Thường Xuân Lai đã đi rồi, nhưng Lục Vi Dân lại rơi vào trầm tư.
Nếu Vương Chu Sơn thực sự muốn rời đi, vậy cũng có nghĩa là một khi Tôn Chấn tiếp nhận chức vụ Đặc phái viên hành chính, thì chức Phó bí thư phụ trách công tác tổ chức Đảng đoàn này sẽ không còn do Vương Chu Sơn thuận lý thành chương tiếp quản nữa. Như vậy, vị thế của Cẩu Trị Lương - người vốn dĩ vô cùng khiêm tốn trong suốt một năm qua - sẽ đột nhiên nổi bật lên, ông ta sẽ trở thành ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí của Tôn Chấn. Hơn nữa, với việc Lý Chí Viễn sắp tiếp quản chức Bí thư Địa ủy, khả năng này lại càng lớn hơn.
Mặc dù người ngoài không biết, nhưng Lục Vi Dân lại lờ mờ nhận ra giữa Lý Chí Viễn và Cẩu Trị Lương có một mối liên hệ đặc biệt nào đó mà người khác không thể phát hiện. Mối quan hệ này ngay cả trong giới lãnh đạo Địa ủy cũng chỉ có số ít người nhận ra, ngoài mấy vị lãnh đạo Địa ủy ra, có lẽ chỉ có mình và Cao Sơ là nhận ra được mùi vị trong đó.
Nghĩ đến đây, Lục Vi Dân không khỏi âm thầm kinh hãi. Nếu Lý Chí Viễn và Cẩu Trị Lương đạt được sự ăn ý, thì việc Tôn Chấn đảm nhiệm chức Đặc phái viên hành chính cũng sẽ giống như tình thế hiện nay của Lý Chí Viễn dưới sự kiềm chế của Hạ Lực Hành và Tôn Chấn. Chỉ là trong mắt Lục Vi Dân, Hạ Lực Hành còn chẳng thèm dùng thủ đoạn này để đối phó với Lý Chí Viễn. Dựa vào uy tín và tầm ảnh hưởng sau nhiều năm công tác tại Lê Dương, với tư cách là Bí thư Địa ủy, dù không có sự ủng hộ của Tôn Chấn, Hạ Lực Hành vẫn có thể tung hoành ngang dọc trên mảnh đất này.
Nhưng Lý Chí Viễn thì khác, ông ta là cán bộ từ nơi khác đến, tính cách lại khá thâm trầm, hơn nữa lòng ham muốn kiểm soát quyền lực cũng rất mạnh. Nếu cộng thêm một Cẩu Trị Lương đã từng bước trưởng thành tại Phong Châu, thì có thể tưởng tượng được, Tôn Chấn sẽ gặp vô vàn khó khăn dưới sự kiềm chế của hai người này, nhất là trong tình cảnh vị Phó bí thư phụ trách công tác kinh tế vẫn chưa được xác định.
Về lý thuyết, Cẩu Trị Lương cũng có khả năng tiếp quản vị trí Phó bí thư của Vương Chu Sơn để phụ trách công tác kinh tế, tương tự An Đức Kiện cũng có khả năng tiếp quản vị trí của Vương Chu Sơn. Nhưng Lục Vi Dân phân tích cả hai khả năng này đều không cao. Trong thời điểm mà các lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Chính quyền đều là người từ nơi khác đến chưa lâu, thì vị trí Phó bí thư phụ trách công tác Đảng đoàn vốn vô cùng quan trọng lại trở nên then chốt. Nó cần một người tương đối am hiểu tình hình địa phương đảm nhiệm, nhìn vào hiện tại, dường như không ai khác ngoài Cẩu Trị Lương.
An Đức Kiện, người được Hạ Lực Hành tin tưởng và ưu ái trong số các ủy viên Địa ủy, tuy cũng là cán bộ địa phương, nhưng xét theo thứ tự ủy viên Địa ủy hiện tại, ông ta xếp ở vị trí khá thấp. Cho dù có sự ủng hộ hết mình của Hạ Lực Hành, ông ta cũng khó lòng vượt qua Cẩu Trị Lương và Tiêu Chính Hỷ để trực tiếp thăng chức làm Phó bí thư phụ trách công tác Đảng đoàn.
Vừa nghĩ tới cục diện vốn đang sáng sủa có thể đột ngột đảo chiều, trong lòng Lục Vi Dân vô thức cảm thấy bồn chồn. Vương Chu Sơn nói không sai, "người không có lo xa, tất có ưu phiền gần". Nếu bản thân mình thực sự không định đi theo Hạ Lực Hành, thì phải sớm chuẩn bị cân nhắc, thậm chí đúng như lời Thường Xuân Lai nói, dù có phải vứt bỏ thể diện cũng phải lên tiếng.
