Ngoài hàng loạt vấn đề phát sinh do tranh chấp quyền sở hữu đất đai và mối quan hệ như nước với lửa giữa các ngân hàng, còn có một hiểm họa khôn lường khác chính là vấn đề nông dân mất đất.
Lúc trước, Tôn Thừa Lợi từng thề thốt cam đoan rằng một khi Khu phần mềm Hoa Đông được xây dựng xong sẽ mang đến biết bao dự án và doanh nghiệp, kéo theo những doanh nghiệp liên quan khác, thúc đẩy việc làm tại địa phương ra sao. Những ảo tưởng phi thực tế đó hoàn toàn được xây dựng trên nền tảng của sự mơ tưởng viển vông.
Họ chẳng hề nghĩ xem, dù Khu phần mềm Hoa Đông có xây dựng thành công, có thu hút được một loạt doanh nghiệp vào đi chăng nữa, thì đó cũng đều là các công ty phần mềm. Đối với đại đa số những người nông dân mất đất ngay cả cấp hai còn chưa tốt nghiệp, điều này có liên quan gì đến họ? Chẳng lẽ họ có thể dựa vào trình độ tiểu học để làm lập trình viên hay hacker?
Dĩ nhiên Lục Vi Dân cũng hiểu, có lẽ không phải không có ai nghĩ đến, mà là họ đã nghĩ tới nhưng chọn cách lờ đi. Vấn đề nông dân mất đất không phải là mối quan tâm của họ. Thứ họ quan tâm nhất lúc đó là Khu phần mềm Hoa Đông có xây dựng được không, vốn đầu tư có vào được không, cơ sở hạ tầng có làm được không. Còn những thứ khác, đó đều không phải là vấn đề cấp bách, để sau rồi tính.
Giờ thì đúng là "để sau rồi tính" thật, chỉ có điều người phải đối mặt với vấn đề này lại là chính anh.
Vấn đề nông dân mất đất có lẽ còn khó giải quyết hơn cả vấn đề ngân hàng. Nợ nần, quyền sở hữu đất đai bên phía ngân hàng là kiểu mua bán một lần rồi thôi. Những chủ nợ đó chỉ biết đến tiền, lợi ích gắn liền với nhau, không tránh khỏi việc cò kè mặc cả, ai nấy đều tìm sơ hở của đối phương, tìm đường thoát cho mình. Anh có "Phiên Thiên Ấn", tôi có "Chiêu Hồn Phàm", mỗi người một phép. Nhưng có một kết quả mà ai cũng lường trước được: cứ giằng co như thế hoặc xé rách mặt nhau thì chỉ có lưỡng bại câu thương, chẳng ai muốn đi đến bước đường đó. Suy cho cùng cũng chỉ là tìm kiếm một sự thỏa hiệp trong êm đẹp.
Nhưng vấn đề nông dân mất đất lại khác. Nhà ở tái định cư, bảo hiểm xã hội, kế sinh nhai của họ, đây đều là trách nhiệm không thể thoái thác của chính quyền. Đặc biệt là với sự phát triển của đô thị hóa, tình trạng này sẽ ngày càng nhiều. Một vấn đề không xử lý tốt, có lẽ sẽ kéo theo hiệu ứng tiêu cực cho cả vùng lân cận. Có thể nói, giải quyết tốt vấn đề này mới là thước đo thử thách năng lực chấp chính và trí tuệ chính trị của cấp ủy, chính quyền địa phương.
Về vấn đề này, Lục Vi Dân chỉ có thể nói là có một vài ý tưởng sơ bộ. Vấn đề cụ thể cần phân tích cụ thể, kinh nghiệm kiếp trước đặt vào kiếp này chưa chắc đã đúng đường. Thời đại khác nhau, địa phương khác nhau, phương lược xử lý cũng cần điều chỉnh thay đổi.
