Cố Thiến Hề đam mê thi họa, từng bái một kỳ nữ làm thầy. Cha mẹ nàng vì thế đều bực mình nhưng Cố Thiến Hề bướng bỉnh từ nhỏ, tài hoa lại cao, há có thể chịu được mỗi ngày nhàm chán, than dài thở vắn qua ngày?
Sau tết Nguyên tiêu nàng thu thập họa bút, mỗi ngày mang theo Tiểu Hồng tới chỗ sư phụ để học thi họa.
Lai lịch sư phụ của nàng có điểm ẩn mật, không người nào biết tên thật, chỉ biết danh là "Ngô Đồng cư sĩ ", nhà ở bên trong thành, mỗi ngày Cố Thiến Hề lui tới khá dễ dàng.
Một ngày này Cố Thiến Hề đang mang theo Tiểu Hồng tới nhà sư phụ ở tại Ngô Đồng Cư, vừa tới ngõ thì bỗng nhiên Tiểu Hồng giữ nàng lại. Cố Thiến Hề ngạc nhiên hỏi:
- Làm sao vậy?
Tiểu Hồng thấp giọng nói:
- Tiểu thư, người xem người nọ.
Cố Thiến Hề theo lời nhìn lại, chỉ thấy một người thân hình cao lớn cầm một cái cuốc đang đi lại đây, không phải là nam tử gặp trong hội đèn lồng kia sao?
Cố Thiến Hề kinh hô lên tiếng, không ngờ gặp người ở chỗ này, nhất thời trái tim thiếu nữ đập thình thịch. Tiểu Hồng thấy nàng khó nén thần sắc thẹn thùng, liền cười nói:
- Tiểu thư chớ hoảng sợ, người cứ vào trong với sư phụ, mọi việc để Tiểu Hồng!
Cố Thiến Hề đỏ mặt lên, từ chối cho ý kiến mà chỉ ừm một tiếng, liền tự đi vào Ngô Đồng Cư.
Ngô Đồng cư sĩ là một trung niên mỹ phụ, thấy Cố Thiến Hề tới sớm với vẻ mặt đỏ ửng như có tâm sự gì, lúc này cười nói:
- Thiến nhi a, hôm nay con làm sao vậy?
Trên mặt Cố Thiến Hề vẫn còn ửng hồng, vội nói:
- Sư phó, không có việc gì.
Liền cùng Ngô Đồng cư sĩ bắt đầu tập vẽ. Cứ vẽ vài nét bút thì Cố Thiến Hề liền hướng ngoài cửa xem một lần, nên dù đã vẽ được một lúc lâu nhưng lại lộn xộn, nguệch ngoạc không thành hình dánh gì.
Trong lòng Ngô Đồng cư sĩ biết có khác thường, hỏi:
- Tiểu Hồng đâu? Sao hôm nay không thấy nó đến?
Cố Thiến Hề không giỏi về nói dối, ấp úng không nên lời.
Ngô Đồng cư sĩ thấy Cố Thiến Hề thẹn thùng một hồi, một hồi lại ngẩn ngơ. Như đoán trúng vài phần tâm sự của nàng, liền nói:
- Hôm nay chúng ta nghỉ ngơi cùng uống trà đàm đạo, con có chịu không?
Cố Thiến Hề gật đầu không lên tiếng. Ngô Đồng cư sĩ khẽ cười một tiếng, đưa tay vuốt lại sợi tóc mai của nàng, ôn nhu nói:
- Hài tử ngốc.
Hai người đang nói chuyện, chợt nghe một gã nam tử nói:
- Vị cô nương này, ta có việc cần làm, không có thời gian ở đây rãnh rỗi cùng cô, rốt cuộc chủ nhân nhà cô là ai, mời nói rõ trước đi!
Lại nghe Tiểu Hồng nói:
- Chỉ là đi gặp một người mà thôi, ngươi là một đại nam nhân có gì phải sợ? Ta còn có thể ăn thịt ngươi sao?
