Ngày hôm sau, Corday bực bội nói gắt gỏng, thế nào chúng ta kí hợp đồng chứ? Hợp đồng, lại hợp đồng, Ferrer nói, giọng điệu tỏ ra không mấy nhiệt tình như ngày hôm trước nữa, thư thả đã. Tôi không ký ngay bây giờ đâu. Lúc này, cứ cho là lúc này tôi chịu trách nhiệm sáng tác các bức tranh, và tôi chịu mọi chi phí. Tôi chỉ lấy lại vốn khi các tác phẩm bán được. Công việc tiếp theo khảo sát xem nếu được thì tôi sẽ tìm cho anh một điểm bày tranh khác. Ở Bỉ, Đức, hay một nơi nào đó đại loại như vậy. Nếu không được, thì chúng ta sẽ tổ chức tại Pháp, chúng ta sẽ thử tìm một địa điểm nào đó tại các trung tâm văn hóa chẳng hạn. Tôi sẽ cố gắng tìm cách tác động Frac 1 hoặc Fnac 1 mua cho một bức, đấy, rồi tôi sẽ đem ra trưng bày tại một địa điểm nào đó, bức tranh kia ấy mà, nó có thể tạo ra bước khởi động đầu tiên đó. Tiếp theo có thể sẽ mở một cuộc triển làm tại New York.
New York ư, gã há hốc mồm khi nghe hai từ New York. New York, đúng, Ferrer nhắc lại, New York. Chúng ta sẽ tổ chức chương trình như vậy, thế nhá. Nếu mọi việc diễn ra tốt đẹp, tôi có thể sẽ xem xét mọi khía cạnh, tiếp theo đó, mới bàn tới chuyện hợp đồng. Lúc này thì xin cậu thứ lỗi cho mình nhé.
Ngay gần lối vào phòng trưng bày, chàng sĩ quan cảnh sát Supin đang trầm ngâm trước một tác phẩm mới hoàn thành, một chiếc nịt ngực vĩ đại bằng chất liệu amiăng do người chồng của cô nhân tình của Schwartz đặt làm cho Ferrer. Supin có vẻ còn rất trẻ, anh ta lúc nào cũng mặc bộ sắc phục của một sĩ quan cảnh sát đúng tiêu chuẩn, quần áo thì nói lên được cái gì, cái quan trọng là kết quả công việc, cuối cùng là cái gì đó cuốn hút tôi.
Chiếc Fiat, Supin nói, lúc này chỉ có thể nói với anh là hình như chúng tôi đã nhận dạng được tại một địa điểm gần biên giới Tây Ban Nha. Hải quan lưu động, đội kiểm trả lưu động đường bộ đã có được những may mắn đáng kể. Họ đã cố gắng giữ tay tài xế lại một lúc nhưng với tư cách Hải quan nên họ chẳng làm được cái gì hơn trong trường hợp đó. Chúng tôi đã được thông báo một cách nhanh chóng, rất may mắn là việc hợp tác với các đồng nghiệp ở khu vực đó rất tốt đẹp. Tuy nhiên chúng tôi sẽ cố gắng xác định nhanh nghi can đó, tôi đã trao đổi với các đồng nghiệp của chúng tôi ở khu vực đó rằng chúng tôi rất quan tâm đến vấn đề này, nhưng tôi không đảm bảo được với anh cái gì cả. Nếu có tin tức gì, tôi sẽ gọi điện cho anh hay. Dù thế nào đi nữa thì tối nay hoặc ngày mai, tôi sẽ gọi điện cho anh. Này, xin anh cho biết, chỉ tò mò thôi mà, cái này được định giá bao nhiêu, cái nịt ngực kia kìa?
