Thẩm phán Pyncheon, trong lúc hai người họ hàng của ông ta bay đi trong sự vội vàng thiếu suy nghĩ, vẫn ngồi trong gian sảnh cũ, giữ nhà, theo một cụm từ quen thuộc, vì những người thường trú của nó vắng mặt. Câu chuyện của chúng ta giờ đây chuyển sang ông ta, và ngôi nhà bảy đầu hồi cổ kính, như một con cú, hoang mang trong ánh sáng ban ngày, và vội vàng bay về hốc cây của nó.
Cho đến giờ ngài thẩm phán đã ngồi im tại chỗ rất lâu. Ông không cử động bàn tay hay bàn chân, cũng không thu ánh mắt hẹp như sợi tóc khỏi hướng nhìn chằm chằm của nó vào góc phòng, từ lúc tiếng chân của bà Hepzibah và ông Clifford cọt kẹt dọc hành lang, và cánh cửa bên ngoài được cẩn thận đóng lại sau lưng họ. Ông cầm chiếc đồng hồ bỏ túi trong bàn tay trái, nhưng nắm chặt theo một cách khiến người ta không thể trông thấy mặt đồng hồ. Thật là hợp với sự trầm tư mặc tưởng! Hoặc, giả dụ ông ta đang ngủ, thì sự yên tĩnh của lương tâm thật trẻ thơ, và vùng dạ dày ở chế độ yên lành, biểu hiện qua giấc ngủ hoàn toàn không bị phá ngang bởi những cái giật mình, chuột rút, co quắp, nói mơ, tiếng khìn khịt qua đường mũi, hoặc bất cứ nhịp thở bất thường nào! Ta phải tự nín thở, mới xác định được ông ta có thở hay không. Rất khó nghe thấy. Ta nghe thấy tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ nhưng ta không nghe thấy tiếng thở của ông ta. Hẳn là một giấc ngủ vô cùng khoan khoái! Tuy nhiên, không thể có chuyện ngài thẩm phán ngủ. Mắt ông ta mở! Một chính trị gia kỳ cựu như ông ta sẽ không bao giờ ngủ với đôi mắt mở to, để cho kẻ thù hay người thích gây chuyện nào đó, nhân lúc ông ta sơ hở, sẽ nhìn qua hai cửa sổ này vào tâm trí ông ta, và thu được những phát hiện lạ lùng giữa đám hồi ức, kế hoạch, hy vọng, lo sợ, những điểm yếu và điểm mạnh, mà cho đến giờ ông ta chưa chia sẻ với ai. Tục ngữ nói một người thận trọng thường ngủ mở một mắt. Điều đó có thể sáng suốt. Nhưng với cả hai mắt thì không, vì đấy là bất cẩn! Không, không! Thẩm phán Pyncheon không thể nào đang ngủ.
Tuy nhiên quả là khác thường khi một quý ông bận rộn bao việc, - và cũng chú trọng tính đúng giờ, - lại nán lại trong một tòa nhà cũ vắng vẻ mà ông ta hình như chưa bao giờ quá mong muốn đến thăm. Cái ghế gỗ sồi có thể quyến rũ ông ta với sự rộng rãi của nó. Nếu tính đến thời kỳ xa xưa mà nó được ưa chuộng, nó đúng là một cái ghế rộng rãi, thoải mái, vừa vặn, ở mọi sự kiện, và không gò bó đối với khổ người của ngài thẩm phán. Một người to lớn hơn có thể thấy thoải mái trong nó. Tổ tiên của ông ta, chân dung hiện treo trên tường, với tất cả những lời phàn nàn của một người Anh quốc, ít khi phải ngồi o ép giữa hai tay ghế, hoặc chật ních đệm ghế. Nhưng còn có những chiếc ghế tốt hơn, - bằng gỗ hồng sắc, óc chó đen, hồng mộc, đệm lò xo, và đệm bọc lụa damask, với những độ dốc đa dạng, và vô số sáng chế tài tình để khiến chúng thoải mái, và ngăn ngừa sự nhàm chán của việc quá thoải mái, - độ hai chục cái ghế như vậy sẵn sàng phục vụ thẩm phán Pyncheon. Đúng vậy! trong hai chục phòng khách sẽ niềm nở đón tiếp ông ta. Bà mẹ sẽ tiến lên đón ông ta, với bàn tay giơ sẵn; cô con gái còn trong trắng, tầm tuổi ông ta hiện giờ, - một góa phụ già, như ông ta tươi cười tự mô tả trong đầu, sẽ giũ tấm đệm cho ngài thẩm phán, và cố hết sức để ông ta hài lòng. Vì ngài thẩm phán là một người thành đạt. Hơn nữa, ông ta ấp ủ những dự định, giống như những người khác, và khả quan hơn dự định của phần lớn những người khác; hoặc ít nhất là làm điều đó, khi ông ta nằm trên giường sáng nay, trong trạng thái lơ mơ dễ chịu, lên kế hoạch công việc trong ngày, và dự đoán các khả năng của mười lăm năm tới. Với sức khỏe dồi dào, và ít chịu ảnh hưởng của tuổi tác, mười lăm năm hoặc hai mươi năm - phải, hoặc có lẽ hai lăm năm! – ông ta có thể coi là thời hoàng kim của mình. Hai lăm năm để hưởng thụ tài sản của mình ở thành thị và nông thôn, đường sắt của ông ta, ngân hàng, và những cổ phần bảo hiểm, trái phiếu nhà nước, nói tóm lại, của cải của ông ta, dù là đầu tư bằng cách nào, hiện nằm trong tay ông ta, hoặc sẽ sớm giành được; cùng với những danh tiếng đã có, và những danh tiếng lớn hơn chưa tới! Thật tốt! Thật tuyệt! Thật mỹ mãn!
