Vậy là mùa đông đã tới, với anh ta thì đó là thời điểm kết thúc một năm làm việc và với cô ấy là tối cuối cùng của năm, thông lệ, mọi người sẽ đến thăm hỏi, chúc tụng nhau. Thường thường những buổi tối tụ bạ bạn bè như thế làm Ferrer khó chịu, nhưng lần này thì không, anh ta hoàn toàn vui vẻ. Ferrer chuẩn bị chu đáo, dự kiến sẽ cùng với Hélène đến nhà Réparaz dự một buổi tiếp tân rất trang trọng, sẽ có rất nhiều người tới dự với mười hai ban nhạc và mười bốn bàn tiệc lớn, ba trăm nhân vật danh tiếng đủ mọi lĩnh vực, hai bộ trưởng, toàn bộ những tình tiết ấy chắc chắn sẽ tạo nên một buổi tối cực kì vui vẻ.
Tối 31, trước chương trình thời sự truyền hình một chút, lúc Ferrer mỉm cười nói với Hélène chương trình buổi tối của họ thì bỗng có tiếng gõ cửa, người đưa thư xuất hiện, cùng đi với anh ta còn có một người phụ việc. Họ đi rao bán những cuốn lịch in hình những chú chó, những con mèo thiu thiu ngủ, những chú chim đậu trên cành, những cảng biển và những con nhím tuyết, tóm lại là những tờ lịch rất khó lựa chọn. Tất nhiên rồi, Ferrer nói một cách nhiệt tình, mời các anh vào đi.
Hélène cũng có vẻ tán thành với thái độ của Ferrer về các mẫu lịch, họ quyết định mua hai bó lịch in hai mặt và một bó loại lịch sáu tháng. Rồi rất vui vẻ, Ferrer trao cho hai người đưa thư món tiền thưởng nhiều gấp ba lần bình thường. Cả hai rất hài lòng với khoản tiền thưởng, họ liến thoắng chúc cho đôi vợ chồng hạnh phúc, Ferrer nghe cả hai người bình luận về chuyện họ được gia chủ đối xử tử tế ngoài cầu thang, anh ta khép cửa lại. Thế là xong, Hélène hình như có điều muốn nói. Tất nhiên rồi, Ferrer nói, có chuyện gì vậy em? Nó là thế này, cô ta không muốn tham dự bữa tiệc tối nay ở nhà Réparaz. Martinov cũng tổ chức một cuộc gặp mặt với khoảng hơn chục người bạn tại một xưởng họa mới, để mừng anh ra mới bán được mấy bức tranh trong thời gian gần đây và tại một địa điểm tốt hơn so với biểu giá thuế hiện nay, và đấy là nơi mà cô ta muốn tới hơn cả. Tất nhiên, nếu như điều này không làm anh bực mình.
Ôi, hoàn toàn không. Ferrer nói, em cứ làm như em muốn. Tất nhiên, ở đaây có một chút hơi tế nhị là anh ta cũng có quan hệ với Réparaz nhưng chắc là anh ấy muốn kiếm tìm một cái gì đó, có lẽ chuyện hủy bỏ hợp đồng không phải là cái gì khó khăn quá đối với anh ta. Có nghĩa là không, Hélène nói rồi quay đi, đó không phải là cái em muốn nói. Sau khi suy nghĩ kĩ, tốt nhất là cô cứ đến đó một mình vậy. Ferrer mím môi, nhíu mày, nghe này, Hélène quay lại nói anh nghe này. Cô ta nhẹ nhàng giải thích rằng cô ta đã suy nghĩ rất kĩ. Căn hộ mới này chắc là đẹp lắm. Tất cả đồ đạc mới tinh. Viễn cảnh của một cuộc sống chung với bầu trời mênh mông phía trên đầu họ, cô ta không mong gì hơn nữa. Cô ta không chắc chắn lắm với việc sẵn sàng cho cuộc sống chung đó, cần phải suy nghĩ, chúng ta cần phải trao đổi lại với nhau. Em không nói rằng thôi để mọi chuyện trôi qua, anh hiểu không, em nói rằng em muốn suy nghĩ lại một chút. Rồi trong vài ngày tới chúng ta sẽ nói lại cho rõ ràng. Được, Ferrer nói, mắt nhìn mũi giày bóng lộn mới toanh – mới toanh, từ vài tuần nay, các đôi giày đều mới toanh như vậy – được, đồng ý. Anh thật là tử tế, Hélène nói, em đi thay áo quần đây. Anh sẽ kể lại cho nghe bữa tiệc ở nhà Réparaz nhé. Ừ, Ferrer nói, anh không biết nữa.
