Một tối, trở về nhà rất muộn khi con đường vắng lặng và hun hút gió, tôi lại tự hỏi nhiều điều về tuổi trẻ của mình. Nhất là khi nghe câu chuyện về một con người đã mãi mãi dừng lại tuổi hai mươi mốt vì những nghiệt ngã của số phận. Ai cũng có một số mệnh, hẳn thế. Nhưng đôi khi tôi ao ước người ta được phép đánh đổi và chọn lựa, một vài điều, để những xót xa và buồn đau sẽ dần vì thế mà ít đi với cuộc đời của bạn bè, những người chung quanh và cả tôi nữa.

Nhiều khi, chúng tôi bông đùa một chút về tương lai của mình. Câu chuyện của những chàng trai cô đơn mỗi tối thứ Bảy. Câu chuyện của đám sinh viên mới ra trường, trăn trở với những lựa chọn nghề nghiệp. Làm việc vì đam mê hay vì nồi cơm miếng áo? Có lựa chọn nào cho phép ta có cả hai điều ấy được chăng? Thực tế khắc nghiệt hơn là tôi nghĩ. Bao giờ cũng vậy, người ta sẽ lựa chọn được một điều, nhưng luôn đau đáu vì điều còn lại. Quá khó để chúng ta dung hòa cả hai thứ ấy.

Cậu bạn thân có hỏi, cậu có đam mê, sao còn băn khoăn? Đó cũng là điều tôi suy nghĩ, khi ngập ngừng định viết một vài điều gì đó lại thôi. “Sao anh lại muốn trở thành nhà văn” - Một cô gái đã từng hỏi như vậy. Rất nhanh, tôi trả lời, đó không phải động lực nghề nghiệp của mình. Nhưng sự thực, tôi sợ hãi. Sợ hãi cái danh xưng ấy. Sợ hãi cái vốn sống ít ỏi ngựa non háu đá chẳng đủ để viết nên những cái như-tôi-mong-mỏi. Na nói với tôi, đã trót cầm bút là sẽ bị cái nghiệp ấy ám mãi không thôi. Sự thực, một vài người quen biết cho tôi thấy nhận định ấy hẳn chẳng sai lầm. Tôi trộm nghĩ, nghề viết cần nhiều hơn thế. Mà như H.M đã từng nói, phải sống đã, thì mới viết được. Nếu coi viết lách là một trò chơi, hẳn tôi đã chẳng nặng đầu như thế.

Nói về đam mê và viết lách, chỉ là cách mượn tạm chiếc la bàn để định vị lại phương hướng mà cuộc đời tôi đang đi. Nhiều khi, tôi giận mình ghê gớm. Nhiều khi, tôi tự hỏi, mình đã làm cái quái gì thế nhỉ, mình đang làm cái khỉ gì thế này, và chẳng biết mình sẽ còn làm thêm nhiều điều gì điên khùng hơn thế. Thói quen chiều chuộng cảm xúc bản thân mang tới nhiều rắc rối hơn tôi dự đoán. Và sự thất thường. Đã có lúc, tôi mơ ước mình chẳng bị ràng buộc bởi bất cứ điều gì. Tôi ước mong mình và chiếc ba lô, sẽ đi mãi đi mãi. Tự do như một ngọn gió. Đến những miền xa, gặp nhiều người qua, yêu thương những con người ấy. Và đủ vốn sống, để viết... Viết cho ra viết, viết để mỗi khi đọc lại, mình chẳng cảm thấy ngượng ngùng.

Nhưng, chúng ta sống trong cuộc đời, mắc kẹt và liên kết, gần gũi và chia xa, bởi quá nhiều ràng buộc. Thật tiếc...

Đã bao giờ, bạn tự hỏi tuổi trẻ của mình sẽ đi về đâu, sẽ thế nào? Mình có sai lầm khi làm cái công việc mà mình đang làm, ở trong mối quan hệ với người mình tưởng mến yêu quá đỗi? Nghe hơi đao to búa lớn, nhưng lí tưởng của bạn về cuộc sống là gì? Góp cho cuộc đời một ý nghĩa đẹp, hay chỉ là vun vén cho trọn vẹn cuộc sống của bản thân? Đã bao giờ bạn thấy tiếc nuối vì đã bỏ lỡ quá nhiều niềm yêu mến trong cuộc đời này? Và cuộc sống của bạn, thuộc về những tự do khao khát khám phá ngoài kia, hay bó hẹp trong căn phòng tiện nghi và thói quen nhượng bộ cũng như thỏa hiệp? Sống đủ thì coi là biết thân biết phận, hay chỉ là sự sợ hãi và ngại mạo hiểm? Bạn có dám nói với một người, thiết tha và chân thành rằng, bạn cần có họ trong cuộc sống của mình hay chưa? Đã bao giờ bạn thế này, đã bao giờ bạn thế khác...?

