Ngày 6 tháng 7, một ngày trước kỳ thi đại học, Biên Học Đạo không lật xem lấy một trang sách nào. Không phải vì cậu cảm thấy nắm chắc phần thắng nên không cần xem, mà vì áp lực quá lớn, căn bản là không thể nhét chữ vào đầu.
Dù cho đề thi này cậu đã từng trải qua một lần, dù cho cậu biết không ít câu hỏi lớn, lại còn có thêm "bảo hiểm kép" là Chu Hàng, thì áp lực vẫn đè nặng như núi!
Cách giải tỏa áp lực là ca hát. Suốt một buổi sáng, Biên Học Đạo cứ ngân nga những bài hát tủ trong phòng mình, từ nhạc tiếng Trung đến nhạc tiếng Anh, từ những bài đã ra mắt cho đến những bài còn chưa được sáng tác.
Hát một hồi, Biên Học Đạo chợt nghĩ những bài hát này có lẽ đều là tài sản, thế là cậu dùng chiếc máy nghe nhạc vẫn dùng để luyện nghe tiếng Anh vừa hát vừa ghi âm lại.
Ăn cơm trưa xong, Biên Học Đạo đạp xe ra ngoài, bảo là sẽ về sớm. Cậu đi đến điểm thi số 5 tại trường cấp ba số 4 để xem trước tình hình, sau đó lượn lờ khắp thành phố, đạp một lát lại nghỉ một lát, cuối cùng dừng lại ở khu chung cư nhà Đổng Tuyết, đứng dưới gốc cây liễu nhìn lên ô cửa sổ tầng 4.
Đứng đó vài phút, không thấy bóng dáng Đổng Tuyết, cậu leo lên xe đạp về nhà.
---❊ ❖ ❊---
Ngày 7 tháng 7, ngày đầu tiên của kỳ thi đại học, Biên Học Đạo tỉnh dậy từ rất sớm. Cậu tỉ mỉ xem lại dàn ý bài văn về chủ đề "Trung tín" mà mình đã suy nghĩ suốt mấy ngày qua, rồi mang theo máy nghe nhạc ngồi trong sân nghe nhạc.
Lúc ăn cơm, nhìn cha mẹ ăn không biết vị, Biên Học Đạo cười hì hì khuyên họ: "Đừng lo lắng, con chắc chắn sẽ thi đỗ đại học mang về cho hai người. Lát nữa con tự đi, hai người đừng tiễn cũng đừng đón, hai người đi con lại thấy căng thẳng hơn."
Trước khi ra cửa, mẹ cẩn thận giúp Biên Học Đạo kiểm tra các vật dụng liên quan, dặn dò: "Phải thật cẩn thận đấy."
Môn đầu tiên là Ngữ văn. Đây là môn Biên Học Đạo xem ít nhất ngoài Toán, nhưng lại là môn cậu tự tin nhất.
Ngồi trong phòng thi một lát thì Chu Hàng đến. Hai người cũng giống như những thí sinh không quen biết khác, không có bất kỳ sự giao lưu nào, không nói một lời, Chu Hàng thậm chí còn chẳng buồn liếc nhìn Biên Học Đạo lấy một cái, lặng lẽ ngồi vào vị trí của mình.
Khoảng 20 phút trước khi thi, Đổng Tuyết cũng đến phòng thi.
Tiếng chuông đầu tiên vang lên. Một giám thị đọc nội quy phòng thi, một giám thị đi kiểm tra từng bàn, đối chiếu ảnh trên thẻ dự thi với gương mặt thí sinh. Một giám thị lưu động bước vào phòng nói nhỏ vài câu với người đứng trên bục, giám thị chính bắt đầu bóc túi hồ sơ đựng đề thi. Sau đó là phát giấy thi.
5 phút trước khi thi, đề thi bắt đầu được phát xuống. Giám thị lớn tiếng nhắc nhở thí sinh điền tên và số báo danh vào vùng quy định, đồng thời nhắc không được làm bài trước khi có chuông.