Hélène rời khu phố Amsterdam hơi sớm một chút, anh ta nói, đối với loại tiệc tùng như thế này. Chỉ còn lại một mình, Ferrer bật vô tuyến rồi lại tắt ngay lập tức, nguyền rủa Feldman vì cấm anh ta hút thuốc. Nhấc điện thoại gọi đi đâu đó tới hai, ba lần, nhưng hôm nay là ngày lễ nên chỉ nghe toàn máy trả lời. Tự nhiên, không muốn đến nhà Réparaz, anh ta là một kẻ rất có cảm tình với Hélène từ dạo cô ấy làm việc ở phòng trưng bày, việc Hélène không tới dự tiệc có thể sẽ làm cho anh ấy rất ngạc nhiên. Chẳng có công việc gì khác dự định làm vào buổi tối nay, tìm một giải pháp thay thế, có lẽ đã hơi muộn. Lúc này mà gọi điện tới từ chối lời mời, chắc là phải lựa lời, phải thật khéo léo: chắc chắn chủ nhà sẽ rất ngạc nhiên, sẽ chất vấn với nhiều câu hỏi mà chắc là anh ta không muốn bộc bạch chút nào.
Ferrer phải nhấc điện thoại tới vài ba lần, nhưng mà kết quả đều như nhau. Anh ta nhét một chiếc đĩa nhạc vào máy nhưng ngay lập tức phải hạ chiết áp xuống rồi đổi đĩa khác nhưng tắt âm thanh để mở lại máy thu hình rồi đứng như trời trồng trước màn hình một lúc lâu, không chuyển kênh và cũng chẳng hiểu là máy đang phát chương trình gì. Anh ta cũng đứng như thế vài phút trước tủ lạnh mở ngỏ, mặt ngây ngô, và chẳng lấy bất cứ cái gì trong tủ lạnh ra cả. Rồi hai giờ trôi qua, anh ta lần xuống đường phố Rôme đi thẳng về phía bến tàu điện ngầm Saint-Lazare, từ đó đáp tàu theo hướng Coretin – Celton. Ngày 31 tháng 12 vào khoảng mười một giờ, những toa tàu điện ngầm không đông khách lắm. Không thiếu những chiếc ghế băng có thể đáp ứng hoàn toàn được thói quen của Ferrer lúc này đang chăm chăm kiếm một chỗ ngồi hợp gu của mình rồi muốn ra sao thì ra.
Họ chia tay nhau cho tới nay đã là một năm hai ngày, Ferrer biết rõ Suzanne là một người rất thành thạo trong việc chuẩn bị cho ngày cuối năm. Anh ta cũng biết rõ lúc này anh ta đang phải hứng chịu điều tệ hại nhất mà sự tệ hại đó lẽ ra có thể được giải quyết, anh ta còn biết rất rõ rằng Suzanne có thể sẽ phản ứng rất quyết liệt khi gặp lại anh ta, và chuyện gặp lại Suzanne là việc cực kì phiêu lưu. Gặp lại Suzanne là một cách tự sát nhưng nó có vẻ hợp lí với anh ta, cứ coi như chẳng còn chuyện gì để làm nữa, tôi biết làm như thế là ngu dốt nhưng mà tôi cứ làm. Và rồi, ai biết được, Suzanne có thể đã thay đổi, có thể cô ta đã được khai hóa văn minh kể từ ngày đầu tiên họ gặp nhau. Thái độ cô ta luôn thuộc về thời kì đồ đá mới và Ferrer đôi khi tự hỏi rằng phải chăng anh ta đã không tiếp cận cô ta ngay trước cửa hàng. Suzanne cầm một quả chùy trên tay, một cái rìu đánh lửa cài nơi dây lưng, ngày hôm đó trong bộ áo quần của một thợ đẽo có bộ cánh của thằn lằn ngón, quàng bên ngoài là chiếc áo đi mưa có dây lưng. Năm năm trời trôi qua, anh đã phải tranh đấu rất nhiều, điều này không dễ dàng gì, nhưng mọi việc có vẻ tiến triển, để rồi xem.
