có tên." Nhưng Bogart thì đến cả việc đó cũng chẳng làm.

Khi còn nhỏ, tôi chưa bao giờ nghĩ Bogart kiếm tiền bằng cách nào. Lúc đó, tôi luôn tưởng rằng người ta lớn lên tự nhiên sẽ có tiền. Pope có một người vợ làm đủ mọi việc, kết quả thường là trở thành bạn của rất nhiều người đàn ông. Tôi chưa bao giờ nghĩ Bogart có cha hay mẹ, anh ta cũng không bao giờ đưa phụ nữ về căn chòi của mình. Căn chòi đó vốn là phòng cho người hầu, nhưng chưa từng có người hầu nào của chủ nhân căn nhà lớn ở đó cả. Chẳng qua chỉ là một thiết kế kiến trúc mà thôi.

Một người như Bogart mà cũng có bạn bè, trong mắt tôi đúng là kỳ tích. Thế nhưng, anh ta thực sự có rất nhiều bạn; có một thời gian anh ta còn được coi là người được yêu thích nhất phố. Trước đây tôi thường thấy anh ta ngồi xổm trên vỉa hè, xung quanh là những nhân vật tầm cỡ của phố. Ngay cả khi những người như Hat, Edward và Eddoes nói chuyện với anh ta, Bogart cũng luôn hạ mí mắt, dùng ngón tay vẽ vòng tròn trên đất. Khi cười, anh ta không bao giờ phát ra tiếng. Anh ta không bao giờ kể chuyện. Thế nhưng, mỗi khi mọi người tụ tập, họ luôn nói: "Chúng ta phải mời Bogart đến. Gã đó quái lắm." Tôi đoán, Bogart chắc hẳn đã mang lại cho họ rất nhiều sự an ủi và niềm vui.

Nếu không thì tại sao như tôi vừa nói, mỗi sáng Hat lại cất giọng oang oang gọi: "Có chuyện gì không, Bogart?"

Nếu không thì tại sao anh ta lại kiên nhẫn chờ đợi câu trả lời mơ hồ của Bogart mỗi ngày: "Có chuyện gì không, Hat?"

Nhưng một buổi sáng nọ, sau khi Hat gọi, chẳng có ai trả lời. Thứ vốn dĩ dường như bất biến đã biến mất.

Bogart không thấy đâu nữa. Anh ta đã đi rồi, rời bỏ chúng tôi mà không nói một lời nào.

Suốt hai ngày, đám bạn trên phố không nói một lời, tâm trạng u sầu, mọi người tụ tập trong căn chòi của Bogart. Hat cầm bộ bài để trên bàn của Bogart, suy tư thả từng lá, từng lá xuống.

Hat nói: "Các cậu nghĩ anh ta có đến Venezuela không?"

Nhưng không ai biết. Bogart hiếm khi tâm sự điều gì với họ.

Sáng hôm sau, Hat thức dậy, châm một điếu thuốc, rồi đi ra ban công phía sau nhà, vừa định mở miệng gọi thì chợt nhớ ra. Sáng hôm đó anh ta vắt sữa bò sớm hơn mọi khi, con bò tỏ vẻ rất khó chịu.

Một tháng trôi qua, rồi lại một tháng nữa, Bogart vẫn không quay về.

Hat và bạn bè của anh ta quyết định dùng căn phòng của Bogart làm câu lạc bộ. Họ đánh bài, uống rượu Rum, hút thuốc ở đó, đôi khi còn đưa những người phụ nữ tình cờ gặp về. Chẳng bao lâu sau, Hat bị cảnh sát truy nã vì tội tụ tập đánh nhau, đánh bạc, anh ta phải tốn rất nhiều tiền mới hối lộ để thoát khỏi rắc rối.

Dường như Bogart chưa từng đến phố Miguel. Dẫu sao thì Bogart cũng chỉ ở con phố này khoảng 4 năm. Khi mới đến, anh ta chỉ mang theo một chiếc vali, muốn tìm chỗ ở. Hat đang ngồi xổm trước cửa nhà, vừa hút thuốc vừa đọc báo buổi tối về kết quả giải cricket, Bogart đã hỏi anh ta. Ngay cả lúc đó, anh ta cũng không nói nhiều. Theo lời Hat kể, lúc đó anh ta chỉ nói một câu: "Anh có biết chỗ nào có nhà không?" Hat dẫn anh ta đến khu vườn nhà bên, chính là căn phòng cho người hầu có sẵn đồ đạc này, giá thuê 8 đô la một tháng. Anh ta lập tức ổn định ở đó, rồi lấy ra một bộ bài, chơi một mình.

