Khi còn học cấp ba, tôi không biết gì nhiều về Phật giáo, nhưng tôi rất thích dịp lễ Phật đản. Tôi sẽ được nghỉ học vào ngày lễ, một ngày tháng Năm đẹp đẽ, thời tiết không nóng cũng không lạnh, tôi cũng rất thích ngắm nhìn con phố Jongno ở Seoul rạng rỡ hẳn lên nhờ những chiếc đèn lồng nhiều màu sắc. Bước đi trên con đường được chiếu sáng bởi ánh đèn lồng khi trời bắt đầu nhá nhem tối, tôi có thể tạm quên đi những áp lực về điểm số cũng như những lo lắng về tương lai. Nhất là mỗi khi ghé chùa Doseon ở núi Bukhan, cách nhà tôi không xa lắm, tôi vừa đi bộ dưới ánh đèn ngũ sắc vừa nghe nhạc của George Winston hoặc Simon and Garfunkel bằng máy Walkman. Những lúc như thế tôi cảm thấy lòng mình vừa khác lạ vừa rất đỗi yên bình.
Hồi ấy, tôi có một thú vui là chơi bóng rổ hoặc bóng bàn cùng những người truyền giáo đến từ Mỹ vào những chiều cuối tuần. Những người truyền giáo ở độ tuổi hai mươi không khác những người bạn, người anh của tôi là bao. Khi ở cùng họ, một cách tự nhiên, tôi có thể vừa học tiếng Anh vừa học về văn hóa phương Tây. Hon nữa, khi tôi giao lưu cùng họ, những băn khoăn về cuộc sống cũng như mối quan tâm về tôn giáo của tôi cũng tăng dần. Tôi đã rất thích thú khi có thể thảo luận với họ bằng tiếng Anh về những trăn trở như tôi là ai, tại sao chúng ta lại được Sinh ra, sau khi chết đi chúng ta sẽ như thế nào, hoặc về những vấn đề bất công trên thế giới. Có lẽ bởi đó là những trăn trở tôi không thể hỏi cũng như được giải đáp ở trường học nên tôi lại càng thấy thú vị hơn.
Đến ngày Phật đản, tôi đã cố gắng thuyết phục những người bạn truyền giáo của mình. Tôi bảo họ rằng đã đến Hàn Quốc rồi thì chẳng phải họ nên biết một chút về tôn giáo truyền thống của Hàn Quốc hay sao. Thực ra khi ấy bản thân tôi cũng không biết gì nhiều về Phật giáo, lại càng không thể gọi là Phật tử. Chỉ là tôi cảm thấy muốn giới thiệu cho họ biết về truyền thống Phật giáo của Hàn Quốc mà thôi. Không biết vì thấy tôi nói có lý, hay vì cũng muốn leo núi một chút mà những người bạn truyền giáo đã cùng tôi đến chùa Doseon ở núi Bukhan vào một buổi chiều muộn, khi mà đèn lồng bắt đầu sáng.
Những người truyền giáo da trắng đứng trước pháp đường, vừa cảm thán vẻ đẹp của ngôi chùa, vừa đặt cho tôi rất nhiều câu hỏi. Họ nhìn khuôn mặt vừa uy nghiêm vừa có chút đáng sợ của Tứ Thiên vương ở cổng vào và hỏi "Tại sao Phật giáo lại thờ ác quỷ?", họ nhìn người ta cúi lạy tượng Phật khắc trên vách núi đá và hỏi "Tại sao người ta lại cúi lạy tượng đá, đó chẳng phải là thờ ngẫu tượng hay sao?" Tôi nín thinh. Khi ấy tôi đã không thể trả lời rằng cũng như trong Thiên Chúa giáo có các thánh thần tiếp nhận vinh quang Chúa như Gabriel hoặc Michael, trong Phật giáo cũng có các thần hộ pháp bảo hộ cho Phật pháp, và Tứ Thiên Vương là một ví dụ. Khi ấy tôi đã tưởng rằng tượng Phật chính là Đức Phật và khi tôi lạy tượng Phật thì Đức Phật của bức tượng ấy sẽ lắng nghe lời cầu xin của tôi. Bây giờ nghĩ lại, đúng là hồi ấy tôi chẳng biết gì cả.
