James Philby là một anh chàng khoảng tam tuần, chỉ xuất hiện tại thị trấn vào đầu mùa hạ, chở theo đủ thứ hàng lặt vặt trên xe hơi để bán tại chỗ. Đôi khi tôi bắt chuyện với Philby, và suốt mùa đông anh ta biến mất, nhưng nay đã lại là tháng Năm rồi.
Lần này Philby lái chiếc xe tải nhỏ màu xanh lá cây, thùng xe chất đầy hàng hoá lặt vặt. Anh ta khá bảnh trai nhưng hơi thấp người với mái tóc đen dài chải ngược và hàng ria mép lún phún. Vợ những bác nông dân thường mời anh ly cà-phê nóng khi chồng con họ làm việc ngoài đồng.
Tôi gặp anh ta ngay đường rẽ từ xa lộ vô nhà bà goá phụ Gaines. Tên bà là Abby Gaines và chưa đến 50 tuổi, nhưng từ khi chồng mất, mọi người đều gọi bà là goá phụ Gaines. Trang trại của chồng bà bán cho Douglas Crawford, nghe đâu có rắc rối gì về tiền nong, và bà sống một mình trong căn nhà với mảnh vườn nhỏ, phía trước là hàng rào bằng cọc sắt. Philby dừng xe, thò đầu ra khỏi cửa:
— Chào bác sĩ. Nhớ tôi chớ?
— Phải James Philby không?
Anh ta cười:
— Đúng rồi. Bà Gaines muốn mua một cây cột thu lôi, tôi để mẫu cho bà ấy xem nhưng quên lấy lại.
Anh ra khỏi xe, đi vô nhà. Tôi la lên: “Philby! Anh chặn ngang đầu xe của tôi!”. Quả vậy, chiếc xe tải nhỏ choán gần hết chỗ rẽ và hàng rào sắt khiến tôi không cách nào vòng xe ra được. Philby không ngoái cổ lại, đáp: “Chỉ vài giây thôi mà.”
Tôi đành ngồi yên trên xe, nhìn theo Philby và thấy anh ta mở cửa chính căn nhà, bước vô trong.
Một giây thành 10 giây, thành phút… tôi mất kiên nhẫn. Thực ra tôi đến thăm bà Gaines không có gì gấp, mà chỉ kiểm tra lại bệnh cảm cúm mà tôi đang điều trị cho bà. Chờ thêm hai phút nữa, tôi xuống xe và bước theo lối Philby vừa dùng, la lớn: “Philby! Lái xe của anh để tôi còn đi chớ!”
Abby Gaines từ trong bếp chạy ra: “Bác sĩ, tôi… tôi không biết ông tới.”
— Anh chàng Philby chặn lối vô nhà bà. Anh ta đâu?- Philby hả? Anh ta đi khỏi đây khoảng 10 phút rồi.
— Tôi biết, nhưng anh ta quay lại, do bỏ quên chiếc cột thu lôi mẫu.
Bà hơi bối rối:
— Đúng rồi, anh ta dựa nó vô tường, giờ cây cột đâu còn ở đó nữa.
Nhưng tôi không biết anh ta quay lại.
Tôi nhìn thang gác dẫn lên tầng trên:
— Hay anh ta ở đâu đó trong nhà chăng?
— Đâu, chúng ta thử kiếm xem.
Bà dẫn tôi đi vòng quanh khắp căn nhà, từ tầng trệt lên hết tầng lầu, rồi cả nhà bếp, vựa lúa… Không thấy Philby đâu cả! Abby Gaines nói:
— Hẳn ông nhìn lầm.
Tôi kéo màn cửa, chỉ ra đường:
— Bà có thể thấy xe hơi của anh ta vẫn còn đậu ở đó!
Bà lắc đầu ra vẻ không thể hiểu nổi, còn tôi quyết định quên anh chàng Philby ấy đi, ra xe lấy túi đồ nghề vào khám cho bà Gaines. Bệnh đã bớt nhiều, tôi khuyên bà tiếp tục dùng thuốc thêm một tuần nữa.
Trở về văn phòng, tôi kể lại câu chuyện Philby biến mất với cô y tá Mary Best. Cô đáp:
— Hẳn phải có cách giải thích chớ.
— Để tôi gọi điện lại hỏi bà Gaines xem sao.
Bà đáp:
— Tôi chắc Philby đã quay lại vì chiếc xe đã chạy đi rồi.
— Nhưng bà không thấy anh ta sao?
— Không, vì tôi nằm nghỉ một lát và hình như thiếp ngủ trong ít phút.
* * *
Vẫn bị ám ảnh bởi việc Philby tự nhiên biến đâu mất, tôi quyết định đến gặp cảnh sát trưởng Lens. Chúng tôi là bạn thân đã hàng chục năm nay. Nghe xong câu chuyện, Lens cau mày:
— Bác sĩ cứ tha hồ tưởng tượng. Nhưng không có việc vi phạm pháp luật trong câu chuyện, không có tội trạng nào. Và tôi nghĩ nếu anh nhìn kỹ hơn…
Tiếng chuông điện thoại ngắt ngang và tôi đã đứng dậy dợm ra về thì chợt ngưng bước. “Cảnh sát trưởng Lens đây,” mắt ông nhìn tôi ra dấu. Chắc có chuyện gì vừa xảy ra. “Bình tĩnh nào, bà Crawford.
