Trước khi một ngày mới chính thức bắt đầu trong phòng mình, tôi mở mắt và nhìn thấy bà Grose, bà đã đến bên giường tôi mang theo tin xấu hơn nữa. Flora bị sốt cao đến mức có lẽ cô bé sắp đổ bệnh; em đã trải qua một đêm cực kì trằn trọc, một đêm bị quấy rầy bởi những nỗi sợ hãi mà đối tượng của chúng không hề là cô gia sư cũ mà chính là gia sư đương nhiệm của em. Cô bé không kháng cự lại khả năng cô Jessel xuất hiện trở lại - mà nó rõ ràng và quyết liệt nhằm vào tôi. Tất nhiên tôi lập tức bật dậy, có vô số điều muốn hỏi, đặc biệt là khi người bạn của tôi đã lấy hết can đảm đến gặp lại tôi. Tôi cảm nhận được điều này ngay khi hỏi về suy nghĩ của bà đối với sự thành thật của đứa trẻ so với của tôi. “Cô bé khăng khăng phủ nhận với bác việc nó nhìn thấy, hay từng nhìn thấy, bất kể thứ gì sao?”
Vị khách của tôi thực sự rất phiền muộn. “À, thưa cô, đây không phải là vấn đề tôi có thể gặng hỏi cô ấy! Nhưng tôi phải nói rằng tôi cũng không cần gặng hỏi làm gì. Việc này đã khiến cô ấy, từng phần trên người cô ấy, già hẳn đi.”
“Ôi, ngay từ đây tôi cũng có thể hình dung ra cô bé rất rõ ràng. Nó căm ghét bị kết tội đối với lòng trung thực, và có thể nói là đối với phẩm giá của mình, giống như một nhân vật tôn quý nào đó. ‘Cô Jessel - cô ta ấy à!’ Phải, ‘có phẩm giá’ lắm, nhãi con! Tôi đảm bảo với bác, ấn tượng cô bé tạo cho tôi ngày hôm qua là thứ kì lạ nhất trên đời; vượt xa mọi thứ khác. Tôi thực sự đã nói những điều thiếu suy nghĩ! Cô bé sẽ không bao giờ nói chuyện với tôi nữa.”
Dù mọi điều tôi nói gớm ghiếc và mù mờ, nó vẫn khiến bà Grose im lặng chốc lát; rồi bà chấp nhận quan điểm của tôi với sự thành thật mà tôi tin chắc rằng có gì đó phía sau. “Quả thực tôi nghĩ rằng, thưa cô, cô ấy sẽ không bao giờ nói chuyện với cô nữa đâu. Cô ấy có thái độ rất rõ ràng về việc đó!”
“Và thái độ đó” - tôi tổng kết - “về cơ bản chính là vấn đề với cô bé hiện giờ!”
Ồ, tôi có thể thấy thái độ đó ngay trên mặt vị khách của tôi, và hầu như không cần nhìn vào đâu khác! “Cứ mỗi ba phút cô ấy lại hỏi tôi một lần rằng tôi nghĩ cô có vào không.”
“Tôi hiểu rồi - tôi hiểu rồi.” Về phần mình, tôi cũng đã suy ngẫm rõ ràng rất nhiều điều. “Kể từ hôm qua con bé có nhắc lời nào đến cô Jessel không - ngoại trừ việc phủ nhận mình quen biết bất cứ thứ gì đáng sợ như vậy?”
“Không một lời, thưa cô. Và tất nhiên cô đã biết,” bạn tôi nói thêm, “lúc ở bên hồ, tôi đã đoán được từ thái độ của cô ấy là chẳng hề có ai cả, ít nhất là tại đó vào lúc đó.”
“Hẳn là vậy! Và lẽ hiển nhiên là bác chỉ đoán như vậy từ con bé.”
“Tôi không phản đối cô ấy. Tôi còn có thể làm gì chứ?”
“Chẳng làm gì cả! Bác đang phải đối phó với con người bé nhỏ thông minh nhất trên đời. Bọn họ - ý tôi là hai người bạn của bọn trẻ - đã khiến hai đứa còn thông minh hơn những gì tạo hóa đã ban; vì cả hai vốn có tư chất tuyệt vời! Flora bây giờ đã có thái độ bất bình, và nó sẽ giữ thái độ đó đến cùng.”
“Vâng, thưa cô; nhưng vì mục đích gì?”
“Tất nhiên là nhằm đối phó với tôi trước mặt bác bọn trẻ rồi. Cô bé sẽ biến tôi thành sinh vật đê hèn nhất trong mắt ông ấy…!”
