Trong cuộc sống chắc hẳn có những lúc bạn gặp khó khăn và muốn được chia sẻ cùng ai đó? Những lúc như thế bạn thường tìm đến ai? Những người có năng lực và giỏi phán đoán hôn bạn hay những người biết lắng nghe câu chuyện của bạn? Tôi thường chọn tìm đến những người bạn ở vế thứ hai hon. Dĩ nhiên khi trò chuyện với người có năng lực và giỏi phán đoán, họ sẽ giúp tôi chỉ ra vấn đề của mình một cách khách quan nhất. Nhưng khi thực sự gặp chuyện khó khăn, tôi vẫn cảm thấy thiêu thiếu 2% gì đó khi chỉ ngồi nghe những lời khuyên lý tính. Có thể vì khi gặp khó khăn, thay vì nghe những lời khuyên đúng đắn, tôi chỉ muốn có ai đó lắng nghe và hiểu cho tâm trạng của mình mà thôi.
Đây là chuyện xảy ra hồi tôi đang dạy học tại một trường đại học ở Mỹ. Tuy cảm thấy mình sống có ích và hạnh phúc khi dạy dỗ các sinh viên ở đây, nhưng cũng nhiều lúc tôi cảm thấy "Chuyện dạy học thật chẳng dễ dàng!" Bên cạnh sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa, trong số các sinh viên ở đây đôi khi có vài bạn phản bác ý kiến của giáo sư một cách quá thẳng thắn, hoặc có vài bạn khác tạo cho tôi cảm giác họ không thực sự tập trung vào giờ học của tôi.
Khi nhìn số ít sinh viên ấy, từ lúc nào không hay trong thâm tâm tôi bắt đầu dần làm ngơ họ. Những lúc như vậy tôi cảm thấy rất khó chịu. Vì không có nỗi khổ tâm nào bằng việc người làm giáo sư cảm thấy ghét bỏ sinh viên chính mình dạy dỗ. Mỗi khi cảm giác đó xuất hiện, tôi lại cảm thấy khổ sở khó chịu và muốn tìm tới một giáo sư tiền bối để tâm sự về vấn đề này. Tôi vừa muốn hỏi chỉ có mình tôi gặp hoàn cảnh này hay những tiền bối khác cũng từng gặp chuyện tương tự, và tôi cũng mong có ai đó sẽ vỗ về tâm trí đang rối bời của tôi.
Nhưng những lúc như thế, thay vì tìm đến vị tiền bối chuyên ngành triết học rất thông thái và giỏi nói chuyện mà tôi thân thiết hơn, tôi lại tìm đến vị giáo sư trước kia từng là tu sĩ Công giáo, người thường im lặng lắng nghe những lời tôi nói một cách bao dung. Khi ngẫm xem tại sao mình lại lựa chọn như thế, tôi nhận ra rằng việc có ai đó lắng nghe mình không đơn thuần chỉ là bản thân mình được lắng nghe. Tôi có thể cảm nhận được vị giáo sư ấy chấp nhận tôi với chính những gì tôi có và đem đến cho tôi nguồn năng lượng ấm áp thông qua từng biểu cảm khuôn mặt cùng giọng nói. Khi anh nhìn tôi với ánh mắt tập trung, không ngắt lời giữa chừng hay đổi chủ đề sang chuyện khác và để cho tôi nói hết những gì muốn nói, tôi cảm thấy lòng mình như được rộng mở. Những cảm xúc nặng nề mà tôi đã chịu đựng một mình cũng như tìm thấy lối thoát đáng tin cậy trong tâm hồn và dần dần lắng xuống, tâm trạng tôi nhẹ nhõm hẳn.
Chỉ cần có ai đó, như một tấm gương soi tỏ, thấu hiểu những gì đang khiến ta mệt mỏi là đủ để đem tới cho ta nguồn an ủi to lớn rồi. Không những thế, những đau khổ ta đang chịu đựng cũng bỗng trở nên ý nghĩa hơn. Nếu người đang lắng nghe ta nói rằng họ đã từng gặp chuyện mà ta tưởng chỉ riêng mình gặp phải, ta sẽ cảm thấy rằng đó là chuyện có thể xảy đến với bất kỳ ai và nhờ thế dễ dàng tiếp nhận hoàn cảnh hiện tại hon. Lắng nghe chính là xuất phát điểm của sự đồng cảm và cũng là nền tảng của sự chữa lành.