Vẫn nấn ná trên chiếc ghế cũ! Nếu ngài thẩm phán có dư thời gian để hao phí, sao ông ta không đến văn phòng bảo hiểm, theo thói quen hàng ngày, và ngồi vào một trong những cái ghế bành bọc da êm ái ở đấy, lắng nghe tin tức trong ngày, và làm như tình cờ buông đôi ba câu sâu sắc, chúng chắc chắn sẽ trở thành tin thời sự của ngày mai. Và chẳng phải có một cuộc họp của các giám đốc ngân hàng mà ngài thẩm phán định tham dự, do văn phòng ông ta chủ trì sao? Ngày giờ đã ghi trên một tấm thiệp nằm trong túi áo vest bên phải của ngài thẩm phán. Ông ta hãy đi đến đó, và ngả người trên những túi tiền của mình! Ông ta đã ngồi khá lâu trên cái ghế cũ này rồi!
Vốn dĩ hôm nay là một ngày bận rộn. Đầu tiên là cuộc chất vấn Clifford. Nửa tiếng đồng hồ là đủ, theo tính toán của thẩm phán, có khi còn ít hơn, nhưng - xét đến việc phải đối phó với bà Hepzibah trước, và mấy bà phụ nữ này có khuynh hướng lắm lời trong khi chỉ một vài câu sẽ tốt hơn nhiều – tốt nhất là cứ cho nó nửa tiếng. Nửa tiếng? Sao kia, ngài thẩm phán, đã hai tiếng trôi qua, theo cái đồng hồ bấm giờ cực kỳ chính xác của ông ta. Hãy đưa mắt xuống nhìn xem! À, ông ta sẽ không bắt bản thân phải nhọc công củi đầu, hay giơ bàn tay lên, để đưa cái đồng hồ trung thành vào tầm mắt! Đột nhiên thời gian không còn quan trọng với ngài thẩm phán nữa!
Và có phải ông ta đã quên tất cả các mục khác trong lịch trình của mình? Xong vụ của Clifford, ông ta sẽ gặp một tay môi giới của công ty State Street, đảm trách thu mua một tỷ lệ lớn, và là loại giấy bạc tốt nhất, vài ngàn đồng lẻ mà ngài thẩm phán chưa đầu tư. Kẻ cho vay nặng lãi nhăn nheo ấy ắt sẽ đi một chuyến tàu vô ích. Nửa giờ sau đó, ở con phố kế bên, sẽ diễn ra một cuộc đấu giá bất động sản, trong đó có một mảnh trước đây của nhà Pyncheon, vốn là đất vườn của Maule. Nó đã được gia đình Pyncheon chuyển nhượng cách đây tám mươi năm, nhưng ngài thẩm phán vẫn để ý đến nó, và quyết tâm sáp nhập trở lại vào diện tích đất nhỏ hẹp vẫn bao quanh ngôi nhà bảy đầu hồi; và bây giờ, trong suốt cơn bất tỉnh kỳ cục này, cây búa quyết định hẳn đã gõ xuống, và chuyển gia sản của chúng ta cho một người sở hữu xa lạ nào đấy. Có thể cuộc mua bán đã được hoãn lại đến khi thời tiết đẹp hơn. Nếu vậy, ngài thẩm phán có tranh thủ xuất hiện, và làm hài lòng nhà đấu giá bằng con số mình đưa ra, vào dịp gần nhất?
Công chuyện tiếp theo là mua một con ngựa để ông ta cười. Con ngựa yêu thích của ông ta từ trước đến nay đã vấp ngã, ngay sáng nay, trên đường vào thị trấn, và đành phải bỏ ngay. Cái cổ của thẩm phán Pyncheon quá quý giá để mạo hiểm vào một sự việc bất ngờ như con ngựa vấp ngã. Nếu tất cả công chuyện ở trên hoàn thành đúng giờ, ông ta có thể tham gia cuộc gặp mặt của một hội các nhà hảo tâm. Tuy nhiên tên của cái hội ấy, trong vô số các hội từ thiện của ông ta, đã bị quên mất. Do đó cuộc gặp này có thể bỏ lỡ cũng không thiệt hại gì. Và nếu ông ta còn thời gian, giữa lớp lớp các sự vụ cấp bách hơn, ông ta phải tiến hành thay mới bia mộ của bà Pyncheon, người quản trang thông báo nó đã rơi xuống mặt đá cẩm thạch của ngôi mộ, và nứt làm đôi. Bà là một người phụ nữ đáng ca ngợi, ngài thẩm phán nghĩ, bất chấp chứng bồn chồn của bà, và những giọt nước mắt eo, và hành xử ngu ngốc của bà với cà phê; và vì bà lìa đời một cách quá ư đúng lúc, ông ta sẽ không khắt khe cho cái bia mộ thứ hai. Ít ra còn tốt hơn là bà chưa từng cần đến bất cứ cái nào! Việc tiếp theo trong danh sách là đặt mấy cây ăn trái loại hiếm, để có thể giao đến ngôi nhà nông thôn của ông ta mùa thu sang năm. Phải rồi, cứ mua đi! Có thể những quả đào sẽ ngọt lịm trong miệng ông, thẩm phán Pyncheon ạ! Sau đó đến một việc quan trọng hơn. Một ủy ban của đảng chính trị của ông ta muốn xin một hoặc hai trăm đô la, ngoài khoản ông ta chi lần trước, để thực hiện chiến dịch tranh cử mùa thu. Thẩm phán là một người yêu nước, vận mệnh quốc gia được đặt cược vào cuộc bầu cử tháng Mười một; bên cạnh đó, theo tiên đoán trong một đoạn khác, ông ta không đánh cược vụn vặt trong trò chơi lớn này. Ông ta sẽ đáp ứng yêu cầu của ủy ban; không, ông ta sẽ hào phóng hơn họ mong đợi; họ sẽ có tấm chi phiếu năm trăm đô la, và nhiều hơn, nếu cần. Tiếp theo là gì nhỉ? Một quả phụ sa sút, có chồng là bạn ngày xưa của thẩm phán Pyncheon, đã trình bày với ông ta cảnh cơ cực của mình, trong một bức thư rất xúc động. Bà và cô con gái xinh đẹp gần như không đủ ăn. Ông ta phần nào định đến thăm bà ta hôm nay, có lẽ có có lẽ không, còn tùy ông ta có thời giờ rảnh rỗi không, và với một tờ chi phiếu nhỏ.
