Ấn bản này đến tay bạn đọc sau khi ba tôi, Giáo sư Hoàng Tụy, đã mãi mãi ra đi ngày 14 tháng 7 năm 2019.
Là người thiết tha yêu nước, ông đã cống hiên toàn bộ cuộc đời mình không chỉ cho sự nghiệp nghiên cứu khoa học, mà còn cho nhiều lĩnh vực có tầm quan trọng quyết định vì tương lai tốt đẹp của dân tộc. Có lẽ ông là một trong những người lao động giản dị, cần cù, tận tụy nhất. Cả cuộc đời ông là những tháng năm liên tục đến gần tận ngày cuối cùng, từ sáng sớm tới tối khuya cặm cụi trên bàn nhỏ, suy nghĩ, đọc, viết, rồi gõ máy chữ thời xưa hay gõ máy tính sau này.
Là cha đẻ của lý thuyết tối ưu toàn cục, dù đã có cuốn sách cùng R. Horst được coi là cuốn kinh thánh về lĩnh vực tối ưu toàn cục, về cuối đời ông đã làm việc cật lực ít nhất bốn năm liền để tiếp tục hoàn thiện và tái bản cuốn sách Convex Analysis and Global Optimization (Giải tích lồi và tối ưu toàn cục) năm 2017 khi ông đã 90 tuổi, đưa ra cách nhìn tươi tắn và thời sự về lĩnh vực này. Bài báo nghiên cứu khoa học cuối cùng của ông được in ở tạp chí quốc tế năm 2018, khi ông đã ngoài 91 tuổi.
Cuốn sách này tập hợp một số bài viết của ông trong 20 năm gần đây về nhiều vấn đề đại sự với ước vọng thống thiết được thấy dân tộc để lại miên trường phía sau mà đồng hành cùng thế giới. Đó là vấn đề tái cấu trúc hệ thống để phát huy trí tuệ toàn dân xây dựng đất nước. Đó là chấn hưng giáo dục như một chìa khóa cho sự phát triển xã hội, thích ứng với môi trường xung quanh. Đó là tư duy quản lý và xây dựng nền khoa học theo đúng chuẩn mực quốc tế. Tất cả các vấn đề đều được tiếp cận một cách khoa học và hệ thống bởi trước hết là một nhà khoa học, ông tin chắc rằng đó là phương pháp giúp hiểu đúng và tận gốc những nan đề đang thách thức chúng ta và giải quyết chúng hiệu quả nhất.
Và về tất cả những vấn đề đó, ý kiến của ông luôn chặt chẽ, cẩn trọng, với thái độ hết sức thẳng thắn, cương trực, đầy trách nhiệm.
Cuốn sách còn thể hiện phần nào cách nhìn nhận sâu sắc của ông về tính uyển chuyển không ngừng của thế giới xung quanh chúng ta ngày nay. Nhưng hơn tất cả, điều mong muốn của ông với bạn đọc là quan tâm và suy nghĩ tiếp sau về những vấn đề ông nêu ra với tinh thần phản biện và tư duy tích cực của người dân muốn cống hiên cho dân tộc. Với văn hóa trong sáng đó ta có thể tự tin suy nghĩ và làm được rất nhiều điều có ích. Ông hy vọng cuốn sách này kích thích sự đổi mới của đất nước.
Trong bốn người con ông, tôi là người được đi theo bước chân ông vào con đường khoa học. Được tham gia đưa những tư tưởng của ông đến bạn đọc là vinh dự của cuộc đời tôi.
- GS HOÀNG DƯƠNG TUẤN