Tuổi trẻ nào có lẽ cũng thật nhiều mất mát. Mất đi chút niềm tin vì những điều bất công còn đầy rẫy. Mất đi chút yêu thương vì tan vỡ. Mất đi chút hồn nhiên vì tính nghi ngờ. Mất đi những gì thân quen vì chủ động biến nó thành xa lạ. Mất đi sự mạo hiểm vì mong đợi an toàn. Và mất đi rất nhiều lạc quan vì nỗi buồn lắm khi có sức mạnh nhiều hơn ta vẫn nghĩ. Phải làm sao để thôi mất mát?

Và quan trọng nhất, sự say mê, một ngày đã biến mất. Ai mang nó đi rồi. Thiếu say mê, con người ta trở nên bi lụy, chán nản và nhạt nhòa. Thiếu say mê, ta chẳng thiết tha một nụ hôn sâu hay một cái ôm lâu nữa. Nó giống như việc bạn chơi một bản nhạc, đầy kĩ thuật, nhưng thiếu tâm hồn.

Có thể, niềm mê say của tôi cũng đang mải rong chơi đâu đó. Vì thế, nó khiến tôi trở nên hay nhăn nhó, chìm đắm trong những đêm dài vô vọng mong chờ sáng, bất lực và yếu đuối. Nhưng đam mê, thì mãi vẫn chưa trở về.

Tháng 10 năm 2011.

Rẽ lối nào cũng gặp nhớ thương

Quãng năm 2010, tôi bắt đầu viết, viết mê mải. Đêm nào cũng viết. Uống xong viết. Không uống cũng viết. Khi người ta còn quá trẻ, mọi thứ đều ở mức lý tưởng. Nên người ta có quá nhiều thời gian để tang một tình yêu và thương tiếc một chuyện tình. Cô gái trong chuyện tình là người xuất hiện hầu khắp trong Rẽ lối nào cũng gặp nhớ thương. Tôi gặp cô ấy luôn luôn, trong những giấc mơ, trong câu chữ. Một cô gái từng nói với tôi rất thật mà đau rằng: “Cô ấy không phải là giấc mơ của tôi. Nhưng cô ấy cảm ơn tôi vì đã cùng cô ấy đi một quãng đường thuộc về tuổi trẻ...”

Vậy giấc mơ của tôi là gì? Là những chuyến đi xa, là khoảnh khắc muốn sống vì nhiều thứ khác nữa, không chỉ tình yêu, là hình ảnh con tàu đi về phương Bắc... Tôi dần nhận ra ngôn từ của mình không còn bi lụy nữa. Đã có thêm nhiều sự lạc quan. Đã có niềm vui cho những người bắt đầu tập tin. Đã có hạnh phúc sau chờ đợi, nhưng là hạnh phúc ở một khung trời khác.

Hóa ra, ngôn từ của tôi lớn lên cùng tôi. Rẽ lối nào cũng gặp nhớ thương hệt như cuốn nhật ký. Ở đó, tôi là người kể chuyện tình. Ở đó, tôi ngợi ca Hà Nội của mình bằng một thứ chiếm hữu ích kỷ. Ở đó, bạn bè tôi ngồi lại cùng những tháng năm này, kể cho nhau nghe vài điều, và hạnh phúc dường nào vì đã biết nhau trong đời... Ở đó, có cô gái tôi đang yêu hiện tại. Người sẽ sẻ chia những mơ ước và đi cùng tôi. Như những gì tôi từng viết cho cô ấy: “Phải làm gì để thấy mình bình yên? Hay là ngồi cạnh nhau cuối một ngày nhiều gió. Em hồn nhiên vẽ Thỏ. Anh bình thản vẽ ông Mặt Trời...”

Tôi trân quý từng câu chữ của mình. Hệt như trân quý quãng thời gian mình được trưởng thành, dù ngọt ngào hay đắng chát, dù là cơn say nắng hay một trận mưa rào, vẫn là những trải nghiệm không thể nào quên...

Tôi hy vọng mọi người quan tâm tới cuốn sách. Và sẽ tìm được mình, biết đâu, trong những ngày quẩn quanh, vẫn “nhìn đời không u ám, và tin vào trời xanh”. Những ngày hít thở tự do và mơ giấc mộng lành...