Năm 1997, Tam Cửu sáp nhập Nhà máy Chất tẩy rửa Thái Nguyên theo phương thức gánh nợ. Tuy nhiên, sau vài năm điều hành, tình hình kinh doanh vẫn không mấy khởi sắc, mối quan hệ với chính quyền địa phương ngày càng căng thẳng, cuối cùng dự án này gây lỗ 70 triệu nhân dân tệ. Ngoài ra, dự án tại Lan Khảo của Tam Cửu lỗ 50 triệu tệ, dự án ô tô Thiếu Lâm ở Trịnh Châu lỗ 60 triệu tệ, dự án bia ở Hàm Đan lỗ 15 triệu tệ. Các vụ kiện tụng tranh chấp tài chính lên tới hàng chục vụ.
Theo thống kê, tỷ lệ thành công trong các thương vụ mua bán sáp nhập (M&A) của Tam Cửu trong ngành dược phẩm lên tới 70%, trong khi các ngành ngoài dược phẩm hầu hết đều kết thúc bằng thất bại. Vào thời điểm bắt đầu bành trướng, tỷ lệ nợ của doanh nghiệp là 19%, đến năm 1998 đã lên tới 80%. Trong cuộc bành trướng lần thứ nhất, Tam Cửu trông có vẻ hùng hậu với binh hùng tướng mạnh, thế lực lan rộng khắp cả nước, nhưng chiến lược M&A thiếu tính liên kết và thiếu sự tích hợp thực chất đã gieo những hạt giống hiểm độc, ngày đêm bào mòn vốn liếng và sức ảnh hưởng thương hiệu của Tam Cửu.
Từ những năm 80 của thế kỷ 20, các doanh nhân theo đuổi ngành thực nghiệp luôn là nhân vật chính. Tuy nhiên, cùng với sự trỗi dậy của Internet và sự thức tỉnh của thị trường vốn tại Trung Quốc, một kiểu doanh nhân khác bất ngờ trở thành "cưng chiều" mới. Họ trẻ trung hơn, giỏi sử dụng vốn như một bộ khuếch đại, xuất thân từ hai bàn tay trắng nhưng lại có thể hoàn thành việc tích lũy tài sản trong thời gian ngắn hơn. Đối mặt với sự chuyển dịch xu thế kinh doanh không thể ngăn cản này, người đàn ông đã gần 60 tuổi như Triệu Tân Tiên không hề tỏ ra lúng túng. Ngược lại, ông thể hiện sự cực kỳ táo bạo trong cả hai lĩnh vực: thị trường vốn và Internet.
Tháng 4 năm 2000, công ty chủ chốt của Tam Cửu là "Tam Cửu Dược phẩm" đã niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến với mã cổ phiếu "000999". Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược phẩm Quốc gia đích thân gõ búa khai trương phiên giao dịch. Trong ngày đầu tiên, giá cổ phiếu tăng 177,5%, huy động được gần 1,67 tỷ nhân dân tệ. Gần như cùng lúc đó, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc phê duyệt cho một công ty niêm yết tại Giang Tây là Công ty Công trình Nghi Xuân chính thức đổi tên thành "Tam Cửu Sinh hóa". Công trình Nghi Xuân là doanh nghiệp chuyên về máy xúc lật và phụ kiện, niêm yết năm 1996, nhưng 3 năm sau đã rơi vào tình trạng khó khăn. Khi đang bận rộn với các thương vụ M&A, Triệu Tân Tiên đã để mắt đến nó. Tam Cửu mua lại cổ phần nhà nước từ công ty mẹ tại địa phương, trở thành cổ đông lớn nhất của Công trình Nghi Xuân. Thông qua một loạt các hoạt động đầu tư và tái cấu trúc, ông đã biến nó thành một công ty niêm yết chuyên về dược phẩm sinh học. Tháng 11 cùng năm, ông tiếp tục ra tay, thâu tóm 29,5% cổ phần của Công ty Cổ phần Băng dính Thượng Hải, trở thành cổ đông lớn nhất. Công ty Băng dính niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải từ năm 1992, là một trong những "Bát đại cổ phiếu" nổi tiếng, kinh doanh chính là băng tải, dây curoa và các sản phẩm cao su khác. Sau khi thâu tóm, ông tiến hành tái cấu trúc, biến nó thành công ty niêm yết chuyên về thuốc kỹ thuật gen sinh học. Năm 2003, công ty này đổi tên thành "Tam Cửu Phát triển". Chỉ trong chưa đầy một năm, ông đã tung ra những chiêu bài mạnh mẽ, một bước trở thành chủ nhân của 3 công ty niêm yết. Không nghi ngờ gì, ông xứng đáng là người đi đầu trong việc vận hành vốn tại các doanh nghiệp nhà nước, xây dựng cho Tam Cửu một nền tảng vốn khiến bao người phải ghen tị.