Đến khi vào đại học và bắt đầu nghiên cứu cụ thể hơn về tôn giáo học, tôi đọc được lời dạy trong kinh Kim Cang, rằng "Không thể nhìn được Đức Phật thực sự qua các hình thù." Nghĩa là Đức Phật không có hình dáng như cơ thể con người mà chính là tâm trí thức tỉnh, không có hình dạng nhất định mà luôn có ở khắp mọi nơi trong vũ trụ này. Và tâm trí ấy là bản tính của tất cả những sinh vật sống, nếu tôi giác ngộ được điều đó thì chính bản thân tôi sẽ không khác gì Đức Phật. Chính vì vậy việc chúng ta cúi lạy thể hiện lòng tôn kính với một hình thể nào đó tượng trưng cho Đức Phật chính là cúi lạy bản tính, tâm trí vô hình thể của mình.
Sau khi xuất gia, để bắt đầu tìm hiểu về Thiền tông tôi đã tìm đọc Thiền ngữ lục. Khác với những bộ kinh điển khác, Thiền ngữ lục chứa đựng những lời dạy của các vị đại sư từ thời xưa giúp ta giác ngộ về bản tính, về tâm trí thức tỉnh. Các vị đại sư có đặt ra một câu hỏi rằng:
"Chúng ta cảm thấy tượng Phật đá thiêng liêng là bỏi bản thân tượng Phật đá thiêng liêng, hay là lòng ta nhìn tượng Phật một cách thiêng liêng?"
Cùng một bức tượng Phật, sẽ có người cảm thấy nó thiêng liêng, cũng sẽ có người không có cảm giác gì cả.
Vậy sự thiêng liêng nằm ở bức tượng đá, hay nằm ở tâm trí nhận thức được sự thiêng liêng của chính ta?
Khi học vấn của tôi dần chín muồi, cơ hội được trực tiếp trải nghiệm những gì đã học đến với tôi. Đó chính là chương trình tập trung Thiền Khán Thoại do sư Soo Bul, trụ trì chùa Beomeo ở Busan tổ chức. Trong một thời gian ngắn thực hành, tập trung tâm trí theo lời dạy của các vị đại sư, tôi đã có thể trải nghiệm Nghị tình Đả thành nhất phiến , Nghị đoàn độc lộ các quá
trình mà tôi mới chỉ xem qua trong Thiền ngữ lục. Rồi tôi như rơi vào khoảng không vô tận, tất cả các suy nghĩ đều dừng lại, và lần đầu tiên tôi nhìn thấy rõ bản tính tâm trí của mình.
Vốn dĩ bản tính vượt qua ranh giới của ngôn ngữ, nhưng nếu phải giải thích về bản tính bằng lời, thì đó là khi tâm trí thức tỉnh trong trạng thái trống rỗng, cảm giác như mình không phải đã chết mà thực sự đang sống, chỉ có một mình nhưng lấp đầy cả vũ trụ. Và bạn sẽ nhận ra rằng vạn vật hữu hình trong vũ trụ đều bắt nguồn từ tâm trí thức tỉnh và trống rỗng này. Tâm trí này đã tồn tại từ trước khi vũ trụ hình thành, hiện hữu đến tận bây giờ và chưa từng tranh đấu với thế gian nên sẽ không bao giờ biến mất. Nó luôn hiện hữu như bầu trời luôn rộng mở chứa đựng mây, sấm sét cùng những cơn mưa, như sự tĩnh lặng làm nền cho âm nhạc, như tấm gương phản chiếu những hình ảnh khác nhau của thế giới, như ánh mắt người mẹ dõi theo đứa con mình chơi đùa từ xa. Toàn bộ vũ trụ đều nằm trong tâm trí, không có gì tồn tại bên ngoài tâm trí cả.
