Ông Nguyễn Cốc người ở làng Thanh Mễ, ăn ở với cha mẹ rất chí hiếu, chỉ hiềm cha mẹ ông không được hiền lương nhân đức, trong làng đều cho rằng “cha mẹ rắn mà đẻ con Phật” để chỉ cảnh cha mẹ ông và ông.
Ông Nguyễn Cốc có người ông nội lúc bấy giờ đã 90 tuổi, già cả lụm cụm, mỗi khi ăn cơm thì run rẩy, làm đổ cả canh cơm đầy bàn, người cha của ông liền đem một cái muỗng dừa để cho ông nội của ông ăn cơm chứ không cho cầm bát, mỗi bữa cơm lại bắt ông nội của ông ngồi riêng rẽ ở dưới đất mà ăn chớ không được ăn chung mâm. Thấy thế, ông Nguyễn Cốc liền đóng một cái máng cho heo ăn. Người cha trông thấy liền hỏi ông rằng:
- Con đóng cái máng cho heo ăn để làm gì, con định nuôi heo chăng?
Ông Nguyễn Cốc lắc đầu:
- Con đóng cái máng này cốt để dành khi nào cha già rồi, con sẽ để cho cha ăn cơm, cũng như cha đã dùng muỗng dừa cho ông nội con ăn cơm vậy.
Người cha của ông biết ông mỉa mai mình, nên bỏ hẳn không cho ông nội của ông ăn cơm bằng muỗng dừa nữa.
Thấy ông nội của ông già yếu lắm rồi, ngồi đâu run đó lại nay yếu mai đau làm phiền lụy cả nhà không ít, nên cha ông đóng một chiếc xe chở ông nội của ông đem bỏ trong rừng. Ông Nguyễn Cốc liền vô rừng đem chiếc xe về. Người cha giận dữ hỏi ông:
- Ta đã bỏ nó rồi, còn đem về làm gì?
Ông Nguyễn Cốc đáp:
- Con để dành đó khi nào cha già, con chở cha bỏ trong rừng cũng như cha đã bỏ ông nội con vậy.
Người cha của ông Nguyễn Cốc nghĩ xấu hổ về chuyện làm sai quấy của mình, liền vào rừng đem ông nội của ông về, lo phụng dưỡng rất là tử tế.
Cả làng ai cũng khen ông Nguyễn Cốc là người con chí hiếu, biết khuyên cha làm điều thiện để trau dồi đạo đức.
Sinh con rồi mới sinh cha
Hai anh lính được giải ngũ trở về làng, một người nhờ có vốn liếng làm ăn phát đạt mới nghĩ đến người bạn của mình, liền đem 10 quan tiền cho bạn vay. Hai năm sau, người này lại lấy thêm 5 quan tiền nữa giắt trong mình đi sang làng của bạn ở định cho bạn vay thêm. Khi đến trước cổng, người này cẩn thận lấy 5 quan tiền bỏ vào một cái lỗ, đoạn lên tiếng gọi bạn bảo có mình tới thăm.
Vợ chồng người bạn đon đả ra chào. Mặc dầu lúc này làm ăn có tiền, nhưng vợ chồng người bạn xấu bụng, tưởng rằng người này đến đòi nợ nên toa rập nhau ám hại.
Đêm đó, được vợ chồng bạn đãi đằng cơm nước xong xuôi người này đi nằm, tưởng rằng sẽ được ngủ ngon để mai sáng trở về, vì vợ anh ở nhà cũng sắp sinh. Chẳng ngờ vợ chồng người bạn sắp đặt với nhau, chờ lúc người này ngủ quên, xông vào đâm chết, rồi đem vùi thây ở gốc khế ngọt.
Cách ít lâu cây khế trổ sinh một trái (chỉ độc nhất một trái thôi) người vợ liền bẻ xuống ăn, rồi thọ thai, sau sanh đặng một đứa con trai. Thằng bé này đến 10 tuổi cũng chưa biết nói. Vợ chồng đều buồn rầu, tìm đủ cách để cho thằng bé biết nói mà nó vẫn không nói. Thình lình, một hôm thằng bé bỗng bật nói:
- Xin cha mẹ hãy đi mời quan huyện đến đây.
Cả vợ lẫn chồng đều hết sức ngạc nhiên, nhưng mừng thấy thằng bé biết nói nên cả hai tức tốc đi mời quan huyện tới nhà.
Thằng bé lên tiếng tố cáo về vụ giết người của hai vợ chồng người bạn, và tự xưng là người bị giết trước kia.
Quan huyện không tin, thì người này chỉ chỗ giấu năm quan tiền ở ngoài cổng và xin cho đào dưới gốc cây khế. Quả nhiên đúng như lời tố cáo.
Quan huyện bắt ngay vợ chồng người bạn ác tâm giam giữ rồi cho đứa bé trở về quê quán của mình.
Khi người này về tới làng thì cảnh vật trong làng thay đổi quá nhiều, ngay cả đứa con trai cũng đã có vợ có con rồi.
Do đó người đời có câu này truyền tụng:
Sinh con rồi mới sinh cha,
Sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông.