Đây là một căn phòng được thắp sáng rực rỡ bởi những ngọn nến, bên trong chất đầy những chiếc đồng hồ của sự sống—vô số chiếc đồng hồ cát nằm chễm chệ trên những chiếc kệ chen chúc nhau, mỗi chiếc đều đại diện cho một con người bằng xương bằng thịt. Trong những chiếc đồng hồ cát, những hạt cát nhỏ mịn rơi từ tương lai xuống quá khứ; tất cả tiếng xào xạc khi rơi hợp lại với nhau, khiến cả căn phòng gầm vang như đại dương.
Lúc này, chủ nhân của căn phòng đang lơ đãng đi ngang qua căn phòng. Tên của ông ta là Tử Thần.
Ông ta không phải là bất kỳ Tử Thần nào. Vị này có phạm vi quản lý đặc biệt của riêng mình, đó là, ừm, nếu thực sự phải nói, thì căn bản chẳng có "phạm vi" nào cả, chỉ là một thế giới hình đĩa dẹt phẳng, được nâng đỡ trên lưng bốn con voi khổng lồ, những con voi này lại đứng trên mai của rùa khổng lồ liên hành tinh Great A'Tuin. Ở rìa của thế giới này, những dòng thác đổ xuống không ngừng nghỉ vào không gian vũ trụ.
Các nhà khoa học đã tính toán rằng, khả năng tồn tại thực sự của một cảnh tượng vô lý và táo bạo như vậy không quá một phần vài triệu.
Nhưng theo kết quả tính toán của các pháp sư, cơ hội một phần vài triệu, thì mười lần có đến chín lần đều có thể thành công.
Xương ngón chân của Tử Thần cạch cạch giẫm lên những viên gạch lát sàn hai màu đen trắng, xương ngón tay lướt qua những hàng đồng hồ cát đang bận rộn, cái miệng dưới mũ trùm áo choàng vẫn không ngừng lầm bầm điều gì đó.
Cuối cùng ông ta cũng tìm thấy một chiếc trông vừa ý, vì vậy cẩn thận lấy nó từ trên kệ xuống đặt cạnh ngọn nến gần nhất. Ông ta giơ đồng hồ cát lên, để ánh sáng chiếu vào mặt kính, rồi chăm chú nhìn những đốm sáng nhỏ nơi ánh nến khúc xạ.
Một đôi hốc mắt trống rỗng lấp lánh bắn ra hai tia nhìn trầm tĩnh, bao vây lấy rùa thế giới đang lướt đi trong không gian sâu thẳm; mai rùa của Great A'Tuin từ lâu đã bị thiên thạch, sao chổi đập thành những hố lồi lõm, một ngày nào đó, nó cũng phải chết, điểm này Tử Thần hiểu rất rõ: Ừm, đó mới thực sự gọi là thử thách.
Tuy nhiên, ánh nhìn của ông ta không dừng lại trên người Great A'Tuin. Mặt trời nhỏ xoay quanh thế giới hình đĩa đã mọc lên, thế giới hình đĩa đang quay chậm rãi dưới sự chiếu rọi của nó, ánh mắt của Tử Thần rơi xuống cảnh đẹp xanh, lục tráng lệ này.
Bây giờ, ánh nhìn của Tử Thần rẽ một hướng, đi đến giữa dãy núi khổng lồ được gọi là dãy núi Ramtop. Nơi này đầy rẫy những khe núi sâu và những vách đá dựng đứng bất ngờ, địa hình thực sự quá phức tạp, đến nỗi bản thân dãy Ramtop cũng không biết nên làm gì với chúng mới tốt. Trong núi còn có thời tiết kỳ lạ độc nhất vô nhị: mưa như đạn chùm, gió như roi da, và những cơn giông bão không bao giờ dứt. Có người nói, nguyên do của việc này đơn giản không thể tả, dãy Ramtop là nơi bắt nguồn của ma pháp hoang dã cổ xưa, chỉ có vậy thôi. Bạn đừng nói, có vài người thật sự là chuyện gì cũng dám nói.
Tử Thần chớp mắt, điều chỉnh tiêu cự để thích nghi với độ sâu trường ảnh. Bây giờ ông ta đã nhìn thấy những sườn dốc đầy cỏ ở phía đón gió của dãy núi.
Bây giờ ông ta đã nhìn thấy sườn núi mình đang tìm.
Bây giờ ông ta đã nhìn thấy một cánh đồng.
Bây giờ ông ta đã nhìn thấy một cậu bé đang chạy nhảy rất vui vẻ.
Bây giờ ông ta đang nhìn cậu ấy.
Bây giờ, ông ta phát ra âm thanh như tấm chì rơi trên đá hoa cương, chỉ nói một từ: Phải.
Không nghi ngờ gì nữa, mảnh đất bị chia cắt đó—do màu sắc đặc biệt của thảm thực vật nên nó được gọi là Đồng cỏ màu thứ tám—trong đất của nó chắc chắn có thứ gì đó thuộc về ma pháp. Lấy một ví dụ, toàn bộ thế giới hình đĩa chỉ có vài nơi có thể trồng được thực vật "chín sớm", nơi này chính là một trong số đó.
"Chín sớm" chỉ những loại thực vật mọc ngược về quá khứ. Bạn gieo hạt năm nay, chúng mọc ra từ năm ngoái.
Gia đình Mort bao đời nay đều làm nghề này, họ dùng nho chín sớm để ủ ra loại rượu có uy lực cực lớn, ở chỗ thầy bói, thứ này rất đắt hàng—có thể khiến họ nhìn thấy tương lai, điều này còn phải nói sao? Điểm thiếu sót duy nhất nằm ở chỗ, bạn phải chịu đựng nỗi đau say rượu vào buổi sáng ngày hôm trước, phải bổ sung thêm rất nhiều ly mới có thể hồi phục lại được.
Những người nông dân trồng cây chín sớm dường như đa số là những người đàn ông vạm vỡ nghiêm túc, quen hướng nội, thích nghiên cứu thấu đáo lịch trình. Một người nông dân bình thường, nếu quên gieo hạt, kết quả chẳng qua là mất đi thu hoạch một năm mà thôi; những người này thì không giống vậy, họ đã thu hoạch từ mười hai tháng trước rồi, bây giờ nếu quên gieo hạt, tuyệt đối có khả năng làm xáo trộn toàn bộ cấu trúc nhân quả, chưa kể đến sự xấu hổ khủng khiếp.
Đối với gia đình Mort, còn có một chuyện khiến người ta mất mặt—đứa con trai út trong nhà này không những cực kỳ thiếu tố chất nghiêm túc, mà thiên phú về làm vườn còn cực kỳ thấp, không nhiều hơn thứ bạn có thể tìm thấy trên một con sao biển chết. Không phải là cậu không muốn giúp việc, mà là mỗi khi giúp việc cậu luôn ngơ ngẩn, quá phấn khích. Những người nghiêm túc nhanh chóng học được cách đề cao cảnh giác với cậu. Sự giúp đỡ của cậu rất có tính lây lan, có lẽ còn có thể mang lại một vài nguy hiểm chết người. Mort dáng người cao, một mái đầu đỏ, đầy tàn nhang, cả người như được ghép lại bằng những đầu gối, lúc nào cũng ở bên bờ vực mất kiểm soát.
Vào cái ngày mà chúng ta vừa nhắc đến, cơ thể đó đang phi nước đại giữa cánh đồng trên cao, vừa vung tay vừa gào thét.
Chú của Mort và bố cậu đang đứng trên tường đá, nhìn cậu với vẻ mặt đau khổ.
"Tôi thật sự không hiểu nổi," bố cậu là Lezek nói, "Tại sao lũ chim đó lại không bay đi chứ? Nếu là tôi, nếu thấy một người to lớn như vậy lao về phía mình, tôi chắc chắn sẽ bay."
"À, cơ thể con người thật sự kỳ diệu không thể tả. Ý tôi là, nhìn đôi chân của nó kìa, vung vẩy khắp nơi, nhưng chạy lại nhanh ra trò đấy chứ."
Trong lúc nói chuyện, Mort đã chạy qua một mảnh ruộng. Một con chim bồ câu rừng đuôi đốm ăn no căng bụng chậm rãi, lắc lư tránh đường cho cậu.
"Tâm của nó đặt khá đúng chỗ, tôi nói thế." Lezek cân nhắc từng câu từng chữ nói.
"À. Điều đó thì đương nhiên. Vấn đề là những phần còn lại không đặt đúng chỗ."
"Nó còn coi là sạch sẽ. Ăn cũng không nhiều lắm." Lezek nói.
"Không nhiều, cái này tôi nhìn ra được."
Lezek liếc nhìn anh trai mình, đối phương đang nhìn chằm chằm lên trời.
"Tôi nghe nói chỗ anh trống ra một vị trí, Hamish."
"À. Đã có một người học việc đến rồi, không phải sao?"
"À." Lezek có chút thất vọng, "Chuyện từ bao giờ thế, ừm?"
"Hôm qua." Anh trai của ông nói dối với tốc độ nhanh như chớp, "Đã chốt xong hết rồi. Xin lỗi nhé. Anh thấy đấy, tôi không phải có ý kiến với Mort nhà chúng ta, một chút cũng không. Anh xem, nó là một chàng trai tốt, anh không thể tìm được ai tốt hơn đâu, chỉ là—"
"Tôi biết, tôi biết." Lezek nói, "Dùng cả hai tay, nó cũng không tìm thấy mông của chính mình."
Họ nhìn bóng người ở đằng xa. Cậu ngã nhào. Vài con chim bồ câu lắc lư đi tới xem xét tình hình.
"Nó không ngốc, tôi nói thế." Hamish nói, "Không phải kiểu ngốc mà chúng ta thường nói."
"Ở đó đúng là có một cái đầu." Lezek miễn cưỡng thừa nhận, "Đôi khi nó bắt đầu cố suy nghĩ, suy nghĩ, anh phải đập vỡ đầu nó thì nó mới nhìn anh một cái. Bà nội nó đã dạy nó biết chữ, anh biết đấy. Tôi đoán chính điều này đã làm nó mất hồn mất vía."
Mort bò dậy, giẫm lên áo choàng, lại vấp ngã lần nữa.
"Anh nên cho nó học một nghề." Hamish suy nghĩ, "Ví dụ như làm giáo sĩ, hoặc pháp sư. Họ rất thích đọc sách, mấy tên pháp sư đó."
Hai anh em nhìn nhau, trong lòng đồng thời thoáng qua một ý nghĩ mơ hồ, nếu một cuốn sách ma pháp rơi vào đôi tay "tốt bụng" của Mort, trời mới biết sẽ gây ra rắc rối gì.
"Được rồi," Hamish vội vã nói, "Vậy học thứ gì khác đi. Chắc chắn còn rất nhiều nghề nó có thể làm."
"Nó suy nghĩ quá nhiều, rắc rối nằm ở chỗ đó." Lezek nói, "Nhìn bộ dạng bây giờ của nó kìa. Hù dọa chim nhỏ không phải là nghĩ ra, anh cứ việc đi hù là được; một chàng trai bình thường, ý tôi là."
Hamish gãi cằm đầy suy tư:
"Nó cũng có thể trở thành rắc rối của người khác."
Biểu cảm trên mặt Lezek không có chút dao động nào, chỉ xuất hiện một thay đổi tinh tế quanh mắt.
"Nói thế là sao?"
"Tuần tới ở Sheepridge có một phiên chợ tuyển người làm công. Anh đưa nó đi làm học việc, ừm, như thế này thì nó sẽ thuộc về sư phụ của nó lo liệu, để sư phụ suy nghĩ xem nên đập nặn nó thành hình người như thế nào. Đây là luật. Ký hợp đồng học việc, đừng hòng đổi ý."
Ánh mắt Lezek xuyên qua cánh đồng, chỉ thấy con trai mình đang kiểm tra một hòn đá.
"Tôi không muốn nó xảy ra chuyện gì, anh thấy đấy." Lezek hơi do dự, "Chúng tôi khá thích nó, mẹ nó và tôi. Con người mà, anh sẽ nhanh chóng quen thôi."
"Đây là vì tốt cho nó, anh cứ chờ xem. Rèn giũa nó thành đàn ông."
"À, được thôi. Dù sao nguyên liệu cũng dư dả." Lezek thở dài.
Mort đang rất hứng thú với hòn đá đó. Trong đá có thể nhìn thấy vài mảnh vỏ sò có vân, chúng đến từ thời sơ khai của trời đất, lúc đó Đấng Sáng Tạo vừa tạo ra đủ loại vật dụng, đều dùng đá, không ai biết tại sao.
Mort hứng thú với rất nhiều chuyện. Ví dụ, tại sao răng con người có thể khớp lại với nhau một cách ngay ngắn? Về vấn đề này cậu đã tốn không ít tâm tư. Còn nữa, tại sao mặt trời nhất định phải ra vào ban ngày? Tại sao không đợi đến tối khi mọi người cần ánh sáng rồi hãy tới? Cậu biết đáp án tiêu chuẩn là gì, chỉ là điều đó dường như không làm người ta thỏa mãn lắm.
Nói tóm lại, Mort là kiểu nhân vật còn nguy hiểm hơn cả một bao tải rắn đuôi chuông—cậu quyết tâm phải tìm ra logic ẩn giấu đằng sau vũ trụ.
Việc này sẽ khá khó khăn, bởi vì thứ đó căn bản không hề tồn tại. Lúc ban đầu, Đấng Sáng Tạo nhào nặn thế giới thành một khối, lúc đó ông ấy quả thực có khá nhiều ý tưởng hay ho, tuy nhiên khiến thế giới có thể hiểu được lại không nằm trong số đó.
Những người anh hùng bi kịch đó, mỗi lần thần tiên tỏ ra một chút hứng thú với họ, họ đều than khổ không dứt; nhưng trên thực tế, người bị thần tiên quên lãng mới thực sự là sống những ngày tháng khó khăn.
Bố cậu lại đang hét vào mặt cậu. Mort ném hòn đá vừa rồi về phía lũ chim, bắt đầu lững thững đi bộ quay lại. Lũ chim ăn quá no, suýt chút nữa không né kịp.
Thế là, đêm giao thừa, Mort và bố dắt theo một con lừa, để nó chở chút đồ đạc tội nghiệp của Mort, vượt núi băng đèo đến Sheepridge. Cái gọi là thị trấn chẳng qua chỉ là một quảng trường lát đá cuội, bốn bên xếp đầy những cửa hàng nhỏ, tất cả dịch vụ cần thiết cho nông nghiệp đều có thể tìm thấy ở đây.
Mort từ tiệm may đi ra, mặc trên người bộ quần áo màu nâu không vừa vặn lắm. Mục đích ban đầu của nó đã khó mà khảo chứng, lý do bị chủ nhân cũ vứt bỏ thì chắc là có thể hiểu được. Nó để lại cho Mort không gian phát triển khá đầy đủ, dường như lúc đầu được thiết kế cho một con voi mười chín chân.
Người làm bố dùng ánh mắt của nhà phê bình đánh giá cậu từ trên xuống dưới.
"Rất tốt," ông tán thưởng, "So với giá tiền thì rất đáng."
"Người con ngứa ngáy quá." Mort nói, "Trong bộ quần áo này ngoài con ra, chắc chắn còn có vài thứ khác."
"Hàng ngàn hàng vạn chàng trai trên thế giới này sẽ vô cùng cảm kích, nếu họ cũng có thể có được bộ quần áo đẹp đẽ, ấm áp này—" Lezek dừng lại, không thể tìm ra từ ngữ nào khác để mô tả, "—con của ta ạ."
"Con có thể chia sẻ với họ không?" Mort đầy hy vọng hỏi.
"Con phải tỏ ra lanh lợi một chút." Lezek nghiêm khắc nói, "Phải để lại ấn tượng cho người ta, khiến người ta trong đám đông có thể nhìn thấy con ngay lập tức."
Về điểm này thì thực sự không có vấn đề gì cả, cậu sẽ để lại ấn tượng cho người ta.
Quảng trường đông nghịt người, hai bố con bước vào đám đông, mỗi người đều nghĩ chuyện riêng của mình. Bình thường Mort khá thích đến thị trấn, nơi này có bầu không khí hỗn tạp của muôn phương, còn có thể nghe được phương ngữ của các ngôi làng khác, trong đó vài nơi cách Sheepridge tận năm dặm, thậm chí còn có người từ mười dặm xa xôi chạy tới. Tuy nhiên lần này cậu có chút không yên lòng, cảm giác đó giống như nhớ lại chuyện gì đó chưa từng xảy ra.
Phiên chợ đại khái là như thế này: những người tìm việc đứng thành vài hàng xiêu vẹo ở giữa quảng trường, không ít người còn làm vài ký hiệu trên mũ, nói cho cả thế giới biết mình đã học nghề gì—người chăn cừu đeo một cuộn len nhỏ, người đánh xe làm một chùm lông bờm ngựa, người làm trang trí nội thất thì mang theo một mảnh giấy dán tường vân vải bố, vân vân và vân vân.
Những chàng trai muốn làm học việc thì chen chúc thành một cụm ở một phía trục giữa quảng trường.
"Cứ qua đó đứng là được, rồi sẽ có người đến tìm con làm học việc." Giọng của Lezek điểm xuyết sự nghi ngờ, "Tất nhiên là nếu họ thích bộ dạng của con."
"Họ làm thế nào ạ?"
