Vấn đề cưỡng chế giải tỏa nhà cửa, Vương Tư Vũ đã từng quan tâm từ lâu. Những năm gần đây, trong nước xảy ra rất nhiều sự kiện bi thảm đều liên quan đến cưỡng chế giải tỏa. Có thể nói, những vụ thảm án do chống lại cưỡng chế giải tỏa đã nhiều không kể xiết.
Mà theo một số nguồn tin từ giới truyền thông trong nước, lợi nhuận từ việc cưỡng chế giải tỏa một số dự án của các công ty giải tỏa có thể lên tới 500%. Có khi tiền hoa hồng cho người trung gian cũng lên tới mấy triệu tệ.
Chỉ cần công ty giải tỏa vận hành tốt, có được dự án liên quan thì không cần kỹ thuật, cũng không cần quản lý. Chỉ cần tìm đến các thế lực đen tối dùng bạo lực để giải quyết vấn đề, hoàn thành dự án. Chỉ trong vòng vài tháng ngắn ngủi có thể bỏ túi gần chục triệu tệ, đúng là một vốn bốn lời. Còn đối với những vụ thương vong trong quá trình cưỡng chế giải tỏa, thì đa phần đều dùng tiền để giải quyết.
Một mạng người tươi sống, chỉ cần vài chục vạn tệ tiền bồi thường là có thể dễ dàng giải quyết, xem như chi phí của dự án. Hành vi này thật khiến người ta phẫn nộ.
Sở dĩ những vụ cưỡng chế giải tỏa bằng bạo lực cứ liên tục xảy ra, dù trung ương đã nhiều lần ra lệnh cấm, nhưng vẫn không thể ngăn chặn được, nguyên nhân sâu xa chính là vì một nửa của bạo lực kia, thực chất là siêu lợi nhuận.
Như lời của Marx đã nói, nếu tư bản có 50% lợi nhuận, nó sẽ mạo hiểm, nếu có 100% lợi nhuận, nó sẽ dám chà đạp lên mọi luật pháp, nếu có 300% lợi nhuận, nó sẽ dám phạm bất cứ tội ác nào, thậm chí chấp nhận cả nguy cơ bị treo cổ, đương nhiên cũng không ngại việc treo cổ người khác.
Trong rất nhiều dự án giải tỏa, một số quan chức, nhà phát triển, bên giao thầu, người giới thiệu, thậm chí cả các phần tử xã hội đen đều có thể nhúng tay vào để chia phần, kiếm chút lợi nhuận dính máu. Trong chuỗi lợi ích này, tràn ngập những tranh giành lợi ích trần trụi.
Tương tự như giải tỏa, còn có những vấn đề do thu hồi đất gây ra. Một số chính quyền địa phương, dùng quyền hành chính, thu hồi đất với giá rẻ mạt, sau đó chuyển nhượng lại với giá cao gấp vài lần, thậm chí hàng chục lần cho các nhà phát triển để xây nhà.
Tiếp đó, các nhà phát triển lại bán với giá cao hơn, vốn nhàn rỗi tranh nhau đẩy giá nhà lên. Như vậy, người nông dân mất đất, người dân thành phố không mua nổi nhà, lợi ích của cả hai nhóm đều bị tổn hại. Chỉ có một số quan chức có được thành tích chính trị hào nhoáng, một bộ phận thương nhân phát tài.
Đương nhiên, trong đó cũng liên quan đến một vấn đề vô cùng quan trọng, đó là chi phí phát triển. Trong quá trình xây dựng đô thị, việc xây dựng thành phố cần phải giải tỏa rất nhiều. Nếu tăng cao mức bồi thường thì tài chính của chính quyền địa phương cũng khó mà kham nổi.
Mà truy nguyên căn gốc thì đều có thể quy về vấn đề ‘tài chính đất đai’. Dù là cưỡng chế giải tỏa hay thu hồi đất, đều là hai đóa hoa ác kết trên cùng một dây leo.
