Đầu năm đi qua, Cố Tự Nguyên phải tới Bắc Kinh, trước khi đi lão còn đến tìm Lư Vân, dặn dò nhiều điều, muốn Lư Vân chờ lão trở về, quyết không cho phép hắn tự ý rời đi một lần nữa.
Lư Vân thấy ngày ấy Cố Tự Nguyên rơi lệ vì hắn, biết lão quả thật trân trọng bản thân, khắc ghi phần ân nghĩa này thì hắn tuyệt không thể ngang ngạnh. Thầm nghĩ: “Chỉ cần Nhị di nương không đến khi nhục ta, ta cần gì phải khiến Cố bá bá thương tâm? Đến lúc người trở về không gặp ta, nhất định sẽ rất bi thương.”
Liền nói:
- Tiểu điệt đáp ứng Cố bá bá, bất kể phát sinh chuyện gì, nhất định sẽ chờ Cố bá bá trở về.
Cố Tự Nguyên cũng nhiều phen cảnh báo cho Nhị di nương, bảo nàng tuyệt đối không được vô sự đi trêu chọc Lư Vân.
Nhị di nương cười nói:
- Nếu hắn tự rời đi, sao ta có thể ngăn được?
Cố Tự Nguyên trừng nàng liếc mắt một cái, nói:
- Chỉ cần nàng không đi tìm hắn gây phiền toái, hắn cần gì phải đi?
Nhị di nương ngoài miệng đáp ứng nhưng trong lòng nghĩ: “Tiểu tử này nếu dám đắc tội với ta, dù thế nào ta cũng sẽ có biện pháp thu thập hắn.”
Đến tết Nguyên tiêu, trong thành Dương Châu đèn đuốc sáng choang. Cả một vùng sông nước thả đầy những chiếc đèn hoa đủ mọi màu sắc, hết sức rực rỡ. Ngày hôm đó theo tập tục, dân chúng đến trong thành ngắm hoa đèn giải câu đối. Biển người như thủy triều mãnh liệt, đúng là cảnh đẹp thái bình an lạc. Cố gia là đại gia ở Giang Nam, hôm đó trong nhà cũng phi thường náo nhiệt. Hơn nữa tin tức Cố Tự Nguyên nhậm chức Binh bộ Thượng thư sớm đã truyền ra. Lúc này dù lão đã vào kinh thành nhưng các thân hữu đến chúc mừng nối liền không dứt, chính xác là chen lấn như sắp làm đổ cửa lớn của Cố gia.
Bùi Thịnh Thanh vốn là họ hàng xa của Cố gia, chỉ vì chuyện ấu đả Lư Vân vỡ lở ra mà thủy chung không dám tới nhà tới chơi, khó khăn lắm Cố Tự Nguyên mới vào kinh, liền vội tới nhà chúc tết. Nhị di nương thấy hắn đến thì mặt mày hớn hở, nói với Cố Thiến Hề:
- Hôm nay là hội hoa đăng đẹp mắt hiếm thấy trong thành, các con tuổi trẻ đừng ở trong nhà, hãy ra bên ngoài một chút đi.
Ý định của Nhị di nương là phải tác hợp cho bọn họ.
Lại nghe Cố Thiến Hề nói:
- Hội hoa đăng thì có gì đẹp? Không phải vẫn như hàng năm sao?
Bùi Thịnh Thanh cười nói:
- Thiến nhi đừng làm mất hứng như vậy, thiên kim Tuần phủ Lý đại nhân, tiểu thư Hàn lâm Triệu gia, hôm nay cũng đi ngắm hoa đăng a! Nàng đẹp như hoa như ngọc, động lòng người như vậy, sao có thể không đi? Nếu nàng không đi, không có Dương Châu đệ nhất mỹ nữ chúng ta, chẳng phải hội hoa đăng quá mức nhàm chán sao?
Cố Thiến Hề lắc đầu cười nói:
- Huynh cầm kỳ thi họa cái gì cũng không biết, chỉ có ngọt miệng mà lấy lòng được không ít các cô nương a.
Bùi Thịnh Thanh cười nói:
- Người khác thích cũng vô dụng, quan trọng là nàng thích nghe mới hay! Nếu nàng thích, mỗi ngày ta đều tới nói cho nàng nghe.