Chúng tôi đến ngay bây giờ. Tôi và bác sĩ Hawthorne.” Tôi hỏi khi Lens vừa gác điện thoại:
— Chuyện gì vậy?
— Bà Crawford vừa gọi. Chồng bà mới bị Philby bắn chết.
* * *
Bà Crawford kể:
— Philby dừng xe, bước vào nhà mang theo cây cột thu lôi mẫu. Tôi gọi chồng tôi đang ở phía sau bếp. Ổng bước ra, thế là Philby bắn liền, xong hắn vọt lên xe chạy về hướng này.
Tay bà chỉ về hướng nam, hướng nhà của goá phụ Gaines. Cảnh sát trưởng Lens kéo tôi lên xe chạy theo hướng bà vừa chỉ. Xe vừa qua khỏi khúc quanh là tôi nhận ra chiếc xe tải nhẹ màu xanh lá cây, cũng choán chỗ đường rẽ vô nhà goá phụ Gaines y như lần trước. Khi tới gần, chúng tôi còn kịp thấy Philby lao ra khỏi xe, tay cầm cần thu lôi.
Lens thắng gấp sát bên xe Philby, vọt khỏi xe, rút súng, quát:
— Dừng lại! Philby! Anh đã bị bắt!
Anh chàng nhỏ con quay nhìn chúng tôi, vội vàng mở cửa, chui tọt vào trong, đóng sầm cánh cửa lại. Tôi cũng nhanh nhẹn chạy đến nối gót Lens, nhưng cửa nhà đã cài then bên trong. Tôi bấm chuông.
Abby Gaines mở cửa, hỏi:
— Có chuyện gì vậy?
Chĩa súng vào trong nhà, Lens đáp:
— Chúng tôi muốn bắt James Philby. Anh ta vừa chạy vô nhà.
Bà Gaines tỏ vẻ ngạc nhiên giống y lần trước:
— Đâu có ai chạy vô đây. Cửa trước luôn khoá mà.
Cảnh sát trưởng Lens súng vẫn trên tay:
— Tôi phải vô lục soát mới được.
— Dĩ nhiên, nếu ông không tin tôi – Bà quay sang phía tôi như muốn nhờ tôi nói giúp – Mắc mớ gì tôi phải nói láo?
Tôi giải thích gọn:
— Douglas Crawford vừa bị bắn chết. Vợ ông ta nói thủ phạm là Philby.
Bà Gaines ngồi phịch xuống ghế, đưa hai tay lên:
— Trời đất!
Tôi ngồi với bà trong khi Lens lục soát căn nhà một cách cẩn thận và có phương pháp, bước qua cả sân cỏ để mở cửa nhà kho phía sau. Nhưng rồi ông tỏ ra thất vọng, vừa bỏ súng vô bao vừa nói với tôi:
— Không thấy gì cả, bác sĩ.
— Giống y lần trước. Cứ làm như anh ta bốc hơi vậy.
Bà Gaines hỏi:
— Nhưng tại sao Philby lại giết Crawford?
— Tôi cũng chưa rõ. Để tôi coi qua xe hơi của anh ta xem thử.
Lens bước ra chiếc xe tải nhẹ. Một lát sau, ông kêu lên:
— Khẩu súng đây rồi. Vừa mới bắn xong. Tôi không hiểu sao anh ta lại bỏ nó ở đây.
Trong khi ấy tôi đi lòng vòng trong nhà, coi thật kỹ mọi xó xỉnh.
Bà Gaines dường như không hài lòng:
— Ông nghĩ tôi nói láo sao?
— Tôi không nghĩ gì cả. Nhưng rõ ràng đã hai lần tôi thấy Philby vô đây rồi biến mất. Anh ta chọn nhà bà hẳn phải có ý riêng. Thí dụ anh ta nghĩ bà che giấu cho anh ta.
— Tầm bậy! Anh ta chỉ là một gã bán hàng rong.
— Còn bà là một goá phụ cô đơn.
Bà Gaines quắc mắt:
— Tôi cấm ông ăn nói bậy bạ, bác sĩ.
Cảnh sát trưởng Lens vừa quay lại, và có lẽ đó là điều tốt cho cả hai chúng tôi.
Cô y tá Mary Best lần này nghe tôi kể xong, trầm ngâm giây lát:
— Vậy là Philby lại biến mất nữa?
— Phải, cả cảnh sát trưởng Lens cũng chào thua.
Cô cau mày, nói tôi lấy giấy bút ra vẽ lại sơ đồ căn nhà, hỏi chi li từng chút, xong nói chắc như đinh đóng cột:
“Philby chẳng biến mất đi đâu cả. Anh ta chính là bà Abby Gaines cải trang. Cho nên hai người mới không bao giờ xuất hiện cùng lúc. Khi trước anh có nhắc đến chuyện mua bán đất đai giữa chồng bà Gaines và Crawford có rắc rối gì đó, và đó cũng chính là nguyên nhân khiến bà ta ra tay giết ông ấy.”
(Phóng tác)