Là một nhà sư đồng thời là một học giả, đã không ít lần tôi giảng Pháp môn và những chủ đề khác trước nhiều người. Nhiều lúc tôi gặp những thính giả vui vẻ cười đáp lại chuyện đùa nhạt nhẽo của mình hoặc có những phản ứng khiến tôi hứng thú trong suốt buổi giảng, ngược lại cũng đôi khi tôi gặp những thính giả cứng nhắc, khiến bầu không khí chùng xuống. Dù nói cùng một nội dung, nếu không có phản ứng từ người nghe, người nói sẽ cảm thấy mất sức hơn bình thường gấp hai ba lần. Nhờ có những người chăm chú lắng nghe ta nói như nghe tiếng nước bình đạm chảy mà câu chuyện của ta sẽ trở nên thông suốt và bầu không khí cũng vui vẻ hơn. Ngược lại nếu đối phương chỉ như một bức tường im lìm không phản ứng gì, lời ta nói sẽ trở nên vô nghĩa, và chính bản thân ta cũng bắt đầu thu mình lại. Bỏi vậy, chân thành lắng nghe người khác chính là cách bộc lộ sự quan tâm, nhường nhịn và tình yêu thương cụ thể, năng động nhất.
Đã từng có lúc tôi thắc mắc không hiểu tại sao người ta sử dụng các mạng xã hội như Twitter, Facebook, Kakao Story... bất kể ngày đêm như thế. Tôi đã không thể hiểu được lý do tại sao dù không ai bắt ép nhưng mọi người vẫn chia sẻ hình ảnh, suy nghĩ, những việc mình làm trong ngày với cả thế gian. Có lẽ vì chúng ta vẫn hằng mong sẽ có ai đó trên mạng lắng nghe câu chuyện của mình. Phải như vậy ta mới cảm thấy hành động của mình có ý nghĩa và sự tồn tại của mình có giá trị. Cảm giác mệt mỏi vì phải sống từng ngày từng ngày không chút ý nghĩa, như phải đứng trên một sân khấu không khán giả không ai quan tâm, cũng sẽ được xóa nhòa.
Hãy nhìn xung quanh xem có người thân hay bạn bè nào của bạn đang gặp khó khăn hay không. Cho dù bạn không biết cách giải quyết những vấn đề của họ đi chăng nữa, họ cũng sẽ rất biết ơn nếu bạn thật lòng lắng nghe câu chuyện của họ đấy.
"Chữa lành nỗi đau của một ai đó Thực ra không phải là ra tay giải quyết các vấn đề cho họ.
Khi ta khiến đối phương nhận thấy rằng ta cũng từng có nỗi đau tương tự, Và mở lòng lắng nghe, đồng cảm với họ đối phương sẽ được tiếp thêm dũng khí và tự chữa lành bản thân mà không cần bất kỳ câu trả lời rõ ràng nào khác."
Khi trò chuyện
Đôi lúc chúng ta chỉ mong đối phương thực sự lắng nghe mình
Thay vì muốn nghe những lời khuyên đúng đắn từ họ.
Khi có ai đó nói chuyện với bạn đừng vội vàng đưa ra lời khuyên
Mà hãy lắng nghe đến khi họ nói xong câu chuyện của mình.
—ooOoo—
Nhìn nhận đối phương bằng sự quan tâm và lắng nghe câu chuyện của họ
Thay vì cố thay đổi họ cho vừa ý mình
Chính là cách thể hiện tình yêu thương thuần khiết nhất.
Khi bạn muốn thay đổi đối phương, hình ảnh vốn có của họ sẽ biến mất
Và bạn sẽ chỉ còn nhìn thấy ở họ những vấn đề nảy sinh từ chính những tiêu chuẩn của bạn.
—ooOoo—
Tôi nghĩ yêu thương thực sự là yêu thương bất chấp.
Khi bạn có thể bao dung tất cả những gì thuộc về đối phương
Cả những điểm vừa lòng bạn
Lẫn những điểm không vừa lòng bạn
Thì khi ấy, cảm xúc của bạn dành cho đối phương đã trở thành tình yêu thương thực sự.