Biên Học Đạo lướt nhanh qua đề thi Ngữ văn. Phát âm, tìm lỗi chính tả, cách dùng từ, cách dùng thành ngữ, tìm lỗi sai ngữ pháp... Văn cổ là Điền Đan, đề đọc hiểu là "Chỉnh danh Đồng bôn mã" và "Mở cửa đóng cửa", bài văn không ngoài dự đoán là "Trung tín".
Chuông reo! Giám thị hô lớn: "Bắt đầu làm bài!"
Hít sâu vài hơi, Biên Học Đạo bắt đầu làm bài. Quá trình làm bài vô cùng suôn sẻ, ngoại trừ vài câu hỏi liên quan quá sát với nội dung trong sách giáo khoa mà cậu không chắc chắn, những câu còn lại đối với một biên tập viên chuyên trách tại tòa soạn báo tỉnh như cậu thì quá đơn giản. Tìm lỗi chữ, tìm từ và thành ngữ dùng sai, tìm dấu câu sai, tìm lỗi ngắt câu và câu sai ngữ pháp, tìm trật tự từ đúng, đọc bài văn tóm tắt chủ đề rồi xem có lạc đề hay không... Làm công việc này, đừng nói là mấy học sinh cấp ba đang thi, dù có gom hết giáo viên Ngữ văn của thành phố Xuân Sơn lại, e rằng cũng không ai chuyên nghiệp hơn Biên Học Đạo.
Cậu làm một mạch đến phần làm văn. Chủ đề: Trung tín. Yêu cầu: Tự định hướng ý tưởng, tự chọn thể loại, tự đặt tiêu đề. Rất phù hợp để Biên Học Đạo phát huy.
Mở đầu, cậu lấy ví dụ về người nông dân Đức "không người thu tiền" khi bán bí ngô và tài xế Đức "tự phục vụ" đổ xăng rồi tự giác trả tiền, từ đó nêu bật trọng tâm bài văn: Trung tín là nền tảng vững chắc cho sự vận hành hiệu quả của xã hội. Nói về giá trị của trung tín, cậu tiếp tục đưa ra một giả thiết: Nếu một xã hội thiếu vắng trung tín trên diện rộng thì sẽ thế nào?
Trong đoạn thứ hai, Biên Học Đạo liệt kê không ít hệ quả tiêu cực do thiếu trung tín gây ra sau 10 năm nữa. Tiếp đó, Biên Học Đạo chỉ ra các chủ thể cần có trung tín: Lĩnh vực kinh tế phải giữ chữ tín, đời sống chính trị phải giữ chữ tín, giao tiếp cá nhân phải giữ chữ tín, nhưng, chỉ dựa vào đạo đức và lương tâm cá nhân để chống đỡ sự vận hành của cả xã hội là điều không thể.
Vậy phải làm sao? Biên Học Đạo viết tiếp: Phải thượng tôn pháp luật mới có thể giữ được chữ tín, chính phủ giữ chữ tín mới có thể dẫn dắt người dân giữ chữ tín. Xây dựng trung tín, chính phủ nên làm gương trước. Đồng thời, trung tín là một loại văn minh xã hội, văn minh chỉ có thể và bắt buộc phải sinh trưởng từ một chế độ hoàn thiện, vì vậy phải đưa vào hệ thống tín dụng, thiết lập cơ chế trừng phạt hành vi thất tín hiệu quả và hoàn chỉnh.
Cuối cùng, thông qua tuyên truyền và giáo dục, để quan niệm trung tín thấm sâu vào lòng người, hình thành phong cách xã hội "lấy trung thực làm vinh, lấy gian dối làm nhục", khiến toàn xã hội tự giác coi trung tín là quy tắc cơ bản trong giao tiếp, kinh doanh và hành chính.
Biên Học Đạo làm xong tất cả trong một tiếng rưỡi. Cậu không nộp bài sớm mà làm lại đề từ đầu đến cuối, dùng bút chì ghi đáp án trắc nghiệm vào túi đựng tài liệu trong suốt của mình, rồi ngồi trong phòng thi tĩnh tâm cho đến khi chuông thu bài vang lên.