Nam tử kia nói:
- Vị cô nương này nói sai rồi, lời lẽ đầy sơ hở. Thứ nhất, nếu cô nương không ăn người, chẳng lẽ không hại người được sao? Nếu hại người, ta há có thể không sợ? Còn nữa, nếu cô nương ăn thịt người, ta tuy là nam nhân nhưng không phải không ăn được, bị người ăn thịt thì bất luận nam nữ đều phải sợ hãi. Không phải cứ là nam nhân thì không sợ.
Người nọ lẩm bẩm nói linh tinh. Ngô Đồng cư sĩ thấy Cố Thiến Hề cúi đầu, bàn tay nhỏ bé nắm chặt góc áo, trong lòng cười thầm:
- Chính chủ đã đến, để ta xem là thần thánh phương nào?
Chỉ nghe Tiểu Hồng quấn lấy tranh cãi cùng người nọ, không ngờ hai người đã đi vào cửa. Liền thấy một người ánh mắt sáng ngời, nhìn qua khí độ phi phàm. Có điều trên tay cầm một cái cuốc, bộ dáng có điểm quái dị. Ngô Đồng cư sĩ nhíu mày, nhất thời đoán không ra lai lịch người này.
Người nọ vào phòng, thấy Ngô Đồng cư sĩ cùng Cố Thiến Hề ngồi đối diện, bất giác hơi sững sờ. Hắn ho nhẹ một tiếng, chắp tay hỏi:
- Nhị vị cao hiền ở trên, không biết là tiểu thư hay là phu nhân triệu kiến tại hạ, có đại sự gì chăng?
Ngô Đồng cư sĩ nhìn Cố Thiến Hề một chút, chỉ thấy vẻ mặt nàng thẹn thùng, khuôn mặt thanh tú chưa từng ngẩng lên, lúc này cười nói:
- Công tử, mời ngồi, là tiện thiếp muốn gặp công tử, không có ý khác. Xin công tử yên tâm.
Nàng thấy rõ Cố Thiến Hề không tiện nói ra tâm sự, tất nhiên là thay nàng đối phó.
Cố Thiến Hề cúi đầu vân vê chén trà trên tay, nghe sư phụ nói mà vẫn im lặng hồi lâu.
Người nọ sờ sờ đầu, như nghĩ không ra tại sao Ngô Đồng cư sĩ muốn gặp hắn, đang sinh nghi thì thấy Cố Thiến Hề ngồi ở một bên, thoáng chốc kêu lên "A" một tiếng, nói:
- Cô nương là… hội hoa đăng ngày ấy...
Cố Thiến Hề thấy hắn nhận ra nàng thì trong lòng chợt vui vẻ, liền đứng dậy vén áo thi lễ, nói:
- Mấy ngày không gặp, công tử vẫn thanh kiện như trước.
Lại quay đầu sang Ngô Đồng cư sĩ nói:
- Vị công tử này vài ngày trước con có gặp mặt một lần, người văn tài độc bộ, tâm tư nhanh nhẹn, là một vị tài tử hiếm có.
Nàng xuất thân tiểu thư quan gia, ứng đối tiến thối xưa nay hào phóng, lúc này bị người nhận ra thân phận liền che dấu vẻ xấu hổ, khôi phục thần thái vốn có của thiên kim quan gia.
Ngô Đồng cư sĩ mỉm cười, hạ thấp người nói:
- Công tử tài trí hơn người, tiện thiếp ngưỡng mộ đã lâu.
Người nọ sao không biết nàng đang khách khí, lúc này ha hả cười, nói:
- Tại hạ lấy ở đâu ra văn danh? Phu nhân nói hai chữ ngưỡng mộ đã lâu là từ đâu!
Cố Thiến Hề sợ sư phụ xem thường người này, vội vàng thấp giọng nói:
- Sư phụ, vị công tử này quá mức khiêm tốn, hắn thật không phải người thường.