"Ừm." Lezek hơi do dự. Hamish chưa giải thích phần này, ông đành phải tự phát huy. Sự hiểu biết ít ỏi của Lezek về phiên chợ hoàn toàn giới hạn trong việc mua bán gia súc, ông táo bạo mở rộng trí tưởng tượng, "Bố đoán họ sẽ đếm răng của con hay gì đó. Còn phải làm rõ xem con có bị hen suyễn không, hai chân có vấn đề gì không. Nếu là bố, sẽ không để người ta biết chuyện đọc sách đâu, nó làm người ta căng thẳng."
"Sau đó thì sao ạ?"
"Sau đó con đi học một nghề."
"Nghề gì ạ?"
"Ừm... thợ mộc thì khá tốt," Lezek tiện miệng bịa ra một cái, "Hoặc trộm cắp. Dù sao cũng phải có người làm chứ."
Mort nhìn chằm chằm vào đôi chân của mình. Cậu là một người con trai có trách nhiệm—khi cậu nhớ mình là con trai của người ta. Nếu bố hy vọng cậu làm học việc, vậy thì cậu nhất định phải làm ra trò. Chỉ là, thợ mộc nghe có vẻ không có tương lai gì—gỗ cả đời đều cứng đầu, còn thích nứt nẻ. Còn kẻ trộm chính quy thì rất hiếm ở vùng Ramtop, người ở đây quá nghèo, không kham nổi chi phí này.
"Được rồi," cuối cùng cậu nói, "Con đi thử xem. Nhưng nếu không ai cần con thì sao ạ?"
Lezek gãi gãi da đầu.
"Không biết," ông nói, "Chắc là cứ đợi như thế, đợi cho đến khi phiên chợ tan. Nửa đêm, bố đoán vậy."
Hiện tại, nửa đêm đang đến gần.
Trên đá cuội bắt đầu bốc lên một làn sương mỏng. Trên quảng trường dựng một tòa tháp đồng hồ trang trí, cứ mười lăm phút, cửa sổ trên mặt đồng hồ sẽ mở ra, hai con robot tinh xảo chạy ra gõ gõ đập đập.
Bây giờ còn mười lăm phút nữa là đến nửa đêm. Mort lạnh đến run cầm cập, nhưng cùng lúc đó, ngọn lửa đỏ rực của sự xấu hổ và bướng bỉnh đang bùng cháy trong lòng cậu, nóng hơn cả sườn dốc địa ngục. Cậu thổi vào những ngón tay, để mình có chút việc làm; phiên chợ sắp tan, cả quảng trường chỉ còn lại vài người, Mort ngước mắt nhìn bầu trời đóng băng, để tránh ánh mắt của họ.
Đa số các sạp hàng đều đã thu dọn đồ đạc về nhà. Ngay cả người bán bánh thịt nóng cũng không còn rao hàng nữa, mà hoàn toàn không màng đến thân phận của mình, cầm lấy một chiếc bánh ăn ngấu nghiến.
Đám thanh niên đầy triển vọng lúc nãy chỉ còn lại Mort, người bạn đồng hành cuối cùng của cậu đã biến mất từ vài tiếng trước, đó là một tên lác mắt, gù lưng, chảy nước mũi ròng ròng, mà kẻ ăn xin có giấy phép duy nhất ở Sheepridge tuyên bố, người này chính là vật liệu lý tưởng nhất. Chàng trai đứng bên kia của Mort đã đi theo một người làm đồ chơi. Họ từng người một đều rời đi—thợ nề, bác sĩ thú y, sát thủ, thương nhân vải lụa, thợ đóng thùng, kẻ lừa đảo, và nông dân. Chỉ vài phút nữa là năm mới, một trăm chàng trai đều sẽ bắt đầu sự nghiệp của mình đầy hy vọng, cung cấp dịch vụ người khác cần, sống một cuộc đời mới mẻ, đầy ý nghĩa, tương lai tươi đẹp sắp mở ra trước mắt họ.
Mort đau khổ suy nghĩ, tại sao chỉ có cậu là không ai cần? Cậu luôn cố gắng tỏ ra cao thượng, mỗi khi nhìn thấy một vị có khả năng trở thành sư phụ của mình, cậu đều nhìn thẳng vào mắt họ, để đối phương hiểu sâu sắc bản tính tốt đẹp và đủ loại phẩm chất đáng yêu của mình, tuy nhiên tất cả những điều này dường như đều không tạo ra hiệu quả đúng đắn.
"Muốn ăn một chiếc bánh thịt nóng không?" Bố cậu hỏi.
"Không ạ."
"Ông ấy đang giảm giá đấy."
"Không đâu, cảm ơn bố."
"Ồ."
Lezek do dự hồi lâu.
"Bố có thể đi hỏi xem ông ấy có cần một người học việc không." Ông nhiệt tình nói, "Rất đáng tin cậy, ngành ăn uống."
"Con không nghĩ ông ấy cần ạ."
"Ừm, rất có thể." Lezek nói, "Đa phần là nghề làm một mình, bố đoán vậy. Dù sao ông ấy bây giờ cũng đi rồi. Vậy đi, bố để dành một chút cho con."
"Con thực ra không đói lắm, bố ạ."
"Bên trong cơ bản không có sụn đâu."
"Ừm, nhưng vẫn cảm ơn bố."
"Ồ." Lezek có chút nản lòng. Ông nhảy tại chỗ vài cái, để mạch máu ở chân hoạt động hoạt động, sau đó lại huýt sáo vài đoạn nhạc không rõ giai điệu. Ông cảm thấy mình có trách nhiệm nói điều gì đó, ví dụ như đưa ra vài lời khuyên, chỉ ra rằng trong cuộc sống khó tránh khỏi có lúc thăng lúc trầm, rồi vươn tay ôm lấy vai con trai, bàn luận say sưa về những nỗi phiền muộn của sự trưởng thành, qua đó nói rõ—tóm lại một câu—thế giới chẳng qua là một sợi dây giày cũ buồn cười, con người vĩnh viễn không nên, lấy một ví dụ, quá kiêu ngạo mà từ chối một chiếc bánh thịt nóng hảo hạng.
Bây giờ chỉ còn lại hai bố con. Làn sương cuối cùng của năm nay siết chặt nắm đấm bám lấy những viên đá cuội.
Trên đầu họ, trong tòa tháp đồng hồ cao cao, một bánh răng đinh đang một tiếng, kéo đòn bẩy giải phóng một cái lẫy, một quả cầu chì nặng trịch theo đó rơi xuống. Kim loại cọ xát phát ra tiếng ồn khủng khiếp, cửa sổ trên mặt đồng hồ trượt mở, thả chú tiểu nhân gõ chuông ra. Hai con vật nhỏ vung vẩy búa như bị co giật, như thể bị viêm khớp robot, chúng bắt đầu gõ vang ngày mới.
"Thế, xong rồi." Lezek đầy hy vọng nói. Họ phải tìm một nơi qua đêm—đêm giao thừa đừng hòng đi đường trong núi. Có lẽ có thể tìm thấy một cái chuồng ngựa ở đâu đó...
"Trước khi gõ tiếng cuối cùng thì chưa phải là nửa đêm." Mort lơ đãng nói.
Lezek nhún vai. Đứa con trai này cứng đầu thật đấy, ông cũng bó tay.
"Được rồi." Ông nói, "Vậy chúng ta đợi thêm chút nữa."
Đúng lúc này, họ nghe thấy tiếng vó ngựa cạch cạch, nó vang vọng trên quảng trường lạnh lẽo, mức độ ồn ào tuyệt đối không thể so sánh với âm thanh thông thường. Trên thực tế, dùng từ "cạch cạch" để mô tả động tĩnh này có thể nói là không chính xác một cách bất thường: "cạch cạch" gợi cho người ta liên tưởng đến một chú ngựa con nhảy nhót vui vẻ, rất có thể còn đội một chiếc mũ rơm, trên mũ có chọc hai lỗ dành riêng cho tai; mà âm thanh này lại ám chỉ rõ ràng rằng, mũ rơm tuyệt đối không nằm trong phạm vi cân nhắc.
Con ngựa từ phía trục giữa phi thẳng vào quảng trường, nó toàn thân lông trắng, cao lớn uy vũ, dưới sườn ẩm ướt bốc lên hơi nóng, bốn vó giẫm trên đá cuội bắn ra những tia lửa. Nhìn dáng vẻ kiêu ngạo khi nó chạy, cứ như một con chiến mã vậy; nó rõ ràng không đội mũ rơm nào cả.
Trên lưng ngựa có một bóng người cao lớn, áo choàng tránh rét quấn chặt lấy người. Một người một ngựa đi đến giữa quảng trường, người cưỡi ngựa chậm rãi xuống ngựa, bắt đầu lục lọi lung tung phía sau yên ngựa. Một lúc lâu sau, người đó—hoặc cô ấy—cuối cùng cũng lấy ra một túi thức ăn cho ngựa, buộc nó vào tai ngựa, còn vỗ vỗ vào cổ nó đầy thân thiện.
Không khí mang theo một cảm giác dày đặc, nhờn dính. Xung quanh Mort, trên những cái bóng tối màu đột nhiên xuất hiện những góc cạnh màu xanh lam và màu tím. Người cưỡi ngựa sải bước lao về phía cậu, áo choàng đen bay múa theo gió, đôi chân đinh đinh giẫm trên đá cuội. Xung quanh chỉ có mỗi một chút âm thanh đó—sự im lặng như những mảng bông lớn đè xuống quảng trường.
Hiệu quả gây sốc như vậy, tiếc là bị một mảng băng mỏng trên mặt đường phá hỏng.
Ồ, chết tiệt.
Đó không hoàn toàn là âm thanh. Từ ngữ thì có, đúng vậy, nhưng chúng trực tiếp đi vào trong não của Mort, căn bản không tốn công đi qua tai.
Cậu nhanh chóng chạy về phía người trên mặt đất, vươn tay muốn kéo đối phương một cái, kết quả phát hiện thứ mình nắm trong tay chẳng qua chỉ là bộ xương đã mài đến bóng loáng mà thôi, còn hơi vàng vọt, cứ như những quả bóng bi-a cũ vậy. Mũ trùm của người đó nới lỏng ra, một cái đầu lâu trần trụi xoay hốc mắt trống rỗng về phía cậu.
Chỉ là, cũng không hoàn toàn trống rỗng. Chúng dường như là hai ô cửa sổ, dẫn đến vực sâu của không gian, trong sâu thẳm lại có thể nhìn thấy hai ngôi sao màu xanh lam nhỏ bé.
Mort đột nhiên nghĩ, trong tình huống này, mình nên hoảng sợ tột độ mới phải, thế là không khỏi bắt đầu cảm thấy có chút hoảng loạn, bởi vì cậu phát hiện mình không hề có cảm giác sợ hãi nào. Ngồi trước mặt cậu là một bộ xương vừa xoa đầu gối vừa lầm bầm, có chút đáng sợ đúng là thật, nhưng nó là một bộ xương sống động, không tầm thường, đáng nhớ, và kỳ quái ở chỗ, chính là không hề đáng sợ.
Cảm ơn con, đứa trẻ, đầu lâu nói, con tên là gì?
"Ừm," Mort nói, "Mort... thưa ông. Họ đều gọi con là Mort."
Thật là trùng hợp quá, đầu lâu nói, kéo ta một cái, cảm ơn.
Một bóng người loạng choạng đứng dậy, còn phủi phủi quần áo. Lúc này Mort mới nhìn thấy quanh hông nó thắt một sợi dây nịt nặng trịch, trên đó treo một thanh kiếm với chuôi kiếm màu trắng.
"Hy vọng ngài không bị thương, thưa ông." Cậu nói một cách lịch sự.
Chiếc đầu lâu nhếch miệng cười. Tất nhiên rồi, Mort thầm nghĩ, nó cũng chẳng còn lựa chọn nào khác.
Chẳng có chút nào cả, ta dám chắc là vậy. Tử Thần nhìn quanh, dường như đã nhìn thấy Lezek. Người cha trông như bị đóng băng tại chỗ, đây là chuyện xưa nay chưa từng có. Mort cảm thấy cần phải giải thích đôi chút.
"Cha tôi đấy ạ." Cậu cố gắng di chuyển ra trước vật trưng bày số một, vừa để bảo vệ cha mình, vừa không muốn mạo phạm đối phương, "Xin thứ lỗi, thưa ông, nhưng ngài có phải là Tử Thần không?"
Chính xác. Khả năng quan sát được điểm tối đa, nhóc con.
Mort nuốt khan một cái.
"Cha tôi là người tốt." Cậu nghĩ ngợi rồi nói thêm, "Một người rất tốt. Tôi mong ngài đừng tìm ông ấy, nếu điều đó không gây phiền hà gì cho ngài. Tôi không biết ngài đã làm gì ông ấy, nhưng tôi hy vọng ngài dừng lại ngay. Tôi không có ý mạo phạm đâu."
Tử Thần lùi lại một bước, nghiêng đầu sang một bên.
Ta chỉ đặt hai người các ngươi ra ngoài thời gian một chút thôi, hắn nói, ông ta không nghe thấy gì, không nhìn thấy gì, đó là vì tốt cho ông ta. Không, đứa trẻ à, ta đến vì ngươi.
"Tôi ư?"
Ngươi tìm việc làm ở đây à?
Mort đột nhiên nhìn thấy tia hy vọng, "Ngài đang tìm học trò sao?"
Hốc mắt quay về phía cậu, những đốm sáng nhỏ bên trong nhấp nháy.
Tất nhiên rồi.
Tử Thần nhấc một bàn tay xương xẩu lên vẫy vẫy. Theo một tia sáng tím — tựa như tiếng "bộp" có thể nhìn thấy bằng mắt thường — Lezek được rã đông. Trên đỉnh đầu họ, con robot nhỏ gõ chuông tiếp tục thông báo giờ nửa đêm đến, bởi thời gian đã nhận được sự cho phép, giờ đây có thể lén lút bò về vị trí cũ.
Lezek chớp chớp mắt.
"Vừa rồi không nhìn thấy con," ông nói, "Xin lỗi nhé — chắc là cha lại ngẩn người rồi."
Ta đang đề nghị cho con trai ông một vị trí. Tử Thần nói, ta tin là ông không phản đối chứ?
"Ngươi nói ngươi làm nghề gì cơ?" Lezek bắt đầu trò chuyện với bộ xương mặc áo choàng đen, không hề tỏ ra kinh ngạc chút nào.
Ta dẫn dắt linh hồn sang thế giới bên kia.
"À," Lezek nói, "Tất nhiên rồi, xin lỗi, nhìn cách ăn mặc là phải đoán ra mới đúng. Công việc rất cần thiết, rất ổn định. Tự mở cửa tiệm à?"
Ta đã làm được một thời gian rồi, đúng vậy.
"Rất tốt, rất tốt. Chưa từng nghĩ Mort có thể làm việc này, con biết đấy, nhưng đây là một nghề tốt, nghề rất tốt, chưa bao giờ là không đáng tin cậy. Ngươi tên là gì?"
Tử Thần.
"Cha ơi —" Mort gọi một tiếng đầy khẩn thiết.
"Thú thật là, cha chưa từng nghe qua cái tên này." Lezek nói, "Cửa tiệm của ngươi cụ thể nằm ở đâu vậy?"
Từ đáy biển sâu nhất cho đến nơi ngay cả đại bàng cũng không thể tới.
"Rất tuyệt," Lezek gật đầu, "Ừm, ta —"
"Cha ơi —" Mort kéo kéo áo khoác của cha mình.
Tử Thần đặt một bàn tay lên vai Mort.
Những gì ngươi và cha ngươi nhìn thấy không giống nhau. Hắn nói, đừng làm ông ấy lo lắng. Ngươi nghĩ ông ấy muốn nhìn thấy ta — nguyên bản, sống động như ta đây sao?
"Nhưng ngài là Tử Thần," Mort nói, "Ngài giết người khắp nơi!"
Ta? Giết người? Tử Thần rõ ràng khó mà chấp nhận điều này, hoàn toàn không phải như vậy. Con người bị giết, nhưng đó là chuyện của họ. Ta chẳng qua là bắt đầu tiếp nhận từ đó mà thôi. Suy cho cùng, nếu con người bị giết mà lại không chết, thế giới sẽ trở nên ngu ngốc đến mức nào, hửm?
"Ờ, cũng đúng —" Mort vẫn còn chút nghi hoặc.
Mort chưa từng nghe thấy từ "say mê". Trong từ vựng thường dùng ở nhà hoàn toàn không có từ này. Nhưng trong thâm tâm linh hồn cậu có một tia lửa nhỏ mách bảo rằng, trước mắt có thứ gì đó kỳ lạ, quyến rũ, không chỉ đơn thuần là đáng sợ. Nếu bỏ lỡ khoảnh khắc này, cậu chắc chắn sẽ dành cả đời để hối tiếc. Rồi cậu lại nhớ đến sự nhục nhã suốt cả ngày, cùng với con đường dài dằng dặc về nhà...
"Ừm," cậu mở miệng, "Làm công việc này tôi không cần phải chết trước, đúng không?"
Cái chết không phải là bắt buộc.
"Vậy... còn bộ xương thì sao?"
Trừ khi ngươi muốn.
Mort thở phào một hơi. Cậu bắt đầu xiêu lòng.
"Chỉ cần cha đồng ý thôi ạ." Cậu nói.
Họ nhìn Lezek, phát hiện ông đang gãi râu của mình.