Tôi nhăn mặt trước biểu cảm trên mặt bà Grose; trong phút chốc, trông bà như thể đã nhìn thấy rõ hai người họ với nhau. “Nhưng ông ấy nghĩ rất tốt về cô cơ mà!”
“Ông ấy chứng minh điều đó theo cách kì lạ thật! Giờ tôi đã thấy rõ như vậy,” tôi cười. “Nhưng chuyện đó không quan trọng. Điều mà Flora muốn tất nhiên là loại trừ tôi.”
Đồng sự của tôi dũng cảm tán đồng. “Không bao giờ thèm nhìn cô nữa.”
“Thế nên mục đích bác đến tìm tôi bây giờ,” tôi hỏi, “là để giục tôi lên đường sao?” Tuy nhiên tôi đã kìm giữ bà lại trước khi bà kịp trả lời. “Tôi có một ý tưởng hay hơn - sau khi tôi đã suy nghĩ rất kĩ. Tôi rời đi có vẻ là điều đúng đắn, và vào Chủ Nhật tôi đã suýt làm thế rồi. Nhưng như thế không giải quyết được vấn đề. Người phải đi là bác . Bác phải đưa Flora đi.”
Nghe vậy, vị khách của tôi suy tư. “Nhưng đi đâu mới được chứ…?”
“Đi xa khỏi nơi này. Rời xa bọn họ . Thậm chí quan trọng nhất hiện giờ là rời xa tôi. Đi thẳng đến chỗ bác cô bé.’
“Chỉ để kể tội cô…?”
“Không, không phải ‘chỉ’ thế! Mà còn là để tôi ở lại với phương thuốc của mình.”
Bà vẫn mơ hồ. “Và phương thuốc của cô là gì?”
“Đầu tiên là lòng trung thành của bác. Và tiếp theo là của Miles.”
Bà nhìn tôi chằm chằm. “Cô nghĩ rằng cậu ấy…?”
“Sẽ không quay sang chống lại tôi nếu có cơ hội ư? Phải, tôi vẫn dám mạo hiểm nghĩ như vậy. Bất kể thế nào, tôi cũng muốn thử. Bác hãy rời đi cùng cô em gái càng sớm càng tốt và để tôi ở riêng với cậu bé.” Bản thân tôi cũng thấy kinh ngạc trước tinh thần vẫn còn trong mình. Và vì thế có lẽ tôi hơi bất an trước vẻ do dự của bà, bất chấp việc tôi đã thể hiện tinh thần làm gương. “Tất nhiên có một việc,” tôi nói tiếp: “trước khi bác đi, hai đứa trẻ không được gặp nhau dù chỉ trong ba giây.” Rồi tôi nhận ra rằng, cho dù Flora phỏng chừng đã đơn độc ngay từ giây phút cô bé trở về từ bờ hồ, có lẽ đã quá trễ. “Bác có cho rằng,” tôi lo lắng hỏi, “hai đứa đã gặp nhau?”
Nghe vậy bà đỏ bừng mặt. “Chà, thưa cô, tôi không đến nỗi ngốc như vậy đâu! Tôi phải rời khỏi phòng ba hay bốn lần gì đó, nhưng lần nào cũng để cô ấy ở cùng một hầu gái, và hiện giờ dù cô ấy đang ở một mình, nhưng cửa phòng đã bị khoá trái. Thế nhưng - thế nhưng!” Có quá nhiều điều muốn nói.
“Thế nhưng gì?”
“Cô có chắc về cậu chủ nhỏ không?”
“Tôi không chắc về bất cứ điều gì ngoài bác . Những từ tối qua, tôi đã có một hy vọng mới. Tôi nghĩ cậu bé muốn cho tôi một lối vào. Tôi thực sự tin rằng cậu bé muốn nói - bé con xinh đẹp tội nghiệp! Tối qua, bên lò sưởi, trong im lặng, em đã ngồi với tôi hai tiếng đồng hồ như thể giờ phút ấy sắp đến.”
Bà Grose nhìn đăm đăm qua cửa sổ, về phía màn trời xám xịt đang sáng dần. “Và sự thật có đến không?”
“Không, dù tôi đã chờ đợi và chờ đợi, nhưng tôi phải thừa nhận rằng nó không đến, vì cậu bé không hề nói gì phá vỡ im lặng hay thậm chí nhắc một lời đến tình hình và sự vắng mặt của em gái cho đến khi chúng tôi trao nhau nụ hôn chúc ngủ ngon. Dù là thế,” tôi nói tiếp, “nếu bác cô bé gặp em, tôi không thể đồng ý cho ông ấy gặp cậu anh trai trước khi tôi có thêm một chút thời gian với cậu bé - trên hết là bởi vì mọi chuyện đã trở nên quá tồi tệ.”