Trẻ con thường muốn phô ra những vết thương của mình. Vì chúng muốn nhận được sự lo lắng và quan tâm từ người khác.
Nhưng nghĩ lại thì không cứ gì trẻ con, ngay cả người lớn cũng như thế.
Khi đau đớn, mệt mỏi, buồn bã, oan ức
Đừng chỉ chịu đựng trong lòng mà hãy như trẻ nhỏ, cho người khác thấy vết thương của mình
Và nói rằng "Tôi đã rất đau."
—ooOoo—
Khi bạn cho rằng mình đã hiểu rõ đối phương thì bạn sẽ không cố tìm hiểu đối phương nữa.
Khi bạn nghĩ rằng mình vẫn chưa hiểu rõ đối phương thì bạn sẽ để ý và quan tâm đối phương kỹ hơn.
Tình yêu chính là khi bạn nghĩ rằng mình vẫn chưa hiểu rõ và dõi theo ngắm nhìn thật kỹ đối phương.
Hãy ngẫm lại xem, có phải bạn đang nghĩ rằng mình đã hiểu rõ những người xung quanh.
Nếu bạn nghĩ như vậy
Thì bạn sẽ khó nhìn thấy được hình ảnh đối phương ở hiện tại
Mà chỉ nhìn thấy họ thông qua suy nghĩ trong quá khứ của bạn mà thôi.
Khi nghe thấy người khác nói xấu về bạn thân của mình Liệu có nhất thiết phải nói lại cho người bạn ấy hay không? Đôi khi không biết lại là một liều thuốc tốt cho họ.
Nếu đó là câu chuyện không đem lại ích lợi gì
Và chỉ khiến người nghe đau đớn thì bạn hãy giữ miệng.
—ooOoo—
Những người hay nói xấu người khác khi ở bên cạnh ta, khi không có ta bên cạnh chắc chắn họ cũng sẽ nói xấu ta với người khác.
—ooOoo—
Đừng kỳ vọng rằng khi bạn chỉ trích lỗi sai của người khác Họ sẽ thay đổi.
Có nhiều trường hợp đối phương không thay đổi mà chỉ cảm thấy bị tổn thương.
Chi bằng hãy dùng những lời ngợi khen để giúp họ phát huy điểm mạnh.
Với những khuynh hướng tính cách bẩm sinh, dù bản thân có muốn sửa cũng không dễ dàng sửa được.
Dù chỉ là khách sáo, khi gặp người khác hãy tặng họ một lời khen.
Rằng họ trông đẹp hơn, trẻ ra
Hoặc khen quần áo, giày dép của họ.
Lời khen giúp đối phương có thiện cảm với bạn
Và mọi việc sau đó cũng sẽ suôn sẻ hon
Như chiếc cúc áo đầu tiên nếu được cài đúng chỗ thì những chiếc cúc sau cũng sẽ tự động nằm vào đúng vị trí vậy.
—ooOoo—
Khi tôi mặc bộ tăng phục có lớp bông lót chuyên dùng cho mùa đông và đi dạo ở Manhattan
Thỉnh thoảng tôi lại được hỏi rằng:
"Tôi có thể tìm mua bộ trang phục vừa đẹp vừa thời trang như thế này ở đâu?"
—ooOoo—
Trời đã vào đông nên thời tiết khá lạnh.
Có lần tôi xem một đoạn quảng cáo nói rằng "Con người chính là lò sưởi",
Đúng vậy, chính nhờ có nhau
Nên chúng ta mới có thể xua tan cái lạnh của cả thể xác lẫn tâm hồn.
Hôm nay bạn hãy thử trở thành một chiếc lò sưởi ấm áp cho người khác nhé.
Nhiều nỗi đau khổ trong cuộc sống xuất phát từ những cuộc tuyệt giao.
Khi chúng ta đóng cửa trái tim, những tổn thương cũng bắt đầu xuất hiện, nỗi sợ hãi và sự nghi ngờ sẽ nảy sinh.
Nếu bây giờ bạn đang cảm nhận nỗi đau đoạn tuyệt, hãy cầu nguyện cho người đã đoạn tuyệt với bạn.
Không thù ghét đối phương chính là cách phục thù tốt nhất mà không để lại vết thương nào trong trái tim bạn.