Nhưng bây giờ có phải là cơ hội thích hợp không? Lục Vi Dân nghĩ lại, Bí thư Hạ vẫn chưa trở về, mình vội vàng cái gì chứ? Nghĩ thì có thể nghĩ, nhưng không được để lộ ra mặt, càng không được nói hay làm gì cả. Với trí tuệ của Hạ Lực Hành, làm sao có thể không nhìn thấy những thay đổi này? Nếu đúng như lời Thường Xuân Lai nói là Vương Chu Sơn muốn điều đi, chắc chắn Hạ Lực Hành đã sớm biết, thậm chí có thể phía Tỉnh ủy đã thông khí với Bí thư Hạ rồi. Nhưng trong mắt Lục Vi Dân, đây khả năng cao chỉ là một ý định, còn lâu mới đến lúc chốt hạ.
Tuy nhiên, Lục Vi Dân vẫn có chút nhạy cảm. Mấy ngày trước, những lời nói đầy ẩn ý của Vương Chu Sơn dường như cũng dự báo rằng người đàn ông Quan Trung này cũng đã nhận ra những thay đổi nhỏ trong cục diện tại Phong Châu. Nhưng đối với bản thân anh, bây giờ vẫn chưa đủ tư cách để cân nhắc những điều này, mọi thứ đều phải đợi đến khi Hạ Lực Hành trở về Phong Châu mới có thể thực sự sáng tỏ.
---❊ ❖ ❊---
"Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng, Bí thư Hạ còn chưa về mà đủ loại tin đồn đã lan ra, không biết là những kẻ nào cả ngày không có việc gì làm lại đi đặt điều thị phi." Trương Kiến Xuân bước vào văn phòng của Lục Vi Dân, đưa bản thảo "Tình hình xã hội Phong Châu" đã qua chỉnh sửa và biên soạn kỹ lưỡng cho Lục Vi Dân: "Trưởng phòng Lục, anh xem thử, theo ý định của anh, đã cắt giảm bớt một số nội dung. Số đầu tiên này nội dung không nhiều nhưng rất có sức nặng. Đúng như ý anh, không tham nhiều cầu toàn, chỉ cầu tinh luyện sắc bén, nhắm thẳng vào những tệ nạn thời cuộc, đâm trúng tim đen, không nể mặt mũi, không che đậy, không chụp mũ, không định hướng, chỉ nói vấn đề."
Việc biên soạn "Tình hình xã hội Phong Châu" là công việc do đích thân Lục Vi Dân nắm chính. Ban đầu Lục Vi Dân định ra số đầu tiên vào tháng sáu, nhưng do vướng bận đủ việc, bản thân anh không thể rút thời gian đi khảo sát thực tế, cũng không có nhiều sức lực để sắp xếp người trong phòng đi làm việc này. Cho nên cứ trì hoãn mãi cho đến khi Hạ Lực Hành đã đi Bắc Kinh học tập, Lục Vi Dân cũng đã cơ bản sắp xếp ổn thỏa chuyện bên Nhà máy Cơ khí Phương Bắc, còn phía Nhà máy Máy móc Trường Phong vẫn còn đang do dự, phía Phong Châu cũng cảm thấy cần tạm gác lại, xử lý lạnh một thời gian, không nên vội vàng tiếp xúc với Nhà máy Máy móc Trường Phong nữa, vì thế Lục Vi Dân mới có chút thời gian để nắm bắt công việc này.
"Không nể mặt mũi, không che đậy, không chụp mũ, không định hướng" - đây là con đường mà Lục Vi Dân đã định ra cho tờ nội san "Tình hình xã hội Phong Châu", ngay cả Trương Kiến Xuân cũng đã học thuộc lòng mấy câu này, nói cực kỳ trôi chảy.
Là một tờ nội san phản ánh chân thực và sâu sắc tình hình xã hội và ý nguyện dân chúng của bảy huyện thị thuộc địa khu Phong Châu, đối tượng mà "Tình hình xã hội Phong Châu" hướng tới là toàn bộ cán bộ cấp phó phòng trở lên đang tại chức trong địa khu. Đã hướng tới cán bộ lãnh đạo các cấp cơ sở, thậm chí có thể nói tờ nội san này còn mang tính bảo mật nhất định.
Đã đề cập đến tầm cao như vậy, Lục Vi Dân cảm thấy muốn làm tốt tờ nội san này thì không thể giống như những tờ báo chung chung ở các địa phương khác trong tỉnh. Yêu cầu duy nhất về nội dung mà anh đưa ra là phải chân thực và sâu sắc. Còn về vấn đề tồn tại có giải quyết được hay không, giải quyết thế nào, ai giải quyết, khi nào giải quyết, tất cả đều không quản. Chỉ nói hiện tượng, tránh việc nâng tầm tờ nội san này quá mức, nếu không nó sẽ trở thành mục tiêu công kích của mọi người.
Dù là vậy, Lục Vi Dân cũng đã sớm chuẩn bị tâm lý sẽ bị công kích và chỉ trích, nhưng anh không định lùi bước trong công việc này, dù có phải trả một cái giá nào đó, anh cảm thấy cũng đáng.
