NOMURA MINOKICHI, sinh tháng Chín năm 1893.
ĐỊA CHỈ THƯỜNG TRÚ: 20 Tatemachi, huyện Himeji, tỉnh Hyōgo.
NƠI Ở HIỆN TẠI: số 559, cụm nhà số 4, phố Aodani, quận Nada, Kobe.
TRÌNH ĐỘ: Tốt nghiệp khoa Nông Nghiệp Đại học Đế Quốc Đông Kinh, năm 1916.
NGHỀ NGHIỆP: Kỹ sư Thủy sản, Cục Nông Lâm tỉnh Hyogo.
GIA ĐÌNH: Kết hôn năm 1922 với Tanako Noriko. Một trai, một gái. Con gái qua đời năm hai tuổi. Vợ mất vì bệnh cúm năm 1935. Con trai qua đời năm 1936, hướng dương 13 tuổi. Cha mẹ mất sớm. Chỉ còn một chị gái theo họ chồng Ota, sống tại Tokyo.
Bức ảnh nhỏ với những thông tin ở mặt sau do chính tay Nomura viết (bằng bút mực thay vì bút lông cho những mục đích quan trọng như thế này) được chuyển đến Sachiko vào cuối tháng Ba từ tay Jimba, một người bạn cùng lớp của cô. Sachiko đã hầu như quyền khuấy việc gặp Jimba tháng Mười một năm ngoái khi cả gia đình Makioka bận bịu điều đình với Segoshi. Hai người nói chuyện trong khoảng hai, ba mươi phút, và bấy giờ tên Yukiko được nhắc đến. Con bé vẫn chưa lấy chồng à, Jimba hỏi, và Sachiko hỏi bạn có biết mối nào tiềm năng không. Lúc ấy tình hình đàm phán với anh chàng Segoshi xem ra hứa hẹn lắm và Sachiko chỉ kiếm chuyện làm quà; nhưng Jimba rõ ràng đã để ý.
Nội dung thư đại ý thế này:
Jimba hỏi thăm Yukiko thế nào. Có chuyện này chị ta vô tâm chưa nhắc đến lần trước, chả là ông Hamada Jokichi, chủ nợ của chồng Jimba, có người anh em bà con mà vợ mới qua đời ít lâu, ông Hamada có một thỉnh cầu cấp bách gửi kèm ảnh người bà con ấy, nhờ gia đình Jimba tìm giúp cho ông này một người vợ kế thích hợp. Jimba đã nghĩ tới Yukiko. Bản thân chồng chị không biết Nomura là ai cả, nhưng đã có Hamada đứng sau đảm bảo thì không cần phải đắn đo về điều kiện tài chính. Chị ta sẽ gửi ảnh trong một thư khác, và gia đình có thể tiến hành điều tra dựa vào thông tin chi phía sau ảnh. Nếu sau đó họ thấy ông Nomura là ứng viên tiềm năng thì Jimba có thể dàn xếp một buổi giới thiệu lúc nào cũng được. Một việc như thế phải gặp mặt trực tiếp là đương nhiên, song Jimba cũng không muốn thể hiện là mình thúc ép nhà gái, chỉ là thử gợi ý thế thôi.
Bức ảnh đến vào ngày hôm sau.
Sachiko ngay lập tức gửi thư cám ơn. Trong kí ức vụ việc của Itani hãy còn mới mẻ nên chị cẩn thận không dám hứa bừa. Chị viết rằng dù cảm kích sâu sắc trước sự chu đáo của chị Jimba nhưng cũng hi vọng chị chịu khó đợi một, hai tháng để có câu trả lời. Yukiko đã phải kinh qua biết bao nhiêu lần mai mối bất thành, tốt nhất nên đợi cho lắng xuống trước khi bắt đầu lại. Sachiko muốn lần này phải thật chắc ăn, và giả sử sau khi đã điều tra cặn kẽ mà họ vẫn phải nhờ đến chị Jimba, thì gia đình hy vọng có thể trông cậy được ở chị. Chị ta biết rõ Yukiko đã quá tuổi con gái lấy chồng, và nếu cứ lỡ dở hết lần này sang lần khác, thì bản thân Sachiko cũng không cam lòng. Sachiko viết thẳng ra như vậy chứ không mảy may giấu diếm.
