Triệu Gia Hoài có chút lạ lùng, không hiểu sao một cán bộ địa phương như Lục Vi Dân lại không đơn giản đến thế. Nói anh giỏi công tác kinh tế thì cũng bình thường, nói anh có nhạy bén chính trị cao cũng có thể hiểu được, dù sao người có thể leo đến vị trí này thì chẳng có ai là kẻ ngu ngốc. Thế nhưng, khả năng nắm bắt và thấu hiểu đại cục quốc tế của anh thực sự không phải là thứ mà cán bộ bình thường có thể sở hữu.
Đừng nhìn mấy vị quan chức nói về thời sự quốc tế thao thao bất tuyệt, chỉ cần nghe kỹ một chút là biết ngay, cơ bản đều là "nhai lại" từ "Tham Khảo Tin Tức" hoặc trang Hoàn Cầu, không thì cũng là những thứ nghe lỏm được trên các diễn đàn mạng như Thiết Huyết rồi mang ra xào nấu. Nếu thực sự bắt họ đưa ra những kiến giải thấu đáo về thời sự hiện tại, họ sẽ ấp úng chẳng nói được nên hồn.
Lục Vi Dân thì khác. Tuy đến bộ chưa lâu nhưng anh chịu khó học hỏi, đào sâu nghiên cứu. Dẫu điều đó chưa đủ để chứng minh anh đảm đương tốt công việc, nhưng những biểu hiện sau này khiến Triệu Gia Hoài phải thừa nhận, có những người dường như sinh ra là để làm công việc này. Thiên phú mà anh thể hiện quả thực khiến người ta phải ghen tị. Ít nhất, Triệu Gia Hoài cảm thấy nếu Lục Vi Dân không tiếp tục làm trong ngành này thì thật đáng tiếc, dù ông cũng biết anh có lẽ sẽ không gắn bó lâu dài. Ông thậm chí còn đoán rằng Lục Vi Dân ở lại Văn phòng Nghiên cứu Trung ương hay Bộ Liên lạc Đối ngoại cũng sẽ không quá lâu, hai đến ba năm đã là dài rồi.
Một vài phong cách đặc trưng của Lục Vi Dân cũng mang lại không ít cảm hứng cho nội bộ bộ. Nói là làm, phong thái quyết đoán, đã nhắm mục tiêu nào là dốc toàn lực thực hiện, có một khí thế không đạt mục đích không bỏ cuộc.
Dưới sự dẫn dắt của anh, đám người đi theo anh cũng như bừng tỉnh sức sống. Điều này cho thấy Lục Vi Dân là người có sức hút cá nhân, có thể dễ dàng khơi dậy tính tích cực và chủ động của mọi người, khiến người ta tự nguyện cùng anh dốc sức vào công việc.
Đậu Khánh Văn tìm đến ông để báo cáo về một số sắp xếp công việc của Lục Vi Dân, nói thật là Triệu Gia Hoài vẫn còn chút nghi hoặc.
Những quan điểm mà Lục Vi Dân đưa ra thoạt nghe thì rất có lý, nhưng dưới góc nhìn của Triệu Gia Hoài, nó lại mang hơi hướng "có kết quả trước rồi mới đi tìm bằng chứng". Dường như Lục Vi Dân đã đinh ninh rằng khu vực này sắp bùng phát những bất ổn, và lý do chính là tỷ lệ thất nghiệp cao cùng mức sống giảm sút do khủng hoảng tài chính mang lại, cộng thêm tính thiếu ổn định trong mô hình chính trị của các quốc gia này, và cả những yếu tố bên ngoài mập mờ có thể đóng vai trò kẻ giật dây đứng sau.
Phải nói rằng, những yếu tố này đúng là có tồn tại, nhưng liệu kết hợp lại có thể tạo ra phản ứng hóa học lớn đến thế không? Không thể nói là không thể, nhưng khủng hoảng tài chính đã diễn ra một hai năm nay rồi, cũng đâu thấy các quốc gia này xuất hiện dấu hiệu bất ổn gì. Bản thân các nước này vốn đã thiếu hụt về dân chủ chính trị, cộng thêm các lý do về dân tộc, tôn giáo và lịch sử, việc tồn tại một số yếu tố bất ổn tiềm tàng là điều bình thường, ngay cả khi không có khủng hoảng tài chính thì những yếu tố đó vẫn hiện hữu. Giờ đây, Lục Vi Dân đột ngột nghi ngờ khu vực này có khả năng bùng phát bạo loạn, thậm chí làm ảnh hưởng đến sự ổn định chính quyền của các nước đó, thì có chút cường điệu.