Còn về vấn đề tiền công trình của nhà thầu, Lục Vi Dân ngược lại thấy đó không phải là vấn đề. Nợ thì trả tiền, Tống Châu không phải là không lấy ra được số tiền đó. Dù là ứng vốn hay thanh toán theo tiến độ, cứ làm theo hợp đồng là được. Dĩ nhiên về cách giải thích hợp đồng có thể sẽ có những cách hiểu khác nhau, nhưng cũng không phải chuyện lớn. Chỉ là thương lượng, cũng là quá trình tìm kiếm sự thỏa hiệp mà thôi.
Mấu chốt nằm ở chỗ lấy ra số tiền này phải có lý do chính đáng, nếu không sẽ thành kẻ phá gia chi tử, thậm chí là làm thất thoát tài sản nhà nước. Điểm này Lục Vi Dân nắm rõ trong lòng. Giai đoạn trước cũng do Đồng Vân Tùng và những người khác sợ hãi, không chắc chắn, không dám dễ dàng bày tỏ thái độ nên mới kéo dài như vậy. Đối với Lục Vi Dân, không có gánh nặng nào khác, điều này ngược lại dễ giải quyết hơn. Sau này đám nhà thầu này còn muốn nhận việc từ tay chính quyền để kiếm cơm, dĩ nhiên không dám làm chuyện tuyệt tình. Mỗi bên lùi một bước, việc làm ăn vẫn còn, mọi thứ sẽ ổn cả.
Ngoài những vấn đề bày ra trước mắt, Lục Vi Dân biết mình cần quan tâm hơn đến vấn đề mà Trương Thiên Hào đã nói với anh, đó chính là vấn đề tầng sâu hơn đang tồn tại ở Tống Châu: khí thế hay tinh thần của cán bộ và quần chúng nhân dân Tống Châu.
Không giải quyết được vấn đề này, sự phát triển bền vững của Tống Châu chỉ là chuyện viển vông, thậm chí bước đầu tiên cũng không bước nổi. Mà muốn giải quyết vấn đề này, cũng cần phải dựng lại bảng hiệu từ những chuyện gai góc thực tế nhất đã đề cập trước đó.
Bảng hiệu Lục Vi Dân ở Tống Châu từng rất vang dội, nhưng đó đã là chuyện của ba năm về trước. Bây giờ muốn cắm cờ lập bảng ở Tống Châu, vẫn phải lấy ra bản lĩnh thực sự.
Chuyện này cũng phải cảm ơn Tôn Thừa Lợi đã bày ra cái Khu phần mềm Hoa Đông đó, coi như mượn cớ để Lục Vi Dân thử đao.
Xe chạy qua Lạc Môn rồi tiến vào cao tốc Côn Lạc, tốc độ tăng lên đáng kể.
Cao tốc Côn Lạc là đoạn đường bận rộn nhất trong các tuyến cao tốc ở Xương Giang hiện nay, chỉ đứng sau cao tốc Xương Côn, thậm chí lưu lượng xe đã vượt qua cả cao tốc Xương Thanh. Đại đa số xe vận tải đường bộ hướng về khu vực Trường Giang Tam Giác và tỉnh Chiết đều đi dọc theo cao tốc Xương Côn, Côn Lạc để ra phía Đông, sau đó đi theo con đường từ Lạc Môn đến Lê Dương để ra khỏi Xương Giang, tiến vào Trường Giang Tam Giác.
Thế nhưng với tiến độ xây dựng cao tốc Tống Thu không ngừng được đẩy mạnh, một khi cao tốc Tống Thu hoàn thành, Xương Giang sẽ có một con đường thuận tiện hơn để ra Đông Trường Giang Tam Giác. Đi đường Xương Tống rồi dọc theo sông Trường Giang đi cao tốc Tống Thu qua Thu Phố để vào khu vực Trường Giang Tam Giác. Đặc biệt là như Tây Lương hay châu Xương Tây, họ hoàn toàn có thể dọc theo cao tốc Tây Tống, cao tốc Tống Thu để thẳng tiến vào Trường Giang Tam Giác, hoặc đơn giản là lên cảng Tống Châu, thông qua đường thủy để đến với sông biển.
