Vào đời nhà Lê, ở tỉnh Sơn Tây có hai anh em nhà kia rất nghèo. Cả hai anh em chỉ chuyên nghề hái rau đốn củi đổi gạo sống qua ngày. Họ rất nhân từ phúc hậu, thường hay bố thí chén cơm, chén gạo cho kẻ già yếu tật nguyền.
Trong nhà họ có nuôi con chó cái, lần đó đẻ ra một con chó trắng chỉ có ba chân. Làng xóm cho là quái vật hiện lên quấy phá, bảo giết đi, hai anh em chẳng những không giết mà còn nuôi dưỡng con chó đến ngày khôn lớn.
Một hôm đang ngồi ăn cơm, họ chợt thấy có một lão ăn mày chống gậy vào cửa xin cơm. Cả hai đều nhường cơm cho ông lão ăn no. Ăn xong, ông lão ăn mày nói:
- Tiếng đồn quả thật không sai, hai anh em một nhà đều là người nhân đức, đáng được thưởng. Ta nay không phải là kẻ ăn mày nghèo khó mà là thần giữ kho vàng Sơn Tây, lúc nãy muốn thử lòng các ngươi, nay ta đã biết rồi. Ta muốn ban cho các ngươi kho vàng.
Ông lão ăn mày, tức Thần giữ cửa kho vàng, tiếp rằng:
- Ngày xưa có một vị quan Tàu tức là Mã Kỳ, có chôn giấu tại khu vườn thuộc huyện Lập Thạch tỉnh Sơn Tây một kho vàng. Đã hơn một trăm năm rồi chẳng hề thấy người của Mã Kỳ trở lại, nhân thấy các ngươi nghèo khó mà có lòng nhân đức nên ta định đem kho vàng tặng cho các ngươi. Nhưng các ngươi phải đợi đủ trăm ngày và phải có một con chó trắng (tức chó cò) ba chân đem trước cửa kho tàng (tức là tòa miếu cổ ở khu vườn), bắt nó sủa lên ba tiếng, tự nhiên cửa kho tàng bên trong một cái bệ đá sẽ mở ra. Thôi, các ngươi hãy cố nhớ lời, ta xin kiếu.
Nói rói, Thần giữ của biến đi. Hai anh em đợi đúng một trăm ngày, dắt con chó cò đến miếu hoang, tới bên cái bệ đá, bắt chó sủa lên ba tiếng, tức thì một cánh cửa đặt ngầm trong cái bệ đá mở toang, nhìn vào trong thì thấy một dãy chum vại nằm kề liền nhau. Hai anh em bước vào mở nắp chum vại ra xem thấy toàn vàng và ba vạn cân bạc.
Từ đó, hai anh em trở nên giàu có. Gặp lúc Mạc Đăng Dung chiếm ngôi nhà Lê, hai anh em nhờ người cận thần tiến dẫn, đem biếu Mạc Đăng Dung một trăm cân vàng, một trăm cân bạc. Vua Mạc cho thâu nhận rồi phong cho hai anh em tước Quận công.
Cách ba năm sau, có năm, sáu người Tàu dắt một con chó trắng đến ngay tòa miếu chôn cửa, mở cửa kho vàng. Thấy kho vàng trống trơn, họ kêu khóc thảm thiết. Hai anh em Quận công sai người đến hỏi, họ đáp rằng:
- Chúng tôi là con cháu của Mã Kỳ ở bên Trung Quốc, trăm năm trước tổ phụ của chúng tôi có để lại Sơn Tây một kho châu báu, hiện còn gia phả để lại đàng hoàng, nhưng chúng tôi đến đây rồi, thì kho tàng không biết ai đã lấy mất rồi, vì vậy chúng tôi buồn khổ mà khóc.
Hai anh em Quận công nói rằng:
- Nhờ thần nhân chỉ bảo, nên anh em chúng tôi đã lấy được kho vàng.
Mấy người Tàu liền hỏi:
- Làm sao các ngươi lấy được kho vàng, vì muốn mở cửa kho vàng phải có con chó cò ba chân mới mở được.
Anh em Quận công bảo rằng:
- Nhà chúng ta có sẵn.
Rồi anh em thuật cho họ nghe, chuyện con chó cái nhà mình đẻ ra con chó trắng mà mọi người cho là quái vật.
Họ nói:
- Thế thì Trời đã dành cho các ngài đó, chớ giống chó có ba chân thì chỉ quận Sầm Châu tỉnh Quảng Đông bên Tàu mới có mà thôi. Bây giờ của các ngài đã lấy rồi, chúng tôi còn giữ lấy con chó này làm gì nữa, vậy xin tặng luôn các ngài đó.
Hai anh em Quận công thương tình, cho họ ba chục cân vàng và một trăm cân bạc để làm lộ phí trở về Tàu.