Cố Thiến Hề mỉm cười, nói:
- Huynh vẫn còn phải theo học chính kinh, đừng mỗi ngày chỉ biết rong chơi.
Cố phu nhân thấy hai người lại đấu khẩu, lắc đầu nói:
- Hôm nay là lễ mừng năm mới, Thiến nhi nói chuyện đừng khắc khẩu như vậy. Tân khách trong nhà nhiều, nếu con không ra ngoài cùng Thịnh Thanh, liền phải bồi tiếp mấy vị phu nhân thái thái tâm sự, học phong phạm thục nữ của người ta. Nữ hài như con cả ngày chỉ biết đàm thi luận họa, nương sợ tương lai không gả đi được!
Bùi Thịnh Thanh vội nói:
- Thiến nhi sao không gả được, còn có ta ở đây!
Cố Thiến Hề trừng mắt, thở dài nói:
- Đúng là một tên công tử bột.
Cố Thiến Hề sợ nhất nói việc nhà cùng đám phu nhân quan gia, cho dù trói nàng lại còn dễ chịu hơn như vậy, đành đồng ý đi ngắm đèn cùng Bùi Thịnh Thanh.
Cố Thiến Hề mang theo nha hoàn tùy thân Tiểu Hồng, hai người chậm rãi dạo trong thành. Bùi Thịnh Thanh theo sau quấn lấy ba hoa một hồi, hắn hy vọng có thể khiến cho Cố Thiến Hề vui mừng. Hắn thấy sóng mắt nàng trong suốt, mặt đẹp như đào lý, xinh đẹp làm người khác nói không nên lời, lập tức càng quấn chặt theo nàng khắp nơi.
Bỗng nhiên đằng trước xuất hiện một đám nam nữ trẻ tuổi mặc trang phục hoa gấm. Đây đều là đám bạn thường ngày của Bùi Thịnh Thanh, những người này gia thế rất lớn, là đệ tử của quan lại vùng Giang Nam. Bùi Thịnh Thanh liền tới chào bọn họ, Cố Thiến Hề bình thường không gặp nên không biết ai.
Những người này gia thế rất tốt, mấy nam tử trong đó thấy Cố Thiến Hề xinh đẹp thì thầm yêu thích, có ý phân cao thấp cùng Bùi Thịnh Thanh. Đám người tán dóc, một gã nam tử cười nói:
- Bùi huynh, lệnh tôn còn đang dạy học sao? Lúc nào trở về triều đình nhậm chức quan đây?
Bùi Thịnh Thanh đỏ mặt lên, hắn hận nhất là người ngoài nhắc đến điều này. Mấy nam nữ này xuất thân hiển hách, trong nhà không phải có kẻ trọng yếu trong triều thì cũng là quan lại địa phương. Hắn sợ những người kia châm biếm nên nhất thời ấp úng, miễn cưỡng cười nói:
- Gia phụ khoảng hai năm nữa sẽ đi Bắc Kinh! Đến lúc đó nhất định có thể nhậm chức thượng thư, nhỏ nhất cũng cỡ Tuần phủ.
Người nọ cười nói:
- Còn phải hai năm a! Vẫn còn sớm a! Bùi huynh ngươi đừng nóng, lệnh tôn sớm muộn sẽ làm quan.
Trong lời nói có phần coi thường.
Cố Thiến Hề nghe Bùi Thịnh Thanh thuận miệng nói bậy thì trong lòng không thích, lạnh lùng thốt:
- Thịnh ca, dạy học tốt hơn so với làm quan nhiều. Bùi bá bá rất khác với đám người thế tục, thật ra bản thân người không muốn làm quan.
Người nọ mắt nhìn Cố Thiến Hề, mỉm cười nói:
- Vị cô nương này là tiểu thư nhà nào? Bùi huynh dẫn kiến cho ta được chăng?
Bùi Thịnh Thanh nhìn mặt mà đoán được sắc, hắn luôn lấy nữ tử thanh mai trúc mã này để làm oai với chúng bạn, lại biết nàng tám chín phần sẽ là thê tử tương lai, nói:
- Vị này chính thiên kim của Tiền công bộ thị lang Cố đại nhân, ngươi cứ gọi nàng là Cố đại tiểu thư là được.
Vừa nói vừa giới thiệu Cố Thiến Hề cho người nọ.