Một công chuyện khác, tuy nhiên ông ta không đặt nặng (cũng nên chú ý, bạn biết đấy, nhưng đừng quá lo lắng, khi liên quan đến sức khỏe cá nhân), - một công chuyện khác là tham vấn bác sĩ của ông ta. Về chuyện gì mới được? Khá khó để miêu tả triệu chứng. Có phải chỉ là mờ mắt hay chóng mặt? - hoặc mắc nghẹn, hoặc khó thở, hay là tiếng khò khè òng ọc trong lồng ngực, như nhà giải phẫu nói? - hay là triệu chứng đập mạnh và loạn nhịp của quả tim, thứ đáng tự hào với ông ta hơn những thứ khác, khi cho thấy rằng bộ phận đó không bị gạt ra ngoài dự liệu sức khỏe của thẩm phán? Không quan trọng nó là gì. Bác sĩ có lẽ sẽ mỉm cười trước những chứng bệnh vặt như thế được kể trước đối tai chuyên nghiệp của mình; ngài thẩm phán sẽ mỉm cười đáp lại; và ánh mắt hai người gặp nhau, họ sẽ cùng cười ha hả! Có thế cũng cần đi khám. Ngài thẩm phán sẽ mặc kệ.
Xin ông, xin ông, thẩm phán Pyncheon, nhìn đồng hồ đi! Sao – không một cái liếc mắt! Mười phút nữa là đến giờ ăn tối! Chắc chắn ông không thể quên được bữa tối hôm nay là quan trọng nhất trong tất cả các bữa tối ông từng ăn. Phải, đúng là quan trọng nhất; mặc dù, trong suốt sự nghiệp khá vẻ vang của mình, ông đều được đưa lên ngồi đầu bàn, tại những bữa tiệc huy hoàng, và phát biểu chúc mừng trước đám đông trong tiếng đàn organ trầm hùng của Webster. Tuy nhiên đây không phải là bữa tối xã giao. Đó chỉ là một buổi tập trung của độ chục người bạn từ các quận của bang, những người có địa vị và vai vế đặc biệt, gặp mặt, gần như là ngẫu nhiên, ở nhà một người bạn chung, cũng vai vế như vậy, người sẽ tiếp đãi họ thịnh soạn hơn một chút so với bữa ăn thường ngày của ông ta. Tuy không có gì đặc biệt trong cách nấu kiểu Pháp, nhưng đó là một bữa tối thượng hạng. Thịt rùa, cá hồi, cá mú đen, vịt lặn vai buồm, thịt lợn, thịt cừu Anh quốc, thịt bò nướng, hoặc các món hảo hạng khác, phù hợp với những quý ông giàu có vùng nông thôn, như những quý ông danh giá ở đây. Các món cao lương mỹ vị theo mùa, và được tăng thêm hương vị bằng một thương hiệu rượu vang Madeira lâu đời nổi tiếng bao năm nay. Đó là thương hiệu Bruno, thứ rượu vang tuyệt diệu, thơm lừng, rất êm; một niềm hạnh phúc được đóng chai, đem ra sử dụng; một thứ chất lỏng vàng óng, đáng giá như vàng, cực kỳ quý hiếm, mà những tín đồ rượu kỳ cựu cả đời chỉ được nếm vài lần. Nó xua tan cơn đau tim, và không gây đau đầu! Chỉ cần thẩm phán uống một ly, nó có thể giúp ông ta thoát khỏi cơn hôn mê khó hiểu (mười phút ở giữa, cộng thêm năm phút, đã trôi qua) đã khiến ông ta bị trễ bữa tối trọng yếu này. Nó sẽ làm một người chết sống lại! Bây giờ ông có muốn nhấp một ngụm không, thẩm phán Pyncheon?
