Đối với lời nói đùa của Ủy viên Quốc vụ, Lục Vi Dân cũng chỉ biết cười ngượng nghịu, không tiện nói thêm gì nhiều.
Hành động của quân đội có quy trình riêng, tất nhiên trong quá trình thực hiện cũng phải thông báo cho cơ quan ngoại giao để Trung ương thống nhất trù tính, điều phối và sắp xếp. Thế nhưng, ý chí của quân đội chắc chắn ít nhiều có sự sai lệch so với suy nghĩ của cơ quan ngoại giao. Việc dung hòa ý kiến của cả hai bên để đi đến thống nhất chính là trách nhiệm của Trung ương. Chuyến đi này của Lục Vi Dân dưới danh nghĩa đại diện Văn phòng Nghiên cứu Chính sách Trung ương và Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương mang chút hương vị "ra chiêu trước", hơn nữa lại đạt được thành quả đồ sộ như vậy, nếu nói cơ quan ngoại giao không có chút suy nghĩ gì thì cũng không bình thường.
May mà Chủ nhiệm đã giúp Lục Vi Dân nói đỡ, bảo rằng hiện tại mọi thứ vẫn đang trong giai đoạn thăm dò, rất nhiều thứ vẫn chỉ dừng lại ở hình thức bề nổi, muốn có được những nội dung thực chất và chính thức thì cần phải chờ đợi sự tiếp xúc chính thức giữa cơ quan ngoại giao và quốc phòng hai nước trong bước tiếp theo.
Đây coi như là một bậc thang cho cơ quan ngoại giao. Trước khi cơ quan ngoại giao đưa ra quyết định chính thức, đoàn đại biểu của Văn phòng Nghiên cứu Chính sách Trung ương và Ban Liên lạc Đối ngoại đã đàm phán sự việc đến mức độ này, không thể không nói là có chút "tát vào mặt" cơ quan ngoại giao. Ủy viên Quốc vụ phụ trách công tác ngoại giao chắc chắn trong lòng vẫn có chút khó chịu. Tất nhiên, xét về bản chất sự việc thì đây vẫn là chuyện tốt, đối với việc Hải quân Trung Quốc bước ra khỏi biên giới, thực sự giành được điểm đặt chân, thì đây cũng là một cơ hội hiếm có.
Tổng Bí thư rất đúng giờ, không hề có sự trì hoãn như mọi người tưởng tượng. Ông chào hỏi mọi người nhập tọa rất hòa nhã, thậm chí còn đặc biệt chào hỏi Lục Vi Dân, chúc mừng anh dẫn đoàn xuất ngoại thành công trở về, điều này khiến Lục Vi Dân cũng cảm thấy có chút thụ sủng nhược kinh.
Cùng đi vào với Tổng Bí thư còn có Chủ nhiệm Văn phòng Tổng Bí thư, bầu không khí trong phòng khách dường như cũng đột ngột trở nên nghiêm trọng hơn.
Sau khi Tổng Bí thư tùy ý nói vài câu với các vị lãnh đạo, ông mới bước vào chủ đề chính, bày tỏ hy vọng được nghe Lục Vi Dân tường trình về thu hoạch và cảm nhận trong chuyến dẫn đầu đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Trung Quốc thăm tám nước châu Phi lần này. Đồng thời, ông muốn nghe Lục Vi Dân, trên cương vị Phó Chủ nhiệm Văn phòng Nghiên cứu Chính sách Trung ương và Phó Trưởng ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương, đưa ra những đề nghị và ý kiến về công tác đối với châu Phi của hai cơ quan này.