"Con nghĩ sao, Mort?" Trong mắt ông lóe lên sự phấn khích mong manh, như thể đang sốt cao, "Tất nhiên không phải ai cũng thích làm nghề này. Cha phải thừa nhận, lúc đầu cha cũng không nghĩ đến nó. Nhưng mà, người ta vẫn nói nghề mai táng là nghề tốt mà. Con tự quyết định đi."
"Nghề mai táng?" Mort nói. Tử Thần gật đầu, nhấc một ngón tay đặt lên vị trí môi, làm một cử chỉ ngầm hiểu với nhau.
"Cũng khá thú vị," Mort chậm rãi nói, "Con nghĩ con rất muốn thử xem sao."
"Vừa rồi ngươi nói tiệm của ngươi ở đâu cơ?" Lezek hỏi, "Có xa không?"
Không xa hơn một lớp bóng tối. Tử Thần nói, khi tế bào đầu tiên xuất hiện, ta đã ở đó. Nơi nào có con người, nơi đó có ta. Khi sự sống cuối cùng giãy giụa dưới những ngôi sao đóng băng, ta cũng sẽ có mặt.
"À," Lezek nói, "Vậy ra ngươi cũng đã đi nhiều nơi rồi." Ông tỏ vẻ bối rối, như thể đang cố gắng nhớ lại điều gì đó quan trọng, cuối cùng rõ ràng là từ bỏ nỗ lực.
Tử Thần vỗ vai ông, thái độ rất thân thiện, rồi quay đầu hỏi Mort:
Ngươi có thứ gì cần mang theo không, đứa trẻ?
"Có ạ." Lúc này Mort mới nhớ ra, "Chỉ là, con e là con để quên chúng ở tiệm rồi. Cha ơi, chúng ta bỏ quên túi xách ở tiệm may rồi!"
"Chắc chắn là đóng cửa rồi," Lezek nói, "Đêm giao thừa cửa tiệm không mở đâu. Các con đành phải quay lại vào ngày kia — ừm, nên nói là ngày mai."
Điều đó không quan trọng. Tử Thần nói, chúng ta đi ngay bây giờ. Chẳng bao lâu nữa ta sẽ đến đây làm việc, không nghi ngờ gì nữa.
"Hy vọng ngươi sớm có dịp ghé nhà thăm chúng ta." Lezek dường như vẫn đang vật lộn với bộ não của chính mình.
"E là đó không phải ý hay đâu ạ." Mort nói.
"Được rồi, tạm biệt nhé, anh bạn," Lezek nói, "Nghe lời nhé, hiểu chưa? À còn nữa — xin thứ lỗi, thưa ông, nhưng ông có con trai không?"
Tử Thần có vẻ rất kinh ngạc.
Không, hắn nói, ta không có con trai.
"Để ta nói với đứa trẻ này một câu nữa thôi, nếu ngươi không phản đối."
Tử Thần tỏ ra rất sành sỏi, vậy ta đi xem con ngựa thế nào rồi.
Lezek vươn tay ôm lấy vai con trai, xét về sự chênh lệch chiều cao giữa hai người, hành động này khá khó khăn, nhưng ông vẫn thành công khoác được vai con và đẩy nhẹ nó về phía bên kia quảng trường.
"Mort, người nhắc với cha về chuyện học việc này là chú Hamish, con biết mà?" Ông thì thầm với Mort.
"Dạ?"
"Được rồi, chú ấy còn nói vài điều khác nữa." Ông già tâm sự với con trai, "Chú ấy nói, học trò biết đâu còn có thể tiếp quản luôn cả công việc của sư phụ, đây cũng chẳng phải chuyện lạ. Con nghĩ sao, ừm?"
"Ờ. Con không chắc lắm."
"Rất đáng để cân nhắc đấy."
"Con đang nghĩ đây ạ, thưa cha."
"Rất nhiều chàng trai đều bắt đầu như thế, Hamish nói. Làm việc chăm chỉ, giành được sự tin tưởng của sư phụ, sau đó, ừm, nếu trong nhà có con gái gì đó... cái đó, ừm, vị tiên sinh kia có nhắc đến con gái không?"
"Vị tiên sinh nào ạ?"
"Cái người... sư phụ mới của con ấy."
"Ồ, ông ấy ạ. Không, không có, con nghĩ là không." Mort ấp úng nói, "E là ông ấy không thuộc kiểu người của gia đình."
"Rất nhiều thanh niên thông minh, sự thành công của họ đều nhờ vào hôn nhân đấy."
"Thật ạ?"
"Mort, sao cha cảm giác con không tập trung nghe vậy?"
"Dạ?"
Lezek đột ngột xoay người con trai đối diện với mình.
"Sau này con mà cứ như thế này thì không được đâu." Ông nói, "Con không hiểu à, đứa trẻ? Nếu thực sự muốn làm nên trò trống gì trên đời, con phải nghe kỹ người ta nói gì. Đây là cha dạy con đấy."
Mort cúi đầu nhìn khuôn mặt của cha. Cậu có rất nhiều điều muốn nói: cậu muốn nói mình yêu ông biết bao, và lo lắng biết bao; cậu muốn hỏi cha vừa rồi đã nhìn thấy, nghe thấy những gì; cậu muốn nói mình cảm thấy như vừa bước lên một mô đất nhỏ, kết quả lại phát hiện đó thực ra là một ngọn núi lửa; cậu muốn hỏi "hôn nhân" rốt cuộc có nghĩa là gì.
Cuối cùng điều cậu thốt ra lại là: "Vâng, cảm ơn cha. Con tốt nhất nên đi ngay thôi. Có cơ hội con sẽ viết thư cho mọi người."
"Chắc chắn sẽ tìm được người qua đường đọc giúp chúng ta." Lezek hỉ mũi, "Tạm biệt, Mort."
"Tạm biệt, cha. Con sẽ quay lại thăm mọi người."
Tử Thần ở bên cạnh ho một cách đầy kỹ thuật, chỉ là âm thanh đó giống như đạn bắn xuyên qua xà nhà đầy mối mọt hơn.
Chúng ta tốt nhất nên khởi hành bây giờ, hắn nói, lên đi, Mort.
Mort loạng choạng leo lên chiếc yên ngựa bằng bạc lộng lẫy, Tử Thần cúi người xuống bắt tay Lezek.
Cảm ơn ông.
"Đứa trẻ này thực ra tâm địa rất tốt." Lezek nói, "Có chút hay mơ mộng, không có gì khác. Chẳng phải chúng ta đều từng trẻ như thế sao."
Tử Thần trầm ngâm một lúc lâu.
Không, hắn nói, ta không nghĩ vậy.
Hắn kéo dây cương, quay đầu ngựa, bước lên con đường dẫn ra rìa thế giới. Mort ngồi sau lưng bóng người mặc áo choàng đen, tuyệt vọng vẫy tay.
Lezek cũng vẫy tay tạm biệt con trai. Đến khi ngựa và người cưỡi đều biến mất khỏi tầm mắt, ông mới hạ tay xuống, cúi đầu nhìn nhìn. Cái bắt tay vừa rồi... cảm giác hơi lạ. Nhưng không hiểu sao, ông cứ không thể nghĩ ra rốt cuộc kỳ lạ ở chỗ nào.
Mort lắng nghe tiếng móng ngựa rơi trên đá; sau khi họ ra khỏi quảng trường, móng ngựa giẫm trên nền đất cứng, lại phát ra tiếng "bộp bộp" êm ái, sau đó thì chẳng còn nghe thấy gì nữa.
Cậu cúi đầu, phát hiện mặt đất trải dài dưới chân, ban đêm đang bị ánh trăng bạc ăn mòn. Nếu cậu ngã khỏi ngựa, thứ duy nhất có thể va vào chính là không khí.
Cậu nắm chặt yên ngựa hơn.
Lúc này, Tử Thần hỏi: Ngươi đói không, đứa trẻ?
"Có ạ, thưa ngài." Mấy chữ này trực tiếp thốt ra từ cái bụng, hoàn toàn không thông qua sự can thiệp của não bộ.
Tử Thần gật đầu, kéo dây cương. Con ngựa đứng khựng lại giữa không trung, Đĩa Thế Giới như một cái đĩa khổng lồ lấp lánh bên dưới, thành phố như những đốm sáng, rải rác phân bố ở giữa; ở vùng biển ấm gần rìa thế giới, vài điểm lân quang thấp thoáng có thể nhìn thấy. Mà ở vài thung lũng sâu cũng còn bị kẹt lại vài tia sáng. Ánh sáng của Đĩa Thế Giới luôn luôn chậm chạp, và có chút nặng nề, giờ đây chúng đang bốc hơi như hơi nước màu bạc.
"Thật đẹp," Mort khẽ nói, "Đó là gì vậy?"
Mặt trời ở dưới Đĩa Thế Giới. Tử Thần nói.
"Đêm nào cũng như vậy sao?"
Đêm nào cũng vậy, Tử Thần nói, tự nhiên là thế mà.
"Sao mọi người đều không biết ạ?"
Ta biết. Ngươi biết. Còn các vị thần biết. Khá tuyệt, ừm?
"Trời ơi!"
Tử Thần cúi người trên yên ngựa, nhìn xuống vương quốc trên thế gian.
Không biết ngươi thế nào, hắn nói, ta chắc chắn có thể ăn sạch một đĩa cơm cà ri.
Mặc dù đã qua nửa đêm, nhưng song thành Ankh-Morpork vẫn tràn đầy sức sống. Mort vốn cảm thấy Lĩnh Núi Cừu lúc nào cũng bận rộn, nhưng so với những con phố xung quanh đây, Lĩnh Núi Cừu nhiều nhất cũng chỉ được coi là, ừm, nhà xác.
Vô số nhà thơ từng cố gắng miêu tả Ankh-Morpork, họ đều thất bại. Điều này có lẽ nên đổ lỗi cho sức sống nhiệt tình của song thành, hoặc nguyên nhân thực ra rất đơn giản — đối với những nhà thơ thích hoa thủy tiên mà nói, một thành phố có triệu dân cư mà không có hệ thống thoát nước thực sự là quá sức chịu đựng. Chúng ta nói thế này đi, ở Ankh-Morpork, hơi thở sự sống nồng đậm như phô mai trong ngày nắng nóng, âm thanh ồn ào như đang nói tục trong nhà thờ, ánh sáng chói lọi như váng dầu trên mặt nước, sắc màu phong phú như những vết bầm tím trên cơ thể, còn cái vẻ bận rộn chạy ngược chạy xuôi, đông đúc nhộn nhịp kia, đích thị giống như một con chó chết nằm trên tổ kiến.
Các cửa hàng đủ loại bày hàng hóa kỳ quặc ra tận vỉa hè. Rất nhiều thần điện đều mở rộng cửa, gửi những âm thanh chiêng trống ra ngoài phố. Tất nhiên, những tôn giáo chính thống bảo thủ hơn thì không chơi chiêng trống gì cả, thứ họ cung cấp là tiếng thét ngắn ngủi của vật hiến tế. Trên phố dường như còn có không ít các cô gái trẻ thân thiện, kinh tế tương đối khó khăn, không mua nổi quá nhiều quần áo. Ngoài ra còn có đuốc, người làm xiếc và đủ loại kẻ bán phương pháp thăng thiên ban ngày.
Còn Tử Thần cứ thế sải bước đi tới. Mort nghi ngờ hắn sẽ xuyên qua người ta như khói, nhưng cậu đã nhầm. Chuyện rất đơn giản, bất kể Tử Thần đi đến đâu, những người khác đều tự nhiên lách sang một bên.
Bản thân Mort thì không có vận may đó. Đám đông nhẹ nhàng tách ra trước mặt Tử Thần, rồi lại hợp lại phía sau hắn, vừa vặn chặn đứng đường đi của Mort. Các ngón chân của cậu bị giẫm hết lần này đến lần khác, xương sườn bị đụng hết lần này đến lần khác, không ngừng có người muốn bán cho cậu những loại hương liệu khó ngửi và những loại rau củ có hình dạng đầy gợi ý. Còn có một vị quý bà tuổi tác khá lớn, hoàn toàn không màng đến sự thật rành rành trước mắt, lại nói cậu trông giống một chàng trai rủng rỉnh tiền bạc, chắc chắn muốn vui vẻ một chút.
Cậu cảm ơn bà rất nhiều, còn nói mình hy vọng bản thân đã đang vui vẻ rồi.
Tử Thần đi đến góc phố, ánh sáng từ đuốc phản chiếu những điểm sáng chói lọi trên chiếc đầu lâu bóng loáng, hắn hít hít không khí. Một gã say rượu loạng choạng đi về phía Tử Thần, rồi lại không hiểu sao tránh sang một bên, ngay cả bản thân gã cũng không hiểu tại sao mình lại làm vậy.
Đây mới gọi là thành phố chứ, đứa trẻ, Tử Thần nói, ngươi nghĩ sao?
"Nó rất lớn," Mort có vẻ không chắc chắn lắm, "Ý con là, tại sao họ đều nguyện ý chen chúc nhau sống như thế này ạ?"
Tử Thần nhún vai.
Ta thích nó, Tử Thần nói, tràn đầy sức sống.
"Thưa ngài?"
Sao?
"Cà ri là gì ạ?"
Ánh lửa màu xanh lóe lên trong sâu thẳm mắt Tử Thần.
Ngươi đã từng cắn một miếng đá viên nóng hổi chưa?
"Chưa ạ, thưa ngài."
Cà ri cũng gần như thế.
"Thưa ngài?"
Sao?
Mort cố nuốt khan một cái, "Rất xin lỗi, thưa ngài, nhưng cha con nói, nếu có chỗ nào không hiểu, con nên hỏi cho rõ, thưa ngài."
Rất đáng khen ngợi. Tử Thần rẽ vào một con hẻm nhỏ, đám đông giống như những phân tử chuyển động ngẫu nhiên tách ra trước mặt hắn.
"Ừm, thưa ngài, con không thể không chú ý, vấn đề là, cái đó, sự thật rất rõ ràng, thưa ngài, tức là —"
Cứ nói đi, đứa trẻ.
"Làm sao ngài có thể ăn đồ ăn được ạ, thưa ngài?"
Tử Thần đột ngột dừng bước, khiến Mort đâm sầm vào người hắn. Cậu mở miệng định nói, Tử Thần vẫy tay bảo cậu im lặng. Hắn dường như đang lắng nghe âm thanh gì đó.
Có những lúc, ngươi biết đấy, hắn nửa như tự nói với mình, ta thực sự thấy rất bực mình.
Hắn nhanh chóng đi vào một con ngõ bên cạnh, áo choàng đen bay phấp phới. Con ngõ uốn lượn giữa những bức tường đen kịt và những tòa nhà nhỏ đang say ngủ, chẳng tính là một con đường, nhiều nhất chỉ là một khe hở quanh co mà thôi.
Tử Thần dừng lại trước một cái thùng nước lớn rách nát, một cánh tay thọc hẳn vào trong thùng, xách ra một chiếc túi nhỏ buộc một viên gạch. Hắn rút kiếm ra, chỉ thấy một tia lửa xanh lóe lên trong bóng tối, sợi dây bị cắt đứt.
Ta đúng là cảm thấy rất phẫn nộ. Hắn dốc ngược miệng túi xuống, ba cuộn lông nhỏ ướt sũng, thảm hại lăn ra, rơi trên đá cuội, dưới thân nhanh chóng thấm ra một vũng nước. Tử Thần vươn những ngón tay màu trắng của mình, nhẹ nhàng vuốt ve chúng.
Một lúc sau, trên thân những chú mèo con bốc lên chút khói xám, tạo thành ba đám mây mèo nhỏ xíu trên không trung. Chúng thỉnh thoảng lộn nhào, dường như không chắc chắn về hình dạng của mình; còn chớp chớp mắt nhìn Mort, đồng tử màu xám đầy vẻ bối rối. Cậu vươn tay ra, muốn chạm vào một trong số đó, kết quả ngón tay xuyên thẳng qua mèo con, cảm thấy một cơn nhói nhẹ.
Làm công việc này, ngươi đừng hòng nhìn thấy mặt tốt nhất của con người. Hơi thở của Tử Thần phun lên một chú mèo con, thổi nó lộn một vòng nhẹ nhàng. Nó kêu meo meo như phản đối, âm thanh như đến từ nơi xa xăm, và được truyền đi qua một ống thiếc.
"Chúng là linh hồn, đúng không ạ?" Mort hỏi, "Linh hồn con người trông như thế nào ạ?"
Con người có đủ mọi hình thái. Tử Thần nói, cơ bản đều phụ thuộc vào trường hình thái của mỗi người.
Hắn thở dài, nghe như tiếng vải liệm xào xạc, rồi nhặt những chú mèo đang trôi nổi trên không trung, cẩn thận đặt chúng vào một nơi kín đáo trong áo choàng. Hắn đứng dậy.
Đến giờ ăn cà ri rồi.
Vườn Cà Ri nằm ở nơi giao nhau giữa phố Thần Tiên và ngõ Máu, lúc này trong tiệm chật kín người, nhưng những người chen vào đều là tinh hoa của xã hội — hoặc là nói, những kẻ nổi trên tầng lớp cao nhất của xã hội, vì vậy, chúng ta vẫn nên gọi họ là tinh hoa cho rồi, như vậy có vẻ sáng suốt hơn. Giữa các bàn trồng không ít cỏ cây thơm ngát, gần như che lấp mùi vị cơ bản của chính thành phố — từng có người làm phép so sánh, ví mùi vị của song thành như còi báo động sương mù dành cho mũi.