Nếu không giải quyết được vấn đề ‘tài chính đất đai’, thì nhiều nơi có thể giương cao ngọn cờ ‘phát triển’, ngang nhiên xâm phạm lợi ích của những nhóm yếu thế. Dù có gây ra án mạng, dù có quy trách nhiệm cho lãnh đạo trực tiếp, thì cũng không thể ngăn chặn được đội quân cưỡng chế giải tỏa, thu hồi đất vẫn cứ nối nhau kéo đến.
Chỉ là, dù tốc độ phát triển có nhanh đến đâu, nếu không bảo vệ được những nhóm yếu thế, không đảm bảo được công bằng chính nghĩa, thì dù có xây nên những tòa nhà cao tầng, nhưng lại làm mất lòng dân, sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Phát triển càng nhanh, vấn đề càng nhiều, nguy hiểm càng lớn. Đến khi thực sự coi trọng thì e rằng đã muộn.
Vì phải chờ kết quả thương lượng, Vương Tư Vũ không rời khỏi trung tâm hoạt động văn thể của công nhân viên chức, mà đến phòng bên cạnh nghỉ ngơi.
Sau khi ngồi xuống, nhân viên đi cùng của tập đoàn Anh Hoa bưng trà nước, đồ uống và trái cây tươi lên. Phó thị trưởng Triệu Sơn Tuyền nhận điện thoại, liền đứng dậy, cười gượng gạo nói: "Vương Bí thư, có chút việc gấp cần phải giải quyết, ta xin phép đi trước."
Vương Tư Vũ gật đầu, cười phẩy tay, tiễn hắn ra ngoài, quay đầu nhìn Lê Phượng Tư, nhẹ giọng nói: "Lê bộ trưởng, vừa rồi ta đã bàn với Thị trưởng Vệ Quốc, chuyện này cần phải chú ý, xin cô sắp xếp một chút, cho giới truyền thông đưa tin một cách thích hợp, để cảnh báo cho cấp dưới, thành phố cũng sẽ sớm thảo luận và đưa ra biện pháp quản lý mới."
Lê Phượng Tư cười gật đầu, nâng chén trà lên, ý vị sâu xa nói: "Vương Bí thư, Thị trưởng Đường quả thật rất phối hợp, hình như hai tháng trước, hắn còn đến khu Hồng Vũ thị sát, khen ngợi Đỗ Hân."
Vương Tư Vũ khoát tay, trầm ngâm nói: "Thực ra, Thị trưởng Vệ Quốc cũng đã biết một số tình hình của Đỗ Hân. Thời gian trước, có rất nhiều tài liệu tố cáo Đỗ Hân, vì vậy, Thị trưởng Vệ Quốc đặc biệt dặn dò đồng chí Hồ Tuyết Tùng của Ủy ban Kỷ luật thành phố, có một cuộc nói chuyện sâu với Đỗ Hân, nhưng hiệu quả không được lý tưởng."
Lê Phượng Tư nhíu mày, có vẻ suy tư nói: "Chắc là vẫn còn người bảo kê, nếu không thì cửa ải của Hồ Tuyết Tùng, Đỗ Hân không dễ gì mà vượt qua được."
Vương Tư Vũ khẽ cười, gật đầu nói: "Có lẽ vậy, nhưng Đỗ Hân tự mình không biết cố gắng, không những không thu liễm, mà ngược lại, vì vấn đề bồi thường giải tỏa, còn đập bàn với Bí thư Hạ trong cuộc họp của khu ủy, hai người đã xảy ra tranh cãi gay gắt, khiến lão Hạ tức giận đến bốc hỏa, dẫn đoàn đi khảo sát ở tỉnh ngoài. Tối hôm kia, còn gọi điện thoại cho Thị trưởng Vệ Quốc, nhắc đến vấn đề của Đỗ Hân, khiến Thị trưởng Vệ Quốc rất đau đầu."