Người bạn của tôi có vẻ do dự trước lí do này, khiến tôi thấy khó hiểu. “Ý cô nói, thêm thời gian là thêm bao lâu?”
“À thì, một hay hai ngày - để thực sự nói rõ mọi chuyện. Khi đó cậu bé sẽ về phía tôi - bác đã thấy là việc đấy quan trọng đến mức nào rồi đấy. Nếu không có kết quả gì, tôi sẽ chỉ thất bại mà thôi, còn bác, trong trường hợp xấu nhất, cũng đã giúp tôi bằng cách làm bất cứ việc gì bác thấy khả thi khi đến thành phố.” Thế là tôi đã trình bày rõ với bà, nhưng bà vẫn tiếp tục tỏ vẻ ngại ngần khó hiểu đến mức tôi phải một lần nữa lên tiếng nói hộ bà. “Trừ khi bác thực sự không muốn đi.”
Cuối cùng tôi nhìn thấy vẻ do dự tan đi trên mặt bà; bà chìa tay về phía tôi như một vật làm tin. “Tôi sẽ đi - tôi sẽ đi. Sáng nay tôi sẽ đi.”
Tôi muốn tỏ ra thật công bằng. “Nếu bác muốn chờ đợi thêm, tôi sẽ cố gắng đảm bảo để cô bé không thấy mặt tôi.”
“Không, không: vấn đề là bản thân nơi này. Cô ấy cần phải rời khỏi đây.” Bà nhìn tôi giây lát bằng ánh mắt nặng nề, rồi nói nốt phần còn lại. “Ý kiến của cô là đúng. Thưa cô, bản thân tôi…”
“Sao nào?”
“Tôi không thể ở lại.”
Ánh mắt của bà đi kèm theo câu nói đó khiến tôi nảy ra một số phỏng đoán. “Ý bác là, kể từ hôm qua, bác đã nhìn thấy…?”
Bà nghiêm túc bắc đẩu. “Tôi đã nghe thấy… !”
“Nghe thấy?”
“Từ cô bé… những điều kinh khủng! Thế đấy!” Bà thở ra một hơi bi thảm. “Tôi xin thề trên danh dự của tôi, thưa cô, cô ấy đã nói những điều…!” Nhưng bà đã mất kiềm chế khi gợi lên chuyện này; bà đột nhiên đổ vật xuống tràng kỷ của tôi và bật khóc nức nở, như trước đây tôi từng chứng kiến, nhường chỗ cho mọi nỗi khổ đau.
Về phần tôi, tôi cũng mất kiềm chế theo một cách hoàn toàn khác. “Ôi, tạ ơn Chúa!”
Nghe vậy bà bật dậy, vừa rên rỉ vừa lau mắt. ‘“Tạ ơn Chúa ư?”
“Việc đó đã chứng minh lời tôi nói là thật!”
“Đúng là như vậy, thưa cô!”
Câu nhấn mạnh đó là thứ tôi mong đợi hơn cả, nhưng tôi do dự. “Cô bé kinh khủng đến thế sao?”
Tôi thấy đồng sự của mình hầu như không biết phải diễn tả ra sao. “Thực sự làm tôi kinh hãi.”
“Cô bé nói về tôi?”
“Nói về cô, thưa cô - cô cần phải được biết. Chuyện đó vượt ra mọi khuôn phép dành cho một tiểu thư; và tôi không thể nghĩ ra cô ấy đã học được từ đâu…”
“Thứ ngôn ngữ kinh khủng mà cô bé dành để nói về tôi sao? Tôi thì có thể nghĩ ra được đấy!” Tôi bật ra một điệu cười chắc chắn đã rất rõ nghĩa.
Trên thực tế, nó chỉ khiến người bạn của tôi càng thêm u sầu. “Có lẽ tôi cũng nên nghĩ ra mới phải - vì trước đây tôi từng nghe đôi điều! Nhưng tôi không thể chấp nhận,” người phụ nữ tội nghiệp vừa tiếp tục nói, vừa liếc nhìn về phía mặt đồng hồ trên bàn trang điểm của tôi. “Tôi phải trở lại thôi.”
Nhưng tôi níu bà lại. “Nếu bác không thể chấp nhận…! ”
“Làm sao tôi có thể ở lại bên cô ấy, ý cô là thế phải không? Chính là để đưa cô ấy đi xa. Xa khỏi nơi này,” bà nói tiếp. “Xa khỏi bọn họ …’’
“Cô bé có thể khác đi? Cô bé có thể được tự do?” Tôi hầu như chộp lấy bà trong vui mừng. “Tức là, bất chấp chuyện ngày hôm qua, bác tin …”
“Tin vào những hành động đó?” Qua vẻ mặt, lời miêu tả giản dị của bà không cần thêm thắt gì hơn nữa, và bà lần đầu tiên trao trọn vẹn niềm tin cho tôi. “Có, tôi có tin.”
