Đã là con người ai cũng sẽ có lúc cảm thấy u uất, chỉ khác nhau ở chỗ thường xuyên hay không mà thôi. Nếu trong cuộc sống chúng ta chỉ toàn gặp chuyện vui thì tốt biết mấy, nhưng như sinh lão bệnh tử đã được định sẵn luôn đi cùng nhau, mỗi khi có chuyện buồn hay khó khăn ập đến dĩ nhiên ta không thể không cảm thấy u uất.
Chẳng nói đâu xa ngay với tôi đây, cảm xúc u uất cũng giống như một vị khách, thường tìm đến khi tôi ngỡ mình đã quên. Khi tôi thất vọng vì đã nỗ lực hết mình nhưng kết quả không như mong đợi, khi tôi gặp phải những hiểu lầm, va chạm trong mối quan hệ với người khác mà không thể làm gì, khi tôi nhận ra người khác đang đặt điều nói sai về mình... Những lúc như thế cảm xúc u uất lại ùa đến. Hoặc khi người tôi tin tưởng phản bội tôi, hay khi tôi cảm thấy không còn chút hy vọng nào thoát khỏi tình huống khó khăn mình đang gặp phải, vị khách u uất này lại lạnh lùng đến gõ cửa trái tim tôi.
Với những người tìm đến trường học chữa lành trái tim trong tình trạng trầm cảm kéo dài chứ không chỉ ở mức độ đôi khi cảm thấy u uất như tôi, tôi luôn khuyên họ đến các bệnh viện chuyên khoa trước. Đặc biệt với những người có suy nghĩ muốn tự tử hoặc những trường hợp gần như mất ngủ lâu ngày, việc tìm đến các bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn là hết sức cần thiết. Cũng có một số người đến nhờ chúng tôi tư vấn trên phương diện tâm lý học Phật giáo, muốn được đưa ra lời khuyên nên làm gì khi rơi vào trạng thái u uất, dù họ không mắc các triệu chứng trầm cảm nghiêm trọng. Họ muốn biết tình trạng u sầu ấy có những đặc tính gì, và nên có thái độ như thế nào khi bản thân trở nên u sầu như vậy, họ muốn nghe những lời an ủi từ chúng tôi.
Trước hết, mỗi khi cảm thấy u sầu, tôi đều cố gắng nhìn thật kỹ vào bên trong lòng mình, nhờ làm vậy tôi đã phát hiện ra một số điểm đặc biệt nổi bật. Đầu tiên, năng lượng làm nảy sinh và duy trì tâm trạng u uất chính là nguồn năng lượng từ "những suy nghĩ lặp đi lặp lại của chính bản thân chúng ta". Nghĩa là tâm trạng hoặc cảm xúc sẽ thay đổi tùy theo việc chúng ta có suy nghĩ gì. Nếu ta suy nghĩ tích cực thì những cảm xúc tích cực sẽ xuất hiện, ngược lại, nếu suy nghĩ tiêu cực thì chúng ta sẽ bị cảm xúc tiêu cực xâm chiếm. Và nếu chúng ta kiềm chế, không liên tục ném những bó củi được hình thành từ những suy nghĩ u uất vào lò lửa trong lòng mình, thì chẳng bao lâu những cảm xúc u uất ấy cũng sẽ biến mất. Tóm lại để có thể hiểu được cảm xúc u uất, chúng ta cần hiểu được "suy nghĩ", nguyên nhân chính gây ra cảm xúc này.
Suy nghĩ là một loại quan điểm do tâm hồn tạo ra, phản lỉng về những tình huống xảy ra bên trong và bên ngoài cơ thể. Người ta nói rằng mỗi ngày con người có đến 17.000 suy nghĩ. Xét về nội dung thì suy nghĩ thường được tạo nên từ những ký ức của quá khứ và sẽ nối nhau xuất hiện như những quân domino. Nhưng chúng ta lại hầu như không nhận thức được về những suy nghĩ đó, hoàn toàn đắm chìm vào chúng và để tâm trạng mình trôi theo hướng suy nghĩ kéo đi. Chúng ta là người tạo ra suy nghĩ, nhưng chủ cách bị đảo lộn, từ đó suy nghĩ sai khiến tâm trạng chúng ta chứ không phải tâm trạng chúng ta điều khiển suy nghĩ nữa. Hơn nữa, suy nghĩ liên tục xuất hiện và biến mất trong vô thức nên đôi khi chúng ta không thể phân biệt được những suy nghĩ ấy là sự thật hay chỉ đơn thuần là những quan điểm xuất phát từ cái nhìn cá nhân. Và chúng ta luôn dễ tin vào tất cả những suy nghĩ xuất hiện trong tâm trí mình. Dù có thể chúng không đúng với hiện thực.