Lợi ích của Trung Quốc tại khu vực này không hề nhỏ, đặc biệt là lợi ích kinh tế ở các nước như Libya, Iran, Sudan, và lợi ích chính trị tại Iran hay Syria. Những điều này khiến Trung Quốc không thể làm ngơ. Nếu thực sự xảy ra tình huống như Lục Vi Dân nói, nó chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng lớn, thậm chí là tổn hại đến lợi ích của Trung Quốc. Vì vậy, khi Đậu Khánh Văn báo cáo tình hình và nói Lục Vi Dân yêu cầu sử dụng các nguồn lực để thu thập thông tin tình báo liên quan, Triệu Gia Hoài chỉ do dự một chút rồi đồng ý. Thực sự là khứu giác nhạy bén của Lục Vi Dân đã gợi ý cho ông không ít về mặt tâm lý. Sử dụng một số nguồn lực cũng không ảnh hưởng gì lớn, cứ coi như là sự mày mò trong công việc của Lục Vi Dân đi, với tư cách là Phó bộ trưởng Bộ Liên lạc Đối ngoại, anh có tư cách đó.
Lục Vi Dân tất nhiên không biết những suy nghĩ của Triệu Gia Hoài về công việc của mình. Hiện tại, tâm trí anh gần như dồn hết vào việc thu thập tình báo và phân tích tình hình khu vực Tây Á - Bắc Phi.
Trong ký ức của anh, "Cách mạng Hoa Nhài" ở Bắc Phi và Tây Á nên bùng phát vào cuối năm 2010, đầu năm 2011, và nhanh chóng lan rộng ra toàn thế giới Ả Rập, kéo theo rất nhiều quốc gia như Tunisia, Libya, Ai Cập, Syria, Algeria, Yemen đều bị cuốn vào. Nếu ứng phó không thỏa đáng, e rằng câu chuyện ở kiếp trước sẽ lặp lại.
Vấn đề của các quốc gia này tuy khác nhau, nhưng các yếu tố cơ bản dẫn đến bạo loạn thì gần như tương tự. Cơn bão tài chính từ khủng hoảng nợ công châu Âu quét qua toàn cầu khiến kinh tế các nước này bị giáng đòn nặng nề, lạm phát gia tăng, tỷ lệ thất nghiệp cao ngất ngưởng, khoảng cách giàu nghèo sâu sắc. Trong khi đó, cục diện chính trị trong nước lại cứng nhắc, cơ cấu quyền lực chính trị kiểu gia đình nổi cộm, năng lực quản trị của đảng cầm quyền yếu kém, cộng thêm tham nhũng hoành hành. Các quốc gia này lại thiếu kênh thông suốt để giải tỏa sự bất mãn của người dân, nên một khi xuất hiện mầm mống mà ứng phó không khéo, rất dễ hình thành thế "lửa cháy đồng cỏ", biến thành đám cháy không thể dập tắt.
Quốc sách của Trung Quốc là không can thiệp vào công việc nội bộ nước khác, điều này giúp Trung Quốc tránh được những tác động trực tiếp ở một mức độ nào đó. Nhưng trong thời đại toàn cầu hóa kinh tế, lợi ích đầu tư của Trung Quốc ở các nước này rất lớn, nhất là Libya, Iran, Algeria, Sudan. Một khi có biến, khả năng thiệt hại về kinh tế là rất cao. Lục Vi Dân tự nhận thấy mình không thể can thiệp vào xu thế lớn này, chỉ cần các nước này xuất hiện mầm mống thì cơ bản là mất kiểm soát. Chuỗi phản ứng có thể khiến toàn bộ khu vực Ả Rập rơi vào hỗn loạn, còn ai sẽ bị thiêu rụi trong đó thì khó mà nói trước được. Tuy nhiên, Lục Vi Dân cảm thấy Libya vẫn là điểm rủi ro lớn nhất, trừ khi có quốc gia hùng mạnh nào đó hỗ trợ. Nhưng trong cục diện hiện tại, với phong cách "kẻ điên" của lãnh đạo Libya, dường như khó có khả năng giành được sự ủng hộ.