Chao ôi, bữa tối này. Ông đã quên mục đích thực sự của nó rồi sao? Vậy thì chúng tôi xin tiết lộ nó, để ông có thể giật mình thoát khỏi cái ghế gỗ sồi, thực sự dường như bị phù phép, như nhân vật trong vở vũ kịch Comus, hoặc chiếc ghế mà Moll Pitcher giam cầm ông nội của chính ông. Nhưng tham vọng là một lá bùa mạnh hơn phép thuật. Vậy thì hãy đứng lên, và, chạy qua các con phố, bước vào nhà trước mặt bạn bè, để họ có thể bắt đầu trước khi món cá bị hỏng! Bọn họ đợi ông; không hẳn là vì ông mà họ đợi đâu. Những quý ông này - ông có cần được nhắc không? - đã tập trung, không phải không có mục đích, từ khắp bang. Đó là những chính trị gia lão luyện, và giỏi điều chỉnh những phương pháp sơ bộ cướp đi của dân chúng khả năng lựa chọn người lãnh đạo của chính họ, mà họ không hay biết. Tiếng nói của nhân dân, ở cuộc bầu cử thống đốc sắp tới, dù vang rền như sấm, thực ra chỉ là lặp lại những gì các quý ông đây sẽ thì thầm, ở bàn tiệc của ông. Họ gặp nhau để quyết định ứng viên của họ. Cái nhóm nhỏ những kẻ âm mưu thầm lặng sẽ kiểm soát hội nghị, và, thông qua nó, ra lệnh cho đảng. Và còn ứng viên nào xứng đáng hơn, - sáng suốt và hiểu biết hơn, nổi bật hơn vì tư tưởng tự do nhân đức, thành thật hơn với những nguyên tắc an toàn, được dân chúng tin cậy hơn, đời tư trong sạch hơn, đóng góp lớn hơn cho an sinh xã hội, có gốc rễ sâu hơn, nhờ dòng dõi lâu đời, trong niềm tin và nếp sống của những người Thanh giáo, - người đàn ông nào có thể đại diện cho quyền bầu cử của nhân dân, hội tụ một cách xuất sắc tất cả những yêu cầu này đối với người lãnh đạo như thẩm phán Pyncheon trước mặt chúng ta đây?
Vậy thì hãy nhanh lên! Làm phần việc của mình đi! Phần thưởng cho thứ mà ông đã làm việc vất vả, và chiến đấu, và leo trèo, và luồn cúi, đã sẵn sàng cho ông nắm lấy. Hãy có mặt ở bữa tối này! - uống một hai ly rượu hảo hạng kia! – đưa ra những cam kết bằng giọng thì thầm như ông dự định! – và ông sẽ đứng dậy từ chiếc bàn thống đốc của tòa nhà nghị viện lộng lẫy. Thống đốc Pyncheon bang Massachusetts!
Không có thứ thuốc nào hiệu nghiệm và làm phấn chấn trong một tình huống như thế này sao? Đó là mục tiêu lớn ông đeo đuổi hơn nửa đời người. Bây giờ chỉ cần thông báo sự chấp nhận của ông nữa mà thôi, sao ông cứ ngồi ra trong cái ghế gỗ sồi của cụ tổ của ông, như thể yêu thích nó hơn cái ghế thống đốc? Chúng tôi đều biết câu chuyện khúc gỗ làm vua[14], nhưng trong thời buổi đấu đá này, một người có dòng dõi hoàng tộc khó lòng chiến thắng cuộc đua bầu cử chánh án.
Thôi, hiển nhiên đã quá muộn cho bữa tối! Rùa, cá hồi, cá mú đen, chim dẽ gà, gà tây luộc, thịt cừu South- Down, thịt lợn, bò nướng, đã biến mất, hoặc chỉ còn những mẩu vụn, cùng với khoai tây ấm, dính nước xốt cùng váng mỏ. Ngài thẩm phán, nếu ông ta không làm gì khác, ắt sẽ đạt được nhiều kỳ tích với dao và dĩa. Chính ông ta là người được truyền tụng, liên quan đến thói phàm ăn như quỷ của mình, rằng Tạo hóa đã tạo ra ông ta là một con thú to lớn, nhưng giờ ăn tối biến ông ta thành một con quái vật khổng lồ. Những người có thiên tư phàm tục lớn như ông ta phải được chiều ý vào giờ ăn của họ. Nhưng, lần duy nhất, ngài thẩm phán hoàn toàn bị muộn bữa tối! Thậm chí e rằng quá muộn để tham gia bữa rượu sau đó! Những vị khách sôi nổi và vui vẻ; bọn họ gạt ngài thẩm phán đi; và, kết luận rằng ông ta đã theo đảng Đất Tự Do, họ sẽ tìm một ứng viên khác. Nếu bây giờ ông bạn của chúng ta hiên ngang bước vào giữa bọn họ, với ánh nhìn trừng trừng, lập tức dáng vẻ dữ tợn và lạnh lùng của ông ta, vẻ kém thân thiện của ông ta có khả năng sẽ làm thay đổi sự vui vẻ của họ. Cũng sẽ không lịch sự nếu thẩm phán Pyncheon, bình thường rất tỉ mỉ về trang phục, hiện diện ở bàn ăn với một vết đỏ thẫm trên ngực áo sơ mi. Với lại làm sao có chuyện đó được? Dù thế nào đó cũng là một hình ảnh xấu xí, và cách thông minh nhất đối với ngài thẩm phán là cài khuy áo khoác che kín ngực, và, lấy một con ngựa và một cỗ xe từ tàu ngựa cho thuê, phóng hết tốc lực về nhà mình. Ở đó, sau một ly rượu brandy pha với nước, và một miếng thịt cừu, một miếng bò nướng, gà luộc, hoặc một bữa ăn tối kết hợp ăn khuya qua loa, ông ta hãy dành buổi tối bên lò sưởi. Ông ta phải hơ đôi dép lê thật lâu, hòng xua đi cái lạnh lẽo mà không khí của ngôi nhà cũ tồi tàn này đã làm mạch máu ông ta đông lại.