Hoàng hồn bởi cái giá khủng khiếp của chiếc nịt ngực, Supin lảo đảo bước ra ngoài. Mặc dù vài tin tức ban đầu do Supin cung cấp có thể hé mở ra được cái gì đó, những Ferrer vẫn chìm trong nỗi buồn sầu não. Đuổi được tay Corday càng sớm càng tốt, bởi ngay cả việc giữ lời hứa với cậu ta, Ferrer cũng không dám chắc nữa, để rồi mà xem. Ferrer buộc phải tỏ thái độ phũ phàng để cho cái giai đoạn khó khăn này không độc chiếm toàn bộ suy nghĩ của anh ra, nó có nguy cơ làm cho sự nghiệp anh ta bại hoại, tan tành, nhất là làm cho quan niệm về nghệ thuật của anh ta bị méo mó. Đảo mắt nhìn khắp một lượt các tác phẩm nghệ thuật treo trong phòng trưng bày sớm hơn mọi ngày. Ferrer nói Elisabeth kết thúc công việc, về trước, còn anh ta khóa cửa phòng lại, buông cánh cửa bằng sắt chạy điện xuống rồi bước đi, lưng còng xuống trước làn gió ngày hôm nay thổi rất mạnh, tới bến tàu điện ngầm Saint-Lazare. Đổi tàu ở bến Opéra, xuống tàu ở bến Chatelet từ đó đi đến Bộ Tư pháp, sai khi vượt qua sông Seine, mất khoảng hai mươi phút đi bộ. Những nỗi lo âu về nghề nghiệp và tài chính khác nhau của Ferrer không phải là nguyên nhân duy nhất của cái khoảng trống vắng lúc này, của cái lưng khum còng xuống, của cái khuôn mặt chảy xệ xuống, nhão ra của anh ta: hôm nay là ngày 10 tháng Mười, anh ta phải tới Toàn án làm thủ tục li dị vợ thì có gì mà hứng thú cho được.
Đương nhiên, chuyện vợ chồng li hôn, anh ta không phải là trường hợp duy nhất, không có gì phải an ủi cả: phòng đợi đứng chật các đôi vợ chồng đang đợi chờ giây phút kết thúc chặng đường đã qua của họ. Tuy nhiên, một số, bất chấp việc xét xử, có vẻ không đến nỗi xung khắc với nhau lắm, họ nói chuyện bình thản với các luật sư. Giấy triệu tập ghi rõ thời gian là mười một giờ ba mươi, thế mà đã quá bốn mươi phút, Suzanne vẫn chưa tới – lúc nào cũng đi muộn, Ferrer lẩm bẩm nghĩ về những kỉ niệm, mặt nhăn nhó, nhưng vị quan tòa phụ trách giải quyết những vần đề thuộc về gia đình cũng chưa có mặt. Những chiếc ghế nhựa không được thuận tiện cho lắm ghim chặt vào bốn bức tường là thứ đồ đạc duy nhất của phòng đợi, vây quanh một chiếc bàn thấp lè tè bên trên bày những thứ giấy tờ hỗn tạp và cũ rích: các bản tin pháp ló thường kì và tạp chí nghệ thuật, sức khỏe, tuần báo về danh nhân. Ferre nhặt bừa một cuốn, lật nhanh từng trang toàn là ảnh các ngôi sao, những ngôi sao đủ loài thuộc các lĩnh vực hài hước, truyền hình, màn bạc, thể thao, hay chính khách, thậm chí cả nghệ thuật làm bếp. Trang kéo giữa cuốn tạp chí là bức ảnh của một phụ nữ minh tinh màn bạc quyến rũ trong một cuộc chinh phục tình ái mới, phía sau là cảnh nền, hơi mờ một chút, nhưng hoàn toàn có thể nhận ra, người ra có thể phân biệt được Baunmgartner. Ferrer nhìn toàn bộ trang tạp chí bốn giây và tấm ảnh, ba giây, hai giây, một giây, nhưng Suzanne đã chọn đúng thời khắc đó xuất hiện, Ferrer gập tờ tạp chí lại không chút nuối tiếc.
Quan tòa là một phụ nữ có mái tóc màu xám, vẻ mặt vừa tỏ ra bình tĩnh vừa căng thẳng, bình tình bởi có thói quen mình là quan tòa, căng thẳng bởi cố che giấu sự bị động của mình. Mặc dù bà ta buộc phải giữ thái độ lạnh lùng, Ferrer tưởng tượng đây là một người đàn bà rất quan tâm tới những công việc riêng tư, có thể làm yên lòng mọi người và đáng yêu, vâng, chắc chắn là một người mẹ tốt trong gia đình, mặc dù hàng ngày gia đình không phải lúc nào cũng vui vẻ. Không loại trừ chồng bà ra là thư kí tòa án và phải đảm nhiệm những công việc bếp núc lúc bà ta phải về muộn trong bữa cơm chiều, và giữa bữa ăn, họ tranh cãi nhau từng điểm về quyền dân sự. Do lúc đầu, theo nguyên tắc, bà thẩm phán phải gặp cả hai vợ chồng cùng lúc, cho nên, Ferrer nghĩ rằng bà ta chỉ đặt các câu hỏi chung chung, không có mục đích cụ thể, nên phản ứng khá dè dặt.