Chúng ta đã tìm hiểu về bản chất của suy nghĩ, vậy bây giờ chỉ cần quyết tâm là được. Thứ nhất, tôi hy vọng mọi người luôn nhớ rằng khi suy nghĩ u uất xuất hiện, nó chỉ là một đám mây nhỏ bay ngang qua bầu trời nội tâm thôi, chứ không phải cả cuộc đời chúng ta đều u ám như suy nghĩ đó. Có nhiều vấn đề tâm lý nảy sinh vì chúng ta coi những suy nghĩ nảy ra trong đầu và bản thân mình là một. Tuy nhiên suy nghĩ là thứ sinh ra rồi biến mất trong giây lát giữa các tình huống thay đổi liên tục. Khi có suy nghĩ hoặc cảm xúc u uất xuất hiện, hãy lùi lại một bước và bình thản tự nhủ "Ái chà, lại có một đám mây u ám xuất hiện rồi đây!", như vậy những suy nghĩ u uất sẽ không được duy trì, và khi cháy hết nguyên liệu chúng sẽ tự động dừng lại. Nếu liên tục bám lấy những suy nghĩ xuất hiện không ngừng và đồng nhất nó với bản thân mình, chúng ta sẽ rơi vào vũng lầy trầm cảm.
Thứ hai, nếu bạn nghĩ rằng mình phải chịu đựng chứng trầm cảm do lời những người khác bàn tán về mình, thì tôi mong bạn hiểu một điều. Rằng có thể bạn cảm thấy những điều họ nói là về bạn, nhưng nếu nghe kỹ, bạn sẽ nhận ra rằng những lời họ đang bóng gió lại bộc lộ chính trạng thái tâm lý của họ đấy. Ví dụ ngay như bản thân tôi đây, khi tôi dùng mạng xã hội, cũng có người chỉ trích tôi là nhà sư trẻ mà không biết kiệm lời, nói này nói nọ quá nhiều. Nghe vậy, ban đầu tôi cũng cảm thấy oan ức và buồn rầu một chút, rồi có một lần tôi tò mò tìm hiểu xem người đó thường ngày nói những gì, thì tôi phát hiện ra trên trang cá nhân ông ta còn viết rất nhiều những lời lẽ không hay về những tác giả nổi tiếng, những chính trị gia, những ngôi sao thể thao, những nghệ sĩ,... Nghĩa là vấn đề không phải ở tôi, mà nằm ở người đó. Chúng ta không cần phải biến tâm trạng bất ổn của người khác thành vấn đề của mình để rồi đau khổ vì nó. Dĩ nhiên chúng ta vẫn có thể cầu nguyện cho họ, mong họ sẽ hạnh phúc hơn để với trái tim hạnh phúc họ sẽ nói ra những lời hạnh phúc.
Thứ ba, phải luôn ghi nhớ rằng đại đa số những suy nghĩ của chúng ta xuất phát từ những quan điểm dựa trên những kinh nghiệm cực kỳ cá nhân. Những quan điểm cá nhân ấy không phải là sự thật cố định bất biến mà thay đổi tùy theo hoàn cảnh, nên những suy nghĩ trong quá khứ chưa chắc đã đúng với thời điểm hiện tại. Ví dụ khi những suy nghĩ bi quan trong quá khứ xuất hiện làm bạn mất tự tin, đừng cố gắng chịu đựng chúng mà hãy kéo lòng mình về với hiện tại. Đặc biệt nếu bạn có thể biến chúng thành "hơi thở" là tốt hơn cả. Hơi thở luôn ở trong hiện tại, khi bạn cảm nhận được hơi thở đi ra và đi vào bên trong mình, bạn sẽ thấy thanh thản hơn và cơ thể cũng sẽ thoải mái hơn. Khi lòng bạn hướng về hiện tại, vào khoảnh khắc bạn đang thở, những suy nghĩ sẽ tự động dừng lại. Đó là vì chúng ta không thể suy nghĩ về chính khoảnh khắc hiện tại này. Khi bạn về với hiện tại, sẽ không còn suy nghĩ nữa. Để kiểm chứng bạn hãy thử tạm đặt cuốn sách này xuống và hít thở thật sâu rồi cảm nhận trong ba phút. Chỉ cần tập trung vào hơi thở, tâm trạng u uất của bạn sẽ nhẹ đi rất nhiều.
