Gần tới Tết Dương Lịch, khắp nơi ở Đại Nguyên có thể thấy dòng chữ "Happy New Year", nhà hàng, cửa hiệu, thậm chí các tòa nhà đều trang trí rực rỡ để ăn mừng ngày lễ tới từ phương Tây, đối với thương gia mà nói đây có lẽ vẻn vẹn là một cái cớ treo biển giảm giá móc túi khách hàng, đối với người trẻ tuổi tặng nhau quà Giáng Sinh, ngâm nga khúc ca vui tươi rộn ràng có thể mang tới cảm giác được kết nối với thế giới.
Quá trình đô thị hóa thành phố quá nhanh để lại rất nhiều tiếc nuối, tiếc nuối nhất là sự giằng co giữa truyền thống và hiện đại, giằng co sinh phân hóa, phân hóa gây phai nhạt, rồi phai nhạt tới mất đi cả cá tính của mình.
Lái xe từ đường vành đai hướng về bốn khu của Đại Nguyên có thể thấy được sự phân hóa này, đặc biệt bên tuyến đường sắt quanh năm vận tải than, nơi đây bao phủ màu đen bẩn thỉu, nhà thấp, tường đen, đường phủ bụi than mơ hồ cấu thành một cảnh quan khác, được người ta gọi là nơi kết hợp giữa thành phố và nông thôn. Cư trú ở đây là lượng lớn người lao động ngoại lai, dân di cư từ nông thôn và những người không có hộ khẩu được đồn công an liệt vào danh sách "ba không".
Đi trên con đường xám xịt ấy có chiếc xe van đen sơn bong tróc đi tới, lái xe cũng là chàng trai đen xì xì, dừng lại ở đầu đường, ba người đi xuống, hai người vóc dáng bình thường, một lại cao lớn khác thường, nhìn hoàn cảnh xung quanh với ánh mắt ngạc nhiên, người thấp hỏi người cao.
“Sỏa Trụ, anh lớn lên ở đây à?”
“Ừ, đúng.” Sỏa Trụ gật đầu, hít một hơi, nước dãi lúc nào cũng có thể chảy ra nên động tác này thành thói quen rồi, tỏ ra ngạc nhiên hơn hai người đồng hành: “Sao?”
“Bẩn bỏ mẹ.” Người nói là Hắc Đản, mặc trang phục bảo an, trông đã phần nào gột rửa được cái vẻ nhà quê ở Ô Long, rõ ràng là không quá hài lòng với nơi này, hoài niệm: “Ô Long của bọn này mới là tuyệt, ra cửa một cái là non xanh nước biếc, ở sông vốc nước chỗ nào cũng uống được, ở thôn làm việc mệt ở đâu lăn ra ngủ ở đó, đâu như trong thành phố, ài ... Còn cái nơi bẩn thỉu này nữa, không giống chỗ người sống.”
“Thế này không tệ rồi.” Sỏa Trụ là người gốc Đại Nguyên, tỏ ra khó chịu bênh vực quê hương: “Cách nơi này không xa có mỏ than, mấy năm trước chưa có nước, nam nhân sống trên con đường này toàn bụi than, đen xì xì, nam nhân đen thì làm nữ nhân cũng đen, một người đen thành hai người đen, đồn cảnh sát gọi là hộ da đen.”
Hắc Đản và Thán Chủy nghe Sỏa Trụ giải thích như thế đều cười lớn, đi vài bước qua một cái nhà cấp bốn lụp xụp, Sỏa Trụ gõ cửa hỏi đường: “Chị gái, nơi đây chỗ nào bán bánh vừng không?”
“Nhiều lắm, tìm ai?”
“Tìm hết.”
“Kia, nhà thứ bảy, tên què ... Sau cái cửa sắt kia kìa, đều có ... Còn cả cách cầu đường sắt không xa, người Thiểm Tây, cả đôi ...” Trong nhà đi ra là cô gái bế con, khẩu âm bản địa, nghe như loa vỡ chỉ bốn năm nơi liền một lúc.
Đại Nguyên rộng lớn như thế, nhà dựa vào chút nghề vặt kiếm tiền nhiều lắm, không ở được trong thành phố đắt đỏ, chạy ra nơi ngoại ô ven đường sắt thế này an gia.
Ở đây còn tí tình người chứ, ở thành phố nhà cao cửa rộng, gõ cửa hỏi đường thế này người ta cho một câu "không biết" rồi đóng sầm cửa lại là may, nói gì chuyện chỉ đường cẩn thận như thế.
Ba người cám ơn theo đường được chỉ mà tìm.
Nhà đầu chỉ có một bà già mặc áo bông dày và đứa bé, hỏi chẳng biết gì, chắc là người vùng ngoài, thấy họ ăn mặc bảnh bao liền đề phòng. Chẳng hỏi được cái gì, Sỏa Trụ càu nhàu: “Ê bọn mày nói xem, cái đầu anh Đường có phải bị lừa đá rồi không? Muốn ăn bánh vừng nơi nào chẳng có, còn muốn anh em chúng ta tìm hai vợ chồng làm bánh mười bốn năm trước ... Tìm cả tháng rồi, trăm nhà rồi mà chưa hài lòng, rảnh đau trứng rồi à?”
