Viết cho những ngày được sống dưới mái trường Chu Văn An

Chỉ là một tối bạn trở về trường cũ. Nhìn tụi trẻ con ngộ ngộ. Ra trường sáu, bảy năm rồi, đủ để bạn thấy có rất nhiều phong ba bão táp cuộc đời còn rùng rợn hơn những tiết học gây mê của bà cô chủ nhiệm bạn năm nào. Nhưng thôi, bước chân vào mảnh sân ấy, là lúc để im cho ký ức làm nhiệm vụ.

Thì bạn cũng chỉ loanh quanh thôi mà. Cố tìm lại mình một ngày mười sáu, mười bảy. Cố tìm lại cái góc sân nơi có cô gái bạn ngày đó vẫn dõi theo miệt mài vào mỗi giờ nghỉ tiết. Hóa ra ký ức về một thời ngây ngô cũng dạng như một kiểu gây nghiện. Lúc ấy bạn chỉ muốn vứt quách mớ triết lý sâu cay về cuộc đời khỏi đầu, sống như một chàng trai mười bảy, thường xuyên cúp tiết đi đá banh và hẳn còn biết ngượng khi bị cái bạn xinh xinh ở đầu đoạn kia “chiếu tướng” lúc bạn đang nhìn lén.

Thì cũng vẫn những con đường ấy, bạn gặp lại bà cô chủ nhiệm của mình. Là người mà bảo bạn hãy ra đời kiếm ăn mười năm đi đã rồi hãy quay về để nói chuyện trách nhiệm với tập thể, trách nhiệm với cuộc đời. Vì mới kiếm ăn được vài năm nên bạn chưa dám nhắc lại những chủ đề này. Nhưng nhìn bà cô già rồi, thấy mình cũng rách việc... Hóa ra có nhiều điều người khác thường không sai. Vì họ đủ va vấp và sống hơn bạn rất nhiều.

Thì cũng vẫn là lũ nhóc ấy. Bạn của nhiều năm về trước. Tất bật mỗi độ có sự kiện. Thở phào khi chúng nó về hết. Rời trường cuối cùng để dọn dẹp. Hóa ra có một thời tình yêu với bạn hoàn toàn tự nhiên và trong sáng như thế. Không vụ lợi. Không tính toan. Và hẳn sau này bạn vẫn phải thèm muốn cái cảm giác ấy, cảm giác bạn sẽ không được gặp lại nhiều lần trong đời.

Thì cũng vẫn là những con người ấy. Bạn của bạn, đàn em của bạn, “bạn gái cũ” của bạn... Hát hò, cười nói, quậy tưng bừng. Lớn rồi nên uống bia thay trà đá. Và ôn nghèo kể khổ một quãng đời học sinh, một quãng đời làm đoàn. Bạn sẽ thấy mình mỉm cười khi nghe lại câu chuyện tình cảm cũ xưa với giọng kể của nhân vật nữ chính với ít nhiều bỉ bai. Nhưng có hề gì đâu. Vui mà. Dù bạn cũng từng ước ao một lần được nói xin lỗi vì hồi đó không biết đã làm người ta buồn nhiều đến vậy.

Giữa học sinh và sinh viên là một bước chuyển dài. Có khi chỉ vì những điều bé bé nhỏ nhỏ mà một ngày bạn quay trở lại sân trường ấy, cố lượm lặt mà lượm hoài không hết.

Ngày mai, bạn có một bài phát biểu trước rất đông người. Về giới trẻ. Về liên kết cộng đồng. Bạn đang nghĩ có lẽ nên nói những điều khác đi. Như là ngày xưa mình từng có một hồi trẻ vui lắm. Và hồi đấy làm gì cũng chỉ vì máu và vì yêu thôi. Giời ơi...

Thế hệ tôi

Viết cho một lũ lĩ 89 từng mơ mộng ngớ ngẩn

Thế hệ tôi, quá non so với lứa 8X, mà lại quá già so với lứa 9X.

Thế hệ tôi, cả cái nắm tay cũng làm mình đỏ mặt. Đi học trêu tên bố mẹ nhau. Bị gán ghép thì xấu hổ vô cùng, dù lòng cũng thích.

