Cảnh sắc rực rỡ trong nắng vàng óng khắp nơi. Trời xanh mây trắng, nơi ao hồ bờ ruộng chật ních con trẻ chơi đùa bơi lội, đúng là thú vui trong ngày hè chói chang.
Đã thấy tại một tòa nha môn phía xa xa, trên mảnh sân trống trước cửa xếp ngăn nắp một đội ngũ, mấy trăm nam tử mồ hôi nhễ nhại rồng rắn một nhóm, vẻ mặt từng người khẩn trương sợ hãi nhìn phía trước, kinh hồn táng đảm như dê đang đợi làm thịt, tương phản với cảnh tượng nhàn nhã khắp nơi.
Là sự việc gì mà lợi hại như thế, mấy trăm nam nhân lòng đầy sợ hãi vì đâu? Chỉ thấy đằng trước bọn họ có một chiếc bàn, một quan viên với vẻ mặt nghiêm khắc, ánh mắt sắc bén quét tới làm đám người nổi da già.
Thì ra hôm nay đúng là đại sự thiên hạ, đông đảo tú tài xuất sắc tới trường thi, tham gia thi hội Sơn Đông ba năm một lần.
Quan khảo thí nọ mở danh sách nhìn một lát, tiếp theo ngẩng đầu quát hỏi một gã tú sĩ:
- Ngươi chính là Chu Dương?
Một nam nhân có bộ dạng gầy yếu liên tục gật đầu, run giọng nói:
- Tiểu nhân đúng là Chu Dương.
Quan khảo thí nọ hừ một tiếng, hỏi:
- Trong nhà ngươi còn những ai?
Chu Dương hoảng sợ đáp:
- Tiểu nhân là độc đinh, song thân qua tuổi tám mươi, trong nhà còn thêm một nàng dâu.
Quan khảo thí nọ nghiêng mắt nhìn hắn một cái, lạnh lùng thốt:
- Dự thi lần thứ mấy?
Chu Dương lộ vẻ khó xử, cúi đầu nhỏ giọng:
- Lần thứ bảy.
Quan khảo thí nọ mặt không chút thay đổi, nói:
- Chiếu theo quy củ ở trên ban xuống, phàm là thí sinh dự thi ngoài ba lượt, đều phải giao nộp giao ba mươi lượng bạc trắng làm lộ phí. Ngươi đưa ra mau lên, tránh để bổn đại nhân chậm trễ thời gian.
Chu Dương sửng sốt một hồi mới hỏi:
- Điều này. . . Năm trước chưa từng có quy củ như vậy!
Quan khảo thí nọ nhíu mày:
- Ngươi có tiền hay không?
Chu Dương run giọng đáp:
- Tại hạ. . . Không. . . Không... có …
Từ "Có" lại chậm chạp không ra nổi miệng hắn.
Quan khảo thí nọ cúi đầu, chẳng thèm liếc mắt mà nói:
- Người kế tiếp.
Chu Dương khóc lớn:
- Ta chi phí hết tiền vào việc đi đường, thật sự không còn! Đại nhân cho ta vào tràng thi đi!
Quan khảo thí nọ nấc một cái, đề thanh kêu lên:
- Kẻ kế tiếp!
Chu Dương lăn lộn đầy đất, khóc ròng:
- Ngài không thể đuổi ta trở về! Bảo ta làm sao đối mặt với phụ mẫu thê tử?
Đáp lại lời cầu xin là hai gã quan sai xông tới, trái phải xốc nách Chu Dương lôi sang một bên. Chu Dương quỳ xuống đất khóc rống, lệ rơi đầy mặt mà không biết nên đi nơi nào.
Lúc này, một gã nam tử to béo đi tới, nói:
- Đại nhân, ta là Giang Đại Thanh.
Quan khảo thí nọ hừ một tiếng, sẵng giọng:
- Cái gì mà ta với ta, không biết xưng hai chữ tại hạ, còn thi với thố cái gì? Ứng với cử cái gì?
Giang Đại Thanh nghe vậy tức giận nói:
- Ngươi vừa nói cái gì, nói lại một lần nữa coi?
Quan khảo thí nọ xì một tiếng khinh miệt, cười lạnh:
- Ngươi lỗ mãng không hiểu chút lễ nghi mà còn dám ra dự thi, há không chọc cho người ta cười đến rớt răng sao?
Cạch một tiếng vang lên, là Giang Đại Thanh cởi kim bài bên hông ném ra bàn. Quan khảo thí nọ cười lạnh:
- Ngươi muốn làm gì?
Giang Đại Thanh chỉ vào tấm kim bài, nói:
- Ngươi thấy rõ mấy chữ trên đó chưa?
Quan khảo thí nọ cười ha hả:
- Trên này viết gì? Ngày sinh tháng đẻ của ngươi?
Cúi đầu nhìn, thấy trên kim bài viết một chữ “Giang” thật to. Quan khảo thí nọ sợ tới mức hồn bất phụ thể, run giọng lắp bắp:
- Đây... Đây là... Kim bài của Giang thái sư?
Giang Đại Thanh cười lạnh nói:
- Ngươi cho Thái tử Thái sư đương triều Giang Sung Giang đại nhân là ai? Ngài chính là thân thúc thúc của ta!
Quan khảo thí nọ nuốt một ngụm nước miếng, sắc mặt xám ngoét, chỉ nghe Giang Đại Thanh cười lạnh:
- Ngươi chỉ là một quan quèn nho nhỏ, lại dám cáo mượn oai hùm, dám nói ta không xứng dự thi sao? Đứng dậy cho ta!