“Vì thế, hãy dậy đi, thẩm phán Pyncheon! Ông đã mất một ngày. Nhưng ngày mai sắp đến. Ông sẽ dậy đúng lúc, và tận dụng hết thời gian của nó chứ? Ngày mai. Ngày mai! Ngày mai. Chúng ta, những người đang sống, có lẽ sẽ dậy đúng giờ ngày mai. Còn ngày hôm nay của ông ta đã chết, ngày mai của ông ta sẽ là một buổi sáng tái sinh.”
Trong lúc đó ánh chạng vạng đang nhuộm sẫm các góc của căn phòng. Bóng của những bàn ghế cao tối dần lại, ban đầu đậm nét; rồi, lan rộng ra, đường viền của chúng tan vào màn sương xám đen đang chầm chậm trườn lên các đồ đạc, và hình người ngồi ở giữa chúng. Bóng tối không phải từ ngoài vào; nó ngụ ở đây cả ngày, và bây giờ, đến thời điểm quen thuộc, nó sẽ trùm lên tất cả. Gương mặt của thẩm phán, cứng đờ và trắng bệch, không chịu tan vào thứ dung môi chung ấy. Ánh sáng mỗi lúc một yếu đi, như thể có một vốc bóng tối được rắc vào không khí. Bây giờ nó không còn xám, mà thành màu lông chồn. Vẫn còn một sắc nhờ nhờ ở cửa sổ, không phải ánh rực rõ, cũng không lấp lánh, cũng không phải tia lập lòe, - bất cứ cụm từ chỉ ánh sáng nào cũng diễn tả một thứ chói lòa hơn cảm thụ, hoặc cảm nhận nghi hoặc rằng có một cái cửa sổ ở đằng kia. Nó biến mất chưa? Chưa! – rồi! – không hẳn! Vẫn còn màu trắng ngăm ngăm, chúng ta sẽ mạo muội kết hợp những chữ ngang xương này, màu trắng ngăm ngăm trên mặt thẩm phán Pyncheon. Các đường nét đều biến mất cả, chỉ còn lại màu lợt lạt của chúng.
Còn bây giờ trông nó ra sao? Không có cửa sổ! Không có gương mặt! Một màu đen hun hút đặc quánh đã hủy diệt quang cảnh! Vũ trụ của chúng ta đâu? Sụp đổ hết rồi! – và chúng ta, trôi nổi trong hỗn độn, có thể nghe thấy những cơn gió bơ vơ, thổi lao xao và rì rầm câu hỏi về thứ đã từng là một thế giới!
Còn âm thanh khác không? Có một âm thanh khác, và là âm thanh đáng sợ. Đó là tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ của ngài thẩm phán, thứ vẫn được nắm trong tay ông ta từ lúc bà Hepzibah rời căn phòng đi tìm Clifford. Nó có thể là nguyên nhân, cái nhịp đập nhỏ, lặng lẽ, không ngơi nghỉ này của thời gian, lặp lại những tiếng gõ với sự đều đặn bận rộn, gây ra một tác động kinh hoàng, mà chúng ta không tìm thấy trong bất cứ nhạc đệm nào khác của khung cảnh.
Nhưng hãy lắng nghe! Tiếng gió đang lớn hơn. Nó có thanh âm không giống cơn gió ảm đạm và thê lương tự than khóc mình, và làm người ta khổ sở suốt năm ngày qua. Cơn gió đã đổi chiều! Bây giờ nó ào ào thổi tới từ tây bắc, và, túm lấy bộ khung già nua của ngôi nhà bảy đầu hồi, lắc như một đô vật đang thử sức mạnh đối thủ của mình. Một cuộc ẩu đả và một cuộc ẩu đả dữ dội khác với luồng gió! Ngôi nhà cũ lại kẽo kẹt, và rít lên một tiếng đinh tai nhưng khó hiểu trong cổ họng đầy bồ hóng (chúng tôi muốn nói tới cái ống khói lớn của nó), một phần phàn nàn trước cơn gió khắc nghiệt, nhưng chủ yếu, phù hợp với mối quan hệ một thế kỷ rưỡi vừa khăng khít vừa thù địch của chúng, là thách thức. Một tiếng ầm ầm vang lên sau tấm chắn lò sưởi. Một cánh cửa sập lại trên tầng. Một cửa sổ, có lẽ bị đẩy ra, hoặc đóng vào bởi luồng gió ngỗ ngược. Ai mà ngờ được những dinh thự cổ bằng gỗ này lại là những nhạc cụ hơi tuyệt vời đến thế, với những âm thanh hết sức kỳ lạ, chúng bắt đầu hát, và thở dài, và thổn thức, và rú rít, và đập bằng những cái búa tạ, vô hình nhưng rất nặng, trong một căn phòng nào đó ở xa, và bước trên các lối đi bằng tiếng chân oai vệ, sột soạt lên xuống các cầu thang, như trong bộ váy lụa cứng nhắc, - mỗi khi tìm được một ô cửa sổ để mở của ngôi nhà, và xông vào trong. May mà chúng ta chỉ hiện diện ở đây bằng tinh thần! Thật quá kinh khủng! Sự hoành hành của gió trong ngôi nhà cô độc; sự im lìm của ngài thẩm phán, khi ông ta ngồi vô hình; và tiếng tích tắc ngoan cố của chiếc đồng hồ!