Lê Phượng Tư nhấp một ngụm trà, cười gật đầu, nhẹ giọng nói: "Trước tiên phải cho uống thuốc đủ liều, sau đó lại có người dân khiếu kiện vây chặn lãnh đạo thành ủy, rồi đến Trương Đồng công khai tố cáo tại chỗ. Vòng này liên kết với vòng kia. Bí thư Hạ thật không đơn giản, đang ở tỉnh ngoài mà vẫn nắm được tình hình, mượn tay của ngài, ép Thị trưởng Đường phải rõ ràng thái độ, hạ bệ Đỗ Hân."
Vương Tư Vũ khoát tay, cười nói: "Lê bộ trưởng, bất kể là vì mục đích gì, chỉ cần trên thực tế có tác dụng tốt, thì đều nên ủng hộ."
"Cũng phải." Lê Phượng Tư gật đầu, do dự một chút, rồi vẫn nghiêng người lại, nhẹ nhàng nhắc nhở: "Vương Bí thư, ngài mới đến Lạc Thủy, còn chưa đứng vững, trong nhiều việc vẫn nên thận trọng hơn."
Vương Tư Vũ nâng cốc lên, uống một ngụm trà, cười nói: "Không còn cách nào khác, thấy người dân quỳ la liệt, lúc đó ta đã nổi nóng rồi. Lúc ta làm việc ở các huyện thị Hoa Tây, chính là không có cưỡng chế giải tỏa. Cán bộ nào dám có ý đồ trong chuyện này, ta lập tức cách chức ngay."
Lê Phượng Tư cười khúc khích, mím môi nói: "Vương Bí thư, tác phong của ngài bây giờ đã đủ mạnh mẽ rồi, vừa đến Lạc Thủy, đã hạ bệ một vị khu trưởng."
Vương Tư Vũ khoát tay, cười nói: "Cũng may, Thị trưởng Vệ Quốc đồng ý, nếu không thì thật sự sẽ bị vấp phải một cú đấm vào mũi."
Lê Phượng Tư vuốt tóc, nghiêng người lại, môi khẽ động, nhỏ giọng nói: "Vương Bí thư, Thị trưởng Đường là người rất sâu sắc, tâm tư kín đáo, thủ đoạn cũng vô cùng cứng rắn, phải cẩn thận mới được. Bên cạnh giường ngủ, sao có thể để người khác ngủ say được?"
Vương Tư Vũ thu lại nụ cười, thản nhiên nói: "Biết rồi, vừa đi vừa xem thôi, tình hình đều đang thay đổi, chuyện sau này, ai cũng không thể nói trước được."
Hai người đang nói chuyện thì thư ký Lâm Nhạc đẩy cửa bước vào, có chút căng thẳng nói: "Vương Bí thư, tình hình của Đỗ Hân có chút không ổn, hình như hắn sắp suy sụp rồi, suýt chút nữa thì xảy ra chuyện."
Vương Tư Vũ giật mình, đứng dậy nói: "Đi, qua xem thế nào."
Mấy người đến phòng bên cạnh, thấy Đỗ Hân đang ngồi trên ghế sô pha, ôm đầu khóc nức nở. Bên cạnh, Phó Bí thư trưởng Chu Minh Lượng đang kiên nhẫn khuyên can. Vương Tư Vũ nhíu mày, nhẹ giọng hỏi: "Chuyện gì vậy?"
Chu Minh Lượng liếc mắt ra hiệu cho một nhân viên bên cạnh, rồi đứng dậy bước tới, trong tay cầm hai chiếc đinh sắt, nhỏ giọng nói: "Lão Đỗ đang có tâm trạng bất ổn, vừa rồi lại đập đầu vào tường, lại còn nuốt đinh nữa, khiến mọi người cuống cả lên."
Vương Tư Vũ cầm hai chiếc đinh sắt đã gỉ sét lên, đưa cho Lâm Nhạc, thở dài một tiếng, đi đến đối diện Đỗ Hân, ngồi xuống ghế sô pha, nhẹ giọng nói: "Lão Đỗ, anh làm cái gì vậy, trước hết đến Ủy ban Kỷ luật trình bày rõ tình hình, giải thích rõ vấn đề thì cũng tốt cho anh thôi, phải không?"