Điều này để lại ấn tượng rất sâu sắc với Hat.

Từ đó về sau, anh ta luôn là một người bí ẩn. Anh ta trở thành "Patience".

Đến khi Hat và những người khác đã hoặc sắp quên Bogart thì anh ta lại trở về. Anh ta về nhà vào khoảng 7 giờ sáng, vào cửa thì thấy Eddoes và một người phụ nữ đang ở trên giường mình. Người phụ nữ hét lên rồi nhảy dựng dậy. Eddoes cũng nhảy dậy, nhưng không phải vì sợ hãi, mà chỉ vì xấu hổ.

Bogart nói: "Đi đi. Tôi mệt, muốn ngủ."

Chiều hôm đó anh ta ngủ đến tận 5 giờ, khi tỉnh dậy thì thấy căn phòng chật kín những người bạn cũ. Giọng Eddoes to và ồn ào để che đậy sự lúng túng của mình. Hat mang đến một chai rượu Rum.

Hat nói: "Có chuyện gì không, Bogart?"

"Có chuyện gì không, Hat?" Hat thấy Bogart tiếp lời thì vô cùng vui mừng.

Hat mở rượu Rum, lại gọi Boy đi mua nước soda.

Bogart hỏi: "Hat, bò của anh vẫn khỏe cả chứ?"

"Vẫn khỏe cả."

"Còn Boy thì sao?"

"Cũng khỏe. Lúc nãy tôi vừa gọi nó, cậu không nghe thấy à?"

"Thế còn Errol?"

"Nó cũng khỏe. Nhưng Bogart này, đã xảy ra chuyện gì vậy? Cậu vẫn ổn chứ?"

Bogart gật đầu, rồi uống một ngụm lớn rượu Rum sản xuất tại Madras, tiếp đó lại một ngụm, rồi lại một ngụm; chẳng bao lâu sau, họ đã uống cạn chai rượu Rum đó.

"Không sao," Bogart nói, "Tôi đi mua chai nữa."

Mọi người chưa bao giờ thấy Bogart uống nhiều rượu như vậy; cũng chưa bao giờ nghe anh ta nói nhiều như thế; họ đều rất kinh ngạc. Thế nhưng không ai dám hỏi Bogart đã đi đâu.

Bogart nói: "Đám nhóc các cậu không rời khỏi căn phòng này của tôi à?"

"Không có cậu, không giống như trước," Hat trả lời.

Nhưng mọi người đều rất căng thẳng. Bogart bình thường luôn mím môi khi nói, nhưng lần này môi anh ta hơi giật giật, giọng điệu còn pha chút âm hưởng Mỹ.

"Tất nhiên, tất nhiên rồi." Hai câu này Bogart nói cực kỳ chuẩn. Anh ta giống như một diễn viên vậy.

Hat không rõ Bogart có say hay không.

Các bạn biết đấy, về ngoại hình, Hat rất giống diễn viên Rex Harrison, anh ta thường cố gắng tăng thêm sự giống nhau này. Anh ta cũng chải tóc ngược ra sau, nheo nheo đôi mắt, khi nói chuyện chẳng khác nào Harrison.

"Chết tiệt, Bogart," Hat nói, anh ta trở nên khá giống Rex Harrison. "Cậu vẫn nên mau chóng kể hết mọi chuyện cho chúng tôi nghe đi."

Bogart lộ hàm răng cười cười, dáng vẻ đầy vẻ bất cần đời.

"Tôi sẽ kể." Nói xong anh ta đứng dậy, cắm hai ngón cái vào thắt lưng. "Đừng vội, tôi sẽ kể hết tất cả."

Anh ta châm một điếu thuốc, rồi ngả người ra sau, khói thuốc làm cay mắt anh ta, anh ta chớp chớp mắt, rồi thong thả kể câu chuyện của mình. Anh ta tìm được một công việc trên tàu, đi đến Guyana thuộc Anh. Từ đó anh ta xuống tàu đi vào nội địa, làm cao bồi ở Rupununi, buôn lậu hàng hóa sang Brazil (anh ta không nói là hàng gì), anh ta còn đưa một vài cô gái trẻ Brazil đến Georgetown. Anh ta mở một nhà chứa hạng nhất ở Georgetown, đang làm ăn phát đạt thì cảnh sát nhận hối lộ của anh ta lại bội tín, bắt giữ anh ta.