Tuy nhiên tình trạng vô hình của ngài thẩm phán sẽ sớm được giải quyết. Gió tây bắc đã quét quang bầu trời. Ô cửa sổ đã hiện ra. Qua những ô kính của nó, chúng ta có thể lờ mờ trông thấy tán lá sẫm rậm rạp bên ngoài, rung rinh lay động không ngừng, thỉnh thoảng lọt qua một ánh sao. Những tia sáng này soi tỏ gương mặt thẩm phán thường xuyên hơn những đồ vật khác. Nhưng ánh sáng mạnh hơn đã đến. Ta thấy vũ điệu màu bạc trên những cành cao của cây du, và giờ xuống thấp hơn một chút, và giờ ở trên toàn bộ cành lá, qua cái mê cung xào xạc ấy, những mảnh ánh trăng chiếu xiên vào phòng. Chúng chơi đùa trên người ngài thẩm phán và cho thấy ông ta đã không nhúc nhích trong suốt những giờ tối om vừa qua. Chúng theo bóng tối, trong trò chơi luôn thay đổi, qua những đường nét không thay đổi của ông ta. Chúng ánh lên trên chiếc đồng hồ. Nắm tay ông ta che kín mặt đồng hồ, - nhưng chúng ta biết rằng hai cây kim chung thủy vừa gặp nhau, vì một trong những chiếc đồng hồ của thị trấn ngân lên báo nửa đêm.
Một người hiểu biết mạnh mẽ như thẩm phán Pyncheon không quan tâm đến mười hai giờ đêm hơn mười hai giờ trưa. Tuy nhiên sự tương đồng, ở vài trang trước, giữa vị tổ tiên Thanh giáo và ông ta, lại không có ở điểm này. Cái người họ Pyncheon của hai thế kỷ trước, giống như hầu hết những người đương thời với ông ta, hoàn toàn tin vào những sự cứu giúp tâm linh, mặc dù chỉ coi chúng thuộc về một kẻ độc ác. Người họ Pyncheon của đêm nay, ngồi trong chiếc ghế bành kia, không tin thứ vớ vẩn như thế. Chí ít đó là tín ngưỡng của ông ta, mấy giờ đồng hồ vừa qua. Bởi thế tóc ông ta sẽ không dựng đứng trước những câu chuyện - vào cái thời mà những lò sưởi còn kê các băng ghế dài, nơi những người già ngồi chọc vào tàn tro của quá khứ, cởi ra những câu chuyện như những viên than đỏ - thường kể về chính căn phòng này trong ngôi nhà của tổ tiên ông ta. Trên thực tế, những câu chuyện ấy quá vô lý để làm dựng đứng ngay cả tóc trẻ con. Chẳng hạn như ý nghĩa, giá trị, hay bài học nào trong những câu chuyện ma quỷ, có thể tìm thấy trong truyền thuyết lố bịch rằng, vào nửa đêm, tất cả những người Pyncheon đã chết sẽ tập trung trong gian sảnh này? Và, cầu nguyện, cho điều gì? Tại sao, để xem liệu chân dung của tổ tiên họ có còn ở nguyên vị trí trên tường, đúng với chỉ đạo trong chúc thư của ông ta! Có đáng để họ chui ra khỏi mộ vì việc đó không?
Chúng tôi muốn đùa một chút với ý tưởng này. Những câu chuyện ma khó mà được coi trọng lâu hơn nữa. Hội những người Pyncheon quá cố, chúng tôi nghĩ, sẽ siêu thoát theo cách này.
Đầu tiên là cụ tổ, trong chiếc áo khoác đen, mũ chóp nhọn, và quần ngắn, quanh eo quấn chiếc thắt lưng da, ở đó treo thanh kiếm có cán bằng thép; một tay ông ta cầm cây gậy dài, như các quý ông sang trọng thường mang, vì vẻ danh giá của nó cũng như sự hỗ trợ nó đem lại. Ông ta nhìn lên bức chân dung; một thứ không giá trị, nhìn vào hình vẽ của nó! Tất cả an toàn. Bức tranh vẫn ở đó. Kết quả của trí óc ông ta được gìn giữ lâu đến thế sau khi thân xác ông ta đã nảy mầm trong bãi cỏ nghĩa trang. Nhìn kìa! Ông ta giơ bàn tay bất lực lên, kiểm tra khung tranh. Ổn cả! Nhưng đấy có phải là nụ cười không? - chẳng phải có một vẻ cau có chết chóc làm tối sầm nét mặt của ông ta sao? Viên đại tá dũng cảm bực bội! Vẻ mặt không hài lòng tô đậm thêm những đường nét của ông ta. Tuy nhiên ánh trăng lướt qua nó và chiếu lên bức tường bên kia. Dường như cụ tổ bị phật ý một cách khó hiểu! Với một cái lắc đầu dữ tợn, ông ta quay đi. Giờ đến những người Pyncheon khác, cả hội, khoảng nửa tá thế hệ, chen lấn và xô đẩy nhau, để với tới bức tranh. Chúng tôi thấy những ông già bà cả, một giáo sĩ với sự khắc khổ của tín đồ Thanh giáo vẫn nằm trong cách ăn mặc và dáng vẻ, một sĩ quan mặc áo choàng đỏ trong chiến tranh nước Pháp; và người bán hàng Pyncheon của một thế kỷ trước cũng đến, với những diềm đăng ten cuộn lên trên cổ tay; và quý ông đội tóc giả mặc áo thêu kim tuyến của họa sĩ trong truyền thuyết, với cô gái Alice xinh đẹp và sầu tư, không mang theo sự kiêu hãnh ra khỏi ngôi mộ trinh nữ của mình. Tất cả đều sờ nắn khung tranh. Những hồn ma này muốn tìm thứ gì? Một bà mẹ giơ cao đứa con của mình, để đôi bàn tay nhỏ của thằng bé có thể chạm vào nó! Rõ ràng có một bí ẩn xung quanh bức tranh, làm nhốn nháo những người Pyncheon này trong khi họ đáng ra phải yên nghỉ. Trong lúc đó, ở một góc, một ông già đứng đấy, vận áo chẽn và quần bằng da, với cây thước thợ mộc chĩa ra từ cái túi bên sườn. Ông chỉ tay vào viên đại tá rậm râu và các con cháu của ông ta, gật gù, cười nhạo, chế giễu, cuối cùng phá lên cười ầm ĩ, dù vô thanh.