Người nọ nghe mấy chữ Tiền công bộ thị lang Cố đại nhân thì chỉ ồ một tiếng, cho rằng là một quan viên nhàn cư ở nhà cho qua ngày.
Phụ thân người nọ cũng là quan viên trong triều, chức quan không lớn không nhỏ nhưng kiêu căng quen rồi, thần thái liền cao ngạo nói:
- Thì ra là thiên kim của Cố tiên sinh! Cô nương rãnh rỗi thì có thể đến nhà của ta một chút. Phụ thân ta nếu thích cô, sẽ hữu ích đối với quan lộ của lệnh tôn.
Bùi Thịnh Thanh Một ở bên, nghe xong lời này thì lộ vẻ sợ hãi. Hắn biết gia thế của người nọ rất cao, chỉ sợ Cố Thiến Hề sẽ đáp ứng, nhất thời gấp đến độ không biết làm sao cho phải.
Lại nghe Cố Thiến Hề thản nhiên nói:
- Tiểu nữ tử thân trong phủ sâu, rất ít đi ra ngoài, xin tâm lĩnh hảo ý của công tử.
Người nọ cười nói:
- Cô phải tới nhà của ta mới biết được cái gì gọi là hào phú! Đừng sợ gặp phụ thân ta, người tuy là quan tuy lớn nhưng luôn khách khí với mọi người.
Lúc này chuyện Cố Tự Nguyên thăng nhiệm Binh bộ thượng thư chưa được ban bố. Người kia không biết việc này, khẩu khí không khỏi cuồng ngạo.
Cố Thiến Hề mỉm cười, quay đầu xem hoa đăng mà không hề đáp, thần thái có điểm băng lãnh.
Đám nam nữ kia thấy Cố Thiến Hề lạnh lùng không để ý tới người khác thì mất hứng, liền lôi kéo Bùi Thịnh Thanh đi xem diễn tuồng.
Bùi Thịnh Thanh vội nói:
- Thiến nhi, hoa đăng này nhìn tới nhìn lui chỉ là như vậy, chỉ bằng cùng chúng ta đi xem trò vui khác!
Cố Thiến Hề nói:
- Huynh muốn đi thì cứ đi! Ta ở chỗ này được rồi.
Bùi Thịnh Thanh nhìn đèn lồng đến rầu rĩ cả lòng, thầm nghĩ đi cùng đám bạn xem tuồng thì hay hơn, liền nói:
- Được rồi! Ta đi rồi về ngay, nàng ở đây đừng đi loạn một mình.
Cố Thiến Hề lại dời bước trong thành, nhìn thấy một chỗ hoa đăng lịch sự tao nhã, thủ pháp vẽ hoa cỏ trên đèn không tầm thường. Nàng liền dừng bước nhìn kỹ, nói với nha hoàn Tiểu Hồng:
- Bút pháp có điểm rất khác biệt, Tiểu Hồng ngươi nhìn ra gì chăng?
Tiểu Hồng cười nói:
- Tiểu thư, người hỏi ta không phải là hỏi cho vui hay sao? Ta sao biết được?
Cố Thiến Hề từ chối cho ý kiến, chỉ cảm thấy mọi thứ nhàm chán, ngay cả một người nói chuyện cũng không có. Nàng sâu kín thở dài, nhẹ giọng ngâm:
- Năm ngoái đêm nguyên tiêu, Chợ hoa đèn sáng rực (1)
Nàng đang ngâm chính là bài thơ của Tống đại văn hào Âu Dương Tu, nói về chuyện xưa của một đôi nam nữ trong đêm nguyên tiêu. Lúc này nhẹ giọng ngâm nga, dường như đang cảm khái vô tận.
Tâm hồn thiếu nữ đang tịch liêu, chợt nghe sau lưng một người tiếp lời :
- Ngọn liễu mảnh trăng treo, Hoàng hôn người hẹn ước.
Chính là hai câu sau của bài thơ.
Cố Thiến Hề khẽ kinh hô, quay đầu lại chỉ thấy một người mày kiếm mắt phượng, thân dài như cây ngọc, miệng nở nụ cười đang cúi đầu nhìn mình. Cố Thiến Hề chợt đỏ mặt lên, trống ngực đập thình thịch, gấp rút quay đầu đi. Bất quá chỉ chốc lát sau, nàng quay đầu đã không thấy người nọ.