Sau vài sự kiện, danh tính của tôi xuất hiện sự thay đổi. Hai chữ Hae Min tên tôi bắt đầu được nhiều người trên thế giới biết đến. Khi nhìn lại cuộc đời mình, tôi nhận thấy bản thân có nhiều điều thiếu sót cũng như đáng xấu hổ. Nhất là khi nghiệp tu hành chưa hoàn toàn đạt đến độ chín mà đã có nhiều người biết mặt và tìm đến càng khiến tôi hổ thẹn với bản thân mình. Khi quá sức bối rối và hoang mang trước tương lai, tôi đã tìm đến chùa Bongam. Tôi sinh hoạt cùng các vị sư tiền bối ở Thiền phòng, và tôi đã rất vui vì có thể học hỏi nhiều điều về tâm trí từ sư Thủ tọa Jeok Myeong.
Sư Thủ tọa đã nói rằng:
"Khi nhận thức được bản tính Bồ tát, chỉ cần ở bước Sơ địa đầu tiên thôi chúng ta đã có thể lĩnh hội được trí tuệ sáng suốt, có thể hiểu được bất kỳ bộ kinh điển hay lục ngữ nào. Tuy nhiên lý do chúng ta phải đi thêm chín bước nữa để đến bước Thập địa là vì chúng ta phải học cách biến hành động trong cuộc sống thường ngày của mình đồng nhất với những gì đã lĩnh hội. Có vậy ta mới được nghe người đòi nhận xét 'Bạn thật giống Đức Phật' và từ đó mới có thể hoàn tất việc tu hành."
Trên thế gian này, khó nhất là việc biến những điều mình biết thành hành động, cũng như giữ cho lời nói không mâu thuẫn với hành động của mình. Khi nhìn lại mình, tôi nhận thấy lời nói và hành động của mình vẫn còn cách nhau một khoảng khá xa. Thật xấu hổ. Dù vậy tôi vẫn muốn nỗ lực từng ngày giữa những sự kiện, những tình huống xảy đến với mình. Tuy còn nhiều thiếu sót, nhưng tôi vẫn muốn tiếp tục tu hành, bước từng bước một để rút ngắn khoảng cách giữa điều tôi biết và hành động tôi làm. Những chiếc đèn lồng ngũ sắc được treo dọc con phố Jongno hôm nay vẫn giữ nguyên vẻ đẹp như thời tôi còn đi học.
Bạn thấy cơ thể mình già đi
Nhưng tâm trí vẫn như thời còn trẻ?
Đó chính là vì tâm trí không bao giờ có tuổi.
Hiện tại vĩnh hằng không màng đến thời gian chính là tuổi của tâm trí.
—ooOoo—
Bạn cảm thấy tâm trí mình bị nhốt trong thân thể chật chội Và quá nhỏ bé so với vũ trụ rộng lớn kia?
Nhưng sự thật không phải như những gì bạn nghĩ.
Lý do tâm trí bạn có thể nhận thức được vũ trụ
Chính là vì tâm trí bạn cũng bao la như vũ trụ.
Vũ trụ nằm trong tâm trí bạn
Chứ không hề có vũ trụ nào lớn hơn tâm trí tồn tại ngoài kia cả.
—ooOoo—
Tâm trí nhận thức và không gian vũ trụ thực ra là một.
Tâm trí nhận thức tạo ra không gian, và không gian lại chứa đầy sự sống nên tâm trí nhận thức được.
Khi trời mưa, bên ngoài trở nên u tối và lạnh lẽo,
Nếu trở về căn phòng sáng sủa của mình, bạn sẽ cảm thấy ấm áp hơn nhiều.
Cũng như thế, khi thế gian xảy ra nhiều chuyện ồn ào và mệt mỏi
Ta thường có xu hướng trở về với thế giới bên trong và tìm hiểu về tâm trí.