Lời của Tổng Bí thư vừa dứt, Lục Vi Dân chưa cảm thấy gì, nhưng những vị lãnh đạo khác đều cảm thấy có ý nghĩa không tầm thường. Tổng Bí thư muốn nghe báo cáo là chuyện bình thường, muốn nghe Lục Vi Dân nói về thu hoạch và cảm nhận cũng là lẽ đương nhiên, nhưng yêu cầu Lục Vi Dân nói về đề nghị và ý kiến đối với công tác châu Phi trong phạm vi quyền hạn của Văn phòng Nghiên cứu Chính sách và Ban Liên lạc Đối ngoại thì lại khác hẳn. Điều này có nghĩa là Tổng Bí thư dường như rất coi trọng bản báo cáo đó, từ trong báo cáo đã nếm ra được những điều khác biệt, hy vọng trong lần báo cáo này Lục Vi Dân sẽ phơi bày hết ra.
Triệu Gia Hoài thực ra cũng đã có sự chuẩn bị tâm lý, nhưng điều ông nghĩ đến là có thể trong lúc nghe báo cáo, Tổng Bí thư sẽ tiện thể hỏi một vài ý kiến liên quan, chứ không ngờ Tổng Bí thư ngay từ đầu đã thẳng thắn bày tỏ muốn nghe những điều nằm ngoài báo cáo. Điều này có nghĩa là trọng tâm của lần báo cáo này dường như đã thay đổi, thiên lệch hơn về những thứ nằm ngoài văn bản.
"Theo sự sắp xếp và yêu cầu của Trung ương, lần này tôi dẫn đoàn thăm tám nước châu Phi, kéo dài 33 ngày, tham gia gần một trăm cuộc tham quan, khảo sát, tọa đàm, đối thoại, về cơ bản đã hoàn thành mục tiêu đề ra, đồng thời cũng tham gia một số hoạt động ngoài chương trình và đạt được kết quả khá tốt. Sau đây tôi xin giới thiệu tóm tắt tình hình chuyến đi thăm tám nước, sau đó báo cáo cụ thể về thu hoạch và thành quả, cuối cùng theo yêu cầu của Tổng Bí thư, tôi xin chia sẻ một vài cảm nhận của cá nhân mình."
Mặc dù cảm thấy bầu không khí có chút nghiêm nghị, nhưng Lục Vi Dân lúc này lại không hề nhút nhát. Trước đó anh còn có chút căng thẳng, nhưng khi thực sự vào trận, anh lại không hề sợ hãi. Theo lời anh tự nói, anh là kiểu "tuyển thủ thi cử", càng là đại cảnh, càng phát huy tốt.
"Trạm dừng chân đầu tiên là Ethiopia, tình hình Ethiopia tôi không giới thiệu nhiều nữa, tôi xin nói về mục đích, ý đồ và suy nghĩ của chúng ta khi thăm nước này. Đảng cầm quyền Ethiopia và Đảng Cộng sản Trung Quốc chúng ta duy trì mối quan hệ khá mật thiết. Mặt trận Cách mạng Dân chủ Nhân dân Ethiopia (EPRDF) hiện tại vẫn có độ ủng hộ khá cao trong lòng dân chúng trong nước, nhưng EPRDF vẫn đang đối mặt với áp lực phát triển kinh tế to lớn. Hiện tại mối quan hệ giữa EPRDF và các nước Mỹ, Âu cũng đang phát triển thuận lợi... Trong quá trình tiếp xúc và khảo sát, chúng tôi cảm thấy EPRDF vẫn nắm bắt được tình hình đang không ngừng biến động hiện nay, nhận thức được rằng phát triển kinh tế, nâng cao mức sống người dân là phương thức quan trọng nhất để duy trì sự ổn định và đoàn kết quốc gia. Tuy nhiên, vì họ vẫn đang trong giai đoạn phát triển, nên vẫn còn thiếu kinh nghiệm trong việc làm thế nào để đảng cầm quyền dẫn dắt sự phát triển kinh tế trong thời kỳ chuyển đổi xã hội. Về điểm này, họ cũng rất hy vọng có thể học hỏi chúng ta, học hỏi kinh nghiệm mà Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đạt được trong quá trình cải cách mở cửa. Về điểm này, tôi đặc biệt cảm nhận được sự cấp bách trong lòng họ..."
