Thế là bẵng đi một tháng. Vào một ngày tháng Mười Hai, Sachiko có cuộc điện thoại từ “Bà chủ nhà chính ở Osaka.” Tsuruko bảo đằng này chậm chạp nhưng cái cần biết thì họ đã nắm khá rõ trong tay. Chị nói hôm ấy sẽ đến kể hết mọi chuyện. “Và chuyện chị cần phải nói không hay ho gì đâu,” Tsuruko bảo trước khi cúp máy.
Lời cảnh báo đó hơi thừa. Vừa nghe giọng chị gái Sachiko đã tự nhủ: “Lại xôi hỏng bỏng không rồi.” Quay trở lại phòng khách, chị thở dài và ngồi xuống trường kỉ. Chị chẳng hiểu vì sao đã bao nhiêu lần, chuyện dàn xếp cưới hỏi của Yukiko cứ đến khi cận kề lễ ăn hỏi là đổ bể như một cái lệ. Đã cố bụng bảo dạ rằng đối tượng lần này chưa phải lý tưởng lắm, nhưng trong lòng Sachiko thất vọng tràn trề, còn thất vọng hơn cả với những thất bại lần trước. Một phần bởi trước đến giờ chị đều ít nhiều đồng tình với nhà chính mà từ chối, nhưng lần này không hiểu sau chị cứ đinh ninh cho rằng mọi chuyện sẽ suôn sẻ. Chắc chắn là vì bị Itani thuyết phục nên Sachiko và Teinosuke mới lỡ dại can thiệp sâu hơn thường lệ. Teinosuke bao giờ cũng đứng ngoài và chỉ cho phép mình vào cuộc khi cần thiết, nhưng lần này nói cho đúng thì Teinosuke đã hăng hái đứng mũi chịu sào. Và thái độ của Yukiko cũng khác. Con bé đã chịu đến buổi coi mắt được tổ chức vội vàng, đã gặp riêng người đàn ông kia đến hai lần. Thậm chí còn không kháng cự chuyện đi chụp X-quang hay khám da liễu, Yukiko chưa bao giờ nghe lời như vậy. Con bé đã thay đổi rồi chăng? Trong lòng Yukiko đã bắt đầu biết lo chuyện muộn chồng? Và dù không thể hiện ra điều gì nhưng biết đâu nó đã bất an vì vết nám trên mắt? Cân nhắc tất cả những điều ấy, Sachiko mong mỏi cho mối này được êm đẹp biết bao, đã thực sự tin rằng mọi chuyện sẽ ổn.
Trước khi nghe Tsuruko trình bày, Sachiko hãy còn chưa hoàn toàn bỏ cuộc. Đến lúc biết tường tận câu chuyện thì chị đinh ninh thế là sự đã rồi. Tsuruko tận dụng chừng một, hai tiếng buổi chiều khi đứa lớn còn ở trường và Yukiko đã đi học trà đạo từ 2 giờ chiều để đến nhà nhánh ở Ashiya. Sau khoảng một tiếng rưỡi, hai người nghe thấy Etsuko gọi cửa. Tsuruko đứng dậy ra về. Chị nói sẽ để Sachiko bàn bạc với Teinosuke cách nào từ chối cho tế nhị nhất.
Đầu đuôi câu chuyện của Tsuruko thế này: Bà mẹ Segoshi đã góa bụa mười năm nay, sống tách biệt trong ngôi nhà cũ của gia đình. Nghe nói bà có bệnh. Con trai hiếm khi hỏi thăm, cô con gái góa chồng chăm sóc bà. Ở ngoài nhìn vào chỉ thấy bà cụ bị bại liệt, nhưng dân buôn bán có quen biết với nhà ấy bảo có nhiều bằng chứng cho thấy bà cụ tâm thần. Bà cụ hình như còn không nhận ra con trai mình. Trong báo cáo của thám tử tư CÓ gợi mở về việc này, và nhà chính ở Osaka thấy có chút lấn cấn nên đã cử người đi tiếp cận một số đầu mối đáng tin cậy. Tsuruko bảo chị rất đau khổ khi có người cho rằng phía nhà chính cố tình phá hoại viễn cảnh tốt đẹp mà cả nhà đã tử tế chia sẻ cho họ biết. Đó hoàn toàn không phải là ý định của họ. Họ không còn quá câu nệ gia thế hay tiền bạc, mà sự thực là bởi nhà chính thấy mối này quá tốt đẹp nên mới phải đích thân cử người xuống dưới quê để nghe ngóng. Họ đã hi vọng bằng cách nào đó vượt qua được cái ải cuối cùng này. Nhưng nói gì thì nói, việc người trong dòng họ có tiềm ẩn bệnh tâm thần quả thực là đáng quan ngại đặc biệt. Phải làm thế nào bây giờ? Kể cũng lạ, mỗi khi có ai giới thiệu một người chồng tiềm năng cho Yukiko nhà ta thì y rằng lại có trở ngại không thể vượt qua. Hình như Yukiko không thể nào đem gả đi đầu được, và Tsuruko khó lòng thoát khỏi quan niệm mê tín rằng đàn bà sinh năm Mùi khó lấy chồng.
