“Hợp mà không kết, dương thân mà âm sơ, sự chẳng thành.”

Có những việc tưởng chừng vô cùng thuận lợi, thực ra hết sức khó khăn. Phải đi sâu vào cuộc sống, nghiên cứu điều tra, nắm chắc thực tế, mới không phạm sai lầm chủ quan, đã hại cho mình, còn hại cả cho người.

40. Một cây thành rừng

“Đơn thương độc mã vẫn có thể ra vào tùy ý, chẳng ai ngăn nổi.”

Đông người chưa nhất định giành phần thắng. Một bàn tay cũng có thể tạo nên tiếng vỗ. Chỉ cần chân lý thuộc về ta, thì ta vẫn thành vô địch trong thiên hạ.

41. Kế sách lâu dài

“Người thông minh nhìn cái rất xa mà kiểm nghiệm.”

Người khôn ngoan phải nhìn xa trông rộng, sẽ không tham mối lợi nhỏ mà để mất cái lợi lớn. Không tham cái lợi trước mắt mà quên kế sách lâu dài. Người có đảm lược thật sự thì biết tính toán sâu xa chu đáo, không chỉ thấy cái trước mắt, không chấp nê tập quán thông thường.

“Khi vua tôi Hán Vương (Lưu Bang) vào hẳn trong đất Thục (Hán Trung) Trương Lương đến nói với Hán vương:

- Tôi tiễn chân đại vương đến đây rồi xin cho phép tôi được trở về cố quốc.

Hán Vương kinh ngạc nói:

- Từ khi ta gặp được tiên sinh, đã bao lần gian nguy khổ cực nhờ tiên sinh giúp đỡ, mới mong được toàn mạng, nay tiên sinh bỗng nhiên bỏ ta trong lúc sự nghiệp chưa thành, ta biết nương cậy vào ai?

Trương Lương nói:

- Trước đây vì phải luôn luôn tranh đấu, trước gian nguy nên tôi không dám rời đại vương nửa bước. Nay đại vương vào Hán Trung đâu còn gì nguy hiểm nữa? Giữ tôi bên cạnh, đại vương chẳng ích gì! Tôi xin từ giã đại vương trở về thăm cố chúa, nhân tiện tính giúp cho đại vương ba việc, xin đại vương cứ an tâm.

Hán Vương hỏi:

- Ba việc ấy là ba việc gì, xin tiên sinh chỉ giáo.

Trương Lương nói:

- Một là về du thuyết Bá Vương, xui Bá Vương thiên đô sang Bành Thành, dành Hàm Dương cho đại vương sau này trở về lên ngôi thiên tử. Hai là đi du thuyết chư hầu bở Sở phò Hán, và tìm cách làm cho Bá Vương không để ý đến lực lượng của đại vương nữa. Ba là tìm cho đại vương một người đại nguyên soái, đủ tài hưng Lưu. Làm xong ba việc ấy tôi sẽ trở về Hàm Dương, chờ đón đại vương. Nay chỉ khuyên đại vương một điều là cố gắng nhẫn nhục, vì Hán Trung chỉ là nơi ở tạm, không quá ba năm đại vương sẽ vào Trung Nguyên làm chủ thiên hạ.

Hán Vương nói:

- Nếu thực được như lời tiên sinh thì Bang này dẫu khổ nhục đến đâu quyết chẳng dám sờn lòng.