Chưa biết chừng những việc khó khăn của hiện tại
Chính là cơ hội trời cho để bạn hiểu hơn về bản thân mình.
—ooOoo—
Bạn không cần phải đến một địa điểm nhất định để tu hành.
Điểm giao giữa tâm trí và thế gian chính là nơi dành cho bạn tu hành.
—ooOoo—
Dường như vì những người ta không muốn gặp
Mà ta làm lộ ra những góc sâu thẳm nhất của tâm trí mình. Chính bởi vậy không có ai dạy bạn tu hành tốt hơn chính những người bạn ghét.
Sư Seong Cheol từng nói rằng
"Bài học lớn nhất cần thấm nhuần là có cái nhìn khác về những khiếm khuyết của đối phương."
Những tổn thương và ám ảnh trong quá khứ
Không thể dễ dàng được chữa lành bằng tham thiền hoặc tịnh tâm.
Tốt hơn bạn nên vận động cơ thể bằng cách tập yoga hoặc leo núi kèm theo các buổi tư vấn tâm lý
Làm vậy sẽ có hiệu quả hơn là tu hành tâm linh.
Nếu bạn không chữa lành các vết thương tâm lý trước mà bắt đầu tu hành ngay
Bạn sẽ không đạt được tiến triển nào,
Ngược lại còn dễ giam mình trong ký ức đau buồn của quá khứ và nghĩ những ký ức đó chính là mình.
—ooOoo—
Đừng hiểu lầm rằng việc hành hạ cơ thể và tâm trí mình Chính là một hình thức tu hành.
Hãy ngủ đủ giấc, ăn uống phù hợp
Và đừng ngồi thiền quá lâu khiến có hại cho sức khỏe.
Bạn sẽ có nhiều tiến bộ hơn nếu giữ được cơ thể và tâm trí cân bằng.
Khi người tu hành mắc bệnh, họ sẽ tự biết mình đã tu hành được đến đâu.
Họ có thể đánh lừa người khác nhưng tuyệt đối không thể đánh lừa chính bản thân mình,
Họ sẽ nhận ra rằng mình vẫn còn thói quen xem cơ thể chính là bản thân và quên đi bản tính.
Và họ cũng sẽ nhận ra rằng lời nói của họ đã đi trước hành động như thế nào.
—ooOoo—
Ban đầu, ta tự nỗ lực để bắt đầu tu thành chính quả. Nhưng sau một thời gian cố gắng ta sẽ nhận ra rằng, Cả thế gian này vốn đều đã là Phật.
Ban đầu, ta cố sống chăm chỉ để được Chúa yêu thương.
Thế rồi ta nhận ra rằng Người chưa bao giờ ngừng yêu thương ta.
—ooOoo—
Điều kỳ bí nhất
Là khi ta giác ngộ được bản tính
Ta đồng thời cũng sẽ giác ngộ về cả vũ trụ.
Bồ tát đi khắp vũ trụ để giúp đỡ chúng sinh
Nhưng thực ra ngay từ đầu Người đã biết rằng tất cả đều là Đức Phật và là chính tâm trí mình.
Dưới đây là những từ cùng diễn tả một điều.
Hiện tại, Im lặng, Vô niệm, Yên bình, Không rẾ,
Tâm trí, Thức tỉnh, Chấp nhận, Tự do, Nguyên vẹn, Tình yêu, Từ bi, Sinh mệnh, Không ranh giới, Những điều chưa nhận ra.
—ooOoo—
Không phải khi giác ngộ thì nhân cách ta sẽ hoàn thiện. Sau khi giác ngộ ta vẫn cần phải rèn giũa nhân cách thông qua mối quan hệ với người khác.
Ta cũng cần tiếp tục học hỏi các tri thức cần thiết trên thế gian
Để sử dụng chúng như những phương tiện hữu ích.
Giác ngộ không phải là sự hoàn thiện, mà là điểm bắt đầu.