Mải mê với sự tưởng tượng kỳ dị này, chúng ta đã phần nào đánh mất khả năng kiềm chế và định hướng. Chúng ta phát hiện một nhân vật không ngờ trong khung cảnh. Trong đám người cổ xưa kia có một thanh niên trẻ, ăn vận theo kiểu hiện đại ngày nay: anh ta mặc một chiếc áo choàng đen, gần như không có vạt, quần màu xám, giày ghệt da, và có một sợi xích vàng tinh xảo vắt ngang ngực, và một cây gậy bằng xương cá voi bịt bạc cầm trong tay. Nếu chúng ta gặp nhân vật này giữa ban ngày, chúng ta sẽ chào anh ta là Jaffrey Pyncheon trẻ, đứa con duy nhất còn sống của ngài thẩm phán, người đã đi du lịch nước ngoài hai năm qua. Nếu còn sống trên đời, sao cái bóng của anh ta lại tới đây? Nếu đã chết, thì thật bất hạnh! Tài sản của dòng họ Pyncheon, cùng với cơ ngơi lớn mà cha anh ta kiếm được, sẽ trao cho ai? Cho ông Clifford ngây ngô nghèo khổ, bà Hepzibah gầy gò, và Phoebe bé nhỏ mộc mạc! Nhưng còn một người nữa và gây sửng sốt hơn chào chúng ta! Chúng ta có thể tin vào mắt mình không? Một quý ông bệ vệ, lớn tuổi vừa xuất hiện. Ông ta có diện mạo vô cùng khả kính, vận áo khoác đen và quần ống bó, trang phục của ông ta thoải mái nhưng rõ ràng được lựa chọn rất kỹ, nhưng có một vết đỏ loang rộng ngang cổ áo trắng như tuyết và xuống ngực áo sơ mi của ông ta. Có phải là ngài thẩm phán hay không? Làm sao lại là thẩm phán Pyncheon được? Chúng ta thấy hình dáng ông ta, rõ như ánh trăng lấp lánh có thể soi cho chúng ta thấy bất cứ thứ gì, vẫn ngồi trong chiếc ghế gỗ sồi! Dù là hiện thân của cái gì, nó cũng tiến đến bức tranh, hình như nắm lấy khung tranh, cố nhòm vào đằng sau, rồi quay đi, với vẻ cau có tối sầm như vị tổ tiên.
Cảnh tượng ly kỳ đó không thể được coi là một phần có thật trong câu chuyện của chúng ta. Chúng ta bị dẫn vào sự hoang tưởng bởi những mảnh trăng rung rinh; chúng nắm tay nhảy múa cùng bóng tối, và được phản chiếu trong gương, thứ luôn được coi là cửa sổ hoặc lối đi vào thế giới tâm linh. Hơn nữa, chúng ta cần thư giãn sau khi lặng ngắm quá lâu cái hình thù trên ghế. Cơn cuồng phong này cũng đã ném những suy nghĩ của chúng ta vào sự mông lung kỳ lạ, nhưng không dứt chúng khỏi cái lõi kiên quyết. Ngài thẩm phán lù lù kia ngồi bất di bất dịch trên linh hồn chúng ta. Ông ta sẽ không bao giờ động đậy nữa ư? Chúng ta sẽ hóa điên mất nếu ông ta không động đậy! Tốt hơn ta hãy đo lường sự yên tĩnh của ông ta qua sự bạo dạn của một con chuột nhắt, nó ngồi trên hai chân sau, trong một vệt ánh trăng, gần bàn chân của thẩm phán Pyncheon, và có vẻ định làm một chuyến thám hiểm trên cái khối đen ngòm to dùng đó. Ha! Thứ gì làm con chuột lanh lợi giật mình thế? Đó là bộ mặt của con mèo già, bên ngoài cửa sổ, hình như nó tự nhảy lên đấy để quan sát. Con mèo già này có bộ mặt rất xấu xí. Con mèo đang rình một con chuột, hay rình một linh hồn con người? Chúng ta có thể dọa nó nhảy khỏi cửa sổ không?