Cố Thiến Hề định thần lại, chợt thấy đằng trước ồn ào tiếng người, một đám người đang giải những câu đối. Nàng lắc đầu than nhẹ một tiếng, liền đi về phía trước.
Chủ tớ hai người đứng ở xa xa nhìn lại, Tiểu Hồng cười nói:
- Tiểu thư, hay là chúng ta đến xem đi?
Cố Thiến Hề khẽ cười một tiếng, thần sắc có điểm ảm đạm.
Nàng xem trong chốc lát, chỉ thấy hội đố đèn ở kia như có người liến tiếp giải được nan đề. Câu đối trước sau nối tiếp thú vị, liền ngừng chân lại mà không vội mà rời đi.
Chợt nghe lão nhân quản thưởng trong hội cười nói:
- Vị công tử này, lão phu yết thị câu đố ở đây vài chục năm rồi, còn chưa từng thấy một người liên tiếp phá được mười đề, ngươi không ngại thì thử một lần.
Đã thấy một thanh niên cầm bút lông, đang cúi đầu suy tư trước bảng. Câu đố trên bảng đã bị hắn đáp ra bảy đề, chẳng trách hội này tụ tập rất nhiều người quan sát như vậy.
Cố Thiến Hề cảm thấy tò mò, liền nghiêng đầu nhìn lại. Chỉ thấy thanh niên công tử kia bộ dáng hưng phấn kia chính là người vừa đứng ở sau lưng nàng. Cố Thiến Hề mỉm cười, thầm nghĩ:
- Xem ra người này học vấn uyên bác, lại chịu không nổi tịch mịch, không biết lai lịch thế nào.
Đang nhìn thì thanh niên kia đi ra phía trước, lại viết thêm hai đáp án. Đám người đứng xem nhao nhao hoan hô, đều chăm chú xem hắn phá giải liên đề thứ mười.
Người nọ gặp phải câu này thì chợt lâm vào khổ tư, trên đèn kia có viết tám chữ:
- “Điểu ác chưởng trung” (2), đoán một danh tướng.
Cố Thiến Hề tâm tư mẫn tiệp, trầm ngâm liền biết đáp án nhưng người nọ vẫn còn suy tư, mấy lão nhân ở ngoài cười nói:
- Tiểu tử mau một chút! Trời sắp sáng rồi!
Cố Thiến Hề bất giác nhẹ giọng nói:
- “Điểu ác chưởng trung” mau đoán tên của một đại tướng thời tam quốc!
Ngữ thanh tuy nhỏ nhưng người này đã nghe thấy, hắn bừng tỉnh đại ngộ cười nói:
- “Điểu ác chưởng trung”, đúng vậy! Đây không phải là Trương Phi sao?
Lão nhân nọ quản hội cười nói:
- Công tử thật không đơn giản! Chính là Trương Phi!
Đám người đứng xem sôi nổi vỗ tay.
Người nọ quay đầu nhìn phía Cố Thiến Hề rồi khom người vái chào, cười nói:
- Được cô nương chỉ điểm, tiểu sinh thật may mắn.
Cố Thiến Hề mỉm cười đáp lễ:
- Công tử tài trí hơn người, không nên quá khiêm tốn.
Hai người nhìn nhau cười rồi cùng rời khỏi đám đông.
Cố Thiến Hề nghe khi hắn nói thì uốn lưỡi chính gốc Quan thoại, liền hỏi:
- Nghe khẩu âm của công tử, tựa hồ không phải người bản địa Dương Châu?
Người nọ vuốt cằm nói:
- Không sai, tại hạ là người phương bắc, đến Dương Châu đã đầy một năm.
Cố Thiến Hề gật đầu, hai người sóng vai mà đi, lại hỏi:
- Công tử tới đây đã một năm, cảm thấy Dương Châu so với phương bắc thế nào?
Người nọ mỉm cười nói:
- Dương Châu phong tình danh mãn thiên hạ, danh sĩ tài nữ vô số. Trước kia ta nghe thì cảm thấy là người thổi phồng, giờ được tận mắt thấy ...
Cố Thiến Hề mỉm cười tiếp lời:
- Sợ rằng cảm giác thất vọng?