Lục Vi Dân nhớ lại cuộc điện thoại cuối cùng, cuộc điện thoại của Tần Bảo Hoa.
Khi Tần Bảo Hoa gọi cho anh, giọng điệu rất bình tĩnh, nhưng Lục Vi Dân có thể nghe ra chút không cam tâm, cũng có cả chút mong đợi.
Lục Vi Dân hiểu tâm thái lúc này của Tần Bảo Hoa như sau: Rõ ràng việc Đồng Vân Tùng rời đi là nằm trong dự liệu, khả năng bà kế nhiệm chức Bí thư thành ủy gần như bằng không. Ai đến cũng vậy, nhưng Lục Vi Dân đến thì lại có chút đặc biệt.
Trước đây anh xếp sau bà ở Tống Châu, nay lại một bước lên làm Bí thư thành ủy, sự chênh lệch này hơi khó nuốt. Là một nữ đồng chí, dù lòng dạ có rộng rãi đến đâu thì có lẽ vẫn thấy hơi khó chịu. Nhưng xét ở góc độ khác, e rằng Tần Bảo Hoa lại tràn đầy mong đợi đối với việc anh đến Tống Châu.
Thành ủy và chính quyền thành phố Tống Châu hiện nay đang rối như tơ vò, đủ thứ chuyện đan xen khiến họ mệt mỏi ứng phó. Sự thể hiện kém cỏi của Đồng Vân Tùng có lẽ cũng khiến Tần Bảo Hoa đau đầu không ít. Nhưng với tư cách là Thị trưởng, một mặt bà không thể vượt quyền, mặt khác bà mới nhậm chức nên cũng cần phải cẩn trọng. Tần Bảo Hoa tuy khá quyết đoán và có khí phách, nhưng dù sao kinh nghiệm làm việc ở cơ sở còn thiếu, hơn nữa trước đây luôn đảm nhiệm chức Phó bí thư phụ trách đảng đoàn, chưa từng tiếp xúc với công tác hành chính cụ thể thực tế, nên vừa mới bắt tay vào việc đã có chút rụt rè. Nhất là sau khi cục diện trở nên tồi tệ, Bí thư thành ủy cũng bó tay, bà cũng vì thế mà trở nên lúng túng.
Vì vậy trong trạng thái này, nội tâm Tần Bảo Hoa vẫn mong đợi có một Bí thư thành ủy có nội lực, đủ mạnh mẽ để làm chỗ dựa. Mà anh lại đáp ứng điều kiện này, thậm chí còn có một ưu thế lớn hơn, đó là am hiểu tình hình Tống Châu, có uy tín và sức ảnh hưởng đủ lớn ở Tống Châu.
Dĩ nhiên điều này cũng có thể mang lại một yếu tố khác mà Tần Bảo Hoa không muốn thấy, đó là nếu anh - người làm Bí thư thành ủy - quá mạnh mẽ, có lẽ sẽ lấn át bà - người Thị trưởng khó khăn lắm mới có được vị thế này. Bản thân người dân và cán bộ Trung Quốc có thói quen kính phục kẻ mạnh, mà Tần Bảo Hoa lại là nữ giới, anh vừa đến, khó tránh khỏi việc khiến bà cảm thấy áp lực.
Chỉ là tình huống này không phải anh và bà có thể quyết định được. Hiện tại Tỉnh ủy đã đưa ra quyết định thì chỉ có phục tùng. Bây giờ cần suy nghĩ là làm sao để định vị lại mối quan hệ với anh, cố gắng hết sức thiết lập lại một mối quan hệ Bí thư - Thị trưởng hài hòa.
Đối với Tần Bảo Hoa, Lục Vi Dân thực ra vẫn đặt một chút hy vọng.