Ngô Đồng cư sĩ lại gật đầu mỉm cười.
Qua một hồi lâu, người kia nói:
- Phu nhân, đây là Ngô Đồng Cư sao? Ta thấy trên tấm biển ngoài cửa viết như vậy .
Ngô Đồng cư sĩ nói: - Không dám. Tiện danh chính là ‘ Ngô Đồng cư sĩ ’, khiến công tử chê cười.
Người nọ sửng sốt, ngạc nhiên nói:
- Phu nhân thật sự là Ngô Đồng cư sĩ? Ta từng nghe qua Dương Châu có vị Ngô Đồng cư sĩ. Người này nhã thiện đan thanh, sơn thủy hoa điểu không gì không thể. Chẳng lẽ thật sự là phu nhân?
Thời này trọng nam khinh nữ, giới sĩ phu càng nghiêm khắc hơn nữa. Mặc cho tài nữ văn chương cao tới đâu, văn danh thế nào cũng khó mà nổi bật. Tài nữ giống như Ngô Đồng cư sĩ, thật sự là trong vạn nữ nhân không có được một.
Cố Thiến Hề cười nói:
- Chẳng lẽ Dương Châu còn có vị Ngô Đồng cư sĩ thứ hai sao? Kỳ thật sư phụ không chỉ tinh thâm hội họa, làm thơ điền từ ý cảnh cũng rất cao xa.
Vẻ mặt người nọ kinh ngạc, như không ngờ Ngô Đồng cư sĩ đại danh đỉnh đỉnh lại là một phụ nhân xinh đẹp, lập tức cả kinh nói:
- Không biết đại danh của phu nhân nên đắc tội, thất kính, thất kính.
Vừa nói liên tục chắp tay, bộ dáng khiêm cung.
Cố Thiến Hề thấy hắn đa lễ cũng có ba phần đầu gỗ, bất giác che miệng cười khẽ, nói:
- Người không biết không có tội, chẳng lẽ chúng ta còn có thể phạt đánh công tử sao?
Người nọ vội nói:
- Đánh thì không nên, mắng ta một câu vô tri thì có thể.
Hắn lại khom người nói:
- Hôm nay trên đường gặp được chư vị cao hiền thực là hữu duyên. Ngày sau sẽ tới thỉnh tội.
Vừa nói chắp tay, quay đầu đi ra.
Cố Thiến Hề thấy hắn muốn đi thì sốt ruột, mắt thấy hai bàn tay nhỏ bé của tiểu thư lộ vẻ bối rối. Tiểu Hồng liền chắn ở cửa, tức giận nói:
- Chỉ là mời ngươi uống trà, còn sợ cái gì? Không có nửa lá gan.
Hai tay chắn ngang ra, đúng là không cho người nọ rời đi.
Người nọ xấu hổ đầy mặt, nếu muốn rời đi thì không thể không một cước đá bay Tiểu Hồng! Hắn khụ một tiếng, mặt đỏ đành vòng vo trở về, nhìn thi họa trên tường thì lẩm bẩm:
- Nghe đại danh của Ngô Đồng cư sĩ đã lâu, quả nhiên bất phàm, quả nhiên bất phàm.
Cố Thiến Hề thấy bộ dáng hắn nom trái mà nói phải, bất giác cười khúc khích. Ngô Đồng cư sĩ thấy đồ đệ yêu quý lộ vẻ thẹn thùng, cũng khẽ cười nói:
- Vị công tử này nếu tới Ngô Đồng Cư, sao không bình một chút thi họa, ngồi chơi một lát rồi đi cũng không muộn!
Tiếp theo sai người mang trà điểm tâm, khoản đãi người nọ.
Người nọ thấy Ngô Đồng cư sĩ nói vậy không tiện từ chối, lập tức chắp tay nói:
- Nếu là như thế, tại hạ cung kính không bằng tuân mệnh.