Cảm xúc u uất có thể đến với bất kỳ ai trong cuộc sống. Nhưng cảm xúc đó cũng sẽ biến mất sau một thời gian ngắn
Càng nghĩ về những việc sầu não trong quá khứ
Sẽ chỉ càng khiến những cảm xúc ấy bám dính lấy bạn và kéo dài tâm trạng u uất.
Đừng đắm chìm trong suy nghĩ mà hãy ý thức được rằng mình đang suy nghĩ
Và thoát ra khỏi nó.
—ooOoo—
Cách những đám mây vượt qua nỗi buồn
Là khóc đến khi nào không còn khóc được nữa.
Sau khi đã trút hết sức nặng của những giọt nước mắt
Và không thể khóc được nữa
Những đám mây sẽ trở nên nhẹ nhõm
Rũ sạch nỗi buồn khỏi bầu trời tâm hồn mình.
Khi thấy buồn, bạn cũng có thể khóc như những đám mây.
—ooOoo—
Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi vì có chuyện buồn,
Đừng phủ nhận nỗi buồn ấy mà hãy bước thẳng vào bên trong nó.
Và thể hiện cảm xúc buồn bã của mình cho thỏa.
Sau khi chấp nhận nỗi buồn và khóc một lúc
Bạn sẽ nhìn thấy điểm cuối của nỗi buồn.
Không phải bất kỳ suy nghĩ nào nảy ra trong đầu chúng ta cũng đều là sự thật.
Đặc biệt khi bạn đang lâm vào hoàn cảnh khó khăn, đừng tin tất cả những ý nghĩ nảy ra trong đầu mình.
Khi đau ốm, bạn sẽ có cảm giác mình sẽ đau đớn như thế này mãi
Khi đang ôn thi viên chức, bạn sẽ cảm thấy như mình đang bước đi trong một con đường hầm tăm tối dài vô tận Khi mất mát thứ gì đó, bạn sẽ nghĩ rằng mình sẽ sống khổ sở như thế này suốt đời.
Nhưng chắc chắn rằng không có điều gì là mãi mãi cả.
—ooOoo—
Khi bạn có điều khổ tâm, cảm thấy mệt mỏi và rầu rĩ, hãy ngẩng đầu quan sát thật kỹ vật đang nằm trước mặt bạn. Vào khoảnh khắc bạn ngắm nhìn nó, dòng suy nghĩ sẽ dừng lại và bạn sẽ nhận ra điều khổ tâm khi nãy chỉ đơn thuần là "một mớ suy nghĩ" mà thôi. Đừng tiếp sức cho những suy nghĩ ấy mà hãy xem chúng là "những suy nghĩ cỏn con" không đáng bận tâm.
—ooOoo—
Khi những cảm xúc tiêu cực như sợ hãi, buồn rầu, cô đơn trào dâng trong mình,
Việc dũng cảm nhất bạn có thể làm
Chính là dành thời gian ở bên những cảm xúc ấy.
Đừng cố trốn chạy khỏi những cảm xúc tiêu cực bằng cách bật ti vi hoặc gọi điện thoại cho bạn bè mà hãy ngắm nhìn những cảm xúc ấy từ bên ngoài.
Khi được chú ý đúng cách, những cảm xúc ấy sẽ dần thay đổi,
Hoặc sự điềm tĩnh có được khi ngắm nhìn chúng sẽ giúp bạn vượt qua chúng.
—ooOoo—
Việc chúng ta can thiệp một cách thái quá vào chuyện của người khác,
Có thể là do chúng ta đang sợ hãi
Không dám đối mặt với nỗi cô đơn và sự trống trải bên trong mình.
—ooOoo—
Những người bạn thường hay ghen tị, nếu hiểu họ hơn bạn sẽ nhận ra họ cũng đang sống trong "một gian của địa ngục".
Kể cả những người bạn tưởng chừng như có tất cả, họ cũng đang sống trong một gian nào đó của địa ngục.
Những gì bạn nhìn thấy chưa phải là tất cả đâu.
Đáng ngạc nhiên là khi tìm hiểu về nguyên nhân của chứng trầm cảm
Tôi nhận thấy nhiều trường hợp xuất phát từ những con phẫn nộ chứ không phải nỗi buồn.