Ơn trời, đêm sắp hết! Ánh trăng không còn lấp lánh như bạc, cũng không tương phản quá mạnh với bóng tối đen sẫm nơi nó chiếu xuống. Giờ đây nó nhợt nhạt hơn; bóng tối đã chuyển từ đen sang xám. Cơn gió dữ đã tan. Mấy giờ rồi? À! Chiếc đồng hồ cuối cùng đã ngừng tích tắc; vì những ngón tay ngủ quên của thẩm phán đã không lên dây cho nó, như thường lệ, vào lúc mười giờ, trước giờ ngủ của ông ta khoảng nửa tiếng, - và nó đã ngừng chạy, lần đầu tiên trong năm năm. Nhưng cái đồng hồ lớn của Thời Gian vẫn điểm nhịp. Đêm tối buồn thảm - ôi, chốn ma ám sau lưng chúng ta thật buồn thảm! - đã nhường chỗ cho một buổi sáng trong trẻo, tinh khiết, không một gợn mây. Sự rực rỡ tốt lành! Ánh sáng ban ngày - cho dù nó chỉ len được một ít vào gian sảnh lúc nào cũng lờ mờ tối - dường như là một phần lộc trời, xua đuổi tà ma, và làm cho mọi khả năng tốt đẹp và vui sướng có thể thành hiện thực. Bây giờ thẩm phán Pyncheon sẽ đứng dậy khỏi ghế chứ? Ông ta có đi ra đón tia nắng sớm rọi vào trán không? Ông ta có bắt đầu ngày mới này, - được Chúa ban phước và tặng cho con người, ông ta có bắt đầu với những mục đích tốt đẹp hơn bao mục đích xấu xa đã thực hiện không? Hay tất cả những âm mưu sâu kín của ngày hôm qua sẽ ở lì trong tim ông ta, và chen chúc trong óc ông ta mãi mãi?
Ở trường hợp sau thì có nhiều việc để làm lắm. Ngài thẩm phán sẽ vẫn đòi bà Hepzibah cho gặp ông Clifford? Ông ta sẽ mua một con ngựa an toàn, trầm tính của một quý ông? Ông ta sẽ thuyết phục người mua mảnh đất của gia tộc Pyncheon từ bỏ vụ mua bán vì lợi ích của ông ta? Ông ta sẽ gặp bác sĩ riêng, và có được một phương thuốc sẽ giữ cho ông ta sống lâu trăm tuổi, để là niềm vinh dự và may mắn cho dòng tộc? Thẩm phán Pyncheon, trên hết, sẽ nói lời xin lỗi đúng mức với những người bạn danh giá nọ, và làm họ tin rằng sự vắng mặt của ông ta ở bữa tiệc là bất khả kháng, và khôi phục quan điểm của họ rằng ông ta sẽ trở thành thống đốc bang Massachusetts? Và khi tất cả những mục tiêu lớn này hoàn thành, ông ta sẽ lại dạo bước ngoài phố, với nụ cười nồng ấm đầy vẻ nhân đức trau chuốt, đủ nóng bức để dụ lũ ruồi bay đến vo ve xung quanh? Hay là ông ta, sau một ngày đêm như ở trong mồ, sẽ trở thành một người khiêm tốn và ăn năn, buồn rầu, hòa nhã, không màng lợi ích, lùi xa danh vọng, khó mà dám yêu Chúa, nhưng không ngại yêu thương đồng loại, và giúp đỡ họ trong khả năng của mình? Ông ta có mang theo mình, - không phải nụ cười toe toét của lòng nhân từ giả tạo, trơ tráo trong điệu bộ, và ghê tởm trong sự dối trá của nó, - mà là nỗi buồn thấm thía của một trái tim ăn năn, cuối cùng đã vỡ ra dưới sức nặng tội lỗi của chính nó? Vì chúng ta biết rằng, bất kể ông ta chất lên nó bao nhiêu hào quang danh giá, thì cốt lõi của con người này vẫn là tội lỗi mà thôi.
Dậy đi, thẩm phán Pyncheon! Những tia nắng sớm lấp lánh trong tán lá, đẹp đẽ và trong sạch, sẽ thắp sáng gương mặt ông. Dậy đi, kẻ đạo đức giả khôn khéo, thực dụng, ích kỷ, nhẫn tâm, và đưa ra lựa chọn sẽ vẫn khôn khéo, thực dụng, ích kỷ, nhẫn tâm, hay xé rời những tội lỗi đó khỏi bản tính của ông, cho dù chúng làm tứa máu! Kẻ báo thù sắp đến tìm ông! Dậy đi, trước khi quá muộn!
Sao! Ông không nhúc nhích trước lời khẩn cầu cuối cùng này? Không một chút nào! Và chúng ta trông thấy một con ruồi, - một trong những con ruồi thường có trong nhà chúng ta, luôn vo ve trên kính cửa sổ, ngửi thấy mùi của thẩm phán Pyncheon, và đậu xuống, lúc trên trán, lúc trên cằm ông ta, và bây giờ, lạy Chúa cứu giúp! Đang bò trên sống mũi ông ta, hướng tới đôi mắt mở trừng trừng của ngài thẩm phán! Ông không thể gạt con ruồi đi sao? Ông quá uể oải? Ông, người có bao công chuyện bận rộn ngày hôm qua! Ông quá yếu ớt, ông khỏe lắm cơ mà? Không xua con ruồi đi à? Này, chúng tôi mặc kệ ông đấy!
Nghe kìa! Quả chuông ngoài cửa hàng reo. Sau những giờ đồng hồ như vừa qua, chúng ta chìm trong câu chuyện nặng nề của mình, thật tốt khi ý thức được rằng có một thế giới sống, và ngay cả tòa nhà cũ kỹ cô độc này vẫn duy trì sự kết nối với nó. Chúng ta thở phào, tạm xa ngài thẩm phán để bước vào con phố trước ngôi nhà bảy đầu hồi.