Mort ăn rất ngon lành, tất nhiên, cậu kìm nén sự tò mò của mình, không đi quan sát Tử Thần ăn uống thế nào. Lúc đầu đồ ăn ở đó, lát sau đã biến mất, nên có thể suy đoán trong khoảng thời gian đó chắc chắn đã xảy ra chuyện gì. Mort có cảm giác, Tử Thần không thực sự quen làm việc này, ăn uống chẳng qua là để bản thân có thể thư giãn chút ít. Giống như một ông già độc thân, đột nhiên có đứa cháu trai chạy đến nghỉ mát, khiến ông già nơm nớp lo sợ đi sai một bước.
Những thực khách khác không chú ý đến họ mấy. Sau đó, Tử Thần tựa vào lưng ghế, châm một chiếc tẩu khá tốt, nhưng ngay cả chiêu này cũng không thu hút được bao nhiêu ánh nhìn. Một gã hốc mắt bốc khói ngồi ngay trước mặt, muốn làm như không thấy cũng cần phải có chút bản lĩnh, nhưng mỗi người đều tìm cách xoay xở qua chuyện.
"Có phải là phép thuật không ạ?" Mort hỏi.
Ngươi nghĩ sao? Tử Thần hỏi, ta thực sự ở đây sao, đứa trẻ?
"Vâng," Mort nói một cách cân nhắc, "Con... con vẫn luôn quan sát những người đó. Họ nhìn ngài, nhưng lại không thấy ngài, con nghĩ vậy. Ngài đã giở trò gì với tâm trí họ ạ?"
Tử Thần lắc đầu.
Tất cả đều do họ tự làm cả. Hắn nói, không liên quan đến phép thuật. Họ không thấy ta, nguyên nhân rất đơn giản, bởi vì họ không cho phép bản thân nhìn thấy. Tất nhiên, chỉ là trước khi đến lúc thôi. Pháp sư có thể thấy ta, còn có mèo. Nhưng con người bình thường các ngươi... không, vĩnh viễn không làm được. Hắn nhả một vòng khói lên không trung, rồi nói thêm, rất kỳ lạ, nhưng lại là thật.
Mort nhìn vòng khói loạng choạng bay lên, trôi về phía bờ sông bên kia.
"Con có thể thấy ngài."
Đó không giống nhau.
Người phục vụ cầm hóa đơn đi tới, đặt nó trước mặt Tử Thần. Người này đến từ Klatch, dáng người đẫy đà, da màu nâu, kiểu tóc giống như một quả dừa biến thành siêu tân tinh. Tử Thần lịch sự gật đầu với anh ta, người này nhíu mày đầy khó hiểu, tiếp đó lại lắc lắc đầu như phát hiện trên tai dính xà phòng, quay người rời đi.
Tử Thần vươn tay lấy ra một chiếc túi da cũ kỹ từ trong áo choàng, bên trong đầy những đồng tiền, phần lớn đều đã có tuổi, bắt đầu xanh xao nhạt màu. Hắn tính toán kỹ hóa đơn, rồi đếm ra một tá tiền xu.
Đi thôi, hắn đứng dậy, chúng ta phải đi rồi.
Tử Thần sải bước ra khỏi khu vườn, đi đến trên phố, Mort vội vàng đuổi theo. Mặc dù tia nắng đầu tiên của bình minh đã lảng vảng trên đường chân trời, nhưng xung quanh vẫn bận rộn vô cùng.
"Chúng ta đi đâu bây giờ ạ?"
Mua cho ngươi vài bộ quần áo mới.
"Những bộ này đều là hôm nay — ý con là hôm qua — mới mua mà."
Thật sao?
"Cha nói quần áo kinh tế ở cửa tiệm đó rất có danh tiếng." Mort vì để theo kịp đối phương, đành phải chạy theo.
Nó quả thực đã bổ sung nội dung mới cho nỗi kinh hoàng mà sự nghèo khó có thể mang lại.
Hai người rẽ vào một con phố rộng rãi hơn, đây là khu vực tương đối giàu có (khoảng cách giữa các đuốc chiếu sáng ngắn lại, còn khoảng cách giữa hai đống phân thì dài ra chút ít). Không có sạp hàng nhỏ, cũng không có người bán hàng rong, chỉ có những ngôi nhà tử tế treo bảng hiệu. Chúng không chỉ là cửa hàng, mà là những thương hiệu lớn, trong tiệm có nhà cung cấp, còn có ghế và ống nhổ. Ngay cả vào giờ này, phần lớn cũng vẫn mở cửa kinh doanh. Thương nhân Ankh bình thường đều là cái kiểu này, cứ nghĩ đến số tiền mình chưa kiếm được là không ngủ nổi.
"Chẳng lẽ người ở đây chưa bao giờ ngủ ạ?" Mort hỏi.
Đây là một thành phố đấy. Tử Thần đẩy cửa một cửa hàng quần áo. Hai mươi phút sau, họ bước ra khỏi tiệm, Mort mặc một chiếc áo choàng màu đen khá vừa vặn, bên mép áo còn có vài họa tiết màu bạc nhạt, còn chủ tiệm thì trừng mắt nhìn nắm tiền đồng cổ trong tay, thắc mắc tại sao chúng lại rơi vào tay mình.
“Những đồng xu đó lấy ở đâu ra vậy?” Mort hỏi.
“Từng cặp một mà có.”
Trong một tiệm cắt tóc mở cửa thông đêm, người thợ cạo đã cắt tỉa mái tóc của Mort, tạo kiểu thịnh hành nhất trong giới trẻ của thành phố. Thần Chết ngồi trên chiếc ghế bên cạnh, toàn thân thả lỏng, tự tiêu khiển bằng cách ngân nga một giai điệu nhỏ. Ông phát hiện mình đang có tâm trạng khá tốt, điều này khiến chính ông cũng phải kinh ngạc.
Một lát sau, Mort vén mũ trùm đầu lên, liếc nhìn gã học việc của thợ cạo. Gã đang quấn một chiếc khăn quanh cổ Thần Chết, vẻ mặt như thể bị thôi miên, hoàn toàn không nhìn thấy sự hiện diện của ông. Đến lúc này, Mort đã dần quen với biểu cảm đó của những người xung quanh. Thần Chết nói với gã học việc: “Xịt chút nước hoa, lau chùi cái đầu này đi, cậu nhóc ngoan.”
Trên chiếc ghế bên cạnh, một ông lão phù thủy đang tỉa râu. Nghe thấy chất giọng u ám, trầm đục ấy, ông ta quay phắt lại, sắc mặt tái mét, vội vàng lẩm bẩm vài câu thần chú bảo vệ. Thần Chết cũng quay mặt về phía ông ta, động tác chậm rãi một cách cố ý để đạt hiệu quả tối đa, rồi tặng cho ông ta một cái nhếch mép cười.
Vài phút sau, Mort quay lại chuồng ngựa để dắt ngựa của Thần Chết. Quanh tai cậu vẫn còn cảm giác lành lạnh, toàn thân không được tự nhiên. Vì đã có quần áo và kiểu tóc mới, cậu cảm thấy cần phải thử nghiệm một chút bằng cách đi đứng nghênh ngang. Cần phải nói rằng, hiệu quả không được như ý lắm.
Mort tỉnh dậy. Cậu nằm bất động, mắt nhìn chằm chằm lên trần nhà, để ký ức tua lại nhanh chóng. Những sự việc của ngày hôm trước kết tinh và định hình trong tâm trí cậu như vô số khối băng nhỏ.
Cậu không thể nào gặp được Thần Chết. Cậu không thể nào cùng một bộ xương có đôi mắt rực sáng màu xanh đi ăn cơm. Chắc chắn đó là một giấc mơ kỳ quặc. Cậu không thể nào ngồi sau lưng một con ngựa trắng cao lớn, chạy chậm rãi lên bầu trời rồi lại đi đến...
...Đi đến đâu cơ?
Đáp án tràn vào tâm trí cậu trong tích tắc, không thể ngăn cản như tờ trát của cơ quan thuế.
Ở đây.
Đôi bàn tay cậu bắt đầu mò mẫm, trước tiên là chạm vào mái tóc đầy cá tính của mình, sau đó là tấm ga trải giường trơn láng, mềm mại. Ở nhà, chăn len của họ luôn thô ráp và lúc nào cũng có mùi cừu. Cảm giác hiện tại tốt hơn nhiều, giống như đá khô ấm áp vậy.
Cậu vội vã nhảy xuống giường, trợn to mắt, nhìn quanh căn phòng.
Đầu tiên, nó rất rộng rãi, lớn hơn toàn bộ ngôi nhà của cậu, lại khô ráo như ngôi mộ cổ trong sa mạc xa xôi. Không khí mang một mùi vị như thể đã được đun nấu nhiều giờ và giờ đang nguội dần. Tấm thảm dưới chân cậu đủ dày để giấu cả một bộ tộc người lùn, đi lại vài bước còn phát ra tiếng lách tách như điện giật. Mọi thứ đều được thiết kế với tông màu tím và đen.
Cậu cúi đầu nhìn mình, thấy đang mặc một bộ đồ ngủ dài màu trắng. Bộ áo choàng cũ được gấp gọn gàng đặt trên chiếc ghế bên giường; còn về chiếc ghế đó, cậu khó lòng không chú ý tới họa tiết xương sọ được chạm khắc vô cùng tinh xảo trên đó.
Mort ngồi xuống mép giường, bắt đầu mặc quần áo, đầu óc quay cuồng.
Cậu khẽ đẩy cánh cửa gỗ sồi nặng nề, không nghe thấy tiếng cọt kẹt u ám như tưởng tượng, một nỗi thất vọng kỳ lạ nảy sinh.
Ngoài cửa là hành lang lát gỗ, trên tường đối diện đóng vài chiếc khay đặt những cây nến vàng khổng lồ. Mort rón rén bước ra khỏi phòng, lén lút dọc theo hành lang, ở cuối đường cậu tìm thấy một cầu thang. Cậu vượt qua cầu thang thành công – không có bất kỳ sự kiện tâm linh nào xảy ra – và đến một nơi trông giống như tiền sảnh. Ở đây đầy những cánh cửa và những tấm rèm dùng trong tang lễ, một chiếc đồng hồ quả lắc của ông nội cứ tích tắc tích tắc, âm thanh giống như nhịp tim của núi lớn. Bên cạnh đồng hồ dựng một chiếc ô.
Trong chiếc ô có một lưỡi hái.
Mort nhìn quanh những cánh cửa. Tất cả đều có vẻ tự phụ, trên vòm cửa nào cũng khắc họa tiết xương sọ đã trở nên quen thuộc. Cậu đi về phía cánh cửa gần nhất, thì phía sau truyền đến một giọng nói:
“Cậu tuyệt đối không được đi vào đó, nhóc con.”
Cậu mất một giây mới phản ứng lại, giọng nói này không trực tiếp xuất hiện trong đầu cậu, mà được tạo ra từ miệng, truyền vào tai qua hệ thống áp suất không khí thích hợp, hoàn toàn phù hợp với thiết kế nguyên thủy của tự nhiên. Chỉ vì mười chữ này và một tông giọng hơi hờn dỗi, tự nhiên quả thực đã tốn không ít tâm tư.
Cậu quay người lại. Đó là một cô gái, chiều cao ngang tầm cậu, tuổi có lẽ lớn hơn vài tuổi. Cô có mái tóc bạc, đôi mắt lấp lánh ánh ngọc trai, mặc một chiếc váy dài có kiểu dáng rất thú vị nhưng không thực tế, chính là loại váy mà các nữ anh hùng trong bi kịch hay mặc, chủ nhân của nó thường ép một đóa hồng vào ngực và nhìn trăng bằng ánh mắt sâu thẳm. Mort chưa từng nghe đến từ “Tiền Raphael” (Pre-Raphaelite), thật đáng tiếc, vì nó gần như mô tả hoàn hảo cô gái này. Điểm khác biệt duy nhất là những cô gái trong tranh của họa sĩ “Tiền Raphael” thường có dáng vẻ trong suốt, mắc bệnh lao, còn cô gái trước mắt lại có chút dấu hiệu của việc tiêu thụ quá nhiều sô-cô-la.
Cô nhìn chằm chằm vào cậu, nghiêng đầu, một bàn chân gõ nhịp xuống sàn đầy bực bội. Sau đó cô đột ngột vươn tay, véo mạnh vào cánh tay cậu.
“Á!”
“Ồ. Vậy ra cậu là thật.” Cô nói, “Cậu tên là gì, nhóc con?”
“Mort. Mọi người đều gọi tôi là Mort.” Cậu xoa xoa cánh tay, “Tại sao cô lại véo tôi?”
“Tôi muốn gọi cậu là nhóc con,” cô nói, “và việc tôi làm gì không cần phải giải thích cho cậu hiểu, cậu phải biết điều đó. Nhưng nếu cậu nhất định muốn biết, tôi có thể nói cho cậu hay, tôi tưởng cậu là người chết; trông cậu khá giống người chết.”
Mort không lên tiếng.
“Lưỡi bị rụng rồi à?”
Thực tế, Mort đang đếm từ một đến mười.
“Tôi chưa chết.” Cuối cùng cậu nói, “Ít nhất, tôi cảm thấy mình chưa chết. Điều này không dễ xác nhận. Cô là ai?”
“Cậu có thể gọi tôi là tiểu thư Ysabell,” cô nói một cách kiêu ngạo, “Cha nói cậu phải ăn chút gì đó. Theo tôi.”
Cô bước đi như một cơn gió về phía một cánh cửa khác. Mort vội vàng đuổi theo, giữ khoảng cách thích hợp với Ysabell, vừa đủ để cánh cửa bật lại không đập vào cánh tay chưa bị thương của cậu.
Đằng sau cánh cửa là nhà bếp – hẹp dài, ấm áp, trần nhà thấp, treo đầy nồi đồng, còn có một lò sắt đen khổng lồ chiếm trọn một bức tường. Một ông lão đang đứng trước lò, vừa chiên trứng thịt xông khói, vừa huýt sáo qua kẽ răng.
Hương thơm bay đến tận cuối phòng, quyến rũ vị giác của Mort, ám chỉ rằng nếu chúng có thể tụ họp lại, cả hai bên đều sẽ rất vui vẻ. Mort phát hiện mình cứ thế đi thẳng về phía trước, thậm chí không kịp xin ý kiến của đôi chân.
“Albert,” Ysabell quát lên, “làm thêm một phần bữa sáng nữa.”
Người đàn ông chậm rãi quay đầu lại, không nói một lời, gật đầu với cô. Cô quay sang đối mặt với Mort.
“Tôi phải nói rằng,” cô nói, “có cả một Thế giới Đĩa để lựa chọn, tôi cứ tưởng cha sẽ không chọn kiểu người như cậu. Tôi đoán bây giờ đành phải chấp nhận thôi.”
Cô lại rời khỏi nhà bếp như một cơn gió, đóng sầm cửa lại.
“Chấp nhận cái gì?” Mort tự nói với mình.
Căn phòng yên tĩnh cực độ, chỉ có tiếng xèo xèo của chảo rán và tiếng những mảnh than vỡ ra trong trái tim gang của lò sưởi. Mort phát hiện trên cửa lò có dòng chữ chạm nổi: “Little Moloch (Ptntd)”.
Người đầu bếp dường như không chú ý đến sự hiện diện của cậu, vì vậy Mort kéo ghế ngồi xuống chiếc bàn ăn màu trắng sạch sẽ.
“Nấm không?” Ông lão thậm chí không quay đầu lại.
“Hả? Cái gì?”
“Tôi nói, cậu có muốn nấm không?”
“Ồ. Xin lỗi. Không, cảm ơn.”
“Bữa sáng tới rồi, chàng trai trẻ.”
Ông ta quay người đi về phía bàn ăn.
Ngay cả sau khi đã quen, Mort mỗi lần nhìn Albert đi lại vẫn phải nín thở. Người hầu nam của Thần Chết là kiểu ông lão gầy gò như que củi, trên mặt còn có một cái mũi đỏ vì rượu, luôn để lại ấn tượng như đang đeo găng tay không ngón – ngay cả khi ông không đeo. Bước chân của Albert lại càng bao gồm một chuỗi động tác phức tạp: cơ thể nghiêng về phía trước, cánh tay trái bắt đầu vung vẩy, lúc đầu rất chậm, sau đó ngày càng nhanh, biến thành một sự co giật điên cuồng, khi người khác tưởng rằng cẳng tay sắp rời khỏi khuỷu tay, thì cánh tay sẽ đột ngột di chuyển dọc theo cơ thể đến bên chân, sau đó đẩy cả người tiến lên phía trước nhanh như đi cà kheo. Chiếc chảo rán theo đó vẽ ra một chuỗi đường cong phức tạp trong không trung, vừa vặn dừng lại trên đĩa của Mort.
Albert quả thực đang đeo loại kính nửa vầng trăng dành riêng cho người già, để ông có thể nhìn ra ngoài từ phía trên mắt kính.
“Lát nữa có thể ăn thêm chút cháo.” Ông nháy mắt với Mort, nhìn vẻ mặt đó, rõ ràng đã cho phép cậu tham gia vào âm mưu kinh thiên động địa về món cháo.
“Xin hỏi,” Mort nói, “rốt cuộc tôi đang ở đâu?”
“Cậu không biết sao? Đây là nhà của Thần Chết, nhóc con. Ông ấy đưa cậu tới tối qua.”
“Tôi... tôi hình như nhớ được một chút. Chỉ là...”
“Hửm?”