Khi Yukiko bước vào, Tsuruko chỉ mới vừa rời đi. Một góc chiếc khăn gấm damask dùng cho buổi trà đạo ló ra nơi cổ áo kimono của Yukiko. Etsuko đã đi chơi với bọn trẻ nhà Stolz.
“Chị Tsuruko vừa mới sang.” Chị chờ đợi câu trả lời, nhưng Yukiko vẫn im lặng như mọi khi. “Chị ấy bảo mình phải cự tuyệt thôi.”
“Dạ vâng.”
“Nghe nói mẹ anh ta bị bại liệt, nhưng sự thực là bệnh có yếu tố tâm thần.”
“Dạ vâng.”
“Không được rồi, Yukiko ạ.”
“Em hiểu mà.”
“Rumi, lại đây.” Họ nghe giọng Etsuko vọng từ xa, và thoáng chốc hai bé gái đã băng qua bãi cỏ chạy tới.
Sachiko hạ giọng. “Chi tiết để sau hẵng kể nhé. Chị muốn em tạm thời biết chừng đó đã.”
“Chị Yukiko về rồi.” Etsuko áp mặt vào cửa kính, bốn bàn chân nhỏ mang bít tất len màu kem sắp hàng cạnh nhau.
“Hôm nay vào nhà mà chơi Etsuko ạ. Gió lạnh lắm.” Yukiko mở cửa. “Cả Rumi nữa, vào đây.” Giọng cô vẫn như mọi ngày.
Với Yukiko thế là xong chuyện, nhưng với Teinosuke thì chẳng được êm xuôi như thế. Buổi tối khi nghe tin, anh không buồn che giấu sự bất bình. Thế là đằng ấy lại phá ngang một cuộc mai mối tiềm năng. Sau khi được Itani chọn mặt gửi vàng để đi điều đình, anh đã dốc lòng dốc sức, đã tự nhủ nếu nhà chính mà còn ra vẻ với những lí sự cổ hủ về đẳng cấp, địa vị, anh sẽ dùng mọi lý lẽ để họ chấp nhận lời ướm hỏi này: Segoshi chưa lấy vợ bao giờ, anh ta trông trẻ hơn tuổi thật, anh ta với Yukiko làm gì đến nỗi như một đôi đũa lệch. Bởi lẽ nếu chỉ có hai vướng mắc như thế mà từ chối nhà người ta với mong muốn kiếm được ai đó đáp ứng những tiêu chí khác thì hão huyền quá. Ngay cả khi Sachiko đã nói hết, anh thấy vẫn khó lòng từ bỏ hy vọng. Nhưng rõ ràng nhà chính đã đưa ra quyết định. Giả sử Teinosuke có bị yêu cầu chịu trách nhiệm, thì anh làm sao có thể đảm bảo rằng trong tương lai, nếu để Yukiko lấy một người đàn ông mà người nhà có tiền sử tâm thần thì chồng cô hay con cái sinh ra sẽ không gặp bất trắc gì? Phải thừa nhận rằng ý nghĩ ấy khiến anh bất an. Mùa xuân năm ngoái thì phải, gia đình cũng nhận được một lời cầu hôn tương tự. Đối tượng cũng trạc tuổi tứ tuần, chưa từng kết hôn, gia đình có điều kiện. Mọi người đều phấn khởi. Hai nhà đã chọn ngày trao sính lễ, thế rồi họ Makioka bất ngờ khám phá ra được người đàn ông này đang già nhân ngãi non vợ chồng với một người đàn bà khác, đám cưới này chẳng qua để làm bình phong che mắt thiên hạ. Dĩ nhiên họ ngay lập tức chấm dứt việc qua lại. Những buổi coi mắt của Yukiko, nếu để ý thật kỹ sẽ thấy lúc nào cũng có điềm chẳng lành, và vì thế người ở nhà chính mới cảnh giác. Âu cũng bởi kỳ vọng một đối tượng ngoài tầm với mà đâm ra phản tác dụng, làm cho họ mù quáng, thiếu thận trọng. Những người đàn ông độc thân, giàu có ngoài bốn mươi đều có vấn đề cả.