Còn Suzanne, phần lớn thời gian, chị ta cũng giữ thái độ dè dặt, chỉ trả lời khi thấy cần phải trả lời, kiệm lời tới mức tối đa. Không, không, Ferrer trả lời khi bà thẩm phán khẳng định rằng họ không có con. Như vậy việc quyết định li hôn của chị đã được chấp nhận, nữ thẩm phán nói với Suzanne – và, quay sang phía Ferrer: Ông có vẻ không dứt khoát như bà nhà đây nhỉ. Có chứ, có chứ, Ferrer nói, không có vấn đề gì cả. Rồi lần lượt, bà ta làm việc riêng rẽ với từng người, trước hết với Suzanne. Trong khi chờ đến lượt mình, Ferrer không xem lại cuốn tạp chí cũ nữa và, khi Suzanne từ trong phòng thẩm phán bước ra, anh ta đứng lên đưa mắt nhìn, nhưng cô ta không nhìn lại. Ferrer vấp phải một chiếc ghế khi đi về phía văn phòng thẩm phán. Anh tin chắc là anh đã quyết định đúng trong việc li dị vợ rồi chứ? Thẩm phán hỏi. Vâng, vâng, Ferrer trả lời. Được, bà ta gập tập hồ sơ lại, thế là mọi việc đã được giải quyết.
Ra khỏi phòng thẩm phán, Ferrer định mời Suzanne cùng đi ăn trưa hoặc đi uống một chút gì đó chẳng hạn, ở tiệm nằm ngay trước cổng Toàn án, nhưng Suzanne đã không dành thời gian cho anh ta. Ferrer run lên vì bực mình, chuẩn bị hứng chịu ở Suzanne những điều tồi tệ nhất, những lời nói nhục mạ mà từ tháng Một tới nay anh ta đã thoát nạn, nhưng không, không có gì cả. Một ngón tay đưa lên ra hiệu cho Ferrer im lặng, cô ta mở túi rút ra chùm chia khóa phòng trưng bày lâu này vẫn để ở Issy, lặng lẽ đặt vào tay anh ta trước khi cất bước về phía cầu saint-Michel ở phía nam. Vài giây bất động, Ferrer quay trở lại con đường dẫn tới Pont au Change phía bắc. Cuối buổi chiều, như mọi ngày, Ferrer đóng cửa phòng trưng bày vào lúc chín giờ, trời nhá nhem, từ vùng đất này, Mặt Trời không còn nhìn thấy được nữa, chỉ còn lại bầu trời lúc này một màu xanh xám trong suốt giữa tầng không một chiếc máy bay đón nhận những tia sáng cuối cùng, tạo thành một nét màu hồng thắm. Ferrer đứng im bất động một lát, đảo mắt nhìn con phố trước khi cất bước. Những chủ quan trên góc phố này, cũng giống như anh ta, đang kéo các cánh cửa sắt lại. Công nhân công trường phía đối diện đã kết thúc công việc sau khi thận trọng, vào ban đêm, họ quay mũi cần cẩu về hướng thuận theo chiều gió. Trêm mặt tiền của tòa nhà bên cạnh, một trong hai cửa sổ bị kẹt lại bởi những chiếc ăng ten chảo này chắc chắc ngăn ánh sáng mặt trời rọi vào căn phòng, thay vì đón ánh sáng là những hình ảnh cho các máy thu hình thay thế cửa sổ vậy.
Khi Ferrer đi đã khá xa phòng trưng bày thì cùng lúc ấy một phụ nữ xuất hiện, hình dáng cô ta gợi cho Ferrer điều gì đó, một thoáng trôi qua, anh ta nhận ra đó là Hélène. Lần nào cũng vậy, Ferrer phải mất một lúc mới nhận ra cô ta: ở bệnh viện cũng vậy khi cô ta đi vào phòng, anh ta phải mất một lúc mới nhận ra, giống như mọi lần vào viện những đường nét của cô ta hôm trước nay đã thay đổi tất cả, như thành một con người hoàn toàn khác. Đương nhiên, những đường nét thân hình cô ta tuyệt đẹp, cái đó không có gì phải bàn nữa, rất hài hòa, Ferrer có thể chiêm ngưỡng những đường cong kiều diễm đó một cách đơn độc, cho dù những đường nét đó không ngưng thay đổi, nhưng cái quan trọng là gương mặt vẫn thế không có gì thay đổi cả. Bằng sự cân bằng động giống như các đường nét của hình thể duy trì thường xuyên với những mối quan hệ hay thay đổi, mà lẽ ra anh ta đã có thể tin vào những sự thay đổi liên tục đó. Cho nên, mỗi lần gặp lại Hélène, trước mặt anh ta, đó không phải là một người.