“Cái đó, thịt xông khói và trứng,” Mort ngập ngừng nói, “hình như, ừm, không hợp với nơi này lắm.”
“Tôi còn chút cháo đen.” Albert nói.
“Không, ý tôi là...” Mort hơi do dự, “Chỉ là, tôi không tưởng tượng nổi cảnh ông ấy ngồi xuống ăn hai miếng thịt xông khói và một quả trứng chiên.”
Albert nhếch mép cười, “Ồ, ông ấy không ăn đâu, nhóc con. Không thường ăn, không. Rất dễ phục vụ, chủ nhân là vậy. Tôi chỉ nấu cho bản thân mình và...” Ông khựng lại, “Vị tiểu thư trẻ kia, tất nhiên rồi.”
Mort gật đầu, “Con gái ông.”
“Con gái tôi? Ha.” Albert nói, “Cậu nhầm rồi. Là của ông ấy.”
Mort cúi đầu nhìn chằm chằm vào đĩa trứng chiên của mình, chúng cũng đang nhìn cậu từ trong đống mỡ – Albert từng nghe nói về sự cân bằng dinh dưỡng, và ông không tán thành điều đó.
“Chúng ta đang nói về cùng một người chứ?” Mort hỏi cuối cùng, “Người cao lớn, mặc đồ đen, có chút... gầy gò xương xẩu?”
“Con gái nuôi.” Albert thái độ thân thiện, “Chuyện dài lắm...”
Một chiếc chuông đồng trên đầu ông vang lên leng keng.
“...Chỉ đành đợi lần sau thôi. Ông ấy muốn gặp cậu, ở thư phòng. Tôi là cậu thì sẽ đi ngay. Ông ấy không thích đợi chờ. Có thể hiểu được, thật đấy. Lên cầu thang, phòng đầu tiên bên trái. Dễ tìm lắm...”
“Trên cửa có hình xương sọ không?” Mort đẩy ghế ra.
“Đều có cả, hầu hết là vậy,” Albert thở dài, “nhưng chỉ là chút sở thích kỳ quặc của ông ấy thôi. Không có ý gì đặc biệt đâu.”
Mort để bữa sáng lại cho nguội dần. Cậu chạy lên cầu thang, dọc theo hành lang đến cánh cửa đầu tiên, giơ tay định gõ cửa.
Vào đi.
Cánh cửa tự xoay chuyển, mở vào bên trong.
Thần Chết ngồi sau một chiếc bàn, chăm chú nhìn vào một cuốn sách bìa da, cuốn sách đó gần như còn lớn hơn cả chiếc bàn. Khi Mort vào phòng, ông ngước mắt lên, đặt một ngón tay chứa hàm lượng canxi rất cao vào chỗ đang đọc, rồi nhếch mép cười. Tất nhiên, ngoài việc nhếch miệng, ông cũng chẳng có lựa chọn nào khác.
À. Ông vừa thốt ra một chữ lại dừng lại, sau đó gãi gãi cằm, phát ra tiếng động như móng tay cào qua lược.
Cậu là ai, đứa trẻ?
“Mort, thưa ngài,” Mort nói, “học việc của ngài. Ngài nhớ không?”
Thần Chết nhìn chằm chằm vào cậu một lúc. Sau đó ánh sáng màu xanh trong mắt lại quay về cuốn sách.
Ồ, đúng vậy. Ông nói, Mort. Được rồi, nhóc con, cậu thực sự muốn tìm hiểu những bí mật khó giải nhất trong thời gian và không gian sao?
“Vâng, thưa ngài. Tôi nghĩ là vậy, thưa ngài.”
Tốt lắm. Chuồng ngựa ở phía sau nhà. Xẻng treo trong cửa đó.
Ông cúi đầu xuống. Ông ngước mắt lên. Mort không nhúc nhích.
Có khả năng nào là cậu không hiểu ý ta không?
“Không hoàn toàn hiểu, thưa ngài.”
Bón phân, đứa trẻ. Bón phân. Albert để lại một đống phân bón trong vườn. Ta đoán đâu đó quanh nhà có một chiếc xe cút kít. Đi làm đi.
Mort gật đầu buồn bã, “Vâng, thưa ngài. Tôi hiểu rồi, thưa ngài. Thưa ngài?”
Gì nữa?
“Thưa ngài, tôi không thấy điều này có liên quan gì đến bí mật của thời gian và không gian cả.”
Thần Chết hoàn toàn không ngước mắt khỏi cuốn sách.
Chuyện này ấy à, ông nói, là bởi vì cậu đến đây để học tập.
Thực tế, mặc dù Thần Chết của Thế giới Đĩa là một, theo cách nói của chính ông, một hóa thân nhân thần đồng nhất, nhưng ông đã sớm từ bỏ con ngựa xương truyền thống, vì ông luôn phải dừng lại giữa đường để lắp lại những mảnh vỡ rơi ra. Bây giờ ngựa của ông đều là loài vật có máu có thịt, hơn nữa con nào cũng có dòng máu ưu tú vô cùng.
Hơn nữa, Mort còn phát hiện, bữa ăn rất ngon lành.
Có vài công việc mang lại cho cậu cơ hội tăng thêm kiến thức, còn công việc này – nói sao nhỉ, hoàn toàn ngược lại. Nhưng ít nhất nơi làm việc rất ấm áp, công việc cũng không khó làm quen. Chỉ một lát sau cậu đã bắt nhịp được, bắt đầu chơi trò kiểm kê số lượng nhỏ trong đầu. Bất cứ ai trong hoàn cảnh này cũng sẽ làm như vậy. Hãy để xem nào: cậu nghĩ, mình đã làm được khoảng một phần tư, cứ cho là một phần ba đi, nên đợi sau khi mình dọn xong góc cạnh giá cỏ khô, là làm được hơn một nửa rồi, cứ cho là năm phần tám đi, nghĩa là chỉ cần thêm ba xe nữa... Điều này chẳng chứng minh được vấn đề gì, chỉ trừ một điều: mặc dù vũ trụ đáng sợ và tráng lệ vô cùng, nhưng nếu bạn có thể tưởng tượng nó thành một chuỗi những khối nhỏ, thì đối phó với nó sẽ dễ dàng hơn nhiều.
Con ngựa đứng trong chuồng nhìn cậu, thỉnh thoảng lại định ăn mái tóc của cậu, tất nhiên thái độ luôn rất thân thiện.
Một lúc sau, cậu nhận ra còn có người khác đang nhìn mình. Cô gái tên Ysabell kia tựa vào nửa cánh cửa, hai tay chống cằm.
“Cậu là người hầu à?” cô hỏi.
Mort đứng thẳng người dậy.
“Không,” cậu nói, “tôi là học việc.”
“Đừng ngốc nữa. Albert nói cậu không thể nào là học việc.”
Mort tập trung tinh thần, xúc một xẻng phân bón đổ vào xe cút kít. Xúc thêm hai xẻng, hoặc ba xẻng, nếu nén chặt lại thì nghĩa là vận chuyển thêm bốn xe, được rồi, cứ cho là năm xe, sau đó mình sẽ làm được một nửa...
“Ông ấy nói,” Ysabell nâng cao giọng, “học việc cuối cùng sẽ trở thành sư phụ, mà Thần Chết chỉ có thể có một người, nên cậu không làm được Thần Chết, cậu chỉ là một tên đầy tớ, nên cậu phải nghe lời tôi.”
...Tiếp theo thêm tám xe nữa là có thể dọn sạch từ đây đến cửa, khoảng hai phần ba tổng lượng, nghĩa là...
“Cậu có nghe tôi nói không, nhóc con?”
Mort gật đầu. Sau đó chỉ còn lại mười bốn xe, cứ cho là mười lăm xe đi, vì mình chưa dọn sạch góc tường, hơn nữa...
“Cậu bị mất lưỡi rồi à?”
“Mort.” Mort dịu dàng nói.
Cô nhìn cậu đầy giận dữ, “Cái gì?”
“Tên tôi là Mort,” Mort nói, “hoặc là Mort Sát Lậu. Hầu hết mọi người đều gọi tôi là Mort. Cô muốn nói gì với tôi à?”
Trong vài giây, cô cứng họng, ánh mắt chuyển từ mặt cậu sang cái xẻng, rồi lại quay về mặt cậu.
“Chỉ là người ta bảo tôi phải làm xong cái này.” Mort nói.
Cô bùng nổ.
“Cậu làm gì ở đây? Tại sao cha lại đưa cậu về?”
“Ông ấy thuê tôi ở chợ lao động.” Mort nói, “Tất cả các chàng trai đều tìm được việc làm. Tôi cũng vậy.”
“Và cậu hy vọng có người thuê mình?” cô quát lên, “Ông ấy là Thần Chết, cậu biết đấy. Kẻ gặt hái lạnh lùng. Nhân vật cực kỳ quan trọng. Ông ấy không phải là người mà cậu có thể trở thành.”
Mort vẫy tay về phía xe cút kít.
“Tôi đoán cuối cùng sẽ có kết quả tốt thôi.” Cậu nói, “Cha tôi luôn nói mọi việc đại loại là như vậy.”
Cậu nhặt xẻng lên, quay người lại, Ysabell hừ một tiếng rồi bỏ đi, Mort liền nhếch mép cười với mông con ngựa.
Mort tiếp tục làm việc với tần suất ổn định, một phần mười sáu, một phần tám, một phần tư, một phần ba, đẩy xe qua sân, chất đống cạnh cây táo.
Khu vườn của Thần Chết lớn và gọn gàng, được chăm sóc rất tốt. Hơn nữa còn rất, rất đen. Cỏ màu đen, hoa màu đen, những quả táo đen treo trên cây táo đen, lấp lánh giữa những tán lá đen. Ngay cả không khí dường như cũng đen kịt.
Một lát sau, Mort cảm thấy mình có thể nhìn thấy – không, cậu không thể nào có suy nghĩ hoang đường như vậy, nhưng cậu thực sự cảm thấy mình có thể nhìn thấy... những màu đen khác nhau.
Nghĩa là, không chỉ là màu đỏ, màu xanh lá rất đậm, hay bất kỳ màu nào khác, mà là màu đen thực sự. Cả một quang phổ màu sắc, cái nào cũng khác biệt, mà lại đều là – ừm, màu đen. Cậu đổ chuyến phân bón cuối cùng, đặt xe cút kít vào chỗ cũ, sau đó quay lại nhà.
Vào đi.
Thần Chết đứng sau một cái bàn nhìn chằm chằm vào bản đồ. Nhìn cách ông nhìn Mort, cứ như thể đối phương không hoàn toàn ở đó vậy.
Cậu chưa từng nghe nói đến Vịnh Mount, hửm?
“Chưa, thưa ngài.”
Có một vụ đắm tàu rất nổi tiếng.
“Có ạ?”
Sẽ có, Thần Chết nói, nếu ta có thể tìm thấy cái nơi chết tiệt đó.
Mort vòng qua bàn, liếc nhìn bản đồ.
“Ngài định làm chìm tàu ạ?”
Thần Chết lộ vẻ kinh hoàng.
Tất nhiên là không. Chỉ là kỹ năng lái tồi, nước nông và ngược gió, tất cả cộng lại thôi.
“Thật đáng sợ,” Mort nói, “sẽ có nhiều người chết đuối không ạ?”
Điều đó tùy thuộc vào số phận. Thần Chết quay sang giá sách phía sau, rút ra một cuốn từ điển địa danh nặng trịch, ta hoàn toàn bất lực. Mùi gì thế?
“Tôi ạ.” Câu trả lời ngắn gọn súc tích.
À, chuồng ngựa. Thần Chết khựng lại, tay dừng trên gáy sách, vậy, cậu nghĩ tại sao ta lại chỉ dẫn cậu đến chuồng ngựa? Hãy suy nghĩ kỹ vấn đề này, ngay bây giờ.
Mort hơi do dự. Cậu đã suy nghĩ kỹ rồi, trong lúc rảnh rỗi đếm phân bón. Là để rèn luyện sự phối hợp tay mắt sao? Hay là rèn luyện thói quen phục tùng? Hoặc là muốn cậu nhận thức được – từ góc độ con người mà nhận thức – tầm quan trọng của những nhiệm vụ nhỏ? Hay là muốn dạy cậu hiểu rằng ngay cả nhân vật lớn cũng phải bắt đầu từ cấp thấp nhất? Bất kỳ lời giải thích nào dường như cũng không hoàn toàn phù hợp.
“Tôi nghĩ...”
Gì?
“Ừm, tôi nghĩ là vì phân ngựa đã ngập đến đầu gối của ngài rồi, nói thật đấy.”
Thần Chết nhìn chằm chằm vào cậu một lúc lâu. Trong lòng Mort thấp thỏm không yên, trọng tâm liên tục chuyển đổi giữa hai bàn chân.
Hoàn toàn chính xác, Thần Chết quát lên, tư duy rõ ràng. Chủ nghĩa hiện thực. Đối với những người làm công việc như chúng ta mà nói là cực kỳ quan trọng.
“Vâng, thưa ngài. Thưa ngài?”
Hửm? Thần Chết đang vật lộn với mục lục.
“Người ta chết mọi lúc mọi nơi, thưa ngài, không phải sao? Hàng triệu người. Ngài chắc hẳn phải rất bận rộn. Nhưng mà –”
Thần Chết liếc nhìn Mort, ánh mắt này Mort đã dần trở nên quen thuộc. Lúc đầu là sự ngạc nhiên ngơ ngác, rất nhanh lướt qua hướng phiền não, sau đó kịp thời nhắc nhở bản thân chú ý, cuối cùng dừng lại ở sự kiên nhẫn mơ hồ.
Nhưng mà?
“Tôi vốn tưởng ngài sẽ, ừm, đi ra ngoài dạo quanh gì đó. Ngài biết đấy, đi dạo trên phố. Trong niên giám của bà tôi có tấm ảnh của ngài, còn cầm cả lưỡi hái gì đó.”
Ta hiểu rồi. E rằng điều này rất khó giải thích, trừ khi cậu hiểu về sự hiện thân tức thời và tiêu điểm nút. Ta đoán cậu không hiểu nhỉ?
“Tôi nghĩ là vậy.”
Nói chung, ta chỉ cần đích thân đến hiện trường trong một vài tình huống đặc biệt là được.
“Giống như nhà vua, tôi đoán vậy,” Mort nói, “ý tôi là, nhà vua luôn thống trị, ngay cả khi ông ấy đang làm việc khác, thậm chí ngủ cũng vậy. Đúng không, thưa ngài?”
Gần như vậy. Thần Chết nói rồi cuộn bản đồ lại, bây giờ, nhóc con, nếu công việc ở chuồng ngựa đã xong, cậu có thể đi xem Albert có việc gì cần làm không. Nếu muốn, tối nay cậu có thể đi làm việc cùng ta.
Mort gật đầu. Thần Chết quay lại trước cuốn sách da, cầm một cây bút, nhìn nó một lúc, sau đó ngước mắt lên, đầu xương sọ nghiêng sang một bên.
Cậu đã gặp con gái ta chưa?
“Ừ. Rồi ạ, thưa ngài.” Tay Mort đã đặt trên nắm cửa.
Nó là một cô gái khá đáng yêu. Thần Chết nói, ta nghĩ nó rất hy vọng có người cùng tuổi để trò chuyện.
“Thưa ngài?”
Hơn nữa, tất nhiên rồi, có một ngày nơi này đều sẽ thuộc về nó.
Trong một khoảnh khắc, sâu trong hốc mắt Thần Chết có thứ gì đó lóe lên, trông giống như một siêu tân tinh màu xanh lam. Mort mất một lúc lâu mới chậm rãi phản ứng lại, mặc dù đầy bối rối và hoàn toàn thiếu kỹ năng, nhưng Thần Chết thực sự đang cố gắng nháy mắt với cậu.
Đây là một vùng đất hoàn toàn không liên quan đến thời không, không thể tìm thấy nó trên bất kỳ bản đồ nào, nó chỉ tồn tại sâu trong đa vũ trụ, mà ngoài vài nhà vật lý thiên văn chơi thuốc quá liều ra, chẳng ai hiểu rốt cuộc vũ trụ này là thế nào. Chính tại nơi này, Mort đã dành cả buổi chiều giúp Albert trồng súp lơ. Súp lơ có màu đen, còn điểm xuyết chút màu tím.
"Ông ấy đã cố hết sức rồi, cháu biết đấy." Albert vung chiếc xẻng, "Chỉ là về phương diện màu sắc, ông ấy thực sự không có nhiều trí tưởng tượng cho lắm."
"Cháu không chắc mình có hiểu hết không nữa." Mort nói, "Ý ông là tất cả những thứ này đều do ông ấy tạo ra sao?"
Phía sau khu vườn, mặt đất dần nghiêng xuống, tạo thành một thung lũng sâu, rồi lại từ từ dâng cao thành vùng đầm lầy màu đen, kéo dài mãi đến tận dãy núi xa xăm. Những ngọn núi đó trông lởm chởm như răng mèo vậy.
"Đúng vậy." Albert nói, "Cẩn thận cái bình nước trên tay cháu đấy."
"Trước đây chỗ này là gì ạ?"
"Không biết." Albert lại bắt đầu gieo một luống mới, "Không gian, ta đoán thế. Nghĩa là một sự trống rỗng trần trụi, đặt cho nó cái tên kêu kêu một chút thì gọi là không gian. Thú thật, công việc đó làm chẳng ra hồn gì cả. Ý ta là, khu vườn thì cũng tạm, nhưng mấy ngọn núi đó đúng là hàng giả, nhìn gần một cái là thấy sai lệch hoàn toàn. Ta từng xem qua một lần rồi."