“Sỏa Trụ, anh mà nói xấu anh Đường nữa, cẩn thận bọn này về mách để anh ấy trừ tiền công. Ha ha ha .” Thán Chủy trêu.
“Mày dám à!? ... Chỗ này không có tao dẫn đường, bọn mày đừng hòng tìm được ... Nếu không phải anh Đường hứa tìm vợ cho tao, tao không thèm làm chuyện này.” Sỏa Trụ nói oang oang, lần này được trọng dụng, nói có gang có thép rồi, ngầu lắm.
Hắc Đản cười ha hả: “Sỏa Trụ, tìm vợ cho anh thì anh có biết dùng không? Hay là tối nay tới Thịnh Đường thực tập, bọn này quan chiến chỉ chiêu cho.”
“Tao chơi mày cũng được, không tin bọn mày cởi quần ra thử xem.” Sỏa Trụ khinh bỉ.
Hắc Đản và Thán Chủy cười khả ố vô cùng, đi cùng Sỏa Trụ chẳng bao giờ thấy buồn tẻ. Kỳ thực Sỏa Trù có vài phần phổi bò, nói thật ra cũng chẳng ngốc lắm, ít nhất khả năng tìm đường tốt hơn so với người thường, ở ngõ nhỏ Đại Nguyên, đặc biệt là khu thành phố, không có hắn dẫn đường thì đi 5 phút là lạc.
Ngõ không đủ rộng để xe hơi ra vào, một bên đường còn là cống nước đen ngòm lộ thiên, rác rến trôi nổi bập bềnh, may là mùa đông, nếu không e là không thở nổi.
Nhà thứ hai, cửa sắt đã rỉ quá nửa, Sỏa Trụ đấm cửa như cướp tới nhà, lát sau có người trung niên trên 40 hé khe cửa ra hỏi: “Tìm ai?”
“Tìm người bán bánh vừng.” Hắc Đản có chút uể oải đáp qua loa, không biết nói câu này mấy trăm lần rồi, thi thoảng có người hỏi gì đó còn buột miệng nói câu này.
“Không làm nghề đấy nữa rồi.”
“Chúng tôi tìm người trước kia từng làm nghề này, năm 1996, đường Tiểu Tây, hai vợ chồng bán bánh vừng.”
“Nếu là vị đó thì chúc mừng, phát tài rồi.”
Hắc Đản với Thán Chủy mỗi người một câu làm người trung niên đáp không kịp, cơ mà nhìn ba người này ăn mặc đàng hoàng, sạch sẽ nhưng cái mặt bất thiện, chối từ: “Tôi từng bán bánh vừng ở đường Tiểu Tây, nhưng vợ chồng tôi đổi sang nghề bán sữa đậu quẩy rán rồi.”
“Thế tức là năm 1996 từng bán ở đó chứ gì?”
Người kia trông có vẻ đang suy nghĩ xem có nên trả lời hay không, dù sao từng làm hiệp cảnh, công tác hỗ trợ điều tra làm cũng nhiều rồi, Thán Chủy kéo Sỏa Trụ mặt mày bặp trợn lại, đi tới dùng giọng ôn hòa hơn: “Chúng tôi tìm hai vợ chồng đó, cha tôi thường xuyên mua bánh vừng ở chỗ hai vợ chồng kia, ông ấy muốn ăn cái hương vị cũ đó, cha tôi cứ hay than phiền, giờ ở Đại Nguyên chẳng còn ai làm bánh ngon như vậy nữa.”
Người trung niên từ ngạc nhiên chuyển sang có chút vui mừng, dài giọng đắc ý, sau đó niềm nở mời: “Đúng thế, bánh vừng Thái Sơn chính tông, bọn bán bánh ở Đại Nguyên bây giờ chưa đủ tư cách đốt bếp cho tôi ... Ha ha ha, không ngờ bao nhiêu năm thế mà vẫn còn nhớ bánh tôi làm. Vào đi, vào đi, các cậu vào cả đi.”
Xem ra Bá Nha gặp được Chung Tử Kỳ rồi, người bán bánh nghe nói còn có người nhớ tới tài nghệ của mình vui lắm, vào nhà một cái bê ra cả một chậu bánh, bên trong toàn là bánh nướng tròn tròn, đặt rầm lên bàn, cách đãi khách này mang đầy sự hào sảng của người Sơn Đông. Sỏa Trụ nhìn thấy cái ăn quên mất luôn mục đích chuyến đi, cầm ngây một cái ngoạm miếng lớn, ăn đầy mồm còn "ư ư" giơ ngón cái lên khen làm người bán bánh càng cười vui vẻ.
Căn nhà một tầng, đồ đạc xơ xài, nhưng chủ nhà nhiệt tình.