Cùng thời điểm Tam Cửu Dược phẩm niêm yết, Tam Cửu còn được cấp phép, góp vốn 308 triệu nhân dân tệ thành lập Công ty TNHH Cho thuê Tài chính Tam Cửu Thâm Quyến. Đây là doanh nghiệp cho thuê tài chính đầu tiên trong nước do một doanh nghiệp thực nghiệp khởi xướng và kiểm soát, cung cấp một kênh vô cùng ưu việt cho việc huy động vốn và M&A của Tam Cửu. Tháng 3 năm 2001, tại một cuộc họp quyết sách chiến lược của công ty, Triệu Tân Tiên thậm chí còn đề xuất ý tưởng nuôi dưỡng 10 công ty niêm yết, cho rằng nhiều doanh nghiệp mà Tam Cửu mua lại khắp nơi thông qua tái cấu trúc và đóng gói đều đã đủ điều kiện niêm yết.
Với tư cách là người đứng đầu một doanh nghiệp nhà nước lớn, mọi hoạt động kinh doanh của Triệu Tân Tiên đều đại diện cho lợi ích của vốn nhà nước, do đó nhận được sự quan tâm và ưu đãi từ mọi phía. Nguồn vốn của ông không hề khan hiếm, bởi cánh cửa ngân hàng luôn mở rộng cho các doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là những doanh nghiệp có hiệu quả tốt như Tam Cửu. Ông có một tình yêu sâu sắc với thực nghiệp. Những dự án mà Tam Cửu tuyên bố trên thị trường vốn về cơ bản đều có dấu vết của việc đầu tư và vận hành thực tế.
Ngoài màn trình diễn đầy đam mê trên thị trường vốn, đối mặt với làn sóng Internet cuồng nhiệt, Triệu Tân Tiên cũng tỏ ra rất tích cực. Ngày 24 tháng 4 năm 2000, ngay khi Tam Cửu Dược phẩm niêm yết, website y tế sức khỏe được mệnh danh lớn nhất cả nước là "999 Sức khỏe" đã ra mắt. Ông tuyên bố Tam Cửu sẽ áp dụng tư duy "Tứ võng hợp nhất" (Bốn mạng lưới hợp làm một), dựa vào mạng lưới bán hàng trên toàn quốc của Tam Cửu làm nền tảng, các chuỗi nhà thuốc trên cả nước làm cổng kết nối, website Tam Cửu Sức khỏe làm trung tâm, và mạng lưới chẩn trị Đông y từ xa làm phần mở rộng để tạo thành một hệ thống dịch vụ y tế sức khỏe siêu cấp. Trong cơn sốt Internet nơi mà "khái niệm là tất cả", viễn cảnh mà ông vẽ ra đương nhiên lại được thị trường tung hô. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành sau đó, "Tứ võng hợp nhất" hoàn toàn không thể thực hiện được. Định vị của website sức khỏe dao động không ngừng, từ cổng thông tin sức khỏe sang website học tập, rồi đến thương mại điện tử; mỗi lần chuyển đổi đều đồng nghĩa với việc đổ tiền vào rất lớn. Để thể hiện hình ảnh tiên phong của công ty trong thời đại mạng, ông liên tục thâu tóm các website vừa và nhỏ. Đến năm 2003, Tam Cửu sở hữu tổng cộng 13 website dịch vụ công cộng và 29 website doanh nghiệp. Số lượng website nhiều, tính chất tạp nham và số tiền "đốt" vào đó khiến người ta phải kinh ngạc.