Mort nheo mắt, cố gắng nhìn kỹ mấy cái cây gần mình nhất. Chúng trông khá là chân thực.
"Tại sao ông ấy phải tạo ra những thứ này chứ?"
Albert lầm bầm: "Cháu có biết mấy gã hỏi quá nhiều sẽ gặp chuyện gì không?"
Mort suy nghĩ một lát.
"Không ạ." Cuối cùng cậu trả lời, "Chuyện gì ạ?"
Một thoáng im lặng.
Sau đó Albert đứng thẳng người dậy, "Ta biết thế quái nào được. Chắc là sẽ nghe được đáp án thôi, mà nếu thế thì cũng đáng đời bọn chúng, theo ý ta là vậy."
"Ông ấy nói tối nay cháu có thể đi cùng ông ấy." Mort nói.
"Đúng là một chàng trai may mắn, phải không nào?" Albert nói một cách mơ hồ, rồi quay người đi về phía căn nhà gỗ.
"Những thứ này thực sự là do ông ấy tạo ra sao?" Mort đuổi theo.
"Đúng vậy."
"Tại sao ạ?"
"Ta đoán ông ấy muốn có một nơi, một nơi khiến ông ấy cảm thấy như ở nhà."
"Ông đã chết chưa, Albert?"
"Ta á? Trông ta giống người chết lắm sao?" Mort soi xét ông lão từ trên xuống dưới vài cái, ông lão hừ lạnh một tiếng, "Bớt đi cho nhờ. Ta cũng sống nhăn răng như cháu thôi. Thậm chí có khi còn sống dai hơn ấy chứ."
"Cháu xin lỗi."
"Hừ." Albert đẩy cửa sau, quay người lại, cố gắng làm ra vẻ mặt hòa ái.
"Tốt nhất là đừng có tò mò linh tinh nữa." Ông nói, "Hỏi nhiều như vậy khiến người ta căng thẳng lắm. Giờ thì, làm chút gì đó ngon ngon không?"
Họ đang chơi Domino thì chuông reo. Mort ngồi thẳng người dậy.
"Ông ấy muốn chúng ta chuẩn bị ngựa sẵn sàng." Albert nói, "Đi thôi."
Ngoài nhà, bóng hoàng hôn đang ngày càng đậm dần, họ đi đến chuồng ngựa, Mort nhìn ông lão lắp yên cương cho con ngựa của Death (Thần Chết).
"Nó tên là Binky." Albert thắt chặt đai bụng cho con ngựa, "Điều này chứng tỏ, thời đại này, tên tuổi chẳng nói lên được cái gì cả."
Binky muốn ăn cái khăn quàng cổ của ông, thái độ khá thân thiện.
Mort nhớ tới những bức tranh khắc gỗ trong cuốn niên giám của bà, giữa ngày gieo hạt và các chu kỳ trăng, có vẽ cảnh "Thần Chết vĩ đại đến bên mọi người". Khi học chữ, cậu đã nhìn chằm chằm vào bức tranh đó hàng trăm lần. Con ngựa phun lửa của Thần Chết lại tên là Binky, nếu mọi người mà biết được, chắc chắn hiệu ứng của bức tranh sẽ giảm đi đáng kể.
"Cháu cứ tưởng nó phải tên là Nanh Độc, Mã Đao hay Đàn Mộc gì đó chứ." Albert nói tiếp, "Nhưng chủ nhân lại muốn khác người. Hồi hộp lắm phải không, hửm?"
"Cháu nghĩ là có ạ." Mort không chắc chắn lắm, "Cháu chưa từng thấy Thần Chết làm việc bao giờ."
"Người được thấy chẳng có mấy đâu." Albert nói, "Ít nhất là đừng mong thấy lần thứ hai."
Mort hít một hơi thật sâu.
"Phải rồi, cô con gái của ông ấy..."
À. Chào buổi tối. Albert. Cậu bé.
"Mort." Mort phản xạ có điều kiện chỉnh lại.
Death bước dài vào chuồng ngựa, hơi cúi người xuống để tránh đụng trần nhà. Albert gật đầu, không chút xu nịnh, chỉ là vì phép lịch sự. Những lúc người ta thỉnh thoảng đưa ông vào thành phố, Mort cũng từng gặp một hai người hầu, Albert chẳng giống họ chút nào. Nhìn bộ dạng ông, cứ như thể căn nhà này thực ra thuộc về ông, còn chủ nhân chỉ là khách qua đường, một sự bất tiện cần phải dung thứ, giống như lớp sơn bong tróc hay con nhện trong nhà vệ sinh vậy. Và Death cũng chẳng lấy làm phiền, dường như từ lâu lắm rồi ông và Albert đã nói hết những gì cần nói, giờ thì cả hai bên đều hài lòng, giảm thiểu những bất tiện mà đối phương mang lại để làm tốt việc của mình. Trong mắt Mort, điều này giống như đi dạo sau một trận giông bão kinh khủng - mọi thứ đều tươi mới, không có gì đặc biệt khó chịu, nhưng vẫn có thể cảm nhận được nguồn năng lượng khổng lồ vừa được giải phóng.
Cậu phải tìm ra thân phận của Albert. Mục này tự động được dán vào cuối danh sách nhiệm vụ.
Cầm lấy cái này. Death nhét lưỡi hái vào tay cậu, rồi tự mình nhảy lên lưng ngựa. Lưỡi hái trông khá bình thường, chỉ trừ phần lưỡi: nó mỏng đến mức khó tin, gần như trong suốt, tựa như một tia sáng xanh nhạt trong không khí, có thể cắt đứt cả lửa lẫn âm thanh. Cậu cẩn thận cầm chắc lưỡi hái.
Được rồi, cậu bé, Death nói, lên đi. Albert, không cần đợi chúng ta.
Con ngựa phi nước đại ra khỏi sân, chạy thẳng lên trời.
Đáng lẽ phải có sấm chớp và những vì sao nhảy múa, không khí phải bị bóp méo thành những tia lửa tốc độ cao: đó là những gì xảy ra khi nhảy vọt xuyên không gian thông thường. Nhưng đây là Death, bậc thầy về di chuyển, hoàn toàn không cần phải làm màu, ông có thể dễ dàng đi lại giữa các chiều không gian, giống như đi qua một cánh cửa không khóa, không tốn chút sức lực nào. Cứ thế, họ nhẹ nhàng vượt qua thung lũng sương mù và những đám mây cuồn cuộn, cho đến khi tầng mây tách ra trước mắt, thế giới đĩa phẳng nằm dưới chân họ, lười biếng phơi mình dưới nắng.
Đó là vì thời gian có thể điều chỉnh được. Khi Mort chỉ ra vấn đề này, Death trả lời, không phải chuyện gì to tát cả.
"Cháu vẫn luôn nghĩ thời gian rất quan trọng."
Người ta thấy nó quan trọng chỉ vì họ đã phát minh ra nó thôi. Death nói một cách u ám. Trong mắt Mort, lời này thật sáo rỗng, nhưng cậu quyết định không tranh cãi.
"Bây giờ chúng ta làm gì ạ?"
Giữa các chư hầu của Sto Lat đang có một cuộc chiến đầy tiềm năng. Death nói, nhiều nơi đã bùng phát dịch bệnh. Còn có một kế hoạch ám sát khá quan trọng, nếu cháu thích ám sát hơn.
"Cái gì? Mưu sát ạ?"
Ừ hử, một vị vua.
"Ồ, những vị vua đó." Mort nói một cách khinh bỉ. Cậu biết về các vị vua. Có một nhóm nghệ sĩ lưu động, hoặc ít nhất là những nghệ sĩ đi lang thang, mỗi năm đều đến Sheepridge một lần, vở kịch họ diễn toàn về các vị vua. Vua luôn giết người, hoặc bị người khác giết. Cốt truyện thường khá phức tạp, liên quan đến hiểu lầm thân phận, thuốc độc, chiến dịch, đứa con trai thất lạc lâu năm, hồn ma, phù thủy, và - trong hầu hết các trường hợp - rất nhiều dao găm. Rõ ràng, làm vua chẳng phải chuyện gì vui vẻ, nhưng lại có một nửa nhân loại đổ xô vào nó, thật là đáng kinh ngạc. Khái niệm về cuộc sống cung đình của Mort khá mơ hồ, nhưng theo cậu tưởng tượng, chắc là chẳng ai được ngủ ngon giấc cả.
"Cháu khá muốn xem vị vua thực sự trông như thế nào." Cậu nói, "Bà cháu bảo, họ đeo vương miện mọi lúc mọi nơi, ngay cả khi đi vệ sinh cũng không ngoại lệ."
Death suy nghĩ kỹ một lúc lâu.
Về mặt kỹ thuật mà nói thì không tìm ra lý do để phản đối. Ông thừa nhận, nhưng theo kinh nghiệm cá nhân của ta, thường thì không phải vậy.
Binky rẽ một hướng, bình nguyên Sto Lat rộng lớn hiện ra dưới chân họ, bắt đầu lùi lại với tốc độ ánh sáng. Đây là một vùng đất trù phú, đầy bùn lầy và những luống cải xoăn nhấp nhô; trên bình nguyên có vô số vương quốc nhỏ, đường biên giới giống như thân rắn đang uốn lượn. Những cuộc chiến tranh chính thức quy mô nhỏ, hôn nhân liên minh, đủ loại liên minh phức tạp, cộng thêm một chút sơ suất trong công tác vẽ bản đồ, khiến bản đồ chính trị trên vùng đất này luôn thay đổi.
"Vị vua này," khi khu rừng ập đến trước mặt, Mort hỏi, "ông ta là người tốt hay người xấu ạ?"
Ta không bao giờ quan tâm đến những câu hỏi đó. Death nói, ông ta chẳng tệ hơn bất kỳ vị vua nào khác, ta đoán vậy.
"Ông ta từng kết án tử hình ai chưa ạ?" Mort nhớ lại mình đang nói chuyện với ai, nên bổ sung thêm, "Xin thứ lỗi cho sự mạo muội của cháu, tất nhiên rồi."
Có chứ. Làm vua thì có những việc cháu bắt buộc phải làm.
Một thành phố lướt qua dưới chân họ, ở trung tâm thành phố có thể thấy một tòa lâu đài được xây trên một tảng đá khổng lồ. Tảng đá nổi bật lên giữa bình nguyên, giống như một nốt mụn trên địa chất vậy. Death nói với cậu, đó là tảng đá lớn từ núi Hammerhead xa xôi, do sông băng rút đi để lại. Trong quá khứ xa xôi, những gã khổng lồ băng giá tuyên chiến với các vị thần, cưỡi trên những dòng sông băng của họ hoành hành khắp nơi, muốn đóng băng cả thế giới. Nhưng cuối cùng họ vẫn từ bỏ, lái những con vật khổng lồ lấp lánh quay trở lại nơi ẩn náu của mình - những ngọn núi hiểm trở gần trục Trái Đất. Cư dân trên bình nguyên hoàn toàn không hiểu tại sao họ rút lui, còn ở Sto Lat, thành phố bao quanh tảng đá, giới trẻ thường cho rằng lý do rất đơn giản, đó là vì nơi này chán đến chết người.
Binky đạp không khí hạ xuống, nhắm vào tòa tháp cao nhất của lâu đài, đáp xuống các phiến đá. Death xuống ngựa, bảo Mort lấy túi thức ăn cho ngựa ra.
Họ ung dung đi về phía cầu thang. "Người ta sẽ không phát hiện ra đây có thêm một con ngựa sao ạ?"
Death lắc đầu.
Cháu có tin được là trên đỉnh tháp lại có một con ngựa không?
"Không ạ. Những bậc thang này, đừng hòng đưa ngựa lên được."
Ừ, vậy thì?
"Ồ, cháu hiểu rồi. Mọi người không muốn nhìn thấy những thứ không thể tồn tại."
Nói hay lắm.
Giờ họ đã đi đến một hành lang rộng treo đầy thảm thêu. Death thò tay vào trong áo choàng, lấy ra một chiếc đồng hồ cát, đưa lên trước mắt, nhìn chằm chằm vào nó trong ánh sáng mờ ảo.
Chiếc này được chế tác đặc biệt tinh xảo, thủy tinh được cắt thành nhiều mặt phức tạp, khung gỗ và đồng cũng vô cùng lộng lẫy, bên trên khắc sâu một dòng chữ, "Vua khốn kiếp Olerve".
Những hạt cát bên trong lóe lên ánh sáng kỳ lạ, và cũng chẳng còn lại bao nhiêu nữa.
Death tự giải trí bằng cách huýt sáo một giai điệu nhỏ, chẳng biết chiếc đồng hồ cát được lôi ra từ góc xó xỉnh bí ẩn nào, dù sao thì giờ nó cũng đã bị nhét trở lại.
Họ rẽ qua một góc, lập tức đâm sầm vào những tiếng ồn ào dày đặc. Cả đại sảnh đầy ắp người, khói thuốc và tiếng xì xào bàn tán bay lên tận những bóng cờ treo trên trần nhà. Trên một sân khấu cao, ba thi sĩ đang cố gắng để mọi người nghe thấy tiếng mình, nhưng hoàn toàn vô ích.
Sự xuất hiện của Death không gây ra chút gợn sóng nào. Một nam bộc bên cạnh cửa quay đầu lại, há miệng, rồi lơ đãng nhíu mày, nghĩ đến chuyện khác. Vài cận thần nhìn về phía họ, mắt lập tức mất tiêu cự, bởi lẽ cảm giác thông thường đã chế ngự năm giác quan còn lại trong khoảnh khắc đó.
Còn vài phút nữa. Death lấy một ly rượu từ khay của một người hầu, cùng vui vẻ với mọi người.
"Họ cũng không nhìn thấy cháu!" Mort nói, "Nhưng cháu là thật mà!"
Sự thật không phải lúc nào cũng là những gì ở bề ngoài. Death nói, hơn nữa, nếu họ không muốn nhìn thấy ta, tất nhiên họ cũng không muốn nhìn thấy cháu. Đây đều là giới quý tộc, cậu bé, họ là những bậc thầy trong việc "nhìn mà như không thấy". Tại sao trong rượu lại có một cái que, trên đầu còn cắm một quả anh đào nhỉ?
"Mort." Mort máy móc chỉnh lại.
Nó chẳng có tác dụng gì với hương vị cả. Một ly rượu ngon lành, tại sao người ta lại phải cắm một cái que có quả anh đào vào chứ?
"Tiếp theo sẽ xảy ra chuyện gì ạ?" Một vị bá tước già va phải khuỷu tay cậu, người này nhìn đông nhìn tây một hồi lâu, chỉ là không nhìn về phía cậu, rồi nhún vai bỏ đi.
Cứ nói về mấy thứ này đi, này. Death chỉ vào một đĩa bánh mì kẹp, ý ta là, nấm, rất tốt, thịt gà, rất tốt, kem, rất tốt, ta không có ý kiến gì với bất cứ thứ gì, nhưng tại sao lại trộn tất cả chúng vào một đống, kẹp vào trong vỏ bánh mì nhỏ? Đúng là điên rồ.
"Xin lỗi ạ?"
Nhìn xem, đây chính là phàm nhân. Death nói tiếp, họ chỉ có mấy chục năm cuộc đời trên thế giới này, nhưng thời gian quý báu lại tiêu tốn vào những việc gì? Làm cho mọi thứ phức tạp vô cùng, khiến bản thân chịu khổ. Không thể tin được. Lấy một miếng dưa chuột muối đi.
"Vua ở đâu ạ?" Mort vươn cổ, muốn nhìn qua đầu của cả triều đình vào bên trong.
Gã có bộ râu vàng ấy. Death búng vào vai một người hầu, đối phương quay người lại, ngơ ngác nhìn xung quanh, Death nhân cơ hội lấy mất ly rượu thứ hai từ khay của hắn, động tác cực kỳ điêu luyện.
Mort nhìn quanh, cuối cùng phát hiện ra mục tiêu ở giữa đám đông. Ông ta đang đứng giữa một nhóm người, thân mình hơi nghiêng về phía trước, nghe một cận thần khá thấp bé nói chuyện. Ông ta khá cao, vóc người vạm vỡ, có một khuôn mặt đờ đẫn, kiên nhẫn. Nhìn khuôn mặt như vậy, khi mua con ngựa già trong tay ông ta, chắc chắn cháu sẽ không lo bị lừa.
"Ông ấy trông không giống một vị vua xấu xa." Mort nói, "Sao lại có người muốn giết ông ấy chứ?"
Thấy người đàn ông bên cạnh ông ta không? Gã có ria mép, cười lên giống như thằn lằn ấy? Death dùng lưỡi hái trong tay chỉ chỉ.
"Sao ạ?"
Anh họ của ông ta. Công tước Sto Helit. Chẳng phải gã đáng yêu gì cho cam. Death nói, dùng thuốc độc cực kỳ thành thạo. Năm ngoái còn là người thừa kế thứ năm, giờ đã xếp thứ hai rồi. Tay leo cao giỏi đấy, có thể nói là vậy. Ông thò tay vào áo choàng hồi lâu, lấy ra một chiếc đồng hồ cát khác, khung sắt nhọn, những hạt cát màu đen. Death lắc thử, còn phải sống thêm ba mươi, ba mươi lăm năm nữa. Ông thở dài.
"Ông ta cứ nghênh ngang đi giết người như vậy sao?" Mort lắc đầu nguầy nguậy, "Thật chẳng có công lý gì cả."