Khi cảm xúc phẫn nộ nổi dậy bên trong
Mà ta lại không thể thể hiện ra với đối phương
Và cố nén nó vào trong,
Thì cơn phẫn nộ ấy sẽ bắt đầu tấn công chính bản thân ta.
Nếu chúng ta không thể xử lý cảm xúc của chính mình Thì đến một lúc nào đó bản thân ta sẽ mất hết sinh khí Tình trạng này nếu cứ tiếp diễn sẽ dẫn đến chứng trầm cảm.
Nếu bạn đang khổ sở vì chứng trầm cảm
Hãy ngẫm lại xem mình đang phải đè nén sự phẫn nộ nào.
Nếu chỉ nghĩ về những vấn đề của bản thân bạn sẽ cảm thấy chúng cực kỳ quan trọng và đặc biệt, lúc nào bạn cũng nghĩ đến chúng, và cứ như thế bạn sẽ không tránh khỏi u sầu.
Ngược lại, khi để tâm đến nỗi đau khổ của người khác với tấm lòng từ bi, bạn sẽ nhận ra rằng "so với nỗi đau của người khác hóa ra vấn đề của mình chẳng có gì to tát".
Một trong những liều thuốc hữu ích nhất để khắc phục cảm xúc u uất, bực dọc và suy nghĩ cuộc đời này quá vô nghĩa
Chính là việc thân thiện với những người xung quanh. Hãy luôn tâm niệm
"Hôm nay dù có bận rộn cũng hãy cố thân thiện với mọi người."
Những hành động xuất phát từ suy nghĩ lương thiện ấy Chính là khỏi đầu của những thay đổi tích cực.
—ooOoo—
Đừng tìm kiếm hạnh phúc từ tiền bạc hay thành quả công việc
Mà hãy tìm nó từ những cuộc gặp gỡ ấm áp giữa bạn và những người thân thiết.
Khi đạt được mục tiêu nào đó về tiền bạc và thành quả, ngay lập tức những mục tiêu mới sẽ xuất hiện.
Chính vì vậy lúc nào bạn cũng sẽ cảm thấy mình rất gần hạnh phúc rồi nhưng không bao giờ chạm được tới nó.
Ngược lại, bạn có thể cảm nhận được hạnh phúc ngay lúc này chứ không phải trong tương lai, từ những cuộc gặp gỡ đầy thân thiết.
Kết thân với những người bạn có thể cùng chia sẻ niềm vui cũng như nỗi buồn trong cuộc sống chính là con đường ngắn nhất để tìm đến hạnh phúc.
Nếu bạn cảm thấy u uất vì cuộc sống của mình quá trống rỗng
Hãy chọn và thực hiện một trong những điều dưới đây.
1. Học một điều gì đó mới.
Có thể là nhạc cụ, kỹ thuật, thể thao, ngoại ngữ, hoặc một môn nhân văn bất kỳ.
2. Tham gia các hoạt động tình nguyện cần dùng sức khoảng ba tiếng mỗi tuần.
Khi tham gia tình nguyện bạn sẽ cảm thấy "Thì ra mình cũng là người có ích."
3. Gọi cho một người bạn lâu ngày không gặp và mời người bạn ấy một bữa ăn.
Khi cảm nhận được mối liên hệ giữa mình và người khác, lòng ta sẽ cảm thấy hạnh phúc và bớt u sầu.
4. Giác ngộ chân lý nhân sinh vô thường.
Hãy nhận thức rằng tất cả mọi thứ trên thế gian này đều sẽ thay đổi theo thời gian rồi biến mất vào một ngày nào đó, và những thứ ta đang đặt mục tiêu vốn dĩ là những thứ chưa từng tồn tại.
Hãy thử tưởng tượng rằng
Bạn đã đạt được tất cả những điều bạn muốn.
Con bạn đỗ vào trường đại học danh tiếng, ổn định việc làm, kết hôn với một người tốt,
Người thân của bạn không còn đau ốm nửa, gia đình bạn chuyển đến một nơi ở tốt hơn,
Tài khoản ngân hàng của bạn luôn dư dả... Bạn thấy thế nào?
Bạn sẽ an tâm và bớt lo lắng hơn chứ?
Nhưng sau một thời gian
Chẳng phải ta sẽ lại cảm thấy bất mãn về những thứ khác Và lại nói rằng mình phải thay đổi chúng hay sao?