"Ừm, nhìn thế này thì giản lược hơn nhiều rồi. Kiến Xuân, nhớ kỹ một điều, chúng ta không phải đại diện lãnh đạo để phê bình thời sự, mà chỉ là phản ánh hiện tượng, cùng lắm là phân tích đôi chút về nguyên nhân hình thành hiện tượng đó, không đưa ra ý kiến về việc vấn đề nên xử lý thế nào. Nội dung phải chân thực chi tiết, nếu có thể làm sâu sắc được thì tốt, nhưng phải đơn giản, thuần túy. Đối tượng độc giả của tờ nội san này đều là cán bộ cấp phó phòng trở lên trong địa khu, họ đều có đầu óc và tư tưởng hơn chúng ta, tất nhiên hiểu rõ nguyên nhân và cách giải quyết những vấn đề này. Chúng ta chỉ đại diện Địa ủy đưa cho họ một lời nhắc nhở, chỉ vậy thôi."
Mấy tháng nay, Trương Kiến Xuân đã tâm phục khẩu phục người trưởng phòng trẻ hơn mình mười tuổi này. Điều khiến anh hơi khó hiểu là gã này ngoài việc biết nhiều thứ, làm việc gì cũng nhanh nhẹn ra, còn đưa ra những quan điểm và ý tưởng mới mẻ khiến người ta phải thán phục mà không thể không thừa nhận là vô cùng chuẩn xác.
Giống như tờ "Tình hình xã hội Phong Châu" này, lúc đầu Lục Vi Dân đề xuất đích thân nắm việc biên soạn, Trương Kiến Xuân còn tưởng anh chỉ làm cho có lệ. Vậy mà trì hoãn mấy tháng, Lục Vi Dân vẫn tranh thủ thời gian trong lúc bận rộn để thực hiện cho bằng được. Người trong phòng không đủ, anh liền mượn một gã phóng viên "đất" (phóng viên địa phương) bị cho là rất đáng ghét ở một trạm phát thanh xã thuộc huyện Phụ Đầu, cộng thêm một cô bé thực tập sinh, vậy mà cũng bắt đầu biên soạn một cách nghiêm túc, hơn nữa còn thực sự làm ra được những thứ khiến người ta thấy mới mẻ.
Số đầu tiên chỉ có ba bài viết khảo sát. Một bài nhắm vào vấn đề lạm thu, lạm huy động vốn đang tồn tại ở các cơ sở nông thôn trong toàn địa khu, thậm chí là toàn tỉnh, toàn quốc. Nội dung chủ yếu là tìm hiểu nguồn gốc của các khoản lạm thu, huy động vốn này, cách làm của các tổ chức chính quyền cơ sở trong những công việc đó, cũng như những vấn đề tồn tại và ảnh hưởng mà nó mang lại.
Đề tài này ban đầu không phải do bộ phận tổng hợp đưa ra, mà là do gã phóng viên "đất" kia dẫn theo người thân ở quê lên Văn phòng Tiếp dân Địa ủy phản ánh vấn đề. Người của văn phòng tiếp dân chỉ đăng ký sơ sài rồi đuổi họ đi, khiến gã phóng viên kia cực kỳ bất mãn, liền cãi vã ở đó. Lục Vi Dân tình cờ đi ngang qua, không biết gã phóng viên đó biết Lục Vi Dân là thư ký của Hạ Lực Hành từ bao giờ, liền chạy đến bắt Lục Vi Dân phân xử. Trong tình huống đó, Lục Vi Dân cũng không tiện bỏ đi, đành phải ngồi xuống tiếp đãi gã phóng viên và người thân của hắn, mất hai ba tiếng đồng hồ mới làm rõ được sự tình.
Sau khi hiểu rõ tình trạng ở các cơ sở nông thôn hiện nay, vì tu sửa đường sá, kênh mương mà áp dụng đủ mọi thủ đoạn để cưỡng ép thu tiền của và công lao động nghĩa vụ là chuyện rất phổ biến, hơn nữa còn gây ra không ít vụ việc, Lục Vi Dân đột nhiên cảm thấy đây nên là một chủ đề rất hay.
Ngày nay, thuế nông nghiệp và các khoản đóng góp thống nhất vốn đã rất nặng nề đối với nông dân. Cộng thêm việc chính quyền địa phương một mặt vì chiều theo yêu cầu của cấp trên, một mặt cũng vì nhu cầu phát triển kinh tế địa phương, nên bắt đầu không ngừng tăng cường các khoản lạm thu và huy động vốn để hoàn thành việc cải tạo đường giao thông nông thôn. Điều này đã khơi dậy sự bất mãn cực độ của những người nông dân vốn dĩ trồng trọt không kiếm được tiền, thậm chí còn thua lỗ. Các vụ việc từ chối nộp tiền liên tiếp xảy ra, thực sự có khí thế kháng thuế, kháng cự như trước giải phóng, đây cũng trở thành một nhân tố then chốt khiến quan hệ giữa chính quyền cơ sở và quần chúng trở nên căng thẳng.
Thế là Lục Vi Dân lấy hiện tượng này làm đề tài số một cho số đầu tiên của "Tình hình xã hội Phong Châu", còn người chấp bút khảo sát gồm có Đổng Như Thuận - "cây bút" lão làng trong phòng, gã phóng viên "đất" kia và cô sinh viên thực tập Tiểu Bồ tạo thành nhóm phóng viên điều tra chịu trách nhiệm.