Đỗ Hân hai tay ôm đầu, ra sức lắc lư, lớn tiếng hét: "Nói cái gì mà nói! Ta làm ở khu Hồng Vũ bao nhiêu năm nay, không có công lao cũng có khổ lao, bọn họ cố ý giăng bẫy hãm hại ta, ta không phục!"
Vẻ mặt Vương Tư Vũ trầm xuống, khoát tay ra hiệu cho những người khác ra ngoài trước, nhíu mày nhìn Đỗ Hân, trầm giọng nói: "Anh không phục, vậy những người ở bên cạnh kia còn không phục hơn. Đều là người cả, dựa vào cái gì mà anh lại khiến người ta tan cửa nát nhà, người dân còn phải đến quỳ xin anh?"
Đỗ Hân không nói gì, một lát sau mới thở dài một tiếng, lắc đầu nói: "Vương Bí thư, ta không nghĩ sẽ xảy ra án mạng, chỉ là trong lòng không cân bằng. Người ta mở công ty, chỉ quản vài trăm người, mà đã thành triệu phú rồi, còn ta đường đường là một khu trưởng, quản lý một khu lớn như vậy, năm mươi mấy vạn dân, lấy chút tiền nhỏ thì sao?"
Vương Tư Vũ rút bao thuốc ra, đưa cho hắn một điếu, nhẹ giọng nói: "Lão Đỗ, nếu ai cũng nghĩ như anh thì còn ai làm việc nữa, đều chạy theo kiếm tiền hết sao? Hơn nữa, dù thế nào thì anh cũng không nên làm quá đáng như vậy chứ, những lời người dân nói trong cuộc họp, anh không nghe thấy sao? Thật là không ra gì!"
Đỗ Hân ngậm điếu thuốc, lại khóc lên, đứt quãng nói: "Ta cũng không còn cách nào khác. Lúc đầu, em gái ta ngày nào cũng đến nhà làm ầm ĩ, nó muốn kiếm tiền, ta có thể không giúp sao? Hồi xưa thi đại học, nhà khó khăn, nó thà bỏ học, ra chợ bán rau, cũng dành dụm tiền học phí, ủng hộ cho cái thằng anh trai này. Ta làm nên được rồi, Vương Bí thư, anh nói xem, ta có thể không giúp nó sao?"
Vương Tư Vũ im lặng, giúp hắn châm thuốc, mình cũng châm một điếu, nhíu mày hút một hơi, nhẹ giọng nói: "Nghĩ thoáng một chút đi, dù sao cũng đã phạm sai lầm rồi, hà tất gì phải tìm những lý do đó!"
Đỗ Hân ngẩng đầu, nhìn ra ngoài cửa sổ, lẩm bẩm nói: "Hồi đó khổ quá, nó đến cả một bộ quần áo tử tế cũng không nỡ mua, giữa mùa đông giá rét, mặc áo mỏng, run cầm cập, đến trường đưa tiền sinh hoạt phí cho ta. Tối hôm đó, ta khóc cả đêm, thề sẽ làm nên danh phận. Sau khi vào cơ quan, ta cúp đuôi làm chó con theo sau lãnh đạo, làm cháu suốt mười mấy năm, cuối cùng cũng ngóc đầu lên được, nhưng lại nhảy vào hố lửa, hại tất cả mọi người. Em gái ta, em trai ta, đều phải theo ta mà xui xẻo."
Vương Tư Vũ cũng có chút cảm động, quay đầu lại, thở dài nói: "Lão Đỗ, bình tĩnh lại đi, còn chưa đến ngày tận thế đâu, phải kiên cường lên."
Đỗ Hân dập thuốc, hai tay ôm đầu, vẻ mặt đau khổ nói: "Muộn rồi, vô dụng rồi, bị người ta bày mưu tính kế rồi, có khổ cũng không nói ra được. Trương Đồng cái thằng sói mắt trắng đó, đúng là hại người không ít, hồi trước nếu không có ta thì làm gì có ngày hôm nay của nó. Ta từng bước đề bạt nó lên, không ngờ nó lại có thể bắn ta sau lưng. Lòng người khó lường, quá thâm độc, vì thăng quan phát tài mà chuyện gì cũng có thể làm ra được."