—ooOoo—
Một người thầy thực sự giác ngộ sẽ không bắt bạn phải nghe lời một mình mình.
Một người thầy chân chính sẽ khuyên bạn nếu có một người thầy nào khác tốt hơn thì hãy đến đó mà học hỏi.
Một người thầy thực sự sẽ quan tâm đến sự trưởng thành trong tâm hồn của học trò
Chứ không xem học trò là vật sở hữu để duy trì thế lực của mình.
Nếu bạn gặp một người thầy muốn được sùng bái như thần linh và dùng quyền uy để khống chế người khác Bạn có thể thể hiện lòng biết ơn đến ông ta, nhưng hãy nhanh chóng rời khỏi tổ chức ấy
Trước khi chính bản thân bạn bị tổn thương.
—ooOoo—
Nếu chỉ có trí tuệ mà không có cảm xúc
Bạn sẽ không biết cảm thông khi nhìn người khác đau khổ.
Nếu chỉ có cảm xúc mà không có tính chất duy linh Bạn sẽ đánh mất hy vọng và gục ngã trước khó khăn.
Nếu chỉ có lòng duy linh mà không có trí tuệ
Bạn sẽ dễ lạc vào những tập đoàn ngụy đạo và làm khổ chính mình.
—ooOoo—
Đừng vội tin lời những người tự tuyên truyền rằng mình đã giác ngộ.
Trong nội dung của sự giác ngộ không có "ta", nhưng họ vẫn còn nói về bản thân mình
Vậy chẳng phải quá mâu thuẫn với câu chuyện đã giác ngộ của họ sao?
Trong Ban nhược tâm kinh có nói "dĩ vô sở đắc cố
W"
Nghĩa là nhờ không đạt được thứ gì nên ta đạt được tự do vô hạn.
Vậy làm sao họ có thể tự khoe rằng mình đã giác ngộ Khi vẫn còn khăng khăng giữ lấy bản thân mình và khoe khoang mình đã đạt được giác ngộ?
Nói một cách nghiêm túc thì không có ai là người giác ngộ cả
Chỉ có những khoảnh khắc giác ngộ mà thôi.
- Shunryu Suzuki
—ooOoo—
Một vị cao tăng thời nhà Tống từng nói rằng
"Vào những ngày tuyết rơi, có thể nhìn thấy ba loại tăng lữ trong chùa.
Thứ nhất, những người thu mình vào Thiền phòng,
Thứ hai, những người thích luận về giác ngộ,
Thứ ba, những người bàn tán về thức ăn."
Tôi thích cả ba điều trên, vậy tôi là kiểu tăng lữ gì đây?
—ooOoo—
"Cảm giác vạn sự đều quá phiền hà."
Khi suy nghĩ này xuất hiện thì không chỉ tu hành mà mọi sự đều tiêu tan.
—ooOoo—
Có một cách để biết được
Rằng mình đã hoàn tất việc tu hành hay phải tu hành thêm nữa.
Nếu bạn vẫn còn điều muốn xác nhận, muốn hỏi người khác?
Thì có nghĩa là bạn cần đi thêm một chút nữa.
Việc giác ngộ được chân lý
Có ý nghĩa như việc bạn đã biết điều gì đó từ lâu nhưng không thực sự hiểu nó
Và cuối cùng bạn có được cơ hội thực sự trải nghiệm nó.
Chúng ta chưa giác ngộ được không phải vì chúng ta còn thiếu hiểu biết
Mà vì những điều ta biết chưa trở thành kinh nghiệm do chính chúng ta trải qua.
Vào ngày giác ngộ, bạn sẽ hiểu được rằng
Những lời các bậc thánh nhân từng nói đều là những điều có lý.
—ooOoo—
Khi tâm trí được nghỉ ngơi, ta thấy trăng lên và gió thổi, Rốt cuộc thế gian này đâu chỉ toàn khổ đau.
- Trích Thái căn đàm