Ngày xưa, có anh em nhà kia, cha mẹ mất sớm để lại một điền sản khá lớn, nhưng người anh gian tham giành chiếm hết cả, chỉ để cho em một miếng đất xéo, một túp lều tranh và một cây khế ngọt.
Người ta hát rằng:
Chanh chua thì khế cũng chua,
Chanh bán có mùa khế bán tư niên.
Nhờ khế mùa nào cũng có trái, lại là trái ngọt, nên vợ chồng người em đem khế đổi gạo sống lây lất qua ngày.
Ngày kia có đàn chim phụng hoàng từ trên núi bay xuống, đậu ngay trên cây khế của người em, bao nhiêu quả chín đều bị chim phụng hoàng ăn sạch.
Nghe nhiều tiếng động kỳ lạ, người em lật đật ra nhìn lên cây khế, thấy sạch cả trái thì kêu trời kêu đất rồi ôm cây khế mà khóc ròng.
Chim phụng hoàng thấy vậy liền hỏi rằng:
- Người kia, tại sao mà khóc than khủng khiếp vậy?
Người em tức tưởi đáp rằng:
- Vợ chồng tôi vốn nghèo, quanh năm chỉ cậy nhờ có cây khế mà sống, nay phụng hoàng ăn sạch cả trái thì lấy đâu mà đổi gạo?
Chim phụng hoàng liền nói:
- Nhà ngươi đừng khóc nữa, ta đã lỡ ăn hết trái của nhà ngươi thì ta sẽ đền. Bây giờ nhà ngươi hãy xòe tay ra, ta đền cho cây khế khác.
Chim phụng hoàng nói rồi, nhả vào tay người em một cây khế, cành lá và trái đều bằng vàng.
Vợ chồng người em đem những quả khế vàng đi bán, được rất nhiều tiền, từ đó mua nhà, tậu vườn, tậu đất, mỗi ngày thêm giàu có.
Người anh thấy thế, bèn hỏi dò người em. Người em cứ thật tình thuật lại chuyện đàn chim phụng hoàng ăn khế ngọt rồi cho cây khế bằng vàng. Người anh sinh bụng tham, bèn năn nỉ ỉ ôi để người em đổi cây khế ngọt lấy ruộng vườn điền sản của mình.
Người em bằng lòng.
Từ đó người anh làm chủ cây khế ngọt, ngày ngày trông đợi đàn chim phụng hoàng đến ăn cây khế để xin cây khế vàng. Nhưng ngày tháng trôi qua, chỉ thấy loài chim quạ hàng đàn, hàng lũ bay đến cắn phá trái chín rồi ỉa đầy sân. Người anh tức giận lấy cây đuổi đi, đàn quạ bay lên buông ra những tiếng:
“Quạ! Quạ! Xấu hổ!”, như chế nhạo kẻ tham lam ích kỷ.