"...Trong các cuộc hội đàm, tôi cũng đề nghị họ có thể sắp xếp cán bộ đến Trường Đảng Trung ương của chúng ta để đào tạo ngắn hạn, trung hạn, thậm chí là dài hạn. Nhưng họ cho rằng do nhiều yếu tố hạn chế, quy mô đào tạo như vậy không thể quá lớn, nhất là đối với cán bộ trung và cơ sở của EPRDF thì không thực tế. Vì vậy, tôi đề nghị họ có thể tự xây dựng học viện đào tạo cán bộ của riêng EPRDF, tức là Trường Đảng Trung ương của chính họ. Như vậy vừa có thể thực hiện đào tạo tại chỗ, vừa có thể kết hợp với thực tế bản địa. Nếu như về đội ngũ giáo viên và các thiết bị khác còn thiếu hụt, Đảng Cộng sản Trung Quốc chúng ta có thể cân nhắc hỗ trợ một phần. Họ rất hứng thú với đề nghị này của chúng ta, đặc biệt hy vọng sau khi xây dựng trường đảng, chúng ta có thể cử một số cán bộ có kinh nghiệm thực tiễn ở cơ sở, giỏi về công tác kinh tế đến làm giáo viên, để đào tạo có trọng tâm cho đội ngũ cán bộ trung và cơ sở của EPRDF, nhằm giúp EPRDF có thể phát huy vai trò lớn hơn trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương..."
Mọi người có mặt đều nghe rất chăm chú. Mặc dù trước đó họ đều đã đọc báo cáo chuyến thăm của Lục Vi Dân, nhưng những thứ trên văn bản rốt cuộc không thể sinh động và trực quan bằng việc báo cáo trực tiếp như thế này, có vấn đề gì cũng có thể hỏi ngay tại chỗ để hiểu rõ ràng, thấu đáo hơn.
"Chuyến thăm lần này, chúng tôi đã đặc biệt bổ sung một số sắp xếp, điều này trước khi đi cũng đã báo cáo đặc biệt với Trung ương, đó là phải tăng cường tiếp xúc, giao lưu, trao đổi với các đảng phái khác ngoài đảng cầm quyền và các tổ chức xã hội dân sự ở các nước, ví dụ như công đoàn ngành, hội nông dân cũng như giới truyền thông. Tôi cảm thấy điểm này đặc biệt quan trọng. Ở các nước châu Phi này, tôi có một cảm nhận khá lớn, đó là chính phủ và đảng cầm quyền rất nhiệt tình và tích cực với thái độ của Trung Quốc chúng ta, nhưng thái độ của người dân lại không đồng nhất, có người hoan nghênh, cũng có người phản cảm. Điều này có nhiều yếu tố, tôi cho rằng trong đó yếu tố quan trọng nhất có lẽ là do chúng ta quá chú trọng vào việc giao thiệp với đảng cầm quyền và chính phủ mà bỏ qua việc tiếp xúc, giao lưu với một số đảng đối lập, đảng không cầm quyền và các tổ chức xã hội dân sự, dẫn đến việc họ không hiểu về thực tế, từ tâm lý lại sinh ra thù địch, phản cảm. Cộng thêm nếu có một số người nước ngoài có ý đồ xấu ở giữa kích động, bôi nhọ, rất dễ dàng xóa nhòa và triệt tiêu những ưu thế mà chúng ta có được trong việc phát triển quan hệ với đảng cầm quyền và chính phủ, khiến cho sự phát triển và hoạt động của doanh nghiệp Trung Quốc và người Trung Quốc tại các nước châu Phi này chịu nhiều ảnh hưởng..."
Quan điểm này của Lục Vi Dân vốn định để đến cuối cùng khi nói về cảm nhận mới nói, nhưng nói mãi thành quen, nên anh đã dẫn dắt chủ đề đến đây luôn.
