Trong khi ấy, chàng trai người Séc phóng ngựa một mạch thẳng về đến lâm cung, gặp quận công đang còn ở đó, chàng liền thuật hết đầu đuôi câu chuyện vừa xảy ra cho ngài nghe. May là có mấy triều thần đã trông thấy cảnh chàng hộ vệ ra đi không hề mang theo vũ khí. Một người thậm chí còn kêu lên, gọi đùa bảo chàng nên mang theo chút sắt thép gì nếu không sẽ bị bọn Đức xơi tái đấy, nhưng lúc ấy chàng sợ các hiệp sĩ sẽ vượt qua biên giới mất nên nhảy vội lên lưng ngựa, chỉ mặc một tấm áo lông, không hề sửa soạn gì thêm, phóng ngựa đuổi theo bọn chúng. Chính điều đó đã xua tan mọi nỗi nghi ngờ của quận công về việc chàng trai có thể là kẻ giết chết de Fourcy, nhưng lại khiến ngài vô cùng bất bình và tức giận, đến nỗi thoạt tiên ngài định phái người đuổi truy bọn hiệp sĩ Thánh chiến, bắt chúng đóng gông, gửi về cho đại thống lĩnh trừng trị. Nhưng lát sau, kịp định thần để hiểu rằng không thể nào đuổi kịp toán hiệp sĩ đã ở sát kề biên giới, ngài bảo:
- Nhất định ta phải gửi một công hàm cho đại thống lĩnh để ngài biết chuyện chúng đã gây ra ở đây. Giáo đoàn bắt đầu băng hoại thật rồi, bởi xưa kia muôn người đều tuân thượng lệnh, còn bây giờ bất cứ viên lãnh binh nào cũng đều tự ý lộng hành. Đã đành là sự an bài của Chúa, nhưng sau sự an bài sẽ là hình phạt.
Ngài trầm tư suy nghĩ, rồi giây lát sau lại cất tiếng nói với quần thần:
- Chỉ có một điều ta không hiểu: tại sao bọn chúng lại sát hại vị hiệp khách kia? Nếu như tên hộ vệ mang theo khí giới, ta đã nghĩ chính hắn là thủ phạm chứ không ai khác.
- Nhưng tại sao tên hộ vệ lại phải giết chết ông ta, nếu trước đó y chưa từng gặp mặt ông ta bao giờ? - Linh mục Wyszoniek nói. - Hai nữa, giá như có khí giới trong tay, y làm thế nào để tấn công cả năm hiệp sĩ với một đoàn tùy tùng đầy đủ vũ trang?
- Đúng thế. - Quận công thốt lên. - Chắc vị hiệp khách ấy đã phản đối chúng chuyện gì, hoặc giả ông ta không muốn dối trá như chúng. Ngay tại đây, chính mắt ta cũng đã để ý thấy chúng nháy mắt ra hiệu cho ông ta khai rằng Jurand tấn công trước.
Hiệp sĩ Mrokota xứ Mocarzewo thưa:
- Gã hộ vệ thật là đáng khen, nếu thật y đã vặn gãy được tay con chó Danveld kia.
- Y kể là nghe rõ tiếng xương thằng Đức gãy rắc một tiếng, - quận công nói, - mà từ chuyện cuộc săn trong rừng suy ra thì có thể đúng thế lắm! Rõ cả chủ tớ đều là những gã trai tráng kiệt. Giá không phải tay Zbyszko, con bò tót hẳn đã lao thẳng vào đám ngựa. Cả hai chàng, hiệp sĩ xứ Lotaryngia lẫn Zbyszko, đã góp công lớn trong việc cứu sống quận chúa…
- Quả là một chàng trai tuấn kiệt - Linh mục Wyszoniek lặp lại. - Ồ, lúc này đây, đang sống dở chết dở mà anh ta đã chằm chặp lo bênh cho hiệp sĩ Jurand, gửi lời thách đấu đến tụi kia… Ngài Jurand cần đến đúng một chàng trai như thế làm rể.
- Không hiểu hồi ở Kraków ông Jurand nói sao, chứ bây giờ ta nghĩ là ông ấy sẽ không phản đối nữa. - Quận công bảo.
- Chính Đức Chúa Giêsu đã an bài như vậy. - Quận chúa vừa bước vào, nghe được đoạn cuối câu chuyện, liền lên tiếng. - Bây giờ ông Jurand sẽ không thể phản đối gì nữa, chỉ cầu sao Zbyszko khỏe lại. Nhưng chúng ta cũng cần có phần thưởng xứng đáng cho y.
- Phần thưởng tốt nhất dành cho y là Danusia, và ta cũng nghĩ y sẽ được cưới con bé, nhưng nguyên do chính là ở chỗ: một khi đàn bà đã muốn lấy thứ gì, thì ngay đến một người sắt đá như ông Jurand cũng đành bó tay, không thể cưỡng lại nổi.