Chị và ông xã Teinosuke quyết định lần này tự điều tra theo tiến độ riêng. Nếu tình hình thuận lợi, họ sẽ hỏi ý nhà chính và dần dà trình bày với chính Yukiko. Thực sự Sachiko chẳng còn lòng dạ cho việc ấy. Dĩ nhiên chưa tìm hiểu thì chưa nói trước được điều gì, mà họ cũng không có thông tin nào khẳng định của cải của người đàn ông đó. Song Sachiko nhận định rằng người này ngay từ đầu thua Segoshi đủ đường. Thứ nhất là hơn Teinosuke đến hai tuổi. Thứ nhì, dẫu rằng không vướng bận con cái vì cả hai đứa trẻ đều đã qua đời, ông ta vẫn qua một đời vợ. Tuy nhiên, điều khiến Sachiko khẳng định Yukiko sẽ không đồng ý chính là bộ mặt trong ảnh, rõ là của một ông già. Cũng có thể không ăn ảnh, nhưng dù có bị cộng thêm vài tuổi trong hình chụp thì ngoài đời trông không trẻ hơn thế này được. Nhà Makioka không đòi hỏi đối tượng phải thật bảnh bao hay ít tuổi hơn Teinosuke, có điều ai nỡ gả Yukiko cho một ông già cơ chứ, hai người chị của cô nếu gán em mình cho người chồng như thế thì còn mặt mũi nào mà ngẩng đầu đi gặp họ hàng. Dẫu biết đòi hỏi chàng rể trẻ trung là quá đáng, nhưng Sachiko hy vọng chí ít nhà mình cũng tìm được ai đó khỏe mạn tươi tỉnh hồng hào. Cân nhắc thiệt hơn, chị khó bề phấn khởi với bức hình. Loanh quanh cả tuần lễ chị không có động thái gì cả.
Sachiko bỗng chột dạ: không biết Yukiko đã nhìn thấy cái bì thư đề “Ảnh” trong hòm thư hay chưa. Thế thì ngộ nhỡ con bé lại nghi người nhà giấu diếm cái gì. Yukiko như mọi khi chẳng hề biểu lộ thái độ nhưng rất có thể vụ Segoshi làm nó tổn thương. Sachiko nghĩ cứ thư thư rồi hắng đưa ra một lời ướm hỏi nữa, nhưng nếu Yukiko đang thắc mắc tại sao Sachiko không chịu thành thật khai báo về bức ảnh mới kia thì chẳng phải chị hóa ra khả nghi lắm sao. Quả thực, xét từ chính thái độ hời hợt của Sachiko trước lời ướm hỏi ấy, thì giải pháp dễ dàng có lẽ là hỏi ý Yukiko ngay từ đầu xem quan điểm đương sự thế nào.
Một hôm trong lúc Sachiko sửa soạn đi mua sắm ở Kobe thì Yukiko bước vào.
“Chị có ảnh mới này Yukiko.” Không đợi trả lời, Sachiko lấy tấm ảnh ra từ ngăn kéo. “Em lật mặt sau ra đọc nhé.”
Yukiko liếc nhìn bức ảnh trong im lặng, và lật lại.
“Ai gửi cho chị vậy ạ?”
“Em có nhớ chị Jimba không? Thời đi học chị ấy tên là Imai.”
“Có ạ.”
“Hôm nọ ở Osaka bọn chị tình cờ nhắc đến em, chị hỏi chị ấy có quen ai tiềm năng thì giới thiệu. Xem ra chị ta nhiệt tình ghi nhận lắm.”
Yukiko không trả lời.
“Không cần vội đâu em. Nói thật là chị đã định điều tra ông ta trước khi mở lời với em nhưng sau lại quyết định rằng không thể để em nghĩ chị đang giấu giếm.” Yukiko đã đặt bức ảnh lên kệ và lơ đãng nhìn xuống khu vườn từ thềm nhà.
“Nếu em chưa muốn cân nhắc thì cứ từ từ. Em không thích ông ta, thì cứ xem như chưa hề nghe nói tới. Nhưng phần chị, có lẽ chí ít cũng phải xúc tiến điều tra. Đằng nào chị Jimba ấy cũng tử tế gửi ảnh cho mình rồi.”