Trong giai đoạn này, chiến lược phát triển của Tam Cửu đã thay đổi từ "Tám ngành nghề cùng phát triển" trước đó thành "Lấy ngành sức khỏe sự sống làm chủ đạo, hai ngành thông tin mạng và cho thuê tài chính làm trụ cột". Triệu Tân Tiên diễn đạt: "Ngành chủ đạo giống như máy bay, còn hai trụ cột giống như hai động cơ của máy bay, chúng thúc đẩy ngành chủ đạo phát triển". Cách mô tả này nghe có vẻ vừa kiên trì với con đường Đông y của Tam Cửu, vừa kết hợp được hai ngành nghề đang hot nhất trong giới kinh doanh lúc bấy giờ – Internet và tài chính – nhưng trong khâu thực thi lại thiếu sự tích hợp và đào sâu. Cuộc bành trướng lần thứ hai vẫn không giúp Tam Cửu thực hiện được bước nhảy vọt mang tính quyết định.
Một sự thật là kể từ sau năm 1990, Tam Cửu không còn phát triển thêm được sản phẩm Đông y nào thành công. Trong hơn 10 năm sau đó, họ vẫn chỉ dựa vào những "lão thần" như Tam Cửu Vị Thái và thuốc trị viêm da để chống đỡ giang sơn. Năm 2000, tại Hội chợ Thương mại hàng hóa công nghệ cao quốc gia tổ chức ở Thâm Quyến, Tam Cửu tung ra một loạt thiết bị y tế y dược có hàm lượng công nghệ cao như: Trung tâm điều phối điện tử Đông y tinh chế, máy sắc thuốc thông minh Tam Cửu, hệ thống chẩn trị Đông y trực tuyến, máy chẩn đoán ung thư vú hồng ngoại gần, hệ thống C-arm kỹ thuật số can thiệp tim mạch... Ngoài ra, còn có một loạt sản phẩm thông tin mạng ra mắt như hệ thống điện thoại "VIOP", hệ thống sản xuất hình ảnh lập thể kỹ thuật số 3D, hệ thống thông tin mạng Đông Phương Tân Can Tuyến... Mọi người vô cùng kinh ngạc trước khả năng nghiên cứu phát triển của Tam Cửu. Tuy nhiên, đáng tiếc là những sản phẩm công nghệ cao này cuối cùng đều không thể sản xuất quy mô lớn, và đương nhiên cũng không mang lại hiệu quả kinh tế tương xứng cho Tam Cửu.
Ngày 27 tháng 8 năm 2001, Tam Cửu bất ngờ bị Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc cảnh cáo. Tối hôm đó, Triệu Tân Tiên ngỡ ngàng khi nghe thấy tên mình trong chương trình Thời sự của Đài Truyền hình Trung ương. Bản tin cho biết, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc công khai phê bình Tam Cửu Dược phẩm, cáo buộc việc sử dụng vốn huy động không đúng với bản cáo bạch, cổ đông lớn và các bên liên quan chiếm dụng vốn của công ty niêm yết hơn 2,5 tỷ nhân dân tệ, chiếm 96% tài sản ròng của công ty, xâm phạm nghiêm trọng lợi ích của các nhà đầu tư nhỏ lẻ, đe dọa trực tiếp đến an toàn tài sản của công ty niêm yết. Thông báo còn đích danh Chủ tịch Tam Cửu Dược phẩm là Triệu Tân Tiên, cho rằng ông "có hành vi lơ là chức trách nghiêm trọng, tình tiết đặc biệt ác liệt, cần phải bị khiển trách". Đây là lần đầu tiên trong lịch sử chứng khoán Trung Quốc, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc sử dụng phương thức thông báo công khai để đích danh khiển trách và phê bình một chủ tịch công ty niêm yết. Đối với một Tam Cửu vốn luôn có hình ảnh tốt đẹp, thiệt hại do tin tức này gây ra là không thể đong đếm. Trong năm qua, các tin tức tiêu cực trên thị trường chứng khoán như vụ Lữ Lương, vụ Ngân Quảng Hạ và bê bối quỹ đen đã khiến công chúng mất niềm tin vào các công ty niêm yết. Ngay khi lời khiển trách công khai của Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc được đưa ra, Tam Cửu lập tức trở thành một "kẻ lừa đảo chứng khoán" khác.