Còn Hélène thì luôn luôn xuất hiện một cách ngẫu nhiên, không bao giờ báo trước, và không sự kiến bất cứ cái gì cả: đề nghị Hélène uống một chút gì đó, Ferrer mở cửa phòng trưng bày. Rồi trong khi đi tìm chai sâm banh ướp lạnh để ở xưởng phía sau, Ferrer quyết định lần này phải kiên nhẫn ngắm nghía thật kĩ càng và chính xác gương mặt của Hélène, giống như nghiên cứu một bài học, quyết tìm hiểu kĩ một lần cho tất cả, để loại bỏ mọi mối nghi ngờ lúc nào cũng ám ảnh trong đầu anh ta. Nhưng mọi cố gắng đều không đem lại kết quả nào cả, số là khác với mọi khi, hôm nay, Hélène lại trang điểm, cho nên phấn son làm thay đổi tất cả và làm cho vấn đề phức tạp thêm bội phần.
Việc trang điểm là nhằm che giấu những khuyết tật đồng thời hóa trang các giác quan, mà chủ yếu là những giác quan hay sử dụng nhất. Miệng, chẳng hạn, để thở, để nói và để ăn, uống, cười, thổn thức nức nở, hôn, mút, liếm, thổi, thở dài, la hét, hút, nhăn nhó, cười, hát, huýt gió, nấc, khạc nhổ, ợ, nôn, thở hắt ra, người ta tô vẽ nó, tốt tôi, ít ra là để vinh thăng cho nó đã đảm đương nhiều chức năng sang trọng, cao cả. Người ta tô vẽ cả những đường nét xung quanh đôi mắt mà mắt thì để nhìn, để bày tỏ, diễn đạt, khó, khép lại để ngủ, đó cũng là những chức năng cao cả. Rồi người ta tô vẽ cả móng tay mà ngón tay thì cũng đảm đương một lô các hoạt động với đôi bàn tay đa dạng, phong phú hết sức và đố cũng là những chức năng cao cả và rộng lớn.
Nhưng người ra không tô son trát phấn cho các giác quan chỉ thực hiện một hoặc hai chức năng. Tai – chỉ dùng để nghe - ở đó người ta chỉ đeo cho nó đúng một cái bông tai. Mũi – chỉ dùng để thở, ngửi và đôi khi bị bịt lại – cũng như tai, người ta cũng có thể treo cho nó một cái vành khuyên, một viên đá quý, một viên ngọc hoặc ở những vùng khí hậu khác biệt là một mẩu xương rồng, còn ở chúng ta, người ta hài lòng với cái mũi được thoa phấn. Nhưng Hélène hình như không phô ra những đồ trang sức như thế, cô ta chỉ trang điểm một chút son đỏ cho bờ môi, một chút phấn thoa nhẹ nơi mí mắt, và một nét chì mảnh nơi đường viền mí mắt. Dưới mắt Ferrer, lúc này đang mở chai sâm banh, thì việc trang điểm có lẽ làm phức tạp vấn đề hơn tất cả.
Nhưng không, việc trang điểm hình như không còn thời gian để làm cho các vấn đề phức tạo thêm bởi tiếng điện thoại bỗng nhiên vang lên cắt ngang mọi luồng suy nghĩ: Tôi là Supin đây, tôi gọi cho anh hơi sớm hơn dự kiến một chút, tôi nghĩ là đã tìm ra được cái gì đó. Cầm vội chiếc bút chì, Ferrer chăm chú lắng nghe, tay ghi ghi chép chép cái gì đó trên một chiếc phong bì, rồi cảm ơn rối rít. Không có gì, Supin nói, chúng ta gặp may thôi mà. Chúng tôi có quan hệ rất tốt với Hải quan Tây Ban Nha, anh ta nhắc lại, tôi có một anh bạn đồng nghiệp tuyệt vời là một tay đua mô tô có hàng trong lực lượng hiến binh, ở đó, anh ấy đã theo dõi hắn ta qua nhiều chặng. Anh thấy đấy, đó là tất cả những gì mà người ta nói về chiến tích bước đầu của cảnh sát. Cuộc nói chuyện kết thúc, Ferrer có vẻ căng thẳng uống liền hai ngụm nước lớn. Tôi có việc phải đi giải quyết gấp đây, anh ta nói. Nhưng trong lúc chờ đợi, cuối cùng thì chị và tôi, chúng ta có chút thời gian uống với nhau vài li.