Lại húng hắng một tiếng rồi ngồi xuống.
Khuôn mặt thanh tú của Cố Thiến Hề ửng hồng, nhất thời lấy ra thơ từ hội họa của nàng thỉnh người nọ bình luận. Người nọ gật đầu nhận lấy xem. Chỉ thấy hai mắt hắn lấp lánh nhìn thật kỹ. Xem qua thi họa thì nói nơi nào có thể là coi bút pháp thần kỳ, nơi nào còn chưa được hoàn mỹ đều nhất nhất chỉ ra. Xem ra người này cũng sở trường về thi họa, là đại hành gia trong kỳ nghệ này.
Mắt thấy người nọ dù y phục đơn giản nhưng hiểu biết cao minh, Ngô Đồng cư sĩ thầm kinh ngạc, nói:
- Công tử kiến văn bất phàm, không biết sư thừa ở nơi nào?
Người nọ cười nói:
- Phu nhân quá kén rồi, ta chỉ là một phàm phu tục tử, rãnh rỗi thì tự họa vài nét bút, lấy đâu ra môn phái?
Ngô Đồng cư sĩ nói:
- Công tử quá khiêm nhường. Cũng không biết công tử ưu thích loại tranh nào? Là tranh hoa điểu thảo thú, hay là nhân vật sơn thủy?
Cố Thiến Hề thấy sư phụ trò chuyện cởi mở cùng hắn, lập tức tự nhiên cười nói:
- Cần gì hỏi nhiều như thế? Xin công tử vẽ một bức không phải là rõ ràng sao? Vừa nói vừa lấy ra giấy bút, liền xin người nọ vẽ tranh.
Người nọ chối từ một trận nhưng Cố Thiến Hề không đồng ý, người nọ thở dài nói:
- Cũng được! Đã hữu duyên thì ta sẽ vẽ một bức!
Ngô Đồng cư sĩ gật đầu cười nói:
- Thật muốn kiến thức bút pháp thần kỳ của công tử.
Người nọ cười khổ nói:
- Tại hạ đã lâu không vẽ, sợ rằng lại để người cười chê.
Vừa nói lấy bút vẽ, hắn tiện tay vẽ từ trái đến phải, vẽ một đường màu đen quanh co khúc khuỷu.
Tiểu Hồng cau mày nói:
- Đây là cái gì? Con sâu sao?
Người nọ cười nói:
- Cô nương nói quả gần đúng. Tiếp theo lại là đưa bút xẹt qua xẹt lại. Mấy người "A" một tiếng, đã nhìn ra hắn vẽ chính là một con sông lớn cuồn cuộn. Chỉ thấy nước sông chảy xiết, khí thế khôn cùng, đám người tán thưởng không thôi.
Chỉ vài nét bút đã đem đại giang hùng hồn khúc khuỷu hiện ra, Cố Thiến Hề cười nói:
- Thì ra công tử có nhã hứng về sơn thủy, bút pháp quả nhiên bất phàm!
Người nọ lắc đầu, nói:
- Không phải, hôm nay thứ ta muốn vẽ chính là nhân vật.
Cố Thiến Hề ồ một tiếng, đang còn muốn hỏi thì đã thấy người nọ phất trái múa phải, hạ bút cực nhanh. Trong chớp mắt liền vẽ ra một đám người, Cố Thiến Hề nhìn một hồi thì cau mày nói:
- Những người này cầm sợi dây làm cái gì? Sao lại kéo một thuyền lớn như vậy?
Người nọ cúi đầu không đáp.
Chỉ nghe Ngô Đồng cư sĩ thở dài nói:
- Đây là những tiêm phu.
Cố Thiến Hề là tiểu thư quan gia, đương nhiên không biết những người này, nàng cảm thấy tò mò, liền hỏi:
- Tiêm phu? Đó là ai?
Ngô Đồng cư sĩ nói:
- Tiêm phu chính là người kéo thuyền, thuyền lớn nếu là gặp phải nơi nước chảy xiết hoặc mắc cạn liền cần người trên bờ kéo, đó là phu kéo thuyền.