Death lại thở dài một tiếng. Không có. Ông đưa ly rượu cho một người phục vụ, đối phương ngạc nhiên phát hiện trong tay mình tự nhiên có thêm một cái ly không, chỉ có ta.
Ông rút kiếm ra rồi tiến lên phía trước. Giống như lưỡi hái tiêu chuẩn, nó cũng có lưỡi kiếm màu xanh băng mỏng như bóng ma.
"Cháu cứ tưởng ông luôn dùng lưỡi hái cơ." Mort nói khẽ.
Các vị vua đều dùng kiếm. Death nói, đây là đặc quyền, nói thế nào nhỉ, của hoàng gia.
Death lại đưa những ngón tay xương xẩu vào dưới áo choàng, lấy ra chiếc đồng hồ cát của vua Olerve. Ở phần trên của đồng hồ cát, những hạt cát cuối cùng đang chen chúc lại với nhau.
Nhìn kỹ cho rõ. Death nói, lát nữa ta có thể sẽ hỏi vài câu để kiểm tra cháu.
"Đợi đã," Mort nói một cách đáng thương, "Thế này không công bằng. Ông không thể ngăn lại sao?"
Công bằng? Ai nói chuyện công bằng ở đây?
"Ừm, nếu người kia thực sự có chút..."
Nghe này, Death nói, ở đây không có chuyện công bằng gì cả. Cháu không thể thiên vị ai. Trời ạ. Thời điểm đến thì nó đến thôi, chẳng có gì khác cả, cậu bé.
"Mort." Mort vừa rên rỉ vừa nhìn chằm chằm vào đám đông.
Đúng lúc này, cậu nhìn thấy cô ấy. Người trong đại sảnh đi lại qua lại, lúc này vừa vặn lộ ra một khe hở, để Mort nhìn thấy một cô gái tóc đỏ gầy gò. Cô ngồi sau lưng nhà vua, được bao quanh bởi một nhóm phụ nữ lớn tuổi hơn. Cô thực ra không phải là quá xinh đẹp động lòng người - không những tàn nhang quá nhiều, mà thực lòng mà nói, vóc dáng cũng thiên về kiểu da bọc xương. Nhưng cái nhìn này lại kích thích một dòng điện cao áp trong não cậu, chạy thẳng xuống dạ dày, còn cười ha hả đầy ác độc.
Đến lúc rồi. Death huých cùi chỏ nhọn hoắt vào Mort, đi theo ta.
Death bước về phía nhà vua, dùng tay cân nhắc thanh kiếm. Mort chớp mắt, vội vàng đuổi theo. Ánh mắt cô gái đối diện với cậu một giây, rồi quay đi - sau đó lập tức xoay trở lại, cả cái đầu cũng bị kéo vặn theo, miệng cô bắt đầu tạo thành một chữ "O" kinh hoàng.
Quyết tâm của Mort tan thành mây khói trong nháy mắt. Cậu bắt đầu chạy về phía nhà vua.
"Cẩn thận!" Cậu hét lên, "Ông đang gặp nguy hiểm!"
Thế giới trở nên đặc quánh và dính nhớp, phủ đầy những bóng xanh và tím, tựa như ảo mộng khi bị say nắng. Âm thanh dần xa xăm, cho đến khi tiếng ồn ào của triều đình giống như âm nhạc trong tai nghe của người khác, trở nên xa xôi và mơ hồ. Mort nhìn thấy Death đứng cạnh nhà vua một cách thân thiện, ánh mắt bắn về phía -
- Sân khấu của thi sĩ.
Mort nhìn thấy cung thủ, nhìn thấy cây cung, nhìn thấy mũi tên xé toạc không khí, tốc độ của nó giống như một con ốc sên ốm yếu. Nhưng dù nó chậm đến thế, cậu vẫn chạy không kịp nó. Chân cậu như đổ chì, phải mất vài tiếng đồng hồ mới kiểm soát được. Cuối cùng cậu cũng thành công khiến hai bàn chân chạm sàn cùng lúc, đạp mạnh xuống, dùng hết sức mạnh của sự dịch chuyển lục địa.
Khi cậu chậm rãi vặn mình trong không trung, Death hòa nhã nói, vô ích thôi, cháu biết đấy. Cháu đương nhiên muốn thử, nhưng vô ích thôi.
Như thể đang trong mơ, Mort trôi qua một thế giới tĩnh lặng...
Mũi tên trúng đích. Death dùng hai tay nắm chặt chuôi kiếm vung lên, lưỡi kiếm nhẹ nhàng lướt qua cổ nhà vua, thậm chí không để lại một dấu vết. Mort vẫn nhẹ nhàng xoay tròn trong ánh sáng mờ ảo, trong mắt cậu, thanh kiếm đó giống như bóng ma, thoáng hiện thoáng biến.
Đó không thể là nhà vua, vì ông ta rõ ràng vẫn đứng nguyên tại chỗ, đang nhìn thẳng vào Death với vẻ ngạc nhiên tột độ. Dưới chân ông ta có thứ gì đó mờ mờ ảo ảo. Người ở xa cũng có phản ứng, bắt đầu la hét, kêu gào.
Làm việc gọn gàng, sạch sẽ. Death nói, thành viên hoàng gia luôn có chút phiền phức, có xu hướng chết không buông tay. Nông dân bình thường, ta nói, chỉ mong xong việc sớm thôi.
"Ông là ai thế quái nào?" Nhà vua hỏi, "Ông làm gì ở đây? Hả? Vệ binh! Ta yêu cầu..." Thông tin liên tục truyền từ mắt vào não ông ta. Mort vô cùng ngưỡng mộ: Vua Olerve nắm giữ vương vị bao nhiêu năm nay, ngay cả khi chết rồi, vẫn biết cách cư xử đúng mực. "Ồ," ông nói, "hiểu rồi. Không ngờ lại thấy ông nhanh như vậy."
Bệ hạ, Death cúi chào, hiếm có ai nghĩ tới điều đó.
Nhà vua nhìn xung quanh. Thế giới của bóng tối mờ mịt, tĩnh lặng, còn bên ngoài thì có vẻ vô cùng kích động.
"Dưới kia là ta, phải không?"
E là vậy, thưa Bệ hạ.
"Làm việc gọn gàng thật. Nỏ, hửm?"
Đúng vậy. Bây giờ, thưa Bệ hạ, xin ông...
"Ai làm vậy?" Nhà vua hỏi. Death có một khoảnh khắc do dự.
Sát thủ chuyên nghiệp đến từ Ankh-Morpork.
"Hừm, thông minh. Phải chúc mừng Sto Helit mới được. Ta cứ ăn thuốc giải độc suốt ngày. Thuốc giải nào cũng không giải được thép lạnh lẽo, nhỉ? Nhỉ?"
Đúng là như vậy, thưa Bệ hạ.
"Trên tường thành treo thang dây, cạnh cầu treo chờ sẵn ngựa nhanh. Mánh khóe cũ rích, nhỉ?"
Có vẻ là vậy, thưa Bệ hạ. Death nhẹ nhàng kéo cánh tay của vị vua bóng tối, nhưng, nếu đây có thể coi là một chút an ủi, thì con ngựa đó lúc sát thủ chạy trốn đúng là phải chạy nhanh hơn mới được.
"Hử?"
Death để nụ cười thương hiệu của mình nở rộng hơn một chút.
Ta có một cuộc hẹn với tay sát thủ cưỡi nó ở Ankh, ngày mai. Death nói, cháu thấy đấy, hắn đã nhận bữa trưa mà Công tước đóng gói cho hắn.
Olerve là một vị vua xuất chúng, sở hữu những phẩm chất hoàn toàn xứng đáng với vị trí của mình, nghĩa là, ông không quá nhanh nhạy trong việc thấu hiểu. Bệ hạ suy ngẫm một hồi lâu, mới bật ra một tiếng cười ngắn ngủi, rồi lần đầu tiên chú ý đến sự tồn tại của Mort.
"Đây là ai?" Ông hỏi, "Cũng chết rồi à?"
Học trò của ta. Death nói, phải dạy dỗ vài năm mới được, cái thằng nhóc ranh này.
"Mort." Mort máy móc chỉnh lại. Tiếng trò chuyện của họ vang vọng bên cạnh cậu, nhưng cậu không thể rời mắt khỏi những sự vật xung quanh. Cậu cảm thấy mình rất thật. Death trông cũng chắc chắn. Nhà vua, đối với một người chết mà nói, trông khỏe mạnh đến mức đáng kinh ngạc. Nhưng các phần khác của thế giới lại như những cái bóng đang trượt đi, có người cúi xuống bên cạnh thi thể đang ngã xuống, nhẹ nhàng đi xuyên qua Mort, những người này có vẻ chẳng thực hơn sương mù là bao.
Cô gái quỳ xuống, nức nở.
"Đó là con gái ta," nhà vua nói, "Ta đáng lẽ phải thấy đau lòng, nhưng lại không. Tại sao?"
Cảm xúc đều bị bỏ lại rồi. Hoàn toàn là tác dụng của tuyến nội tiết thôi.
"À. Chắc là vậy, ta đoán thế. Nó không nhìn thấy chúng ta, nhỉ?"
Không nhìn thấy.
"Ta đoán là không có khả năng để ta..."
Tuyệt đối không.
"Cháu thấy đấy, nó sắp trở thành Nữ hoàng rồi, nếu ta có thể để nó..."
Xin lỗi.
Cô gái ngẩng đầu lên, ánh mắt xuyên qua Mort. Cậu nhìn Công tước đi đến sau lưng cô, đặt một bàn tay lên vai cô, an ủi cô. Một nụ cười giả tạo lởn vởn trên khóe miệng kẻ đó. Có một loại động vật thường đợi những kẻ đi dạo bất cẩn trên cồn cát, nụ cười trên mặt chúng giống hệt Công tước.
"Cháu không thể để ông nghe thấy tiếng cháu," Mort nói, "nhưng đừng tin hắn!"
Cô nhìn chằm chằm vào Mort, dụi dụi mắt. Cậu đưa tay ra, tận mắt nhìn thấy tay mình xuyên thẳng qua đối phương.
Đi thôi, cậu bé. Đừng có đứng đó mà lãng phí thời gian nữa.
Mort cảm thấy Thần Chết siết chặt bàn tay đang đặt trên vai mình, nhưng chẳng hề có ý tứ gì bất thiện. Cậu miễn cưỡng xoay người, đi theo sau Thần Chết và nhà vua.
Hai người kia xuyên tường bước ra khỏi đại sảnh, cậu cũng đã đi được nửa đường, lúc này mới chợt nhận ra việc xuyên tường mà qua là điều không thể.
Cái logic tự sát này suýt chút nữa lấy đi cái mạng nhỏ của cậu. Cậu cảm thấy đá lạnh lẽo bao vây lấy mình từ bốn phương tám hướng, đúng lúc này, một giọng nói vang lên trong tai cậu:
Ngươi nên nhìn nhận thế này: Bức tường này không thể ở đó, nếu không ngươi cũng sẽ không xuyên qua nó. Chẳng phải sao, đứa trẻ?
"Mort." Mort nói.
Cái gì?
"Tên con là Mort, hoặc là Mort Sandglass." Mort hậm hực lao về phía trước, để lại cảm giác lạnh lẽo ở phía sau.
Nào, đâu có khó lắm đâu, nhỉ?
Mort nhìn quanh hành lang một lượt, còn thử vỗ vỗ vào bức tường. Cậu chắc chắn mình vừa xuyên qua đó, nhưng bây giờ nó sờ vào thực sự rất kiên cố. Những miếng mica nhỏ vẫn lấp lánh trên đó.
"Chuyện gì vậy?" Cậu nói, "Con làm cách nào vậy? Là ma thuật sao?"
Nếu ngươi hỏi nó không phải là cái gì, thì câu trả lời chính là ma thuật, đứa trẻ. Đợi đến khi ngươi có thể tự mình làm được như thế này, ta sẽ không còn gì để dạy ngươi nữa.
Nhà vua dường như đã bắt đầu tan biến: "Thật ấn tượng, ta phải thừa nhận. Tiện thể nhắc lại, ta hình như đang biến mất."
Đó là trường hình thái đang dần suy yếu. Thần Chết nói.
Giọng nhà vua không lớn hơn tiếng thì thầm: "Chết là như vậy sao?"
Mỗi người đều có một lần như vậy. Cố gắng tận hưởng quá trình này đi.
"Làm sao để tận hưởng?" Giọng nói dường như đã biến thành một vệt tàn ảnh trong không trung.
Cứ là chính mình thôi.
Ngay lúc này, trường hình thái của nhà vua sụp đổ thành một điểm sáng nhỏ xíu, ông cũng ngày càng nhỏ đi trong không trung. Mọi việc xảy ra rất nhanh, Mort suýt chút nữa không nhìn rõ. Từ linh hồn đến bụi bặm chỉ mất nửa giây, còn kèm theo một tiếng thở dài yếu ớt.
Thần Chết nhẹ nhàng nhặt điểm sáng nhỏ lên, bỏ nó vào đâu đó trong áo choàng.
"Ông ấy bị sao vậy?" Mort hỏi.
Chỉ mình ông ấy biết thôi. Đi thôi.
"Bà con nói cái chết giống như đang ngủ vậy." Mort nói thêm, trong giọng nói có chút hy vọng.
Ta không biết. Cả hai thứ đó ta đều chưa thử qua.
Mort nhìn hành lang lần cuối. Cánh cửa lớn mở ra phía đại sảnh, người trong cung đang ùa ra ngoài. Hai người phụ nữ có tuổi đang cố gắng an ủi công chúa, nhưng cô ngẩng cao đầu bước đi trước họ, hai người kia chỉ đành nhảy nhót theo sau như cặp bóng bay cáu kỉnh. Họ biến mất trong một hành lang khác.
Đã là một nữ vương rồi. Thần Chết đầy vẻ tán thưởng. Ông thích những người có cá tính.
Tiếp đó thầy trò hai người không nói gì, lặng lẽ đi một mạch lên mái nhà. Thần Chết lấy xuống túi đựng thức ăn cho ngựa lạnh băng.
Ngươi muốn cảnh báo ông ấy.
"Vâng, thưa ngài. Xin lỗi ngài."
Ngươi không thể can thiệp vào vận mệnh. Ngươi là ai? Dựa vào đâu mà phán xét ai nên sống ai nên chết?
Thần Chết cẩn thận quan sát biểu cảm của Mort.
Chỉ có thần linh mới có quyền lực này. Ông nói thêm, can thiệp vào vận mệnh, dù chỉ là vận mệnh của một người, cũng có thể hủy diệt cả thế giới. Hiểu chưa?
Mort gật đầu tội nghiệp, "Ngài muốn đuổi con về nhà sao?"
Thần Chết vươn tay kéo cậu lên ngựa, chỉ vì ngươi có lòng trắc ẩn? Không. Nếu ngươi lộ ra vẻ vui mừng, ta mới thực sự có khả năng đuổi ngươi đi đấy. Nhưng ngươi phải học cách có được lòng trắc ẩn xứng tầm với nghề này.
"Nó là gì?"
Một lưỡi dao sắc bén.
Ngày qua ngày, dù Mort không chắc chắn chính xác là bao lâu. Trong thế giới của Thần Chết, mặt trời lờ đờ định kỳ lướt qua chân trời, nhưng hành trình ghé thăm thế gian dường như chẳng có quy luật nào để tuân theo. Thần Chết cũng không chỉ ghé thăm các vị vua và đại thần; phần lớn thời gian, đối tượng của ông đều là những người rất bình thường.
Việc ăn uống do Albert phụ trách, ông ta thường tự mỉm cười một mình, nhưng không nói chuyện nhiều. Isabelle phần lớn thời gian đều nhốt mình trong phòng, hoặc là cưỡi chú ngựa con của cô ở vùng hoang dã đen tối bên ngoài, để mái tóc dài bay múa trong gió. Cảnh tượng này vốn dĩ rất ngoạn mục, với điều kiện là kỹ thuật cưỡi ngựa của cô phải cao minh hơn, hoặc thể chất chú ngựa con phải lớn hơn, hoặc là cô có kiểu tóc có thể bay múa một cách tự nhiên. Có những mái tóc làm được, có những mái tóc thì không; tóc của cô thì không.
Khi không đi làm nhiệm vụ (đó là cách nói của Thần Chết), Mort sẽ giúp Albert một tay, hoặc tìm việc gì đó trong vườn, chuồng ngựa, nếu không thì vùi đầu trong thư viện đáng kinh ngạc của Thần Chết. Cậu dường như lần đầu tiên phát hiện ra ma thuật của chữ viết, cái gì cũng đọc, không hề kén chọn.
Trong thư viện phần lớn là tiểu sử, điều này rất tự nhiên.
Điểm khác biệt của những cuốn tiểu sử này là, chúng tự viết ra. Những người đã chết, tiểu sử của họ tự nhiên đã được viết đầy từ đầu đến cuối, còn những người chưa sinh ra đành phải chịu đựng những trang giấy trắng. Những người ở trạng thái trung gian thì... Mort đặc biệt chú ý, theo quan sát của cậu, có những cuốn sách một ngày có thể thêm bốn năm đoạn. Cậu không nhận ra nét chữ trên sách.
Cuối cùng, cậu cũng lấy hết can đảm.
Nửa ngày cái gì? Thần Chết đang ngồi trước chiếc bàn làm việc hoa lệ của ông, kinh ngạc nhìn cậu, con dao rọc giấy hình lưỡi hái đung đưa trong tay.