Nghĩa là, cho dù chúng ta có thay đổi hoàn cảnh bên ngoài theo ý mình
Nhưng không thay đổi thói quen suy nghĩ
Thì cho dù có ở trong hoàn cảnh tốt đến mức nào đi chăng nữa
Ta cũng sẽ lại bói ra vấn đề và tự làm khổ bản thân mình.
—ooOoo—
Ngay cả những người sinh ra với tài năng trời phú
Cũng nói rằng quá hoàn hảo cũng là một vấn đề.
Trên thế gian này tất cả mọi người đều ước mình trở nên giàu có, nổi tiếng và sở hữu mọi thứ mình muốn. Nhưng đến khi đạt được tất cả những điều đó, họ mới nhận ra rằng. Chúng không phải câu trả lời thực sự mà họ đang tìm kiếm.
- Jim Carrey
Gần đây tôi có ghé một quán cà phê khá đẹp mới mở gần nhà.
Tôi định chọn món bánh crepe trà xanh vì trông nó có vẻ ngon
Nhưng khi biết một phần bánh ấy có giá 7.000 won, tôi đã chỉ gọi một tách trà.
Thế nhưng cả ngày hôm đó món bánh ấy cứ hiện lên trước mắt tôi.
Trải qua hai ngày bị ám ảnh bỏi món bánh crepe, tôi đã quay lại quán cà phê ấy
Và gọi món bánh mình đã rất muốn ăn.
Món bánh ấy ngon. Nhưng không phải quá xuất sắc.
Có lẽ nếu nhận giải Nobel hay đắc cử tổng thống thì tâm trạng tôi cũng sẽ giống như lúc này mà thôi.
Trong cuộc sống sẽ có những lúc bạn không điều chỉnh được cảm xúc của mình.
Những lúc như thế hãy dành ra một khoảng thời gian yên lặng cho riêng mình.
Bạn có thể đi dạo, xem bộ phim bạn yêu thích,
Hoặc cũng có thể ngồi thiền hoặc cầu nguyện.
Hãy cho những cảm xúc bạn đang cố đè nén một khoảng không gian để chúng có thể hít thở thật bình an.
—ooOoo—
Khi Thiền sư Thích Nhất Hạnh lên chùa, trong tuần sẽ có một ngày được sư gọi là Ngày lười biếng.
Vào ngày đó các vị sư sẽ chào hỏi nhau rằng "Hôm nay sư đã lười biếng được bao lâu rồi?"
Đôi khi hãy làm bạn với bầu trời xanh cùng cơn gió mát Và dành tặng một ngày lười biếng cho bản thân mình đã luôn cố gắng sống thật chăm chỉ.
—ooOoo—
Có những khi trở về nhà sau một ngày làm việc bận rộn Ta không muốn làm gì cả mà chỉ nằm dài trên sàn và thần người ra xem ti vi.
Đó chính là khoảng thời gian để bộ não đã vất vả của bạn được nghỉ ngơi.
Bạn hoàn toàn có quyền thẫn thờ như thế, không sao cả.
—ooOoo—
Khi thế gian huých vai bạn
Làm bạn ngã,
Hãy đứng dậy và tiếp tục bước đi.
Dù bạn có rơi nước mắt vì đau đớn
Dù bạn có cảm thấy xấu hổ đến mức muốn chết
Hãy cứ tiếp tục bước về phía trước.
Bước đi được một lúc bạn sẽ cảm thấy mình khá hon. Bước đi được một lúc nữa bạn sẽ quên đi mọi chuyện. Tôi sẽ luôn ủng hộ bạn,
Người luôn cố gắng trưởng thành từ những nỗi đau!
—ooOoo—
Nỗi đau
Chính là cánh cửa mở ra một thế giới hoàn toàn mới.
- Hồng y Kim Soo Hwan
Luôn có một khoảng cách giữa "biết" và biến điều bạn "biết" ấy thành hành động.
Bỏi vậy bạn không thể ngay lập tức được chữa lành và trở nên hạnh phúc
Chỉ nhờ vào đọc sách
Hay được ai chỉ bảo.
Khi bạn từng bước từng bước hành động hóa những điều bạn biết và ứng dụng vào cuộc sống của mình
Những thay đổi rõ rệt sẽ xuất hiện. Việc này cần rất nhiều quyết tâm và nỗ lực.
Đây chính là đạo lý được thể hiện qua hình ảnh người am hiểu Phật pháp - Văn Thù Bồ tát và Phổ Hiền Bồ tát - người hộ vệ của những ai tuyên giảng đạo pháp.