Những lời này của anh lập tức thu hút sự quan tâm và coi trọng của mọi người có mặt.
Thực ra, hiện tượng mà Lục Vi Dân nhắc tới không phải là trường hợp cá biệt, mà là một hiện tượng phổ biến. Lẽ ra, Trung Quốc những năm 60, 70 thắt lưng buộc bụng hỗ trợ các nước châu Phi, đã kết giao tình nghĩa sâu đậm với các nước châu Phi. Mặc dù thời đại đang thay đổi, nhưng hiện nay Trung Quốc quay trở lại châu Phi, nhất là trong các giao dịch kinh tế thương mại và dự án đầu tư lại tiến hành hợp tác toàn diện với các nước châu Phi, đã đóng vai trò thúc đẩy rất tốt cho sự phát triển kinh tế của các nước này. Đặc biệt là những năm gần đây, cùng với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế Trung Quốc, sự hợp tác về thương mại và đầu tư giữa Trung Quốc và các nước châu Phi càng mật thiết hơn. Hơn nữa, Trung Quốc cũng tuân thủ một quan điểm hoàn toàn khác biệt với Âu Mỹ, đó là không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước châu Phi, không chỉ trích, áp đặt công việc nội bộ của họ. Đáng lẽ trong tình hình này, Trung Quốc nên trở thành người bạn thân thiết nhất của các nước đang phát triển ở châu Phi, nhưng thực tế lại không tốt đẹp như chúng ta mong muốn.
Dù ở bất kỳ quốc gia nào, luôn có những tạp âm không hài hòa nổi lên. Tất nhiên yếu tố trong đó rất đa dạng, một là bạn mong đợi tất cả mọi người đều hoan nghênh doanh nghiệp và người Trung Quốc đến châu Phi là không thực tế. Hai là lượng lớn doanh nghiệp và nhân viên Trung Quốc vào châu Phi, trong đó khó tránh khỏi có những người phẩm chất kém, thậm chí là phạm pháp, phá hoại hình ảnh Trung Quốc. Ba là có lẽ đúng là có yếu tố các nước Âu Mỹ vì tâm lý khác nhau mà bôi nhọ, hạ thấp. Nhưng tất cả mọi người đều cho rằng những yếu tố này không thể mang lại ảnh hưởng tiêu cực lớn như vậy cho Trung Quốc. Về vấn đề này, phía Trung Quốc cũng luôn tìm tòi, xem xét yếu tố nào thực sự kìm hãm việc cải thiện hình ảnh và mở rộng tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại châu Phi?
Bây giờ Lục Vi Dân đề xuất việc tiếp xúc với đảng đối lập và đảng không cầm quyền, lại đặc biệt nhắc đến việc giao lưu, trao đổi với các tổ chức đoàn thể xã hội như công đoàn ngành, hội nông dân, thậm chí là tổ chức bảo vệ môi trường, khiến mọi người có mặt đều có cảm giác như bừng tỉnh. Nếu nói về yếu tố đảng đối lập và đảng không cầm quyền, mọi người đều có thể nghĩ tới, nhưng như công đoàn, hội nông dân và các tổ chức nhóm xã hội khác, trước đây phía chúng ta quả thực đã có chút bỏ quên. Còn như giới truyền thông, dù có tiếp xúc nhưng cơ bản đều là các tờ báo lớn của chính phủ và truyền thông chính thống của các nước, còn tiếp xúc với các phương tiện truyền thông báo chí mang tính địa phương, tính ngành hoặc tư nhân thì khá ít. Mà chính những người này, những phương tiện truyền thông này, lại trở thành tiền đồn và trận địa chính phát ra những tạp âm không hài hòa, hay nói cách khác là phản đối và bôi nhọ tầm ảnh hưởng của Trung Quốc.
