Dù là huyện hay ở tỉnh, dù thi sơ trung, cao trung, đại học hay công chức, cảnh sát, dù ở đâu kỳ thi vẫn diễn ra trong không khí ngột ngạt.
Buổi sáng ngày đầu tiên Giản Phàm thi (Trắc nghiệm khuynh hướng năng lực hành chính) và (Tri thức công an cơ sở), vẫn như thế, học thì học qua cả rồi, biết cả đấy, cứ vào phòng thi là đầu óc ù đặc, có cố thì thứ không biết vẫn hoàn không biết.
Trong cái không khí mà bên ngoài trời sụt sùi như muốn mưa, thời tiết mùa này là khó chịu nhất, oi nóng làm người ta bức bối, bên trong thì toàn là cảnh sát mặt khó đăm đăm đứng gác, áp lực hơn cả thi đại học, ngay cả suy nghĩ gian lận cũng chẳng dám. May mà là đề không chênh so với ôn luyện lắm.
Buổi chiều thi (Thân luận), (Trắc nghiệm tố chất tâm lý), đưa ra những câu hỏi như đùa, như trắc nghiệp nói dối, ai đời lại có câu hỏi
Ngu xuẩn kiểu.
“Bạn có dám mạo hiểm không?”
Có cả đống câu hỏi ngu xi như vậy, rồi thích hòa hợp với đồng nghiệp hay là thích chỉ huy người khác? Gặp phải nguy hiểm phản ứng đầu tiên là gì? Khiến Giản Phàm trả lời xong cảm thấy mình sắp thành thằng ngốc luôn rồi.
Thân luận thì liệt kê một sự kiện thực tế, nói là đầu năm một cảnh sát bắt cướp bị đâm một nhát trí mạng, bắt viết một thông báo về sự tiên tích và học tập cảnh sát kia. Bình thường ba hoa khoác lác hay lắm, đến khi đặt bút viết thì Giản Phàm gặp khó, gãi đầu gãi tai viết được mấy trăm chữ, đến khi sắp giao bài phát hiện sao mình lại viết giống lời chỉ đạo viên Đài Thủy Tiên như thế ...
Dù sao cũng nộp bài là thở phào rồi.
Về tới nhà khách, ăn uống qua loa chẳng có vị gì, tiếp tục chuẩn bị cho kỳ thi phỏng vấn hôm sau.
Vốn bình thường phải thông qua thi viết và phỏng vấn, có điều toàn tỉnh đưa ra chính sách mới, hiệp cảnh và nhân viên trị an phục vụ hơn một năm, có bằng đại học trở lên, cho phép trực tiếp phỏng vấn, điều này đoán chừng là để cổ vũ các đồng chí cơ sở, hoặc là để mở lối sau cho con cháu nổi bộ công an, ai mà biết, trên có chính sách, dưới có đối sách mà.
Sáng hôm sau lại tới trường cảnh sát tỉnh đợi, tới nơi sự thoái chí lại tăng thêm vài phần.
Trường cảnh sát vốn là một cái trường trung cấp tồi tàn, trong cái sân xi măng sập xệ lồi lõm không biết bao lâu chưa sửa, có lẽ thường ngày là chỗ trẻ con lẻn vào chơi đùa đá bóng, ngày hôm nay vô cùng náo nhiệt. Xe cảnh sát, xe tư đỗ tới bảy tám chục cái, có những người mặc cảnh phục dẫn con trai hoặc con gái đi thẳng vào phòng tham gia phỏng vấn. Lại nhìn một đám thanh niên cổ đeo MP4, tai nhét tai nghe, vừa đi vừa lắc lư như phê thuốc, đúng là hổ phụ sinh khuyển tử.
Giản Phàm ngồi xuống bên bồn hoa bất mãn, con mẹ nó, toàn là con cháu công an không thì con ông cháu cha, mình hi vọng đếch gì nữa.
Đợi từ sáng tới trưa, đợi từ trưa tới chiều tới khi bốn phía chỉ còn mỗi mình ngớ ngẩn ngồi đó, mới tới lượt mình, giám khảo gọi tên Giản Phàm thì lửa bốc lên trong lòng, nhạt nhẽo đáp một câu đi vào.
Bên trong cứ như tam đường hội thẩm, phòng học kiểu bậc thang, trên bục giảng có bốn vị, đều mặc cảnh phục, sao lấp lánh, ba nam một nữ, ngồi bên chắc là ghi chép. Người đó càng khiến Giản Phàm bất ngờ, chính là cô cảnh sát xinh đẹp, Sử Tĩnh Viện, từ sau lần gặp mặt ở quán cơm chỉ thoáng thấy ở hội nghị trao thưởng, chưa gặp lại.
Trong lòng ngạc nhiên, vẫn thành thật đứng trước bục giảng đợi được hỏi.
“Đồng chí Giản Phàm, căn cứ vào quy định tương quan lần chiêu sinh lần này, chúng tôi tiến hành phỏng vấn đồng chí, trước tiên giới thiệu, tôi là Lộ Quân Minh ban nhân sự sở công an tỉnh Sơn Bắc, đây là đồng chí Lương Bạc Dương, Trần Hải Quân, Trương Lộ Thiến và thư ký Sử Tĩnh Viện, nếu cậu có dị nghị với thành viên nào, muốn ai tránh đi, có thể đề xuất.” Vị ngồi chính giữa tên Lộ Quân Minh giới thiệu một phen.
“Không có.”