Phải, đây là một niềm vui, và chúng tôi vẫn đang kề vai sát cánh: Nếu tôi tiếp tục tin chắc vào điều đó thì tôi không cần phải quan tâm chuyện gì khác nữa. Sự chống đỡ của tôi trước tai hoạ vẫn hệt như ngày đầu khi tôi cần người thổ lộ tâm sự. Và nếu người bạn của tôi đáp lại sự trung thực của tôi, tôi sẽ đáp lại tất cả những điều còn lại. Dù vậy, vào thời điểm bà rời khỏi phòng, tôi vẫn có phần xấu hổ. “Tất nhiên, tôi mới nhận ra có điều mình cần nhớ. Lá thư báo tin của tôi sẽ đến thành phố trước khi bác đến.”
Giờ đây tôi càng thấy rõ hơn lâu nay bà đã quanh co lòng vòng ra sao và việc đó đã khiến bà mệt mỏi như thế nào. “Lá thư của cô chưa đến được đâu. Lá thư của cô chưa bao giờ được gửi đi cả.”
“Thế nó đã đi đâu?”
“Chúa biết được! Cậu Miles…”
“Ý bác là cậu bé đã lấy lá thư?” Tôi thở hắt.
Bà ngừng lời. nhưng rồi vượt qua được nỗi do dự. “Ý tôi là hôm qua khi trở lại cùng cô Flora, tôi đã thấy rằng lá thư không còn ở chỗ cô để nó nữa. Đến tối muộn tôi mới có cơ hội hỏi Luke, và cậu ấy khẳng định mình không thể nhìn thấy hay động vào lá thư.” Trước sự việc này, chúng tôi chỉ có thể trao đổi với nhau tiếng lòng chung sâu sắc. và bà Grose là người đưa ra kết luận bằng một câu kích động: “Cô thấy đó!”
“Phải, tôi thấy rằng nếu Miles đã lấy lá thư thì có lẽ cậu bé đã đọc và huỷ thư rồi.”
“Và cô không thấy điều gì khác nữa ư?”
Tôi đối mặt với bà trong giây lát bằng nụ cười buồn. “Tôi nhận ra rằng vào lúc này, mắt bác còn sáng rõ hơn mắt tôi.”
Quả thực là như vậy, nhưng bà vẫn đỏ mặt khi thể hiện điều đó. “Bây giờ tôi đã nhận ra chuyện cậu ấy hẳn đã làm ở trường.” Và với sự thẳng thắn chất phác của mình, bà dành cho tôi cái gật đầu vỡ mộng gần như trào phúng. “Cậu ấy ăn cắp !”
Tôi suy ngẫm về việc này - tôi muốn tỏ ra khách quan. “Chà - có lẽ.”
Bà có vẻ cho rằng tôi bình tĩnh đến bất ngờ. “Cậu ấy ăn cắp thư từ !”
Bà không thể biết được lý do cho sự bình tĩnh của tôi thực ra khá là nông cạn; vì thế tôi cố hết sức giả vờ. “Vậy thì tôi hi vọng là vì những mục đích lớn hơn trường hợp này! Dù sao thì, lá thư mà tôi để trên bàn hôm qua,” tôi nói tiếp, “sẽ cho cậu bé quá ít lợi thế - vì lá thư chỉ chứa vẻn vẹn yêu cầu gặp mặt - ít đến nỗi hẳn lúc này em đang xấu hổ vì đã làm quá nhiều chuyện mà lại đạt được chẳng là bao, đến nỗi điều em nghĩ trong đầu tối hôm qua chính là ý nghĩ thú nhận.” Trong khoảnh khắc này, bản thân tôi có vẻ đã nhìn thấu mọi chuyện. “Cứ để mặc chúng tôi,” tôi đã đứng ở cửa, giục bà đi khỏi phòng. “Tôi sẽ moi mọi chuyện từ miệng cậu bé. Cậu bé sẽ gặp tôi - cậu bé sẽ thú nhận. Nếu em thú nhận thi em sẽ được cứu. Và nếu em được cứu…”
“Tức là cô sẽ được cứu?” Nghe vậy, người phụ nữ thân mến hôn tôi, và tôi nhận lời tạm biệt của bà. “Không có cậu ấy, tôi cũng sẽ cứu cô!” Bà kêu lên trong khi bước đi.