Lục Vi Dân nhận thấy từ những thông tin tình báo thu thập được hiện nay, thực sự không nhìn ra Tây Á - Bắc Phi đang tồn tại nguy cơ bạo loạn lớn đến vậy. Mặc dù tình báo cho thấy đúng là có những tình trạng như anh mô tả, nhưng như Đậu Khánh Văn nói, những tình trạng này không phải bây giờ mới xuất hiện, mà đã ít nhất một hai năm rồi, nhưng vẫn chưa tiến triển thành khủng hoảng. Vì vậy, chính anh cũng có chút nghi hoặc, liệu có phải "cánh bướm" của mình đã vô tình thổi bay cơn bão này rồi không?
Hiện tại anh chỉ có thể duy trì quan sát, nỗ lực hơn nữa trong việc thu thập các loại tình báo từ mọi phương diện, đặc biệt là từ tầng sâu xã hội của các quốc gia. Chỉ có phân tích những thông tin thu thập từ tầng lớp này mới tìm ra manh mối. Vì việc này, anh không thể cầu viện bộ ngoại giao, lại càng không thể tiết lộ nguyên nhân thực sự, nếu không e rằng lại chuốc lấy những lời mỉa mai, chế giễu không cần thiết.
"Dựa vào đâu mà cậu khẳng định khu vực này tồn tại nguy cơ bạo loạn tiềm tàng? Cậu là nhà tiên tri hay là thầy bói?" Tào Lãng nở nụ cười giễu cợt, "Các khu vực này đều là nước sản xuất dầu mỏ lớn, vốn liếng hùng hậu, dù có gặp bão tài chính thì khả năng chống chịu cũng mạnh hơn các nước khác nhiều chứ?"
"Tôi không thể tranh luận với anh về vấn đề này." Lục Vi Dân cũng lười tranh cãi với Tào Lãng, thực tế bản thân anh cũng chẳng có mấy tự tin. "Nhưng tôi nghĩ các phương tiện truyền thông mới hiện nay, đặc biệt là truyền thông mạng và các phương thức liên lạc di động tức thời mới xuất hiện, sẽ đóng vai trò khuếch đại cực lớn đối với thông tin, thậm chí là tin đồn. Tôi không biết bộ phận tuyên truyền của các anh đã nhận thức đủ về điều này chưa? Những thứ như QQ hay MSN thì không nói, còn Twitter, Facebook nước ngoài, rồi blog, Weibo, diễn đàn trong nước chúng ta, tôi nghĩ hiện tại đang thiếu các phương thức quản lý. Đặc biệt là những cách thức mới xâm phạm quyền nhân thân hoặc truyền bá thông tin độc hại như tin đồn, vi phạm bản quyền, bộ phận tuyên truyền sẽ quản lý thế nào? Hiện nay lực lượng "thủy quân" trên mạng rất mạnh, dường như đã hình thành khí hậu, thậm chí dùng cách này để đánh bóng tên tuổi cũng trở thành mốt. Dùng nó để tấn công cũng có uy lực không nhỏ, đây là con dao hai lưỡi, tôi nghĩ quốc gia nên có chiến lược và phương thức ứng phó cần thiết."
Tào Lãng phản ứng rất nhanh, lập tức nói: "Ý cậu là những phương thức truyền bá thông tin mới như Twitter, Facebook, tin nhắn, Weibo có thể mang lại thách thức cho quản lý xã hội? Ví dụ như tác động của tin đồn đối với sự ổn định xã hội?"
"Đúng vậy, lấy một ví dụ đơn giản, nếu trên Weibo, Twitter hay Facebook có sức ảnh hưởng lớn xuất hiện tin một ngân hàng nào đó vì quản lý kém mà có nguy cơ phá sản, liệu có gây ra cảnh rút tiền hàng loạt không? Hay một bài viết, bức ảnh tấn công nhắm vào một doanh nghiệp hoặc cá nhân nào đó, dù là tin đồn hay ảnh ghép, liệu có gây ra tổn thương và ảnh hưởng to lớn không?" Lục Vi Dân gật đầu, "Vậy phải quản lý thế nào, ứng phó ra sao? Nguồn thông tin truyền thống là báo chí, truyền hình, phát thanh do chính phủ kiểm soát, bao gồm cả các cổng thông tin điện tử, nhưng còn diễn đàn trên mạng, Tieba, Weibo, Twitter, Facebook thì sao? Các anh quản lý thế nào? Có phương thức nào khoa học và hiệu quả hơn không?"