Đây chỉ là trình tự thôi, Giản Phàm vừa nói vừa quan sát người họ Lộ, thái độ quan cách, thân thể beo béo, chính là loại tiêu hóa không ít của cải xương máu của dân. Vị bên trái họ Lương, hơn bốn mươi, đeo kính, khá nho nhã. Vị bên phải họ Trần, xương gò má cao, tướng mặt nói đây là vị đoản mệnh, loại này chắc điêu ngoa lắm. Vị cuối cùng là nữ nhân trung niên, cảnh phục làm khuôn mặt có phần nghiêm nghị trung tính, sắc mặt khó coi, có biểu hiện tổng hợp của thời mãn kinh, nhìn mụn ở mặt là biết nội tiết mất cân bằng.
Chẳng biết có phải vì là trong lòng đang tức giận hay vì vốn không thiện cảm, mấy vị giảm khảo đều bị Giản Phàm kết luận chẳng hay ho gì.
“Chú ý, không nhìn ngang ngó dọc.” Giám khảo Lộ hắng giọng, có vài phần khó chịu bực bắt đầu: “Đồng chí Giản Phàm, trả lời câu hỏi đầu tiên: Cùng đồng nghiệp đơn vị cùng hoàn thành một công tác, vì phối hợp không ăn ý làm công tác không hợp cách, nhưng trách nhiệm là của hắn, mà có người lại nói với cậu, cha hắn là lãnh đạo, cậu làm thế nào?”
Trong tay ông ta cầm một tập tài liệu ghi
"Khảo sát năng lực phối hợp và tính nguyên
tắc", là một đề thuận tay rút ra, rất đơn giản.
Không ngờ Giản Phàm nghe xong lại ngập ngừng: “Đề mục này, hình như ...”
“Có vấn đề à?” Giám khảo Lộ ngạc nhiên xem lại đề, không hề sai.
Giản Phàm hít một hơi đáp: “Vấn đề này hình như không có khả năng xảy ra.”
Bốn giám khảo nhìn nhau, cứ như gặp người ngoài hành tinh, đây là câu trả lời ngoài dự liệu nhất mà bọn họ từng gặp, giám khảo Lô cũng phải trầm ngâm một lúc mới cười nói: “Nói ra lý do của cậu đi.”
“Con trai của lãnh đạo, sao có thể cùng công tác với tôi, cho dù là có cùng công tác, chắn chắn tôi sẽ phối hợp ăn ý.” Giản Phàm căn cứ vào kiến thức và thực tế mình biết để trả lời.
“Giản Phàm, chú ý, đây là giả thiết, cậu không nghe rõ câu hỏi sao? Cậu phối hợp ăn ý, nhưng người ta không phối hợp thì cậu làm sao?” Giám khảo Lương truy hỏi, kỳ thực đây là câu hỏi đơn giản, kiểm tra tính nguyên tắc của cá nhân.
Nếu không phải đối đáp với mẹ, hình như Giản Phàm chưa thực sự sợ ai hết, kể cả là Hương Hương, y nhường nhịn chứ không hề sợ: “Về lý luận, tôi sẽ rút kinh nghiệm lần công tác này, trong quá trình làm việc sẽ cùng đồng nghiệp tích cực giao thiệp, trao đổi, tránh sai lầm tương tự xuất hiện. Còn trong thực tiễn, tôi nhường hắn, nhường không được thì tôi tránh, tránh không được thì tôi nghe hắn.”
Bốn vị giám khảo tròn mắt, đều không biết có nên cười hay không, cho rằng thí sinh này vì quá căng thẳng hay do nguyên nhân khác, coi vấn đề đơn giản này thành hiện thực, loại câu hỏi này chỉ cần tùy tiện trả lời là kiên trì nguyên tắc, phân rõ trách nhiệm là được, không biết vì sao gặp phải thí sinh cực phẩm này, mấy người họ vốn mệt mỏi vì đợt phỏng vấn dài nhàm chán, bỗng nhiên tỉnh táo không ít.
Cuộc phóng vấn này có khi sẽ hay đấy.
“Tiếp tục đi.” Giám khảo Lộ mỉm cười, ném gánh nặng cho người khác, hai tay đan vào nhau hứng thú nhìn Giản Phàm.
Tiếp theo là vị đeo kính, giọng đều đều: “Đồng chí Giản Phàm, ngoài xã hội có nữ sinh viên nói ‘kiếm được việc tốt không bằng kiếm được chồng tốt’, nguyên nhân là do vấn đề xin việc khó khăn gây ra. Đồng chí có cái nhìn thế nào về suy nghĩ này?”
Giản Phàm thở dài lắc đầu: “Đây là lối suy nghĩ hơi lệch lạc.”
“Đúng, tôi cũng biết là lệch lạc, nhưng hãy nói cái nhìn của đồng chí.” Giám khảo Lộ cười, vấn đề này cũng rất đơn giản, chỉ cần trả lời quan điểm nam nữ bình đẳng, cần có tâm thái tích cực, nâng cao kỹ năng của mình là được, dù sao người cuối cùng rồi, xong là có thể nghỉ. Cùng là người trong hệ thống, không ai muốn làm khó ai.
Vậy mà Giản Phàm ngửa mặt suy nghĩ rất lâu mới đáp: “Tôi thấy nữ sinh viên áp lực việc làm không quá lớn, nam sinh viên mới là lớn, họ hay dở gì còn có thể tìm chồng, không thì làm tình nhân, vợ bé. Nhưng nam thì không thể, có người để cưới, cũng chẳng lấy về nổi.”
“Phì!” Người cười thành tiếng là Sử Tĩnh Viện, sau đó lúng túng che miệng.
Bốn giám khảo đều bật cười, vị đeo kính nhấc kính lên nhìn lại Giản Phàm, sau đó xua tay nhường người khác.