- Chẳng lẽ thiếp hành động không đúng lẽ chăng? - Quận chúa hỏi lại. - Giá như Zbyszko là người dễ đổi thay thì chẳng nói làm gì, nhưng trên đời có lẽ không ai trung thành hơn y nữa. Con bé cũng thế. Bây giờ nó không chịu rời Zbyszko một bước, nó cứ ngồi đấy vuốt ve mặt y, còn y thì nở nụ cười với nó giữa cơn đau, khiến đôi khi trông thấy mà thiếp phải trào nước mắt! Thiếp nói thật đấy!… Một tình yêu thế kia thì nên giúp đỡ quá đi chứ, bởi ngay cả Đức Mẹ thiêng liêng cũng rất sung sướng được thấy niềm hạnh phúc thế nhân.
- Chỉ cần đó là ý Chúa thì hạnh phúc nhất định sẽ đến thôi. - Quận công phán. - Nhưng thật tình mà nói, vì con bé này mà suýt nữa y bị mất đầu, bây giờ lại bị con bò rừng húc.
- Đừng nói là “vì con bé ấy”! - Quận chúa vội kêu lên. - Bởi không phải ai khác mà chính Danusia đã cứu sống y ở kinh đô Kraków.
- Đúng thế. Nhưng nếu như không vì con bé thì y cũng chẳng phạm đến Lichtenstein để định cướp ngù lông trên đầu ông ta làm gì, cũng đã chẳng vươn cổ ra cứu de Lorche như thế. Còn phần thưởng thì ta đã nói rồi, cả hai đều xứng được ân thưởng, về Ciechanow xong ta sẽ nghĩ cách thưởng xứng đáng.
- Zbyszko không muốn gì hơn được đeo đai hiệp sĩ với cựa gót vàng.
Nghe quận chúa nói, quận công nhân hậu mỉm cười bảo:
- Vậy thì để con bé đeo cho y những thứ đó. Khi y khỏe lại, ta sẽ chăm lo để mọi thứ được tiến hành đúng theo phong tục cổ xưa. Nhưng cứ báo cho y biết ngay điều này, bởi niềm vui càng đến nhanh càng tốt!
Nghe quận công nói thế, quận chúa liền ôm chặt lấy chồng ngay trước mặt các đình thần, rồi hôn tay ngài mấy lần liền, còn ngài mỉm cười nhân hậu, cuối cùng bảo:
- Các ngươi thấy chưa… Nào! Ái khanh nghĩ ra một điều thật tốt! Đức Chúa Thánh Thần quả đã không tiếc ban tặng đàn bà một chút trí tuệ minh mẫn! Bây giờ cho gọi ngay con bé ra đây.
- Danusia! Danusia! - Quận chúa cất tiếng gọi.
Lát sau, Danusia hiện ra từ cửa phòng bên, mắt đỏ quầng vì mất ngủ, trong tay là chiếc liễn nhỏ đựng đầy thứ bột nhão bốc khói nghi ngút mà linh mục Wyszoniek dùng để bó xương bị thương cho Zbyszko - chiếc liễn mà một cung nữ có tuổi vừa đưa cho cô bé.
- Nào, cô bé mồ côi, hãy lại đây với ta! - Quận công Janusz bảo. - Đặt liễn xuống, tới đây.
Và khi cô bé phần nào e sợ bước lại gần - bởi bao giờ chúa công cũng khiến nàng hơi sợ sệt - quận công bèn nhân hậu ôm lấy nàng và vừa vuốt ve má nàng vừa nói:
- Sao, nỗi bất hạnh lại rơi vào con phải không, con ta?
- Thưa đức ông, quả vậy. - Danusia đáp.
Lòng tràn đầy nỗi buồn, mắt đầy lệ, cô gái bật khóc, nhưng chỉ dám khóc khẽ thôi để khỏi phạm đến quận công. Ngài lại hỏi:
- Sao con khóc?
- Thưa, bởi Zbyszko bị đau. - Cô gái vừa đáp vừa đưa tay lên lau mắt.
- Đừng sợ, y sẽ chẳng làm sao đâu. Phải đúng thế không, cha Wyszoniek?
- Hey! Nhờ ý Chúa, chàng ta gần đám cưới hơn đám ma. - Linh mục Wyszoniek tốt bụng đáp.
Quận công bảo:
- Con hãy chờ đấy! Tạm thời ta sẽ ban cho con một vị thuốc dành cho y, thuốc này sẽ khiến y đỡ nhiều, hoặc thậm chí khỏe hẳn lại cũng chưa chừng.
- Bên hiệp sĩ Thánh chiến đã gửi thuốc xoa đến rồi ư? - Danusia nhanh nhảu hỏi, bỏ tay ra khỏi mắt.