Quan khảo thí nọ mồm câm như hến, cúi đầu đứng dậy, liền bị Giang Đại Thanh bả cho một chưởng vào mặt. Giang Đại Thanh thân hình to béo, chưởng này đúng là không nhẹ, Quan khảo thí nọ liền bị tát văng ra một bên.
Giang Đại Thanh cười lạnh nói:
- Dạy cho ngươi một bài học.
Tiếp theo hắn liền xông vào.
Mắt thấy Giang Đại Thanh không trả tiền, cũng không bị hỏi số lần dự thi mà tự do tiến vào. Chu Dương khó chịu trong lòng, lập tức nhảy dựng lên, lớn tiếng hỏi:
- Hắn. . . Hắn chưa có đưa ba mươi lượng tiền phí! Có thể nào cho hắn đi vào?
Quan khảo thí nọ đang một bụng ủy khuất, đúng là giận càng thêm giận, nghe Chu Dương hãy còn kêu to, lập tức mắng:
- Ngươi còn dám nói một câu, ta thưởng cho ngươi một bạt tai!
Chu Dương tức giận nói:
- Hắn có thể vào, vì sao ta không thể?
Quan khảo thí nọ xông lên phía trước, quát:
- Không có tiền ngoan ngoãn ở nhà cày ruộng, đi ra thi thố cái gì?
Nói xong liền muốn đánh cho Chu Dương một bạt tai.
Đột nhiên một người bắt lấy bàn tay gã, trầm giọng nói:
- Không có tiền thì không cho vào thi? Lý lẽ ở đâu vậy?
Quan khảo thí quay đầu, chỉ thấy một người hai mắt sáng ngời có thần đang nhìn mình. Thấy người này quen mặt, quan khảo thí cũng không dám lỗ mãng như trước, liền hỏi:
- Các hạ là ai?
Người nọ buông bàn tay của gã, đáp:
- Tại hạ là Lư Vân.
Quan khảo thí trở về chiếc bàn cẩn thận tra xét một phen, đọc:
- Ừm. Lư Vân xuất thân tú tài, ba năm trước trúng cử một lần, có đúng hay không?
Lư Vân hừ một tiếng, nói:
- Ngươi muốn bao nhiêu tiền? Nói đi!
Quan khảo thí nọ thấy hắn nói chuyện sảng khoái, liền cười nói:
- Ngươi thi qua một lần, chỉ cần mười lượng bạc trắng.
Lư Vân lấy ra đĩnh kim nguyên bảo được Liễu Ngang Thiên khao thưởng ngày đó ném sang. Quan khảo thí vui mừng tiếp nhận. Mắt thấy đĩnh vàng chừng mười lượng, gã không nhịn được cười nói:
- Lư quan nhân, ta muốn chỉ là bạc, không cần đến vàng! Không phải ngài muốn đút lót sao?
Sắc mặt Lư Vân trầm xuống, duỗi tay chỉ về Chu Dương, nói:
- Ai muốn đút lót? Vị huynh đài này không trả nổi tiền phí, ta ra tiền thay hắn!
Quan khảo thí nọ sửng sốt:
- Ba mươi lượng bạc cho gã mạt hạng này? Đây không khác gì lấy thịt ném chó sao?
Lư Vân lạnh lùng thốt:
- Ngươi đừng nhiều lời, tiền là của ta, ta cao hứng muốn dùng thế nào là việc của ta.
Chu Dương đang khóc đến chết đi sống lại, giờ phút này nghe hai người đối đáp thì ngỡ như gặp được Bồ Tát sống. Hắn ôm lấy chân Lư Vân, đương trường khóc ròng:
- Đa tạ đại gia! Đa tạ đại gia!
Lư Vân nâng hắn dậy, hòa nhã nói:
- Mọi người tương trợ khi hoạn nạn, huynh đài không cần nói câu đa tạ! Hãy thi cử cho tốt, đừng cô phụ kỳ vọng của đấng song thân.
Chu Dương bò lên, lớn tiếng kêu lên:
- Ân nghĩa không lời tả xiết!
Nói xong tóm tay quan khảo thí nọ, cao giọng quát:
- Nến cùng giấy mực đâu? Cầm tới cho ta!
Quan khảo thí nọ hừ một tiếng, cười lạnh nói:
- Tên cùng đinh chết dẫm! Ngươi gặp quý nhân rồi đó.
Nói xong đưa lên bút mực nến giấy ra, còn dặn:
- Bài thi của ngươi trên viết tam đại tính danh tổ tiên, mép trái viết quê quán năm giáp, văn thư còn phải tránh phạm húy ngự danh miếu hiệu, nhớ rõ chưa?
Chu Dương chạy vội vào, không quay đầu nói:
- Ta thi đã bảy lần! Còn rõ quy củ hơn ngươi gấp mười lần!
Quan khảo thí nọ thấy Chu Dương đi vào, liền quay đầu cười với Lư Vân:
- Bồ Tát sống, giờ đến ngài vào đi!
Nói xong đưa tới đầy đủ vật dụng, bộ dạng có vẻ khách khí.
Lư Vân duỗi tay tiếp nhận, trong tâm thấy bình tĩnh như thường. Hắn nhẹ nhàng thở dài, nhìn vùng trời quang đãng thầm nghĩ: “Lần này nếu không trúng, liền trở về gia hương dạy học!”
Ánh mặt trời chiếu vào khuôn mặt anh tuấn của hắn, lúc này không còn thấy vẻ khẩn trương chờ mong, chỉ là sắc thái bình thản như sớm khám phá hồng trần, hiểu rõ huyền ảo cuộc đời, cởi bỏ bi hoan thế gian.