—ooOoo—
Khi gặp người làm khổ bạn, hãy tự nhủ rằng
"Chắc hẳn anh ta làm vậy là để chu cấp cho gia đình, cũng giống như mình thôi.
Chắc hẳn anh ta làm vậy là để hạnh phúc hơn, cũng giống như mình thôi.
Chắc hẳn anh ta đang gặp chuyện khó khăn, cũng giống như mình thôi."
—ooOoo—
Trong cuộc sống, khi gặp những người làm bạn khổ sở chẳng có lý do gì
Hoặc những người mà bạn không thể nào hiểu nổi
Hãy vì chính bản thân mình mà tự nhủ rằng
"Thế gian rộng lớn nên cũng có lắm người kỳ lạ."
Suy nghĩ giữa bạn và người khác có thể khác nhau.
Hãy học cách chấp nhận sự khác biệt đó
Thay vì chỉ trích "Anh sai rồi" và khiến đối phương bị tổn thương.
Hãy thử đứng vào vị trí của đối phương và nghĩ lại xem Nếu có ai chỉ thẳng mặt bảo bạn sai rồi, bạn sẽ cảm thấy như thế nào.
• .
Rất khó để nghe hiểu một câu chuyện theo đúng ý nghĩa của nó.
Vì con người ta khi nghe chuyện gì đó
Thường lấy những nội dung trong quá khứ của mình ra Rồi thêm nếm vào chuyện vừa nghe và phân tích nó theo cách riêng của mình.
Vì vậy khi kể cho mười người nghe cùng một câu chuyện Cả mười người đều sẽ nghe và phân tích câu chuyện theo kiểu của mình.
Sự tu hành xuất phát chính từ việc bạn tự nhận thức được rằng
Mình đang nghe và hiểu câu chuyện theo ý của riêng mình.
Mỗi người đều có lập trường riêng của mình. Khi đứng trên lập trường của mình, chúng ta luôn nghĩ rằng mình đúng. Nhưng để giải quyết mâu thuẫn ta không thể chỉ khăng khăng giữ lấy lập trường của mình mà còn cần thấu hiểu và biết cách nói câu "Tôi hiểu lập trường của anh. Chắc hẳn anh cũng mệt mỏi lắm." Đừng cố thuyết phục người khác mà trước tiên hãy hiểu cho tâm trạng của họ.
—ooOoo—
So với những tổn thương ta cố ý gây ra cho người khác Thì những tổn thương ta vô ý gây ra còn nhiều hơn.
Nếu bạn và ai đó làm tổn thương lẫn nhau, hãy cố gắng lên tiếng trước
Thật nhẹ nhàng rằng, "Xin lỗi vì tôi đã không hiểu lòng anh."
—ooOoo—
Chúng ta thường làm người khác tổn thương mà không hề hay biết.
Chúng ta làm người khác tổn thương vì không biết mình đang làm họ tổn thương.
Bởi vậy lòng ăn năn thực sự không chỉ là ăn năn về những tổn thương bản thân nhận thức được rằng mình đã gây ra Mà còn về những mối nhân duyên mà mình từng vô tình làm tổn thương nữa.
Những người lái xe giỏi có thể dễ dàng nhìn bao quát và đoán được nhịp độ của làn xe
Để len vào hòa làm một với làn xe ấy.
Những người lái xe kém thường không làm được như vậy Mà chỉ nghĩ đến việc mình đang lái xe như thế nào.
—ooOoo—
Khi đang làm việc gì đó mà có cảm giác bất mãn hoặc muốn gây sự với người khác, hãy tự hỏi mình rằng "Mình có đang tập trung vào công việc mình được giao hay không?"
Những khi bắt đầu vào Tham thoại đầu tại phòng thiền, vì phải tập trung tĩnh tâm nên tôi thường không để tâm đến chuyện của người khác. Nhưng khi mất tập trung, tôi lại rất hay nhìn ra lỗi sai ở người khác. Tức, khuyết điểm của người khác có thể xem là khuyết điểm của chính ta được phản chiếu trên tấm gương tâm hồn. Những lúc như thế bạn hãy cố tìm về sơ tâm và tập trung hơn nữa vào việc mình phải làm.