- Những thứ mà lũ Thánh chiến gửi đến thì tốt nhất là để xoa cho chó, chứ không phải cho chàng tiểu hiệp sĩ mà con yêu thương. Ta sẽ cho con thứ thuốc khác.
Rồi quận công quay sang phía quần thần, gọi:
- Ai vào buồng lấy cho ta cựa gót và đai!
Lát sau, người ta mang những thứ ấy ra, ngài bảo Danusia:
- Con hãy cầm lấy mang tới cho Zbyszko, bảo y là từ giờ phút này trở đi, y đã là hiệp sĩ được đeo đai. Nếu y có chết, cũng sẽ được ra mắt Chúa Trời với tư cách miles cinctus [178] , còn nếu không chết thì chúng ta sẽ làm nốt những thủ tục còn lại ở Ciechanow hoặc Warszawa.
Nghe những lời ấy, Danusia vội ôm ngay lấy chân quận công, rồi sau đó một tay nàng cầm những thứ trang bị của hiệp sĩ, tay kia bê chiếc liễn, chạy vội đến phòng Zbyszko đang nằm. Không muốn bỏ qua cảnh tượng sung sướng của đôi trẻ, quận chúa cũng bước theo sau nàng.
Zbyszko đang đau đớn lắm, nhưng trông thấy Danusia, chàng vẫn ngoảnh khuôn mặt tái nhợt vì đau đớn lại phía nàng và hỏi:
- Gã Séc về rồi đấy ư, hỡi trái tim ngọt ngào của tôi?
- Gã Séc thì có nghĩa gì! - Cô gái đáp. - Em mang đến cho chàng một tin mới toanh, hay hơn nhiều. Chúa công sẽ làm lễ phong tước hiệu hiệp sĩ cho chàng, còn đây là những thứ người ta gửi em mang tới cho chàng.
Nói đoạn, nàng đặt bên chàng dải đai hiệp sĩ và đôi cựa gót. Đôi má nhợt nhạt của Zbyszko ửng lên bởi sung sướng và kinh ngạc, chàng đưa mắt hết nhìn Danusia lại nhìn những thứ phục trang của hiệp sĩ, rồi chàng nhắm nghiền mắt, lặp đi lặp lại mãi:
- Tôi đã làm gì mà được quận công phong hiệp sĩ?
Đúng lúc ấy quận chúa bước vào, chàng bèn chống tay hơi nhổm người dậy cảm ơn bà, xin lỗi là không thể quỳ xuống ôm chân lệnh bà nhân hậu được, bởi chàng đoán rằng có niềm hạnh phúc nhường kia là nhờ sự can thiệp của bà. Bà ra lệnh cho chàng phải nằm yên, rồi tự tay cùng Danusia đặt đầu chàng xuống gối. Rồi quận công cũng đến, đi cùng với ngài là linh mục Wyszoniek, hiệp sĩ Mrokota và những triều thần khác. Ngay từ xa, quận công Janusz đã dùng tay ra hiệu cho Zbyszko đừng động đậy, rồi ngồi xuống bên giường chàng, ngài bảo:
- Các ngươi hãy nhớ điều này! Con người không nên thấy lạ khi những hành vi tốt đẹp được đền đáp, bởi nếu như phẩm hạnh không được ân thưởng thì những điều vô luân của người đời sẽ lan tràn nhân thế mà không bị trừng phạt. Ngươi đã không quản tính mạng, đã tổn hao sức lực bảo vệ cho chúng ta tránh khỏi tang tóc, vì thế ta cho phép ngươi được thắt đai hiệp sĩ để từ nay trở đi được rạng rỡ, vinh quang và kính trọng.
- Tâu quận công nhân hậu, - Zbyszko nói, - thần nguyện không tiếc, dù phải hiến cả mười cuộc đời thần…
Chàng không thể nói gì hơn nữa, phần vì xúc động, phần vì quận chúa đã đặt tay lên môi chàng, bởi linh mục Wyszoniek chưa cho phép chàng nói nhiều. Quận công Janusz nói tiếp:
- Ta cũng nghĩ rằng ngươi biết rõ các bổn phận hiệp sĩ, ngươi sẽ xứng đáng với những thứ được đeo. Ngươi phải phụng sự Chúa Cứu Thế của chúng ta và chiến đấu chống quỷ vương hỏa ngục. Ngươi phải trung thành với quận công trần thế, phải tránh xa những cuộc chinh chiến phi nghĩa, phải bênh vực cho những kẻ vô tội bị đọa đày khốn khó, rồi Đức Chúa và khổ hình thiêng liêng của Người sẽ giúp sức ngươi!
- Amen! - Linh mục Wyszoniek thốt lên.
Quận công đứng dậy, làm dấu thánh cho Zbyszko, và trước khi rời đi, ngài còn nói thêm:
- Khi nào khỏe, ngươi nhớ đi ngay tới thành Ciechanow, ta sẽ cho mời cả ông Jurand đến đấy.