Cố Thiến Hề gật đầu, nhìn kỹ diện mạo đám người kéo thuyền kia, chỉ cảm thấy những người này ngửa mặt lên trời, gắng sức thật đau khổ. Nàng than nhẹ một tiếng, nói:
- Những người này đáng thương biết bao, nghĩ đến cuộc sống rất là khổ cực.
Một bên Tiểu Hồng đang yên lặng không nói, nghe lời này đột nhiên mi mắt ửng đỏ, nước mắt liền chảy xuống.
Cố Thiến Hề thấy nàng lộ vẻ bi thương, bất giác ngạc nhiên nói:
- Tiểu Hồng, ngươi làm sao vậy?
Tiểu Hồng nức nở nói:
- Không có việc gì ... Chỉ là tỳ nữ nhớ đến phụ thân ...
Cố Thiến Hề không biết gia thế của Tiểu Hồng, liền hỏi:
- Làm sao vậy? Phụ thân ngươi quen biết tiêm phu sao?
Tiểu Hồng không thể kìm được, thoáng chốc khóc lớn nói:
- Ta... Phụ thân ta cũng là người kéo thuyền, chịu không được khổ nên mới hơn ba mươi đã mất. Mẫu thân nuôi không nổi ta, đành phải đem ta đến Cố gia làm hạ nữ. May mà gặp được tiểu thư, bằng không Tiểu Hồng nào có được bình an ngày hôm nay? Vừa nói vừa khóc rống lên.
Mấy người lộ vẻ bất ngờ, lúc này mới biết thân thế Tiểu Hồng khúc chiết như thế.
Một lát sau Tiểu Hồng lau nước mắt, áy náy nói:
- Tỳ nữ nhất thời kích động, phá hỏng nhã hứng vẽ tranh của công tử tiểu thư, xin hãy trách phạt nặng nề.
Cố Thiến Hề hòa nhã nói:
- Ngươi đừng nói như vậy, ta vốn không hiểu thân thế của ngươi, ai... Thực cũng khó cho ngươi.
Vừa nói vừa nhẹ nhàng lau đi nước mắt cho Tiểu Hồng, tâm tình thật thương tiếc.
Ngô Đồng cư sĩ nhìn bức họa "Đại Giang Tiêm Phu Đồ " nhất thời cảm khái, nói:
- Xem bút pháp của công tử cương nghị như thế, khiến ta nghĩ đến một người mười phần ngạo cốt.
Người nọ nhẹ nhàng nói:
- Thời loạn văn chương không đáng tiền, cần gì phải giữ ngạo cốt hành hạ bản thân!
Trong lời nói ẩn chứa niềm vô hạn chua xót.
Ngô Đồng cư sĩ gật đầu, nàng nhìn chăm chú bức họa, lại nói:
- Nghe công tử nói như vậy, đủ biết là người đọc đủ thứ thi thư, chỉ là không biết tại sao diện mạo của những người trong bức họa không thể phân biệt, mơ hồ không rõ?
Người nọ chỉ vào người trong bức họa, nói:
- Người kéo thuyền dù cùng khổ nhưng không sợ gian khó, từng người giống như cành mai cô độc trong sương lạnh. Chỉ cầu họa được cái thần, không cần họa vẻ bề ngoài. Diện mạo ra sao thực là khó nói.
Cố Thiến Hề ồ một tiếng, nói:
- Cái gì là “Họa thần”? Công tử có thể nói rõ một chút hay không?
Người nọ nhẹ nhàng vuốt ve những người kéo thuyền trên bức họa, trên mặt lộ vẻ thương xót, thấp giọng nói:
- Tại hạ cho rằng hội họa không cầu hình dáng, chỉ cầu hồn ý cốt khí, cầu về ý cảnh, chính là khác biệt cao thấp.