Thế hệ tôi, không facebook, không chat chit. Ngày bùng học rủ nhau đá bóng chơi game. Tối về bảo đi học thêm rồi xui bố mẹ gọi điện hỏi cán bộ lớp.

Thế hệ tôi, không biết thế nào là ném đá, không biết thế nào là bàn phím cũng đẻ ra anh hùng.

Thế hệ tôi, học Văn qua những vở kịch. Sử là câu chuyện ngàn năm.

Thế hệ tôi, thương nhau để mãi trong lòng.

Thế hệ tôi, nhớ về nhau cùng những chuỗi cười, ngày trẻ dại ngô nghê, hóa ra gã lạnh lùng ấy có thời mình từng thích.

Thế hệ tôi, chục năm sau gặp lại, nhìn thời gian qua đôi mắt khác, bao dung và rộng lượng hơn, lỗi lầm trẻ con một thời, chẳng ai còn để bụng.

Thế hệ tôi, nói về khủng hoảng, về những cơ may. Về những đứa con, về đêm về ngày, về tất cả những điều thuộc về cuộc sống.

Thế hệ tôi, chẳng ước sức dài vai rộng, chỉ ước bình yên.

Cho chút bình yên. Cho chút lạnh lùng.

Tôi không nhớ đã bao nhiêu lần mình đi qua cung đường ấy nữa. Tôi đã đi qua những buổi chiều đẹp mê hồn ở đó, nhìn mặt trời lừ đừ đi xuống như gương mặt một gã say, rồi tối lặng lẽ phóng ra Nguyễn Khuyến làm tiếp công việc của mặt trời. Những ngày mưa gió, sóng nước ở hai bên hồ ào ạt, cây cối ngả nghiêng và tay lái chỉ chờ đưa ta đâm thẳng vào dải phân cách. Hay những tối đẹp trời cho lũ trẻ con chạy chơi trên con đường vào chùa Trấn Quốc, quen thuộc tới mức hồ như có thể nhắm mắt mà vẫn đi đúng từng ngã rẽ, tránh từng ổ gà trên đó vậy...

Nhưng con đường cuộc đời thì không thế. Nó hẳn cũng lắm ổ gà, những ngã rẽ, những gập ghềnh dù đã quen thuộc. Và dù có thể biết trước mặt là hiểm nguy nhưng ta chẳng thể nào vượt qua nổi mà vẫn đâm sầm vào những hố sâu tuyệt vọng ấy. Không phải vì mình không tránh được, mà có một thứ định mệnh chết tiệt nào đó đã dẫn lối, như là mình sẽ phải gặp người nào đó trong đời, làm công việc ở đó, đi tới chốn đó, chia tay vào lúc đó, yêu đương vào lúc đó...

Tôi nhớ có ai từng nói rằng món quà lớn nhất của tuổi trẻ là nông nổi. Chúng ta có thể phạm sai lầm và có thời gian để sửa chữa sai lầm đó. Nhưng cũng rất nhiều người quên rằng những cú đánh, cú vấp mà tuổi trẻ nhận được lại xót xa đến tận cùng. Vì thời gian và sự trải nghiệm chưa đủ nên bản năng của người trẻ luôn nhạy cảm hơn. Chúng ta dễ cảm nhận nỗi đau hơn, và cũng dễ ám ảnh bởi nó nhiều hơn.

Tôi không biết đó là một món quà: Sự nhạy cảm? Hay đó vừa là món quà, vừa là điểm yếu? Rằng chúng ta có thể ngã đau, có thể sai lầm. Nhưng sự thiếu trải nghiệm khiến chúng ta khó mà điềm tĩnh trước những khó khăn hay bình thản với nỗi buồn của mình được. Tôi không làm được điều đó, bạn tôi không làm được điều đó. Và có lẽ vì thế mà những nỗi đau cũng như sự mất mát ở cái tuổi này cứ lằng nhằng theo chân, khiến mình buồn bã mãi không thôi.

Dường như lúc nào cũng thế, để có chút bình yên, để có chút lạnh lùng, bao giờ cũng là hành trình dài bước qua những thất vọng và đớn đau...