“Chị Sachiko, em muốn chị bàn với em khi những chuyện thế này phát sinh. Biết được mọi người đang làm gì em cũng an tâm hơn. Chứ chẳng hiểu đầu cua tai nheo ra sao em bực lắm.” Yukiko cười gượng quay sang chị gái.
“Chị hiểu mà.”
“Còn coi mắt. Mong rằng chị đợi điều tra xong xuôi hãy kéo em đi coi mắt. Như thế thì chị cũng không phải ngại.”
“Được... Làm vậy thì hợp lí hơn.”
Mặc quần áo xongSachikobước ra ngoài, hứa sẽ về ăn bữa tối. Yukiko treo bộ kimono thay ra lên giá treo quần áo, gấp cái đai obi và các phụ kiện vào thành một chồng gọn gàng. Cô đứng tựa vào lan can và nhìn xuống vườn một lúc.
Khu vực này của Ashiya hãy còn là nông trang và ruộng lúa mãi đến giữa những năm hai mươi, khi vùng ngoại ô Osaka bắt đầm xâm lấn. Nhìn chung khuôn viên này khá nhỏ, khu vườn chỉ có hai, ba cây tùng cổ thụ, ngoài bờ rào là đường lên những ngọn đồi của dãy núi Rokko về phía tây và phía bắc. Yukiko lúc nào cũng thấy phấn chấn khi quay về Ashiya sau bốn, năm ngày ở nhà chính Osaka. Cô nhìn về phía nam. Ngay phía dưới cô là bãi cỏ và luống hoa, xa xa là một cái gò nhân tạo, giữa những tảng đá trên gò là một thân cây bụi bò ngoắt ngoéo, trổ nhánh li ti hoa trắng dẫn đến một cái ao cạn. Trên bờ ao bên tay phải, một cây tử đinh hương và một cây anh đào đang nở hoa. Cây anh đào được trồng hai hay ba năm về trước - Sachiko rất yêu anh đào nên muốn được ngắm hoa ngay tại nhà. Mỗi dịp xuân về khi đến mùa hoa, cô cẩn thận trải một tấm thảm dưới gốc anh đào nhưng không hiểu vì lý do gì mà cây chẳng nở nhiều hơn vài đóa èo uột. Trái lại, cây tử đinh hương lúc nào cũng sum suê muôn đóa. Phía tây cây tử đinh hương là cây tiêu huyền và một cây đàn hương chưa ra nụ, phía nam cây đàn hương là một cây kim ngân. Madame Tsukamoto, người đàn bà Pháp đang gia sư cho Sachiko, mỗi lần nhìn ra khu vườn lại đau đáu nỗi hoài hương. Bà nói rằng đây là cây kim ngân đầu tiên bà trông thấy ở Nhật, dù loài cây này vô cùng phổ biến ở Pháp. Cây kim ngân bấy giờ mới đương ra nụ, nó trổ hoa cùng lúc với cây lệ đường gần thư phòng của Teinosuke sau khi tử đinh hương tàn. Xa hơn nữa là lưới mắt cáo ngăn giữa khu vườn nhà với khoảng sân của gia đình Stolz, và dưới những tán cây phao đồng bên lưới mắt cáo, trên bãi cỏ ấm áp dưới ánh mặt trời chiều, Etsuko và Rosemarie đang chơi búp bê. Từ lan can tầng hai, Yukiko có thể thấy mọi món đồ hàng: nào giường tủ, nào bàn ghế, và cả những con búp bê Tây nữa. Hai bé gái mải chơi không biết có người đang nghe ngóng.
“Đây là bố,” Rosemarie nói, cầm con búp bê trong tay trái. “Còn đây là mẹ.” Cô bé cầm hai con búp bê dúi mặt vào nhau, một tiếng “chụt” vang lên. Hiệu ứng âm thanh đó do Rosemarie tạo ra. “Thế là có em bé.” Cô bé lấy búp bê trẻ sơ sinh ra khỏi váy của “mẹ”.
“Có em bé là có em bé!” Rosemarie vui vẻ nhắc lại.
Yukiko thường nghe nói trẻ con nước ngoài tin rằng con cò mang em bé đến rồi buộc vào cành cây, nhưng ít ra Rosemarie biết sự thật. Yukiko xem bọn trẻ chơi mà cứ tủm tỉm mãi.