Trong nhận thức của Triệu Tân Tiên, Tập đoàn Tam Cửu và Tam Cửu Dược phẩm vốn dĩ là túi trái và túi phải của ông, việc điều chuyển vốn nên được coi là chuyện bình thường. Nhớ ngày đầu khởi nghiệp Tam Cửu, ông từng tự ý lấy tiền xây nhà ở cho công nhân đi mua thiết bị, và điều đó thậm chí còn được ca ngợi là một giai thoại. Tuy nhiên, dù trong lòng không phục, ông vẫn thể hiện phong thái và sự lý trí của một doanh nhân. 3 ngày sau, ông xuất hiện trước ống kính của phóng viên Đài Truyền hình Trung ương, câu đầu tiên là "chấp nhận phê bình", câu thứ hai là "xin lỗi". Tuy nhiên, ông vẫn luôn cho rằng bản thân "thực ra không sai", những dự án này không gây thất thoát tài sản nhà nước mà là bảo đảm cho sự gia tăng giá trị của tài sản nhà nước trong tương lai.
Sự kiện "khiển trách công khai" đã giáng một đòn mạnh vào cả chiến lược lẫn tâm lý trong cuộc bành trướng vốn của Triệu Tân Tiên. Kể từ đó, nhiều công ty niêm yết thuộc "hệ Tam Cửu" về cơ bản đã mất đi khả năng huy động vốn. Theo dữ liệu báo cáo thường niên, đến cuối năm 2002, lợi nhuận ròng từ kinh doanh của Tam Cửu chỉ đạt 22,713 triệu nhân dân tệ, tỷ lệ nợ trên tài sản lên tới 92%, tổng nợ là 19,1 tỷ nhân dân tệ, tỷ suất hoàn vốn tài sản chỉ là 0,1%. Trong tình hình vô cùng nghiêm trọng này, ông đã thay đổi chiến lược bành trướng vốn đa ngành và cố gắng quay trở lại ngành Đông y. Tuy nhiên, sự trở lại của ông vẫn thể hiện đầy đam mê. Ông đề xuất "Chiến lược tam hóa" chuyên nghiệp hóa của Tam Cửu, đó là: "Đông y hiện đại hóa, Trung y chuyên nghiệp hóa, Dịch vụ sức khỏe hóa".
Triệu Tân Tiên quan sát thấy rằng thương mại Trung Quốc dường như đã bước vào thời đại "kênh phân phối là vua". Hầu hết thuốc của Tam Cửu đều được bán qua các trạm dược phẩm và bệnh viện. Ông nhạy bén nhận ra rằng, cùng với sự cải cách hệ thống y tế, chuỗi nhà thuốc sẽ trở thành lĩnh vực đầu tư hot nhất. Ông đã nghi ngờ cực độ về khả năng phát triển và cạnh tranh kỹ thuật của các doanh nghiệp dược phẩm Trung Quốc, cho rằng "đối với các doanh nghiệp dược phẩm trong nước không có nhiều công nghệ cốt lõi, lợi thế của họ không nằm ở kỹ thuật, cũng không nằm ở R&D, mà nên là thiết lập rào cản sinh tồn của chính mình trước khi các ông lớn dược phẩm nước ngoài tràn vào". Cái gọi là "rào cản sinh tồn" của ông chính là chuyển đổi Tam Cửu từ sản xuất chế tạo sang hướng tiếp thị và dịch vụ thương mại.
Để thực hiện ý tưởng này, Triệu Tân Tiên đề xuất xuất quân trên cả hai mặt trận quốc tế và trong nước, lần lượt thực hiện "Kế hoạch McDonald's" và "Chiến lược Walmart". "Kế hoạch McDonald's" là thiết lập một mạng lưới chuỗi phòng khám Đông y trên toàn cầu. Ông dự định mở 1.000 phòng khám chuỗi trong vòng 5 năm. Ông tính toán, mở một phòng khám tại Mỹ mất khoảng 200.000 USD, một năm có thể thu về 10 triệu USD, tổng cộng có thể lên tới 10 tỷ USD. Theo khảo sát của ông, tại Mỹ có khoảng 10.000 phòng khám Đông y nhỏ, tại Canada có 2.000. Nếu có thể tích hợp được các nguồn lực này, có thể dễ dàng xây dựng một chuỗi phòng khám Đông y toàn cầu. Tam Cửu trước tiên thành lập Trung tâm Y tế Đông y đầu tiên tại Toronto, Canada, sau đó mở hơn 50 trung tâm tương tự tại các quốc gia như Anh, Mỹ, Malaysia... Ngoài ra còn mở một Viện nghiên cứu Đông y hiện đại tại Los Angeles. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, "Kế hoạch McDonald's" đầy phấn khích này cuối cùng cũng giống như nhiều dự án khác của Tam Cửu, trở thành một "công trình dang dở".