Người nọ cười nói:
- Danh sĩ thế nào còn chưa biết, nhưng tài nữ thật sự bất hư truyền.
Cố Thiến Hề cười khúc khích, biết hắn đang nói về nàng, liền nói:
- Công tử nếu ở tại Dương Châu làm người bản địa chúng ta, không lo Dương Châu không có danh sĩ.
Người nọ cười ha hả:
- Ta một nghèo hai trắng, tính là danh sĩ gì?
Cố Thiến Hề mỉm cười nói:
- Công tử nói giỡn rồi.
Khi hai người nói chuyện ngắm đèn chung quanh, Tiểu Hồng không dám tới quấy rầy, chỉ mỉm cười tránh ở xa chờ đợi.
Biển người vãng lai thật là phồn hoa, công tử nọ thấy trên đường không thiếu hội đố đèn, không thiếu người của các học quán tự miếu Dương Châu tới trợ hứng, liền hỏi:
- Cô nương tài hoa rất cao, sao không đi giải câu đố cho vui?
Cố Thiến Hề thản nhiên cười, nói:
- Nếu ta còn đáp không nổi, xin hãy công tử cũng giúp ta.
Công tử nọ lắc đầu, cười khổ nói:
- Sợ phải để cho ta trở về xem thêm một năm thư điển, mới có thể giúp được cô nương.
Cố Thiến Hề cười nói:
- Công tử đáp đúng mười đề mục đố đèn mà chưa ai giải nổi, cần gì quá khiêm tốn như vậy.
Công tử nọ cũng cười:
- Nếu cô nương ra tay, chỉ sợ tại hạ lập tức sẽ bị vượt qua.
Hai người cùng nhau cười to.
Đang đi chợt thấy Bùi Thịnh Thanh vội vã chạy tới. Cố Thiến Hề cau mày nói:
- Lại là hắn! Chúng ta lánh đi một lát.
Vừa quay đầu thì công tử nọ đã đi mất. Cố Thiến Hề vội khởi chân ngọc, dõi mắt nhìn lại nhưng không thấy người nọ.
Trong lòng nàng chợt dâng lên một trận buồn vô cớ. Bùi Thịnh Thanh chạy tới bên người nàng, nói:
- Thiến nhi, người vừa rồi là ai?
Cố Thiến Hề tức giận nói:
- Huynh xem hí kịch xem thế nào?
Bùi Thịnh Thanh liền nói:
- Tốt a! Hôm nay diễn chính là Bát Tiên Quá Hải, Hà tiên cô thật không tầm thường...
Cố Thiến Hề nghe cho có lệ, khóe mắt lại tìm kiếm người nọ khắp nơi. Chẳng qua công tử nọ lại biến mất không thấy.
Cố Thiến Hề trở về trong phủ. Nhị di nương kéo Bùi Thịnh Thanh lại hỏi:
- Các con đi chơi có cao hứng chăng?
Bùi Thịnh Thanh nói:
- Sau khi con đi xem hí kịch, Thiến nhi đã cùng một người ngắm hoa đăng.
Nhị di nương tức giận đến muốn hôn mê, mắng:
- Thịnh Thanh a, con không phải là tiểu hài tử nữa, loại chuyện nam nữ này còn muốn biểu di phải dạy con sao? Bản thân chỉ lo đi chơi, lạnh nhạt với tiểu thư người ta, muốn ta giúp con làm sao?
Hai người lại nhìn Cố Thiến Hề, nàng sớm đã trở về phòng ngủ.
Cố Thiến Hề thay đổi y phục, một tay chống cằm ngơ ngẩn bần thần.
Tiểu Hồng cười ý nhị nói:
- Tiểu thư người sao thế?
Cố Thiến Hề phật ý nói:
- Tiểu Hồng, ngươi cười cái gì?
Tiểu Hồng cười nói:
- Ta thấy tiểu thư như đã mắc bệnh, bất giác phải cười.
Cố Thiến Hề cau mày nói:
- Nha đầu ngươi ngày càng làm càn, thấy ta không thoải mái, không ngờ lại còn rất vui vẻ.
Tiểu Hồng che miệng cười nói:
- Bệnh của tiểu thư lại có điểm kỳ quái.
Cố Thiến Hề có điểm tức giận, nói:
- Kỳ quái cái gì?