"Nửa ngày nghỉ." Mort lặp lại. Căn phòng đột nhiên trở nên rộng lớn trống trải, đầy áp bức, cậu đứng giữa tấm thảm to bằng một cánh đồng, hoàn toàn không có chỗ ẩn nấp.
Nhưng tại sao? Thần Chết hỏi, không thể nào là đi dự đám tang của bà nội chứ, ông nói thêm, nếu không ta đã biết trước rồi.
"Con chỉ nghĩ là, ngài biết đấy, ra ngoài gặp gỡ mọi người này nọ." Mort cố gắng chống lại ánh mắt xanh không chớp của đối phương.
Nhưng ngày nào ngươi chẳng gặp người ta. Thần Chết phản đối.
"Vâng, con biết, chỉ là, ừm, thời gian đều không quá dài." Mort nói, "Ý con là, nếu có thể gặp vài người có tuổi thọ không chỉ vài phút thì tốt hơn. Thưa ngài." Cậu nói thêm kính ngữ.
Thần Chết vươn ngón tay gõ gõ trên bàn, phát ra tiếng động giống như chuột nhảy điệu tap dance, lại tặng cho Mort ánh nhìn vài giây nữa. Ông phát hiện đứa trẻ này có chút khác biệt so với trong ký ức, khắp người đầy đầu gối hình như ít đi một chút, đứng cũng thẳng hơn một chút, hơn nữa, nói thẳng ra, vậy mà biết dùng từ "tuổi thọ" - tất cả đều là do thư viện gây ra.
Được rồi. Ông miễn cưỡng đồng ý, chỉ là, theo ta thấy, mọi thứ ngươi cần ở đây đều có mà. Nhiệm vụ không nặng nề lắm nhỉ, ừm?
"Không, thưa ngài."
Hơn nữa ngươi còn ăn ngon uống tốt, còn có giường ấm và giải trí cùng bạn cùng lứa.
"Xin lỗi, thưa ngài?"
Con gái ta. Thần Chết nói, ngươi đã gặp nó rồi, ta tin là vậy.
"Ồ. Vâng, thưa ngài."
Tính cách nó rất nhiệt tình, đợi các ngươi quen nhau rồi ngươi sẽ phát hiện ra thôi.
"Con tin là vậy, thưa ngài."
Mặc dù vậy, ngươi vẫn hy vọng - Thần Chết nhét đầy ý nghĩa chán ghét vào mấy chữ bên dưới này - nửa ngày nghỉ?
"Vâng, thưa ngài. Nếu ngài cho phép, thưa ngài."
Rất tốt, cứ thế mà làm đi. Ngươi có thể nghỉ đến khi mặt trời lặn.
Thần Chết mở cuốn sổ cái lớn của ông, cầm một cây bút bắt đầu viết, thỉnh thoảng còn vươn tay gạt gạt hạt bàn tính.
Qua một phút, ông ngẩng mắt lên.
Ngươi vẫn còn ở đây? Nói xong ông lại chua chát nói thêm một câu, hơn nữa còn dùng thời gian của chính ngươi?
"À," Mort nói, "con ra ngoài lúc này, người ta có nhìn thấy con không, thưa ngài?"
Ta nghĩ là có, ta dám nói họ có thể. Thần Chết nói, trước khi ngươi ra ngoài lêu lổng, ta còn có thể giúp gì không?
"Ừm, thưa ngài, còn một việc nữa, thưa ngài, con không biết làm sao để đến thế giới phàm nhân, thưa ngài." Mort tuyệt vọng nói.
Thần Chết thở dài một tiếng lớn, vươn tay kéo một ngăn kéo.
Cứ đi là được.
Mort gật đầu tội nghiệp, bắt đầu bước lên con đường dài dằng dặc dẫn tới cửa phòng. Khi cậu kéo cửa, Thần Chết ho một tiếng.
Đứa trẻ! Ông ném cái gì đó qua.
Cánh cửa kẽo kẹt mở ra, Mort theo phản xạ chụp lấy thứ đó.
Cánh cửa biến mất. Tấm thảm dày dưới chân biến thành đá cuội bùn lầy. Ánh mặt trời chói chang trút xuống người cậu như thủy ngân.
"Mort." Mort nói với toàn bộ vũ trụ.
Người bán hàng bên cạnh hỏi: "Gì?" Mort trợn mắt nhìn quanh, phát hiện mình đang đứng trong một cái chợ ồn ào náo nhiệt, khắp nơi đều là người và động vật. Cái gì cũng có bán, từ kim khâu đến (thông qua vài lần tuần tra mới biết) ảo ảnh được cứu rỗi. Muốn tiến hành cuộc trò chuyện yên tĩnh hơn la hét là điều hoàn toàn không thể.
Mort vỗ vỗ lưng người bán hàng.
"Ông có nhìn thấy con không?"
Người bán hàng liếc mắt đánh giá một phen.
"Ta đoán là vậy." Ông ta nói, "Hoặc là gã nào đó trông cực kỳ giống ngươi."
"Cảm ơn ông." Mort thở phào nhẹ nhõm.
"Đừng để tâm. Ngày nào ta cũng thấy rất nhiều người, không lấy tiền. Muốn mua vài sợi dây giày không?"
"Thôi vậy." Mort nói, "Đây là nơi nào?"
"Ngươi không biết?"
Vài người ở quầy hàng bên cạnh nhìn cậu đầy suy tư. Não cậu bắt đầu quay cuồng.
"Sư phụ con thường xuyên đi du lịch." Đây là sự thật, "Tối qua chúng con mới đến, con cứ ngủ gật trong xe. Bây giờ sư phụ cho con nghỉ nửa ngày."
"À." Người bán hàng nghiêng người, lộ vẻ hiểu rõ, "Muốn tìm chút niềm vui, ừm? Ta có thể giúp ngươi sắp xếp."
"Nếu biết đây là đâu thì con thực sự sẽ rất vui lòng." Mort thừa nhận.
Người đó kinh ngạc thực sự.
"Đây là Ankh-Morpork." Ông ta nói, "Ai cũng nhìn ra được, hơn nữa còn ngửi ra được."
Mort hít hít mũi. Không khí đúng là có chút phi phàm, ngươi có thể cảm nhận được đây là không khí đã từng trải; hơn nữa mỗi lần hít vào ngươi đều không thể không chú ý, trên thế giới có hàng chục nghìn người đang ở cùng ngươi, gần như ai cũng có nách.
Người bán hàng đánh giá Mort đầy soi mói. Ông ta chú ý đến sắc mặt đối phương tái nhợt, quần áo cắt may vừa vặn, còn có kiểu tồn tại kỳ quái, giống như hiệu ứng lò xo.
"Nghe này, chúng ta nói thẳng đi." Ông ta nói, "Ta có thể chỉ cho ngươi vài cửa hàng tuyệt vời."
"Con đã ăn trưa rồi." Mort trả lời mơ hồ, "Tuy nhiên ông có thể nói cho con biết, có một nơi, con nghĩ là gọi là Sto Lat, chúng con cách đó xa không?"
"Hướng trục chính, khoảng hai mươi dặm. Nhưng đối với người trẻ tuổi máu nóng như ngươi, ở đó chẳng có gì cả." Thương nhân nói liên hồi, "Ta biết, ngươi tự mình chạy ra ngoài, ngươi muốn trải nghiệm mới, ngươi muốn kích thích, lãng mạn -"
Ngay lúc này, Mort mở chiếc túi Thần Chết đưa cho. Bên trong chứa đầy tiền vàng nhỏ, to bằng những hạt lấp lánh trên quần áo.
Một bức tranh lại xuất hiện trong lòng cậu, đó là khuôn mặt tái nhợt và trẻ trung dưới mái tóc đỏ. Mặc dù không biết là thế nào, nhưng cô thực sự đã nhìn thấy cậu. Mấy ngày qua, cảm giác mơ hồ này cứ quẩn quanh trong lòng cậu, bây giờ nó đột nhiên trở nên sắc bén.
"Con muốn," cậu kiên định nói, "một con ngựa đặc biệt nhanh."
Năm phút sau, Mort bị lạc đường.
Khu vực này của Ankh-Morpork tên là Shades, nằm trong nội thành, đang rất cần sự hỗ trợ của chính phủ. Hoặc, nếu muốn giải quyết vấn đề triệt để hơn, tốt nhất là nên có một cái súng phun lửa. Ngươi không thể gọi nó là hôi thối, làm vậy sẽ kéo từ đó đến giới hạn tới hạn. Nó đã vượt qua giới hạn của hôi thối, và từ đầu kia chui ra, dựa theo một sự đảo ngược kiểu Einstein, đạt đến mức kinh hoàng đáng kinh ngạc. Shades khoe khoang nó như một giải thưởng kiến trúc. Nơi đây thực sự vừa ồn ào vừa ngột ngạt, mùi vị giống như sàn chuồng bò.
Khu dân cư ở đây giống một hệ sinh thái hơn, một rạn san hô khổng lồ trên mặt đất. Đúng là có người ở, không sai, nhưng lại là loại tôm hùm, mực, tôm nhỏ... có đặc điểm của con người, còn có cả cá mập.
Mort tuyệt vọng đi lang thang trên những con phố ngoằn ngoèo, phía sau còn theo một đám người lớn. Bất cứ ai nhìn xuống từ độ cao mái nhà đều sẽ phát hiện trong đó có quy luật nhất định, một đám người đang ung dung tiến lại gần mục tiêu. Kết luận chính xác tất nhiên là, Mort và tiền của cậu giống như con nhím ba chân trên đường cao tốc sáu làn xe, tuổi thọ đã đến lúc kết thúc.
Sự việc đại khái đã rất rõ ràng, Shades không phải là nơi có cư dân; ở đây chỉ có người ở trọ. Mort định kỳ kéo một vị lại, cố gắng trò chuyện với đối phương, muốn tìm một người bán ngựa phù hợp. Những người ở trọ thường lẩm bẩm rồi bỏ chạy, vì bất kể là ai, muốn sống sót hơn ba giờ ở Shades, đều sẽ phát triển ra quan năng rất chuyên môn, giống như nông dân sẽ không lại gần cây vào ngày giông bão, họ cũng tuyệt đối không chịu lảng vảng xung quanh Mort.
Cuối cùng Mort đến bên bờ sông Ankh. Đây là con sông vĩ đại nhất, trước khi vào thành đã mang theo phù sa đồng bằng, trở nên nặng nề và chậm chạp, đợi đến khi nó chảy đến Shades, ngay cả người theo thuyết bất khả tri cũng có thể yên tâm đi bộ qua mặt sông. Muốn chết đuối ở sông Ankh không phải là chuyện dễ dàng, nhưng chết ngạt thì rất đơn giản.
Mort nhìn chằm chằm vào mặt sông đầy nghi ngờ. Nó dường như đang động đậy; bên trong có bọt; chắc chắn là nước không sai.
Cậu thở dài xoay người lại.
Ba người đàn ông xuất hiện sau lưng cậu, sống động như thể bị ép ra từ trong đá. Họ có vẻ ngoài nặng nề, đờ đẫn, bất kể trong câu chuyện nào, những tên côn đồ như vậy xuất hiện, đều có nghĩa là nhân vật chính nên chịu một chút đe dọa. Tất nhiên đe dọa không nhiều lắm, vì cũng rõ ràng không kém là, họ sẽ phải kinh ngạc.
Họ nhìn chằm chằm Mort đầy hung ác - đây là sở trường của họ.
Một tên rút con dao găm, vung tay vẽ những vòng tròn nhỏ trong không trung. Hắn chậm rãi ép sát Mort, hai tên còn lại ở phía sau cung cấp sự ủng hộ vô đạo đức.
"Giao tiền ra." Hắn nói giọng thô lỗ.
Tay Mort vươn về phía chiếc túi trên thắt lưng.
"Đợi đã," cậu nói, "sau đó thì sao?"
"Gì?"
"Ý con là, có phải kiểu 'muốn tiền hay muốn mạng' không?" Mort hỏi, "Những tên cướp chẳng phải nên nói vậy sao? Con đã đọc được một lần trong sách." Cậu nói thêm.
"Có thể, có thể." Tên cướp miễn cưỡng thừa nhận. Hắn cảm thấy mình đang mất thế chủ động, nhưng rất nhanh đã lấy lại tinh thần một cách đẹp đẽ, "Mặt khác, cũng có thể là tiền của ngươi và mạng của ngươi. Một công đôi việc, có thể nói là vậy." Hắn liếc nhìn đồng bọn, đối phương hiểu được ám chỉ rõ ràng này, lập tức khúc khích cười trộm.
"Nếu vậy -" Mort một tay giơ túi tiền lên, làm bộ muốn ném nó xuống sông Ankh, ném càng xa càng tốt, mặc dù nó rất có khả năng bị nảy lên.
"Này, ngươi làm gì thế!" Tên cướp bắt đầu chạy tới, Mort đe dọa ném chiếc túi, đối phương lập tức dừng lại.
"Chuyện này," Mort nói, "con nhìn nhận thế này. Nếu nói các người dù sao cũng muốn giết con, con thà ném tiền đi còn hơn. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào các người." Để chứng minh quan điểm của mình, cậu lấy ra một đồng xu từ trong túi, lơ đãng ném xuống nước, nước sông phát ra tiếng ùng ục bất thường, nuốt chửng đồng xu. Những tên cướp cùng run rẩy.
Tên cướp cầm đầu nhìn túi tiền, lại nhìn con dao găm của mình. Sau đó hắn nhìn khuôn mặt Mort, rồi lại nhìn đồng bọn.
"Đợi một lát." Ba người chụm lại với nhau.
Mort ước tính khoảng cách của mình đến cuối ngõ. Cậu không chạy thoát được. Hơn nữa, nhìn dáng vẻ ba người này, đuổi theo người rất có thể là một sở trường khác của họ. Hiện tại những gã này còn chút căng thẳng, nhưng cũng chỉ vì logic mà thôi.
Tên cầm đầu quay lại trước mặt Mort. Hắn liếc nhìn đồng bọn lần cuối, hai người đều kiên định gật đầu.
"Ta nghĩ chúng ta sẽ giết ngươi trước, tiền thì cứ thử vận may vậy." Hắn nói, "Chúng ta không muốn để chuyện này lan truyền ra."
Hai tên kia cũng rút dao găm ra.
Mort nuốt nước miếng, "Điều này có lẽ không khôn ngoan lắm."
"Tại sao?"
"Ừm, trước hết, con không thích."
"Vốn dĩ không cần ngươi thích, chỉ cần ngươi - chết." Tên cướp vừa nói vừa tiến lên.
"Con không nghĩ mình đã đến lúc chết." Mort bắt đầu rút lui, "Con dám nói, trước đó chắc chắn sẽ thông báo cho con."
"À, tất nhiên," tên cướp đã chán ngấy, "Đúng vậy, ừm, chẳng phải đã thông báo cho ngươi rồi sao, ừm? Mẹ kiếp, đúng là một đống phân voi bốc khói!"
Mort lại lùi lại, lùi vào trong một bức tường.
Tên cướp cầm đầu trợn mắt, nhìn chằm chằm bức tường đá cứng ngắc đã nuốt chửng Mort, vứt con dao nhỏ đi.
"Ồ, mẹ kiếp, mẹ kiếp phù thủy. Ta ghét chết phù thủy mẹ kiếp!"
"Vậy thì ngươi mẹ kiếp đừng đụng vào họ." Một tên tay sai của hắn lẩm bẩm, không chút khó khăn nhổ ra một tràng từ bẩn thỉu.
Thành viên thứ ba trong ba người phản ứng chậm hơn, "Này, hắn chui sang phía bên kia bức tường rồi!"
"Chúng ta còn theo hắn lâu như vậy." Tên thứ hai lẩm bẩm, "Thật lợi hại, Pjiljic. Ta sớm nói ta thấy hắn là một phù thủy, chỉ có phù thủy mới một mình đi dạo ở nơi như thế này. Ta không nói hắn giống phù thủy sao? Ta nói -"
"Ngươi nói quá nhiều rồi." Tên cầm đầu gầm lên.
"Ta nhìn thấy rồi, hắn cứ thế xuyên qua bức tường -"
"Ồ, thật sao?"
"Thật!"
"Cứ thế xuyên qua, các ngươi không thấy sao?"
"Thấy mình cũng sắc bén, ừm?"
"Thật sự rất sắc bén, nói mới nhớ!"
Tên cầm đầu đào con dao găm từ trong bùn lên, động tác rất kín đáo.
"Sắc bén hơn nó?"
Tên trộm thứ ba loạng choạng đến bên bức tường, đá mạnh mấy cái, đồng thời, phía sau hắn liên tục truyền ra tiếng hỗn chiến, cuối cùng kết thúc bằng tiếng ồn ào sủi bọt.
"Ừm, là tường không sai." Hắn nói, "Chắc chắn là tường, nếu không thì ta chưa từng thấy tường là cái dạng gì. Các ngươi thấy sao, các bạn? Hắn làm thế nào vậy?"
"Các bạn?"
Hắn vấp ngã, trên mặt đất nằm hai cái xác.
"Ồ." Hắn nói. Cái đầu của tên này dù không linh hoạt lắm, nhưng vẫn đủ để hiểu một sự thật quan trọng: hắn đang ở Shades, trong một con hẻm tối tăm, và chỉ có một mình. Hắn cắm đầu bỏ chạy, thật sự chạy được một đoạn khá xa.