Vương Tư Vũ phủi tàn thuốc, nhẹ giọng nói: "Lão Đỗ, biết người dân khiếu kiện, sao không sớm giải quyết vấn đề đi?"
Đỗ Hân mếu máo, căm phẫn nói: "Trương Đồng vỗ ngực đảm bảo, chắc chắn sẽ xử lý tốt, ta không ngờ, lại bị người mình tin tưởng nhất bán đứng."
Vương Tư Vũ nhíu mày, hết hơi hút thuốc, không nói gì thêm, mà chỉ nghe Đỗ Hân tự mình lảm nhảm.
Mười mấy phút sau, cửa phòng bị gõ, Bí thư Ủy ban Kỷ luật Hồ Tuyết Tùng bước vào, vẻ mặt nghiêm nghị nói: "Vương Bí thư, tôi đến rồi."
Vương Tư Vũ gật đầu, đứng dậy, có chút mệt mỏi nói: "Bí thư Tuyết Tùng, giao cho anh rồi. Lão Đỗ bây giờ tâm trạng không tốt lắm, nếu có thể, cho hắn nghỉ ngơi một chút."
Hồ Tuyết Tùng khẽ cười, gật đầu nói: "Được, đồng chí Đỗ Hân, mời đi theo tôi."
Đỗ Hân chậm rãi đứng dậy, hai chân run rẩy, lảm nhảm nói: "Yêu quái có chỗ dựa đều được đưa đi rồi, không có chỗ dựa thì bị các người đánh chết bằng một gậy. Ta không phục, ta không phục. Vương Bí thư, Bí thư Tuyết Tùng, thật không công bằng..."
Hồ Tuyết Tùng nhíu mày, khẽ phẩy tay, hai cán bộ kiểm tra kỷ luật bên ngoài bước vào, một trái một phải dìu Đỗ Hân đi ra. Hắn liếc nhìn Vương Tư Vũ một cái, cười nhạt rồi quay người bước ra ngoài.
Vương Tư Vũ thở dài một tiếng, đi đến bên cửa sổ, nhìn Đỗ Hân bị đẩy lên xe, trong lòng lại dâng lên chút thương cảm. Sau khi trở về phòng nghỉ, tâm trạng vẫn rất thấp thỏm, chỉ cúi đầu hút thuốc, các cán bộ bên cạnh không rõ chuyện gì xảy ra nên không ai dám lên tiếng.
Trời dần tối, cuối cùng, hành lang vang lên tiếng bước chân ồn ào, những người khiếu kiện lần lượt rời đi.
Một lát sau, Trương Đồng cung kính bước tới, tươi cười nói: "Vương Bí thư, chúng ta đã đạt được thỏa thuận với người dân rồi, vấn đề sẽ sớm được giải quyết. Vừa rồi tôi đã gọi điện cho Bí thư Hạ của khu ủy, ông ấy sẽ lập tức dẫn đoàn trở về, công việc của khu sẽ không bị ảnh hưởng gì."
Vương Tư Vũ không chút biểu cảm nhìn hắn, ‘ừ’ một tiếng, khoát tay, nhẹ giọng nói: "Biết rồi. Phải sắp xếp ổn thỏa cho những người có hoàn cảnh khó khăn, đừng để họ phải chịu ấm ức."
Trương Đồng liên tục gật đầu, cười nói: "Vương Bí thư, nhà hàng đã đặt xong rồi, thời gian cũng gần đến rồi. Hay là chúng ta qua đó trước?"
Vương Tư Vũ khoát tay, vươn vai một cái, thản nhiên nói: "Không đi đâu, hôm nay đến đây thôi."
Mọi người ‘ồ’ một tiếng rồi đứng dậy, cùng Vương Tư Vũ xuống lầu. Sau khi hàn huyên một hồi với Lưu Tổng và những người khác, mọi người lên xe. Đoàn xe chậm rãi rời khỏi tập đoàn Anh Hoa, biến mất trong màn đêm mịt mù.