Theo anh, Tần Bảo Hoa hội tụ đủ tố chất để đảm nhiệm chức Thị trưởng và Bí thư thành ủy: phóng khoáng, kiên trì, không thiếu quyết đoán và tầm nhìn xa. Hiện tại thứ còn thiếu chỉ là kinh nghiệm làm việc cơ sở. Cộng thêm giai đoạn trước có tên ngốc Tôn Thừa Lợi quậy phá bên trong nên mới kéo theo Tần Bảo Hoa bị vạ lây.
Nhưng tin tức nhận được hiện nay là Tỉnh ủy vẫn chưa đưa ra ý kiến về nhân sự Phó thị trưởng thường trực của Tống Châu. Cộng thêm việc sau khi Tần Bảo Hoa kế nhiệm chức Thị trưởng, Phó bí thư phụ trách công tác kinh tế trước đây là Lâm Quân kế nhiệm phần đảng đoàn, vị trí Phó bí thư phụ trách kinh tế vẫn chưa rõ ràng. Mà hiện nay các nơi dần dần thực hiện việc hợp nhất hai vai trò Phó bí thư phụ trách kinh tế và Phó thị trưởng (tỉnh, huyện) thường trực. Nói cách khác, sau khi Tôn Thừa Lợi đi, nhân sự Phó thị trưởng thường trực để hỗ trợ Tần Bảo Hoa vẫn chưa xác định. Lục Vi Dân không biết ý đồ của Tỉnh ủy thế nào, nhưng anh phán đoán đây coi như là một "quà ra mắt" dành cho anh - người Bí thư thành ủy sắp nhậm chức. Có lẽ là muốn trao cho anh quyền đề cử trong vấn đề nhân sự này.
Dĩ nhiên quyền đề cử cũng đồng nghĩa với trách nhiệm. Giao một quyền lực quan trọng như vậy cho anh, nếu công việc bước tới không làm được, hoặc làm hỏng, thì trách nhiệm đó cũng phải do anh - Bí thư thành ủy - gánh vác.
Lục Vi Dân cũng hy vọng có một Phó thị trưởng thường trực phù hợp để hỗ trợ Tần Bảo Hoa, giúp bà sớm trưởng thành, thực sự gánh vác được trách nhiệm của một Thị trưởng. Về điểm này anh không có bất kỳ tư tâm nào. Tống Châu muốn tái thiết tinh thần, muốn tái hiện vinh quang thời thịnh trị mấy năm trước, thì phải đoàn kết thành một khối. Ít nhất anh - Bí thư thành ủy - phải cùng nhịp bước với Thị trưởng, về điểm này Lục Vi Dân vô cùng tỉnh táo.
Làm sao để điều phối xử lý tốt mối quan hệ với Tần Bảo Hoa, Lục Vi Dân tạm thời chưa nghĩ quá nhiều. Nhưng anh tin Tần Bảo Hoa là người thông minh, có thể leo lên đến vị trí Thị trưởng, tuyệt đối sẽ không thiếu trí tuệ chính trị. Bà nên hiểu rõ cục diện hiện tại nên chung sống với anh như thế nào. Đạo lý "hợp thì cùng có lợi, phân thì cùng bại" bà hẳn phải hiểu. Dù không thể cùng hưởng vinh hoa, thì cũng phải cùng trải qua hoạn nạn mới có tư cách nói đến chuyện khác.
Cục diện Tống Châu hiện tại rốt cuộc ra sao, nhất là tình hình nội bộ Thành ủy và chính quyền thành phố Tống Châu thế nào, Lục Vi Dân nhận ra mình đã rời đi hơn ba năm, rất nhiều tình hình đã trở nên mơ hồ. Hơn nữa không ít ấn tượng vẫn dừng lại ở ba năm trước. Ba năm không phải là ngắn, trong thời gian đó thay đổi vô cùng lớn, nhất là những người như Lôi Chí Hổ, Dương Đạt Kim đều đã rời đi, anh dường như thực sự cần tìm một người để tìm hiểu lại.