Dù sao thì ngôi nhà cũng đã có một vài thay đổi ở dáng vẻ bề ngoài. Quả đấm cửa, hòm thư sơn lại màu đỏ, trên thùng thư không còn đề tên Ferrer nữa cũng không còn tên của Suzanne thời con gái khi chưa lấy chồng. Tất cả mọi cửa sổ đều sáng ánh đèn, hình như ngôi nhà bây giờ đã có chủ mới, họ đang mở tiệc mừng ngày cuối năm. Ferrer chưng hửng đứng im một vài phút bên cổng không biết là nên làm gì lúc này, đầu óc rỗng không, không có một ý tưởng nào dù nhỏ nhất là anh ta phải làm gì cho tới khi cánh cửa ngôi nhà được mở ra, tiếng nhạc khá ồn từ trong vọng ra cùng lúc với một đứa con gái xuất hiện ở giữa khuôn cửa, nhưng không có biểu hiện gì là nó sẽ đi ra, theo bộ điệu thì có lẽ cô gái chỉ ra ngoài cửa thở hít khí trời một chút mà thôi.
Đó là một cô gái khá tử tế, nhận ra anh ta, cô ta mỉm cười đưa tay ra hiệu. Cô gái cầm một chiếc li trên tay, áng chừng hai mươi lăm hoặc ba mươi tuổi, trông không đến nỗi nào, có nét gì đó giống Bérangère, không loại trừ cô ta đang bị say rượu nhưng nhẹ thôi, điều này cũng dễ hiểu trong những buổi tối như hôm nay. Vì Ferrer cứ đứng yên bên cửa ra vào nên cô gái cất tiếng hỏi chuyện anh là bạn của George à? Ferrer lúng túng, không cất tiếng trả lời ngay được. Suzanne không ở đây sao? Cuối cùng, anh ta cất tiếng hỏi cô gái. Tôi không biết, cô gái nói, tôi không biết Suzanne nhưng có thể bà ấy ở trong đó, trong ấy đông người lắm, tôi hoàn toàn không quen biết họ. Tôi là chị của một trong những người hùn vốn với George, anh ta vừa mới dọn đến đây. Ngôi nhà không đến nỗi nào nhưng mà trong đó nóng quá. Vâng, Ferrer nói, ngôi nhà có vẻ xinh xắn đây. Anh có muốn vào uống chút gì không? Cô gái đề nghị thân tình.
Phía sau cô ta, qua cánh cửa mở ngỏ, Ferrer nhận ra lối vào đã sơn sửa lại, đồ đạc xa lạ, bộ đèn chùm xa lạ, những hình ảnh treo trên tường hoặc gắn thẳng vào tường có vẻ không phù hợp với Suzanne cũng không hợp gu anh ta. Vâng, tôi rất muốn, anh ta trả lời, nhưng tôi không muốn làm phiền. Ồ không, cô gái nói miệng mỉm cười, mời anh vào. Tôi xin lỗi, Ferrer nói thận trọng bước gần lại, tôi hoàn toàn không ngờ lại có buổi gặp mặt này. Hơi khó giải thích tý chút. Không sao cả, cô gái nói, tôi cũng tình cờ tới đây thôi. Anh sẽ thấy, có nhiều người buồn cười lắm. Nào, mời anh vào đây. Vâng, Ferrer nói, nhưng tôi chỉ vào một lát thôi, thật đấy. Tôi chỉ uống một li rồi tôi đi ngay. /.
(Dịch xong ngày 3 tháng 2 năm 2002
tức 20 tháng chạp năm Nhâm Ngọ)