Ngô Đồng cư sĩ nghe xong lời này, đột nhiên thở dài một tiếng, nói:
- Sở kiến của công tử thật rất hợp lòng ta.
Liền xoay đầu lại nói với Cố Thiến Hề:
- Thiến nhi nhớ kỹ mấy câu nói này, tương lai sẽ giúp ích rất nhiều đối với con.
Cố Thiến Hề vâng dạ một tiếng, trên mặt không biểu hiện gì nhưng trong tâm vô cùng mừng rỡ. Mắt thấy người nọ đôi câu vài lời đã đánh trúng tâm tình của sư phụ, làm sao nàng có thể không vui đây?
Xem hết thi họa, Ngô Đồng cư sĩ đã rất có hảo cảm đối với người nọ, liền nói:
- Chúng ta nói nhiều mà chưa biết cao tính đại danh của công tử, hiện nay đang nhậm chức ở nơi nào?
Trên mặt người nọ đột nhiên hiện một trận âm u, im lặng không nói gì.
Ngô Đồng cư sĩ thấy thần sắc Cố Thiến Hề chuyên chú, cũng lộ vẻ muốn biết lai lịch của hắn.
Ba người liền rơi vào lặng im chốc lát, không ai lên tiếng.
Lại một lát nữa, Cố Thiến Hề thấy người nọ không đáp, đang muốn chuyển đề tài thì người nọ lại cười ha hả, tự nói lai lịch:
- Không dấu hai vị, ta hiện tại là một tên người hầu trong nhà người ta. Về phần tiện danh sao, ha ha, có lẽ không cần bêu xấu!
Ngô Đồng cư sĩ bất giác "Ồ" một tiếng, nàng biết người này khốn khó nhưng không ngờ hắn luân lạc tới mức phải đi làm nô phó cho người. Thần sắc Cố Thiến Hề thì kinh ngạc vạn phần, nàng nhìn thanh niên trước mắt này. Chỉ thấy hắn khí vũ hiên ngang, thần thái bất phàm, tuyệt không ngờ hắn chỉ là một tên tôi tớ thấp kém. Nhất thời kinh ngạc nói không ra lời.
Qua chỉ chốc lát người nọ liền đứng dậy, lộ vẻ tự giễu nói:
- Phu nhân tiểu thư, tại hạ thân ở nhà người, chỉ là đứa hạ nhân mà cũng dám ở đây luận từ vẽ tranh, chẳng phải khiến người cười rớt hàm răng sao?
Hắn quay đầu đi thở dài một tiếng, chắp tay nói:
- Chúng ta cũng nên từ biệt.
Dứt lời xoay người đi ra ngoài.
Cố Thiến Hề dịu dàng kêu lên:
- Công tử dừng bước!
Chẳng qua người này không quay đầu lại, chốc lát bước ra cửa lớn, vội vàng đi thẳng.
Cố Thiến Hề run run một hồi, lúc này mới đứng dậy đuổi theo. Chạy vội tới cửa thì bóng dáng người nọ sớm đã không thấy. Ngô Đồng cư sĩ đi ra, nhẹ nhàng vuốt ve mái tóc của nàng, thở dài nói:
- Hài tử, phụ thân con là đại quan trong triều, người này thân thế chênh lệch quá xa cùng con, cuối cùng là không được.
Cố Thiến Hề quay đầu đi, hạ giọng nói:
- Sư phụ, người nghĩ gì thế? Con…con chỉ thấy hắn bất đắc chí, nhìn có điểm đáng thương mà thôi.
Ngô Đồng cư sĩ khẽ thở dài, kéo bàn tay nhỏ bé của nàng, nói:
- Bên ngoài rất lạnh, chúng ta vào trong thôi!
Cố Thiến Hề vẫn quay đầu lại nhìn, chỉ thấy con ngõ nhỏ trống không, trong lòng bỗng nhiên bi thương, không biết khi nào mới có thể gặp lại hắn.