Tiểu Hồng cười nói:
- Không có gì. Chỉ là tối nay tiểu thư thấy người nọ thì bộ dáng liền trở nên như vậy, tỳ nữ hầu hạ tiểu thư nhiều năm mà chưa từng thấy tiểu thư thế này.
Cố Thiến Hề thở dài một hơi, trầm lặng nói:
- Người đêm nay, ngươi nói lai lịch thế nào? Chính là công tử nhà ai?
Tiểu Hồng lắc đầu nói:
- Tiểu thư, chỉ sợ người nọ không phải công tử gì cả, chỉ như một một thư sinh bần hàn.
Cố Thiến Hề cả kinh:
- Ngươi. . . Ngươi sao biết?
Tiểu Hồng nói:
- Ta xem y phục trên người đó có vài miếng vá, mặc dù đều ở chỗ kín đáo, chỉ là toàn bộ đã lọt vào trong mắt tỳ nữ.
Cố Thiến Hề sợ run một hồi lâu, mới nói:
- Ta. . . sao ta không thấy?
Tiểu Hồng mỉm cười mà không tiếp lời.
Cố Thiến Hề lại nói:
- Ngươi nói ta còn có thể gặp lại hắn chăng?
Tiểu Hồng thấp giọng nói:
- Tỳ nữ không biết, bất quá tiểu thư là kim chi ngọc diệp, mọi việc phải cẩn thận một chút.
Cố Thiến Hề thở dài, nàng trời sinh tính tình cao ngạo, khó gặp được một bằng hữu có thể chuyện trò như tri giao, không biết sau này có thể gặp lại hay không.
Chú:
(1) Trích trong bài Sinh tra tử - Tác giả: Âu Dương Tu
Năm ngoái đêm nguyên tiêu, Chợ hoa đèn sáng rực
Ngọn liễu mảnh trăng treo, Hoàng hôn người hẹn ước
Năm nay đêm nguyên tiêu, Trăng với đèn như trước
Chẳng gặp người năm qua, Tay áo đầm lệ ướt.
(2) Ở đây có chỗ chơi chữ: "Điểu ác chưởng trung" chỉ "Điểu tại lung trung" trong câu đối:
Điểu tại lung trung, hận quan vũ bất năng trương phi. Nhân xử thế thượng, ứng bát giới canh nhu ngộ không.
Ở vế thứ nhất.
Quan Vũ hận mình như chim trong lồng, không thể "trương phi" tức là bay lên đúng tầm của mình. Nhưng xảo chỗ là Quan Vũ và Trương Phi là huynh đệ nên từ trương phi này rất khó đối lại.
Vì thế, nói đến câu này đa số dân Trung Quốc lại nhớ đến Trương Phi, mặc dù nhân vật chính là Quan Vũ.
Con người khi ứng nhân xử thế cũng vậy, đôi khi như chim trong lồng, muốn hoàn thành cả bát giới rất khó. làm người không nên cưỡng cầu, đến ông Quan Vũ tài thế còn không làm được.
Bát giới là Tám ranh giới bị kiềm chế: (không sát sinh, không trộm cắp, không dâm dục, không nói bậy, không uống rượu, không trang điểm, không nằm ngồi giường quá rộng, ăn chay)
Ở vế thứ hai.
Bát Giới là một nhân vật “rất đời thực” nổi tiếng trong bộ tiểu thuyết Tây Du Ký. Hắn không giống sư đệ Sa Tăng là một người thành thực, cũng không giống như sư huynh Tôn Ngộ Không là một người khôn khéo, lại càng không giống như sư phụ Đường Tăng là một người lòng dạ Bồ Tát.
“ngộ không” ở đây không phải chỉ Tôn Ngộ Không trong tiểu thuyết mà là chỉ bản ý: ngộ, hiểu, thức tỉnh, từ đó thay đổi cách nhìn nhận mới.
Hai vế trên dưới hợp chung một chỗ ý tứ chính là: con chim bị người nhốt ở trong lồng tre, hận mình không thể giống như những con chim thứ khác có thể tận tình giương cánh bay cao , có thể tự do bay lượn ở trên trời. Người nơi trên thế gian này, chẳng những chỉ như đời thực như Trư Bát Giới mà còn nên hiểu được đạo làm người, hiểu được xử sự, biết làm việc, mà còn biết thế nào là sự đồng cảm.