Buổi trưa về nhà ngủ một giấc, buổi chiều Biên Học Đạo ngồi trong phòng thi với vẻ mặt bình thản chờ phát đề Toán. Đây là một buổi chiều oi bức, nhàm chán và đầy đọa đày. Dù Biên Học Đạo đã cố gắng học thuộc vài công thức, nhưng công thức là công thức, còn đề bài là đề bài.
Đề Toán vừa phát xuống, chỉ liếc một cái, đầu óc Biên Học Đạo đã "oanh" một tiếng. Nhìn từ câu đầu đến câu cuối, nào là khoảng, hàm ngược, tập giá trị, tâm sai, hàm tuần hoàn... Đề bài biết cậu, nhưng cậu không biết đề bài, chẳng làm được câu nào.
Lúc này, tâm trí của một người đàn ông trưởng thành đã thể hiện giá trị. Học sinh khối xã hội thi Toán, kẻ mù toán không thiếu, nhưng người bình tĩnh như Biên Học Đạo thì không nhiều.
Cậu thong thả trải giấy nháp ra, viết vẽ lên đó như thật, nhìn đề một lát rồi lại viết vài nét vào giấy nháp, suốt cả tiếng đồng hồ không ngẩng đầu nhìn giám thị lấy một cái, kiểm soát nhịp độ làm bài như thể mình đang thực sự giải đề. Chỉ nhìn vào biểu hiện lúc làm bài, không ai có thể nhận ra Biên Học Đạo chẳng biết làm câu nào.
Trong lúc Biên Học Đạo viết những công thức mà người ngoài hành tinh cũng không hiểu nổi lên giấy nháp, ánh mắt của hai giám thị rất ăn ý bao quát cả phòng học. Quan sát suốt một tiếng đồng hồ, vài thí sinh mới thi 30 phút đã tái mặt, cổ đổ mồ hôi, ngồi đờ đẫn không cầm bút đều bị liệt vào diện quan sát trọng điểm, Biên Học Đạo và Chu Hàng không nằm trong số đó.
Buổi chiều hôm ấy, Biên Học Đạo không tính được câu nào, nhưng cậu cảm thấy mệt hơn cả thi 3 môn Ngữ văn.
Còn 40 phút nữa là kết thúc, Chu Hàng vẫn đang cắm cúi làm bài. Biên Học Đạo tiếp tục diễn kịch làm bài. Còn 30 phút nữa là thu bài, giám thị nhắc nhở một thí sinh trong phòng chú ý kỷ luật thi cử.
Khi chỉ còn 20 phút, Chu Hàng khẽ đá chân ghế hai cái. Biên Học Đạo chấn động tinh thần. Trong mắt người khác, Chu Hàng đang làm toán trên giấy, sẽ không ai chú ý đến việc tay trái cậu ta đang xoay cây bút chì 2B.
Thực tế, Chu Hàng xoay bút rất chậm, không hề điêu luyện hay hoa mỹ như vài thí sinh khác trong phòng. Cả phòng thi, ngoại trừ Biên Học Đạo, không ai phát hiện ra đầu cây bút chì đang xoay trên tay Chu Hàng, mỗi lần xoay đều chỉ về những hướng khác nhau.
Phía sau Chu Hàng, Biên Học Đạo điềm nhiên viết 12 con số Ả Rập lên giấy nháp, số lớn nhất là 4, số nhỏ nhất là 1. Ghi 12 con số đó vào túi đựng tài liệu trong suốt, Biên Học Đạo chờ tiếng chuông thu bài. Cậu biết, dù thế nào cũng không được nộp bài sớm. Lỡ như một trong hai giám thị là giáo viên dạy Toán, chỉ cần liếc nhìn bài thi của cậu, sẽ thấy các câu hỏi lớn toàn là viết bậy, trong khi câu hỏi trắc nghiệm lại có độ chính xác cực cao, đó chẳng khác nào đang chế nhạo giám thị là kẻ mù.
Đang nhàm chán, Biên Học Đạo cảm thấy Chu Hàng lại đá ghế hai cái, sau đó cậu thấy Chu Hàng phía trước điều chỉnh lại giấy nháp, một mẩu giấy nháp nhỏ bị đè dưới khuỷu tay trái của cậu ta. Trên giấy nháp, dùng bút chì viết vài con số...