Có lẽ người mẹ tâm thần của Segoshi phải chịu trách nhiệm cho sự lỡ dở của con trai, nhưng hình như anh chàng không cố ý lừa dối nhà gái. Hẳn anh đã nghĩ rằng, bên kia điều tra lâu la như vậy thì ắt Teinosuke và người nhà đã biết chuyện mẹ mình, nhưng họ vẫn châm chước và muốn gả em gái cho anh ta. Sự khiêm nhường của Segoshi - việc anh ta nhấn mạnh vào địa vị thấp kém, sự vô dụng của mình - có lẽ mang lòng biết ơn sâu nặng. Anh không chối bỏ những tin đồn trong đám đông nghiệp ở công ty Hóa Chất MB rằng anh ta chuẩn bị lấy một người vợ ưu tú, và Teinosuke, sau khi nghe phong thanh rằng anh chàng Segoshi cần mẫn, đàng hoàng đã “mót cưới” quên cả làm lụng, thì không khỏi cảm thấy họ đã vô tình làm tổn thương một người đàn ông cực kì đáng trân trọng. Giả sử việc điều tra diễn ra chóng vánh và gia đình họ không nhận lời từ đầu thì đã chẳng làm ảnh hưởng đến người ta, Cơ mà Sachiko cứ lần lữa rồi nhà chính ở Osaka cũng không hành động kiên quyết gì cả. Thế chưa đủ, nhà gái còn cố tình ngụy trang việc trì hoãn bằng cách đánh tiếng là việc điều tra sắp xong xuôi, kết quả coi mời rất khả quan, ra điều nhà chính gật đầu đến nơi rồi. Ai mà biết đơn giản đó chỉ là do nhà gái đưa đẩy. Họ cứ đinh ninh là mười mươi ăn chắc, thế mà đùng một cái xôi hỏng bỏng không, trong khi vấn đề hoàn toàn có thể tránh được, và Teinosuke chỉ còn biết tự trách mình trước khi trách Sachiko hay mấy người bên nhà chính mà thôi.
Là một thành viên trong nhà Makioka, Teinosuke từng đề ra nguyên tắc không được dính líu quá sâu vào chuyện gả chồng của Yukiko, còn bây giờ, nghĩ đến cuộc thương lượng do mình dàn xếp đã thất bại (dĩ nhiên là một thất bại không tránh khỏi), nghĩ đến chuyện mình đã hấp tấp làm Yukiko đau khổ và trong tương lai sẽ càng bất hạnh hơn, anh tự nhủ mình trước hết phải công khai xin lỗi Yukiko. Hơn nữa, đằng trai không ưng đằng gái thì chẳng phải lo lắng mấy nhưng khi lời cự tuyệt lại đến từ đằng gái thì quả là ê chề và xúc phạm với đằng trai, bất kể là có khéo léo đến đâu. Rõ ràng bấy giờ họ Makioka đã gây thù chuốc oán với vô số gia đình. Sachiko và chị cả ở nhà chính chẳng hiểu gì lẽ thị phi, cứ vô duyên vô cớ xỏ mũi đối tượng của Yukiko đến tận lúc sắp hứa hôn chính thức thì phũ phàng phủi tay như không. Điều Teinosuke sợ nhất là sự phẫn nộ bấy lâu tích tụ sẽ dẫn đến bi kịch cho Yukiko tội nghiệp.
Nhưng bây giờ vấn đề là làm sao để từ chối Segoshi. Sachiko đang tránh né, việc đó rõ rồi, và Teinosuke kết luận rằng để phần nào chuộc lỗi thì anh phải đích thân đứng ra chịu trận và cố gắng giải thích với Itani. Bằng cách nào đây? Về phía Segoshi thì coi như bát nước đã đổ đi, nhưng làm Itani phật ý là dại, chị ta có thể còn đắc lực sau này. Chị ta đã bỏ nhiều thời gian và công sức vào cuộc mai mối, bản thân những chuyến đi đi lại lại giữa nhà Ashiya và văn phòng ở Osaka cũng không phải việc nhẹ nhàng. Tiệm làm đẹp của Itani tương đối đắt khách, chị ta cũng như các nhân viên đều bận bịu nhưng vẫn bỏ thời gian chạy đôn chạy đáo. Người ta cứ đồn đại rằng Itani thích mua việc vào người, nhưng kể cả thế thì cũng không thể phủi tay công sức chị ta bỏ ra. Riêng tiền taxi chị ta đã tốn kém nhiều, chưa kể đến buổi tiệc coi mắt ở khách sạn Oriental. Teinosuke tưởng Itani chủ trì còn anh và Segoshi chia nhau chủ chi, ngờ đâu lúc anh trả tiền thì Itani lại không chịu. Chị ta đã mời mọi người nên bữa tiệc sẽ do chị ta chiêu đãi. Lúc ấy Teinosuke cũng xuôi tai, nghĩ rằng rồi sẽ còn phải nhờ vả Itani nhiều cho đến khi mối này xong xuôi rồi trả công cho chị ta một thể. Nhưng bây giờ phải có động thái luôn rồi.
“Chị ấy sẽ không nhận tiền đâu.” Sachiko bảo. “Thôi để em mua quà. Em không biết phải chọn quà gì cho chị ấy nữa. Hay là anh nói chuyện với chị ấy, rồi em sẽ tham khảo ý chí Tsuruko vậy.”
“Lúc nào em cũng giành việc nhẹ.” Teinosuke trông bực lắm nhưng chẳng làm được gì hơn.