"Nơi đó cao cấp lắm," anh ta nói, "không có ăn mày. Toàn là thẩm phán, bác sĩ và quan chức thành phố."

"Sau đó thì sao?" Eddoes hỏi. "Vào tù à?"

"Sao cậu ngu thế," Hat nói. "Nếu là tù tội, sao gã này lại ở đây với chúng ta? Tại sao đám các cậu lại ngu ngốc như vậy? Sao cậu không để anh ta kể tiếp?"

Thế nhưng Bogart đã nổi giận, từ chối nói thêm một lời nào.

Từ đó về sau, mối quan hệ giữa đám bạn này đã thay đổi. Bogart trở thành Bogart trong phim. Hat trở thành Harrison. Cuộc đối thoại buổi sáng biến thành thế này:

"Bogart!"

"Câm miệng, Hat!"

Bogart giờ đây trở thành người đáng sợ nhất trên phố. Nghe nói ngay cả "Big Foot" cũng rất sợ anh ta. Lúc này Bogart dốc sức vào việc nhậu nhẹt, cá độ, đánh bạc, thường xuyên chửi bới những cô gái độc thân đi ngang qua phố. Anh ta mua một chiếc mũ, vành mũ sụp xuống thấp gần như che khuất đôi mắt. Anh ta thường đứng một mình bên bức tường xi măng cao của sân, hai tay đút túi, một chân tựa vào tường, miệng luôn ngậm một điếu thuốc. Anh ta gần như trở thành một cảnh tượng cố định.

Sau đó, anh ta lại biến mất. Vốn dĩ anh ta đang đánh bài cùng đám bạn trong phòng, đột nhiên đứng dậy nói: "Tôi đi vệ sinh cái đã."

Họ đã không thấy anh ta trong bốn tháng.

Khi anh ta trở về, người béo ra một chút, nhưng tính khí cũng trở nên tồi tệ hơn nhiều. Giọng điệu của anh ta lần này hoàn toàn là kiểu Mỹ. Để hoàn thiện sự bắt chước này, anh ta bắt đầu mở rộng sang trẻ con. Anh ta gọi chúng trên phố, cho chúng tiền mua kẹo cao su và sô-cô-la. Anh ta thích xoa đầu chúng, đưa ra những lời khuyên.

Sau khi anh ta ra ngoài lần thứ ba rồi trở về, anh ta tổ chức một bữa tiệc lớn trong phòng mình cho tất cả trẻ con trên phố, hay theo cách nói của anh ta là "nhóc con". Anh ta mua mấy thùng Coca-Cola, Pepsi và gần một giạ bánh ngọt.

Sau đó, cảnh sát Charles sống ở số 45 phố Miguel đến, bắt giữ Bogart.

"Đừng làm càn, Bogart," cảnh sát Charles nói.

Nhưng Bogart không hiểu hàm ý của ông ta.

"Chuyện gì vậy, anh bạn? Tôi đâu có làm gì đâu?"

Cảnh sát Charles nói cho anh ta biết.

Sự việc này đã gây ra phản ứng trên báo chí. Cáo buộc là tội đa thê; tuy nhiên, báo chí không tiết lộ gì cả, tất cả chi tiết bên trong đều phải dựa vào Hat để tìm hiểu. "Các cậu biết đấy," tối hôm đó Hat nói trên vỉa hè, "gã đó đã bỏ người vợ đầu tiên của mình ở Tunapuna, rồi đến cảng Tây Ban Nha. Họ không thể sinh con. Anh ta ở đây luôn cảm thấy rất buồn bã, rất u uất. Sau đó anh ta lại đi, tìm được một cô gái ở Caroni, anh ta đã cho cô ấy một đứa con. Người Caroni không bao giờ đùa giỡn với chuyện này, nên Bogart đành phải cưới cô gái đó."

"Nhưng tại sao anh ta lại bỏ cô ấy?" Eddoes hỏi.

"Để làm một người đàn ông, và ở cùng với anh em chúng ta."